JA21

Heeft het liberalisme nog toekomst in Nederland?

29 april 2026

Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw wordt het liberalisme in Nederland vertegenwoordigd door twee partijen: de conservatief-liberale VVD van Wiegel en het progressief-liberale D66 van Hans van Mierlo. Onder hun opvolgers zijn deze partijprofielen steeds onduidelijker geworden en ze lijken elkaar, zeker in de top van beide partijen, deels te overlappen. Jan Gajentaan analyseert de huidige situatie en vraagt zich af of het liberalisme nog toekomst heeft in Nederland. ...Lees verder

Mona Keijzer weg bij BBB: wat nu?

25 februari 2026

Wederom een kleine politieke aardverschuiving deze week. Mona Keijzer stapt op bij BBB en gaat verder als zelfstandig Kamerlid, kort nadat de partijtop had besloten dat niet Mona, maar Henk Vermeer de nieuwe fractievoorzitter wordt. Hoe nu verder? Is er nog ruimte voor een sociaal-conservatieve partij rechts van CDA en VVD terwijl die ruimte al gevuld wordt door JA21, al noemen die zichzelf conservatief-liberaal? Jan Gajentaan pleit wederom voor rechtse bundeling. ...Lees verder

Nu is het tijd om een realorechtse alliantie te bouwen

11 februari 2026

In recente columns voor OpinieZ heeft Jan Gajentaan de noodzaak uiteengezet voor meer samenwerking van de partijen rechts van VVD en CDA. Rechts in dit geval meer in de maatschappelijk-culturele betekenis (ander immigratie- en integratiebeleid, ander klimaatbeleid) dan in puur sociaaleconomische zin. Samen hebben deze partijen (PVV, JA21, BBB, Groep Markuszower, SGP en FvD) bijna een derde van de zetels in het parlement, maar het levert tot nu toe bitter weinig op. Betere samenwerking is de sleutel. ...Lees verder

Is met de PVV-afsplitsing ‘constructief rechts’ een feit?

21 januari 2026

Na de afsplitsing gisteren van een deel van de PVV-fractie is een nieuwe politieke situatie ontstaan. De PVV is verzwakt, maar er zijn nu meer parlementariërs rechts van de VVD en CDA, die bereid en in staat zijn te onderhandelen met het komende minderheidskabinet. Tellen we de zetels van JA21 (9), BBB (4) en de nieuwe Groep-Markuszower (7) bij elkaar op, dan komen we op twintig zetels. Met de SGP erbij kom je op 23 en dat zijn er meer dan GroenLinks-PvdA heeft. Ook in de Eerste Kamer staat deze combinatie van partijen sterk. Jan Gajentaan ziet de geboorte van constructief rechts. ...Lees verder

Waarom een rechtse, coöperatieve partij vijftig zetels kan halen

16 januari 2026

De laatste verkiezingen hebben het weer eens aangetoond: er wordt steeds rechtser gestemd. Dat mondt nu desondanks toch niet uit in een rechts kabinet. Daarvoor is meer nodig. Nederland is klaar voor een nette, realistische en coöperatieve rechtse politieke partij. Deze kan potentieel 50 zetels halen. De zetels zullen niet alleen van FVD en PVV komen, maar ook van de rechterflank van de huidige VVD- en CDA-kiezers. In deze column kunt u lezen hoe dat bewerkstelligd kan worden. ...Lees verder

Nederlands EU-beleid kan breekpunt worden in kabinetsformatie

4 november 2025

Of er een centrumrechts of centrumlinks kabinet komt heeft grote gevolgen voor het Nederlandse EU-beleid. In het eerste geval zal er een rem gezet worden op de ambities van de EU om een federale staat te worden, terwijl in het tweede geval juist op die weg wordt voortgegaan. Dit onderwerp heeft in de verkiezingen nauwelijks een rol gespeeld, maar kan bij de formatie niet worden genegeerd. De opvattingen van links en rechts staan immers haaks op elkaar. De zware onderhandelingen die binnenkort worden gestart zouden weleens op dit onderwerp kunnen stranden. ...Lees verder

