De kloof is diep, maar mensen snakken naar het gesprek
Levendig debat kenmerkt de gezonde democratie
Foto: Public domain 
De kloof in onze samenleving is helaas echt, en die overbrug je niet zomaar door met elkaar te praten. Ook niet als de gesprekspartners oprecht proberen elkaar te begrijpen. Vorige week kwam antropologe Jitske Kramer terecht in een twitterstorm na een uitspraak over de tweedeling en de ‘gewone Nederlander’. De emoties hieromheen leggen bloot wat breed leeft in ons land: onbegrip, vijandschap, en toch die hunkering naar het gesprek. Een column van Maaike van Charante.
[responsivevoice_button voice=”Dutch Male” buttontext=”Beluister dit artikel”]
Even ter verduidelijking: dit stuk is geen samenwerkingsproject met Jitske, dit is mijn eigen visie. Ik zal dus ongetwijfeld dingen schrijven waar zij het niet mee eens is – en vermoedelijk ook wat zaken waar zij het wel mee eens is – en daar kan zij haar mening weer over geven als zij daar behoefte aan heeft. Maar dit gaat over veel meer dan twee andersdenkenden die in gesprek raakten. Dit gaat over een diepe kloof tussen twee belangrijke groepen in onze samenleving, twee groepen die al langer lijnrecht tegenover elkaar staan.
Wat gebeurde er?
Radio 1 zette op zaterdag 6 januari een fragmentje van 75 seconden online en X ontplofte. Na een halve dag zette de beheerder van het account de reactiemogelijkheid onder de tweet uit, en de storm nam nog wat in kracht toe. Jitske Kramer – die in dat fragmentje aan het woord was – lag zwaar onder vuur.
Waarom leverde dat videofragmentje zo’n felle reactie op? Kijk vooral zelf even, en lees wat ik Jitske antwoordde.
Het valt in elk geval te prijzen dat u de laatste dagen op Twitter probeert het gesprek aan te gaan. Het is wel jammer dat u nogal vast lijkt te zitten in uw eigen verhaal.
Mag ik (als PVV-stemmer) toch nog een poging wagen uit te leggen waar de pijn zit?
Wat u in dit fragmentje…— Maaike van Charante (@Repelsteeltje21) January 8, 2024
Na dit fragment en mijn antwoord zult u als lezer misschien meteen partij kiezen, maar ik hoop dat u open kunt blijven lezen.
Jitske zocht het gesprek
Jitske reageerde op mij en al snel stelde ze voor om eens samen koffie te drinken. Ik stemde toe, en we spraken af. Dat gesprek was enerzijds goed, anderzijds frustrerend. Goed, omdat we meer begrip voor elkaar kregen, frustrerend, omdat de kloof enorm bleek te zijn. De volgende dag zette ik een verslagje van de hoofdpunten op X en Jitske stemde in met mijn weergave.
Prachtige gespreksweergave. Wat mij oa raakte, is besef hoe ‘welbespraaktheid’ een machtsfactor is die maakt dat mensen die minder lekker uit hun woorden komen worden buitengesloten. Met elkaar blijven praten, goed luisteren is essentieel. Dit gesprek zal nog lang bij me blijven. https://t.co/JlBTu1P0Gm
— Jitske Kramer (@jitskekramer) January 10, 2024
De omslag
De reactie op ons gesprek was verbijsterend. Zelf had ik er een machteloos gevoel aan overgehouden. Ik zag steeds de momenten voor me waarin we er gewoon niet in slaagden om elkaar te begrijpen. En als wij – mensen van goede wil – daar al niet in slaagden, hoe moest het dan verder met de rest van de maatschappij? Want ik maak me geen illusies over de hoeveelheid mensen die niet eens meer wil praten met ‘de andere kant’.
Er waren inderdaad negatieve reacties. Jitske werd verweten dat zij ‘mijn gedachtengoed legitimeerde,’ want in haar kamp zijn er mensen die vinden dat het gedachtengoed van een kwart van de kiezers niet besproken mag worden. Omgekeerd had ik te maken met mensen die zeiden dat ik me liet gebruiken, dat Jitske niet oprecht was en alleen maar reclame wilde maken voor haar laatste boek.