Rechts immigratiepact is nodig om ons land te redden

25 september 2025

Voor veel kiezers is het beperken en beter controleren van immigratie, vooral asielmigratie, het belangrijkste thema. Ondanks de grote overwinning van de PVV in november 2023 is het kabinet Schoof daar niet in geslaagd; we zien nu weer aantallen van ongeveer 1000 asielzoekers per week. Alleen samenwerking van alle rechtse partijen inclusief de VVD – hoewel dat volgens velen geen rechtse partij meer is – kan daar iets aan veranderen, betoogt Jan Gajentaan. ...Lees verder

VVD zet zichzelf en miljoenen kiezers buitenspel

5 augustus 2025

Titelfoto bij artikel Kom op, Dilan, gooi de deur dicht voor Frans Timmermans! Paul verburgt opiniez

De verkiezingen van 29 oktober worden een slachting voor de VVD. Dertien jaar geleden nog goed voor 41 zetels duikt ze nu waarschijnlijk onder het niveau dat de partij in de tijd van Toxopeus en Geertsema haalde, 17 zetels. Een onwezenlijk verkiezingsprogramma, een onbekookte uitsluiting van Wilders, een open deur naar de geradicaliseerde fusiepartij GroenLinks-PvdA en een onzekere lijsttrekker: het zal de partij naar de oppositiebankjes verbannen om daar geïsoleerd en machteloos te wachten tot er toevallig weer een Rutte langs komt. ...Lees verder

Eerdmans overschat invloed JA21 op VVD

10 juli 2025

JA21, de partij van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, is de laatste tijd veel in het nieuws en doet het goed in de peilingen. Nadat Wilders uit de coalitie stapte - met het tegenstrijdige effect dat de strengere asielwetten meer kans van slagen hebben nu Marjolein Faber er niet meer is als rode lap voor politiek-correcte parlementariërs - wierp JA21 zich op als redelijk alternatief op rechts. Maar zal een regering bestaande uit CDA, VVD en JA21, aangevuld met D66 en/of GL-PvdA, werkelijk zorgen voor een ander immigratie- en asielbeleid? Jan Gajentaan is sceptisch. ...Lees verder

Rechtse partijen moeten samenwerking zoeken met PVV

24 juni 2025

Na de val van het kabinet-Schoof is het politieke spel in volle hevigheid gaande. VVD en NSC proberen Wilders de schuld te geven door hem wegloper te noemen. JA21 werpt zich op als het redelijke alternatief voor rechts en dat lijkt volgens de peilingen tamelijk succesvol. Maar tot nu toe behoudt Wilders zijn positie aan kop van het partijenpeloton. Zonder de PVV is het daarom niet of nauwelijks mogelijk het asiel- en immigratiebeleid drastisch te kantelen. ...Lees verder

Kabinetsval onvermijdelijk, maar hoe verder?

3 juni 2025

Titelfoto bij artikel Kabinetsval overmijdelijk, maar hoe verder? Jan gajentaan opiniez

Het onvermijdelijke is gebeurd. Geert Wilders trok vandaag de stekker uit het in alle opzichten falende kabinet-Schoof. Formeel omdat de door hem geëiste aanscherping van het asielbeleid niet door het kabinet werd overgenomen. Terwijl de deelnemende partijen alweer druk doende zijn elkaar de schuld voor dit fiasco in de schoenen te schuiven, komt geen van hen er onbeschadigd uit. Belangrijker is de vraag: hoe nu verder? ...Lees verder

Onze politiek-correcte elite is onverbeterlijk!