Maar de zure reacties waren de uitzondering. Tot onze verbazing werden we overspoeld met lof. Het was overweldigend om te zien hoeveel mensen hoop kregen door onze poging tot gesprek. Het werd me duidelijk hoe groot de groep is die snakt naar gesprek in plaats van verdeeldheid, naar begrip in plaats van vijandschap.
Cultuurkloof en informatiekloof
Inmiddels is die golf van blijdschap weer afgezakt, maar dat deze reactie zo sterk de boventoon voerde, zegt veel. En het roept natuurlijk de vraag op: als zoveel mensen zo hunkeren naar een gesprek, waarom is er dan zo’n diepe kloof? En hoe is die kloof ontstaan?
Op het eerste gezicht lijken Jitske en ik op elkaar: twee blanke Nederlandse vrouwen die proberen de wereld te begrijpen en daar boeken over schrijven. En toch is er een diepe cultuurkloof tussen ons: de kloof tussen degenen die in ons land te boek staan als de groep met de ‘juiste mening’ en de groep met de ‘foute mening’, wat meteen een hiërarchie aangeeft.
De ‘juiste’ mening is overal te horen. De ‘foute’ mening mag eigenlijk geen podium krijgen, en waar dat toch gebeurt, krijgt zo’n podium ook meteen het etiket ‘fout’. Voor de mensen met de ‘juiste’ mening ligt het voor de hand om de ‘foute’ mening te negeren en zich te beperken tot bronnen die betrouwbaar genoemd worden, wat leidt tot een informatiekloof.
In zijn boek The Righteous Mind ging de Amerikaanse psycholoog Jonathan Haidt in op de verschillen tussen dergelijke groepen, en hij testte ook hun kennis van elkaars ideeën. De dissidente groep bleek de ideeën van de dominante groep goed te kennen, maar andersom was dat niet het geval. Dit is natuurlijk niet verwonderlijk, omdat de dominante mening overal te horen is. Toch ziet de dominante groep zichzelf vaak als beter geïnformeerd.
Wantrouwen
Omgekeerd kan de dissidente groep zich slecht voorstellen dat de dominante groep werkelijk zo eenzijdig geïnformeerd is, en vervolgens wordt het gedrag van die groep eigenlijk alleen nog verklaarbaar vanuit kwade wil. Heel duidelijk werd dat volgens mij in een twitterdraad van Coco Riga. Hij gelooft niet in een cultuur- of informatiekloof, hij denkt dat dit een bewuste keuze is.
Hallo @Repelsteeltje21 / Maaike van Charante,
Ik beloofde je nog om een paar woorden te besteden aan jouw 'dialoog' met @jitskekramer. Bij deze dan:
Ik heb mij hier al eerder kort over uitgelaten en mijn op voorhand conclusie was dat dit gesprek volstrekt zinloos zou zijn. 1/16
— Coco Riga (@coco_riga) January 11, 2024
Zijn stevige reactie is volgens mij niet zozeer persoonlijk gericht op Jitske, dit is opgebouwde achterdocht door slechte ervaringen met de dominante bubbel. En die achterdocht is logisch. De hoeveelheid minachting en onverschilligheid die al decennia wordt uitgestort over de dissidente groep heeft gevolgen.
Botsingen
Denk bijvoorbeeld aan de behandeling die de boeren kregen. Het stikstofbeleid was gebaseerd op onwerkbare modellen en onhaalbare eisen, maar voor deze feiten was lang weinig interesse. De boeren werden door veel commentatoren weggezet als lompe horken, dierenbeulen, milieucriminelen of inhalige miljonairs. Hier botste het wensdenken over onbevlekte natuur met het bestaan van de agrarische sector.
Denk ook aan de vroegere inwoners van de stadswijken die nu zo multicultureel zijn. Mijn eerste boek ging over de Schilderswijk, en de minachting voor de Schilderswijkers liep als een rode draad door dat boek. Deze mensen verstoorden destijds het wensdenken van de dominante klasse over de multiculturele samenleving, zoals nu mensen het wensdenken over immigratie verstoren.
Polarisatie in de media
Hun problemen waren onwelkom en hun meningen waren ongewenst. Zij werden (en worden) verdacht gemaakt, en sommige politici en opiniemakers doen daar gretig aan mee. De dominante groep krijgt in de ‘kwaliteitsmedia’ al decennia karikaturen van de dissidenten voorgeschoteld, en die laatsten voelen zich geschoffeerd.
De dissidenten keren zich af van de media die zich hier schuldig aan maken, en begrijpen niet dat de dominanten juist deze media betrouwbaar noemen. Maar voor de dissidenten is het belangrijk om te beseffen dat het niet raar is dat nog steeds zoveel mensen deze media vertrouwen.
Ten eerste hebben de meeste mensen niet de tijd om allerlei verschillende nieuwsbronnen te volgen. Verder leert elke scholier dat deze media betrouwbaar zijn en dat je het internet moet wantrouwen. Voeg daar de eenzijdige overheidscampagnes over desinformatie aan toe, en het is geen wonder dat zoveel mensen denken dat ze goed geïnformeerd zijn als ze alleen media als NOS, NRC en Volkskrant volgen.
Groepsdenken
Overigens komen veel dissidenten net zo goed terecht in eenzijdige informatie doordat ze de mainstream media gaan mijden en alleen nog de inmiddels ontstane alternatieve media volgen. Aan beide kanten versterkt het groepsdenken zich, en vaak weten leden van beide groepen alleen waarin de ‘andere’ media weer eens geblunderd hebben, en niet waar ze waardevolle informatie gaven.
De dissidenten en de dominanten zijn de meest politiek bewuste groepen van Nederland, en inmiddels zijn deze groepen zo vervreemd van elkaar dat het bijna onmogelijk is om elkaar nog te begrijpen, zelfs als er van beide kanten goede wil is. We baseren ons op andere informatie, we kennen van elk conflict de andere kant van de geschiedenis, en we geven zelfs vaak andere betekenissen aan taal.
Machtsverschuiving
Eerder hadden de dominanten de absolute macht in Nederland, mede dankzij een mediamonopolie. Maar steeds meer mensen halen hun nieuws van internet, en omdat de dissidenten vaak een punt hebben – al was dat niet welkom bij de dominanten – kregen zij meer aanhang. En zo vond dit jaar een machtsverschuiving plaats: 2023 was het jaar van de kiezersopstand.
Nieuwe column van Maaike van Charante @Repelsteeltje21:
'2023 zal als revolutiejaar de geschiedenis ingaan'. Ontsporingen van de democratie vallen niet meer te ontkennen.#verkiezingen #democratie #opiniez https://t.co/j9A9Uc6y1z
"Er is niets ongrondwettigs aan het herzien…
— OpinieZ.com (@OpiniezMagazine) December 30, 2023
Nu is macht niet alleen maar een zetelaantal in het parlement. Macht zit ook in de vertegenwoordiging van gedachtengoed in bijvoorbeeld universiteiten, de top van de ambtenarij, de media en de rechterlijke macht. Die macht komt ook tot uiting in de verdeling van lucratieve baantjes: commissariaten, gesubsidieerde leerstoelen, burgemeestersbenoemingen, etc.
In de verkiezingen van 2023 werd dus slechts een deel van de macht weggehaald bij de dominanten, in al die andere geledingen van de maatschappij is hun positie nog sterk. De huidige paniek bij sommige dominanten valt dan ook slecht bij dissidenten die met opluchting zagen dat er na 22 november eindelijk iets leek te ontstaan wat leek op macht en tegenmacht.
Een gouden kans
En toch biedt deze machtsverschuiving een gouden kans. Nu zoveel mensen tegen de gevestigde orde hebben gestemd, valt niet meer vol te houden dat al deze mensen slecht zijn en buitengesloten moeten worden. We krijgen de kans om elkaar weer als mens te gaan zien; om naar elkaar te luisteren.
Een jaar geleden leek het zinloos om zo’n gesprek te voeren: de dominanten hadden de absolute macht en waren zo overtuigd van hun gelijk dat ze niet eens wilden luisteren naar de dissidenten. Maar nu is hun wereld door elkaar geschud. Veel meer Nederlanders dan zij dachten blijken niet zo overtuigd van dat gelijk, en zijn ‘overgelopen’ naar de dissidenten.
Hopelijk zal bij de dominanten het besef doordringen dat zij misschien niet degenen zijn die goed geïnformeerd zijn, die de ‘juiste’ mening hebben. Hopelijk zullen zij de dissidenten weer als mensen gaan zien, mensen wier vertrouwen zij terug moeten winnen. En hopelijk zullen de dissidenten hen die kans geven.