1 mei 2025

Hoewel kleine stapjes gezet worden richting een strengere asielwetgeving en er gewerkt wordt aan een realistischer benadering van de stikstofproblematiek, zijn weinigen echt enthousiast over het kabinet-Schoof. Voor ‘populisten’ en ’realorechtse’ stemmers is het teveel Rutte 5. Voor de kartelpartijen is het juist niet politiek correct genoeg. Jan Gajentaan vraagt zich af of er ooit een moment van bezinning zal komen bij de politiek-correcte elite. En vooral hoe het kan, dat velen er wéér intrappen. ...Lees verder

Voorjaarsnota: van hot naar her, maar nergens heen

19 april 2025

Na een week dag en nacht vergaderen over de Voorjaarsnota - normaal een hamerstukje - meldden de coalitieleiders trots het resultaat. Wilders had het over een boodschappenbonus voor de huurders. Van der Plas over een trein in Noord-Nederland en steun voor de boeren. NSC over meer geld voor uitkeringen. De VVD over begrotingsdiscipline, ondanks de miljarden voor Oekraïne en ReArm Europe, het laatste speeltje van Dilan. Maar toen de rekening werd opgemaakt, bleek die vooral bij de werkende Nederlander terecht te komen. En uiteindelijk pakte Omtzigt zijn biezen. ...Lees verder

Waar blijft die grote realorechtse partij?

6 februari 2025

In Nederland, net als in veel andere westerse landen, heerst grote teleurstelling over de traditionele politieke partijen, zowel van links als rechts. Het alternatief duikt vaak op in de vorm van populistische partijen, door sommigen als radicaal-rechts geframed. Voor anderen, ook degenen die vroeger PvdA stemden of VVD, is het gewoon realisme: doe iets aan ongecontroleerde immigratie en belast burgers en bedrijven niet extreem met ondoordachte ‘klimaat’-plannen. Wat ontbreekt in de ogen van Jan Gajentaan is een grote realorechtse partij, die de noodzakelijke verandering in goede banen kan leiden. ...Lees verder

Kabinet Schoof: reshuffelen of afnokken!

24 januari 2025

De tevredenheid over het kabinet Schoof is laag. Toen het kabinet aantrad in juni 2024 was 39% van de Nederlandse bevolking er tevreden over, inmiddels is dat nog maar 23%. Te vergelijken met de lage tevredenheid over het kabinet Rutte IV vlak na het aantreden, in april 2022. Veel beleidsvoornemens lopen vast in ambtelijke en juridische molens en het gekibbel van de coalitieleiders helpt ook al niet. Jan Gajentaan legt uit hoe er nog iets van gemaakt kan worden – als partijen dat tenminste willen. ...Lees verder

Wat gebeurt er als het kabinet-Schoof valt?

19 januari 2025

Wonder boven wonder is het kabinet-Schoof nog steeds niet gevallen. Maar dat kan niet lang meer duren, want het zit niet goed in elkaar. Bovendien zijn er veel belemmeringen voor daadwerkelijke verandering. Onze democratie is haar effectiviteit kwijt. Wat dan? Lukt het 'rechts' om bij nieuwe verkiezingen de meerderheid te behalen? Of komt er met uitsluiting van de PVV een nog linkser kabinet dan Rutte III en IV bij elkaar? Sommigen hopen op herleving van de klassieke middenpartijen, maar die zijn juist verantwoordelijk voor de lamlendige staat van ons land. ...Lees verder

Verstandig patriottisme: realorechtse agenda uitwerken

28 augustus 2024

Heel erg moe worden we ervan. Het verwijt ‘radicaal rechts’ te zijn, of erger. Het treft de meeste scribenten van OpinieZ dagelijks en ik denk ook veel van onze lezers. Hoezo, ‘radicaal rechts’? Pleiten we voor drastische belastingverlaging voor de superrijken? Of voor massale deportaties van vreemdelingen? Niets van dit alles. Ja, we willen betere controle op immigratie, we steunen Israël en komen op voor de westerse vrijheden. Dat is nu juist het tegenovergestelde van wat ons verweten wordt. ...Lees verder

Bij de Europese Verkiezingen staan Italiaanse scenario’s op de agenda

21 april 2024

Begin juni kiest de bevolking van de EU een nieuw Europees Parlement. Vaak is de opkomst bij deze verkiezingen laag, maar dat zou deze keer wel eens anders kunnen zijn. Vooralsnog staat (centrum-)rechts in de polls op winst. Er valt namelijk echt wat te kiezen: willen we een federaal Europa met Nederland als provincie zonder enige invloed? Of terug naar de EEG? Doormodderen, een tussenvorm, kan natuurlijk ook. Opvallend is dat deze scenario's door Italiaanse politici zijn uitgewerkt. ...Lees verder