Ik beweer niet dat zo’n gesprek makkelijk zal zijn, kijk maar naar de frustrerende kloof tussen Jitske en mij. Maar ik denk wel dat dit gesprek noodzakelijk is, niet tussen een paar eenlingen, maar tussen velen van ons.
Besef dat een levendig debat het kenmerk is van een gezonde democratie.
Vond je dit artikel goed? Steun Maaike van Charante via repelsteeltje.backme.org
Over de auteur
-
Houdt van feiten, haat hypocrisie.
Schreef:
Het verdriet van de Schilderswijk (2021)
Debat ongewenst (2023)
Wat leren we onze kinderen? (2025)
Recent gepubliceerd
Antisemitisme11 april 2026Waarom ‘antizionistische’ reportage van Tim Hofman waarschijnlijk De Tegel gaat krijgen
Linkse politiek25 maart 2026Linksextremisme is een gevaar voor Nederland
Israël28 februari 2026Bevrijding Iraanse bevolking lijkt dichterbij dan ooit
Antisemitisme22 februari 2026Anti-Israël-lobby verdedigt antisemitisme Francesca Albanese
Een goed artikel. De kwestie is ook dat er bijna nergens meer een echt debat wordt gevoerd. Als er al iets wat voor een debat moet doorgaan gehouden wordt, dan is dat de facto een reeks monologen.
De vermaledijde NPO geeft ook niets dan slechte voorbeelden. Avond na avond waardeloze, inhoudloze programma’s. Wat zou helpen is een programmering met een inhoud om eens de tanden in te zetten. Deskundigen die elkaar tegenspreken qua modellen en conclusie gaan met elkaar in debat onder een goede debatleider. Dan krijgen we interessante afwegingen te maken: te beginnen met stikstof; immigratie: noodzaak en gevolgen,;opwarming van de aarde in relatie tot zonne-activiteit, etc. Zijn we meteen af van de dooddoener: de wetenschap is het erover eens dat …
Ik heb dezelfde ervaring als Maaike: praten met linkse mensen is zinloos. Waarom?
1) Ze zoeken altijd de moreel superieure positie om anderen te domineren.
2) Die vinden ze in socialisme en antropologie omdat die mensen vanuit een blauwdruk benaderen. Vanuit een blauwdruk of model is het makkelijk praten, omdat de antwoorden standaard zijn en vooraf vaststaan.
3) De theorie geeft een vals besef van morele superioriteit: “Ik weet hoe het zit en iedereen die afwijkt dus niet”. Dus hoeft de moreel superieure mens niet meer te luisteren naar de afwijkende mening, behalve als formele handeling, maar niet inhoudelijk.
4) Deze theorie is ontwikkeld door Franz Boas en Ruth Benedict en vervolgens over universiteiten verspreid als een geldig model voor elke cultuur. Als methodologie is dit al lang onderuit gehaald, maar ze gaan er desondanks mee door.
5) Mensen die zich aangetrokken voelen tot het blauwdrukdenken, zijn bijna altijd mensen die in hun jeugd psychologisch of cultureel ontworteld zijn en in het blauwdrukdenken een rechtvaardiging zien voor hun eigen situatie. Dit motiveert hen heel sterk om géén begrip voor anderen te hebben, omdat ze dat zelf in hun jeugd ook zo hebben ondervonden.
De reden waarom ik het gesprek/debat zinloos vind wordt geïllustreerd door uw eerste zin. Maaike schrijft in het geheel niet dat het gesprek zinloos is, zij pleit juist voor het debat. Maar als mensen al niet kunnen lezen dan houdt het wel op. Hoe kan het dat u uw reactie zo begint?
In het artikel gebruikt Maaike woorden als ‘frustrerend’, ‘kloof enorm’ , ‘machteloos gevoel eraan overgehouden’. Ik kan die termen gevoelsmatig niet combineren met zingeving.
Dat Maaike los daarvan pleit voor debat, is misschien eerder ONDANKS het zinloos is.
Wel eens een links persoon horen pleiten voor debat met de oppositie?
Waarom mijn reactie zo begint, staat duidelijk in de eerste zin ervan.
Cirkelredenering. Je bevestigt mijn commentaar. Ontzettend nare reactie. Maar o.k.
Het is overduidelijk dat de verschillende standpunten onoverbrugbaar zijn geworden.
Vandaar de polarisatie.
Ach gossie. Wat sneu.
Niet doen, Andre.
U snapt het niet dus ik zal het toelichten. Met ‘de eerste zin’ verwijs ik naar de vele ervaringen die ik heb met linkse mensen en uitvoerige studie van het linkse denken in de geschiedenis.
Vervolgens heb ik dat toegelicht met 5 punten. Dus geen cirkelredenering. Verder: commentaren als ‘ontzettend nare reactie’ vallen onder afreageergedrag en zijn geen argument.
Ben heel blij dat ik je niet snap. Jij bent idd het voorbeeld van dat debat zinloos is.
Debatteren over geloof is zinloos.
Dit wordt herkend en aangemoedigd doorbepaalde krachten.
Wat is uw definitie van geloof ?
Er is een onderscheid te maken tussen geloofsuitingen die gewoon binnen de 4 muren van een huis blijven, en uitingen die hun effect op de buitenwereld/ maatschappij hebben. Over welke van de twee is debatteren zinloos ?
Niet doen, Marga.
Ik ben echt blij met dit sterke beargumenteerde, inhoudelijke argument dat mensen nieuwe inzichten en perspectieven oplevert. En ook vooral het gevoel dat het toch wel zin heeft om met het linkse kamp te gaan praten. Goed gedaan. Ga vooral zo door.
Ik zie aan uw reactie dat Andre gelijk heeft. U begrijpt hem niet en dan is voor u debat zinloos. Maar het probleem zit bij u.
met linkse mensen kan je inderdaad niet over politiek praten of over maatschappelijke problemen. Dat snappen ze niet. Daar moet ik je gelijk in geven. Marga leeft waarschijnlijk in een veilige wereld ver van problemen en met voldoende middelen. Dat praat makkelijk.
Ik kan me voorstellen dat veel mensen aan de onderkant van de samenleving zich heel onveilig voelen, financieel en maatschappelijk gezien. ZE worden niet gezien en zien wel dat mensen van buiten in het centrum van de aandacht komen en vaak ook nog worden voorgetrokken. Als ze er dan iets van zeggen, worden ze met dedain bejegend door vnl mensen van linkse signatuur.
OK, maar je kunt een topic ook doodpraten natuurlijk. Persoonlijk zeg ik wat ik van iets vind, geef er mijn redenen bij, en zeg gelijk: doe ermee wat je zelf wil, vrijheid blijheid, je hoeft het niet met mij eens te zijn, even goeie vrienden.
Waarom zou dit een nare reactie zijn?
Is het oneens zijn dan gelijk aan naar?
Waarom een discussie niet lukt wordt goed geillustreerd door het Xfragment; Jitske plaatst ‘gewone Nederlanders’ tegenover ONgewone Nederlanders die natuurlijk staan voor immigratie. Zij verandert het onderwerp waarschijnlijk omdat zij geen weerwoord heeft. Het is jammer dat zij niet wordt gevraagd waarom zij ddaarmee e discussie frustreert.
Dat is geen kwestie van jammer, dit wordt bewust niet gedaan.
Ik gebruik als handvat om het wederzijds onbegrip te begrijpen: rechts vindt links mensen met slechte ideeën. Links vindt rechts slechte mensen met ideeën. Rechts ziet dus de medemens, links ziet de vijand. Ik merk het in mijn familie, vroeger kon je over van alles min of meer open discussiëren, tegenwoordig hangt er een soort venijnige sfeer van hen als je behoudende opvattingen uit. Inderdaad, ze vinden je inhumaan als je bepleit dat er grenzen gesteld moeten worden. In die sfeer heb ik ook geen zin meer in discussie.
Met moslims speelt iets anders. Je ziet in discussies dat ze altijd bepaalde onderwerpen omzeilen en meestal vervallen in jij-bakken. Ze gaan nooit in op het punt dat de tegenstander aandraagt, bij dergelijke discussies haak ik na een paar minuten af omdat het niet open is van de kant van de moslims. Ze houden iets achter, waarover ze niet willen spreken, ik weet niet wat. Maar een wederkerig gesprek waarvan je wat kan opsteken is het niet, de moslim blijft in zijn loopgraaf. Dus daar is het ook zinloos de discussie aan te gaan.
Inderdaad zal eerst de machtsverhouding in de media moeten wijzigen alvorens dat vijandbeeld kan verzachten.