Nederland heeft realistische regering nodig

1 maart 2024

In deze tijd van polarisatie maken we elkaar gek. Een derde van de Nederlandse bevolking stemt inmiddels virtueel op de PVV. Niet omdat ze ineens extreemrechts zijn geworden zoals de linkerkant van het politieke spectrum ons wil doen geloven. Maar omdat ze het simpelweg zat zijn dat opeenvolgende regeringen niets oplossen. Terwijl de problemen alleen maar verergeren. Op rechts daarentegen wordt soms geroepen dat de politieke opponenten allemaal ‘WEF-slaven’ zijn. Ook dat brengt ons niet verder. ...Lees verder

Laat Mona Keijzer premier worden van een realorechts kabinet

1 februari 2024

Waar de gesprekken van PVV, VVD, NSC en BBB met informateur Ronald Plasterk precies staan weet niemand, behalve de betrokkenen. Wel komen er af en toe tekenen van grote of kleine irritaties naar buiten. De grootste irritatie voor Wilders was de draai van de VVD in de senaat, die de dwangwet van Eric van der Burg aannam zonder dat er beperkingen van de asielinstroom tegenover staan. Wat zouden we moeten verwachten van een nieuw kabinet? ...Lees verder

Ongewisse toekomst voor het liberalisme in Nederland

21 januari 2024

Hoe moeten we de toekomst van het liberalisme in Nederland zien? De VVD lijkt ten onder te gaan aan tweestrijd tussen een links-liberale ‘D66’-vleugel en een conservatief-liberale vleugel. De rechts-liberale partijen BVNL en JA21 haalden in november 2023 maar één zetel (Eerdmans). FvD heeft volgens Baudet weinig op met liberalisme en meer met conservatisme. D66, het links-liberale broertje van de VVD, is verworden tot een radicale, woke klimaatpartij. Heeft het liberalisme nog toekomst in Nederland? ...Lees verder

Martin Bosma Kamervoorzitter: op het breukvlak van twee tijdperken

15 december 2023

Events, my dear boy, events, zei de Britse premier MacMillan ooit, toen hem gevraagd werd naar zijn grootste uitdagingen. Politiek is onvoorspelbaar door de invloed van onvoorziene gebeurtenissen. Drie maanden geleden leek het nog of Pieter Omtzigt de grote winnaar zou worden van de verkiezingen, maar het was Wilders die won, na een reeks van gebeurtenissen. Het eerste resulaat lijkt binnen te zijn met de verkiezing van PVV'er Martin Bosma tot Kamervoorzitter. Een analyse. ...Lees verder

Maak Geert groter dan Frans!

18 november 2023

Volgende week woensdag gaan we naar de stembus. Er staat veel op het spel. Anderhalf jaar D66-beleid – Kaag en haar secondant Jetten wisten hun program door te drukken tegen een vleugellamme Rutte – heeft zoals voorspeld rampzalig uitgepakt. Een miljarden kostende ongelimiteerde asielinstroom, een nog meer miljarden kostend utopisch ‘klimaatbeleid’, het land op stikstofslot, groeiende armoede. Uiteindelijk werd het zelfs de VVD te gortig en trok zij de stekker uit het kabinet. Maar wat nu? Een beschouwing van Jan Gajentaan. ...Lees verder

Is Nederland op weg naar een gezond verstand-walhalla?

27 september 2023

Jan Gajentaan Net als veel van onze lezers ben ook ik de afgelopen jaren cynisch geworden over de Nederlandse politiek. Hoe vaak hebben we niet tevergeefs gehoopt op een koerswijziging richting verstandig beleid, dat rekening houdt met de gewone Nederlander? Twee keer stonden we voor een trendbreuk. De eerste keer, in 2002, werd die verijdeld door de politieke moord op Pim Fortuyn. De tweede keer, na de spectaculaire winst in 2019 bij de Provinciale Staten-verkiezingen van FvD, was het Baudet zelf die met bizar gedrag de kans verspeelde. Wat zullen de verkiezingen van november brengen? ...Lees verder

Val Rutte-4 over asielbeleid is bewuste strategie VVD

8 juli 2023

Jan Gajentaan Het kabinet Rutte4 is gevallen na maandenlang cirkeltjes draaien over aanscherping van het asielbeleid. Dat beleid is onhoudbaar geworden, nu post-corona de wereldwijde migratiestromen richting ons land weer op gang zijn gekomen én er veel vluchtelingen zijn door de Russische inval in Oekraïne. Het lijkt erop dat met name de VVD de laatste dagen het spel hard gespeeld heeft richting vooral de linksaf geslagen ChristenUnie en ook D66. ...Lees verder

Wie zijn hier nou eigenlijk de echte extremisten?

27 juni 2023

Jan Gajentaan Zoals ik laatst fijntjes constateerde op Twitter, zijn mijn politieke opvattingen in de laatste twintig jaar niet wezenlijk veranderd. Ik ben altijd een liberaal geweest met oog voor de sociale aspecten van het beleid. Maar in tegenstelling tot de huidige ‘links-liberale elites' ben ik altijd een voorstander geweest van de natiestaat en het beter controleren van immigratie. Ook ben ik voor Europese samenwerking, maar tegen een Brusselse superstaat. En ik ben voor een sociale en kleine - dus niet almachtige en uitdijende - overheid. ...Lees verder

De kiezer heeft gesproken. En nu?

16 maart 2023

Johannes Vervloed De uitslag van de verkiezingen voor de Provinciale Staten en indirect voor de Eerste Kamer laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Rutte IV heeft van de kiezer een dikke onvoldoende gekregen, met een dramatisch verlies voor alle vier coalitiepartijen. De vraag is wel, wat nu? Wat is het effect van de monsterzege van BBB? Trekken de coalitiepartners hun conclusie en valt het kabinet of probeert men de levensduur te rekken met gekunstelde meerderheden in de Eerste Kamer, omdat men bang is voor een electorale nederlaag, vraagt Johannes Vervloed zich af. ...Lees verder

PS2023: Coalitie krijgt pak slaag, maar nog niet de genadeklap

16 maart 2023

Jan Gajentaan Op basis van de voorlopige uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen kunnen we wel stellen dat Rutte en Kaag een flink pak slaag hebben gehad. BBB is de grote winnaar geworden met vermoedelijk 15 zetels in de nieuwe Senaat, daarmee de grootste partij daar. De coalitie gaat terug van 32 zetels naar 24 en zal het moeilijk krijgen om steun te vinden voor belangrijke wetten zoals de asieldwangwet of de stikstofwet en de pensioenwet. Wel houdt Rutte de optie om zowel ‘over links’ als ‘over rechts’ meerderheden te vinden. Jan Gajentaan analyseert de uitslag. ...Lees verder

Verkiezingen 15 maart 2023: de beuk er in en kantelen die hap!

11 maart 2023

Jan Gajentaan Op 15 maart is het zo ver: de Provinciale Statenverkiezingen, die bepalend zijn voor de krachtverhoudingen in de Eerste Kamer. Bij uitstek nu is er de gelegenheid om het kabinet Rutte4 de voet dwars te zetten en er voor te zorgen dat de coalitie ook na aanvulling met zetels van PvdA/GL geen meerderheid heeft in de Senaat. Jan Gajentaan roept op om dit momentum ook daadwerkelijk te benutten. ...Lees verder

Verdeeldheid op rechts: vloek of zegen?

7 maart 2023

Jan Gajentaan Tot eind jaren negentig was er rechts van de VVD niet veel keus. Dan hebben we het niet over rechts in sociaaleconomische betekenis, maar over zaken als immigratie controleren, voortbestaan van Nederland als zelfstandige natie, behoud van waarden. Als eerste manifesteerde Fortuyn zich 'rechts' van de VVD, vanaf 2006 was er Wilders met de PVV, inmiddels zien we naast de PVV (in volgorde van ontstaan): FvD, JA21, BBB en BVNL. Is die verdeeldheid een nadeel of zitten er ook voordelen aan? Jan Gajentaan geeft zijn visie. ...Lees verder