Het diskwalificeren van de tegenstander, bijvoorbeeld de PVV-kiezer is ook ondemocratisch, omdat democratie gebaseerd is op serieus nemen van aal kiezers en na discussie een beslissing nemen, maar dan moet je de argumenten van anderen wel serieus nemen. Dus de mensen die nu de democratie denken te verdedigen door de PVV uit te sluiten, tasten daardoor juist de democratie aan.
Helemaal mee eens. Het wordt tijd dat ook hardop te benoemen want mensen die daar misbruik van maken nemen veel te veel ruimte. Om die reden begrijp ik bijvoorbeeld de koranverbrandingen wel.
Westerse reactie op koranverbranding is een goed voorbeeld. Naar onze normen is het verbranden van een boek een vrije meningsuiting. Wij begrijpen vanuit onze cultuur niet dat het verbranden van een koran zoveel gevoelens oproept. En onze cultuur vindt dat ook onredelijk. Anderzijds vinden wij het onfatsoenlijk mensen onnodig te kwetsen. Vanuit de behoefte niet te polariseren doen velen een stap terug, in strijd met die andere norm van de cultuur, vrijheid. In de basis is het een machtsstrijd van islam. Zij willen dat hun norm heerst. Daar zit meer in het algemeen ook het probleem in de omgang met moslimgelovigen, die diep van binnen menen dat zij eigenlijk zouden moeten heersen en gefrustreerd raken als dat niet lukt. Door dat basisgevoel te moeten heersen, gaan ze net zo lang door tot ze gewonnen hebben, zie de niet aflatende druk om politie hoofddoeken te laten dragen. Het is vermoeiend, maar we moeten overtuigd vasthouden aan onze westerse waarden van vrijheid van meningsuiting, daar is niets onfatsoenlijk aan. En als dat polariseert, dan moet dat maar, we zijn geen watjes.
Hoe?
Inderdaad, de Nederlandse cultuur is leidend. Maar de democratie zoals die nu is is niet opgewassen tegen de islam. De aanval is continue, de ene keer in Duitsland, dan Engeland of Zweden en dan weer in Nederland. De europese unie heeft niet goed opgelet want er is al een precedent geschapen waarin islamkritiek strafbaar is gesteld en onlangs heeft Denemarken daar nog een wetregel aan toe gevoegd.
Het probleem is niet de aanval van islam op westerse instituties op zichzelf. Dit valt in principe onder vrijheid van meningsuiting, vereniging en zelfbeschikking.
Het rare probleem is dat kritische tegengeluiden die onder dezelfde principes vallen juist gesmoord worden, zoals je aangeeft zelfs met wetten. Laat staan dat soortgelijke ‘bekeringsdrang’ van westerse ideologieën als liberalisme, feminisme en socialisme (die wel tegen Christendom en conservatisme ageren) islam lijken te negeren of zelfs omhelzen. (Alleen de dierenactivisten klagen nog weleens over het ritueel slachten geloof ik?)
Mensen die dingen geloven kunnen daar niets aan doen. Zelfs Jitske geloofd dingen. Het enige wat je daar aan kunt doen is, ze laten inzien wat geloof werkelijk is.
Mensen vinden het niet prettig als je aan hun geloof twijfelt. Identiteit wordt voor een groot deel bepaald door wat je geloofd over jezelf.
Als je dat door hebt, heb je een grote stap gemaakt.
In de antropologie en sociologie gaat men uit van het principe dat de identiteit is gebaseerd op cognities (feiten, meningen, aannames, het geheel van kennis over de wereld) die men grotendeels door acculturatie leert. In de meeste samenlevingen zijn de cognities gebaseerd op een mix van godsdienst, wetenschap, opleiding, traditie, lokale gewoontes. Het bijzondere van islam is dat de cognities van moslims bijna uitsluitend op islam, dus godsdienst, zijn gebaseerd. Dit is niet alleen een constatering, maar ook een bewuste opzet van de profeet: het doel was alle voorgaande cultuur te vervangen. Maar ook in de huidige wereld is islam een identiteit voor moslims, die veel belangrijker is dan nationaliteit of streek of traditie. Als je identiteit maar berust op één set van cognities, in plaats van meerdere sets, dan komt het verbranden van een boek dat heilig is binnen die éne set van cognities harder aan dan in het geval dat iemand kan relativeren door het benutten van andere sets van cognities.
Daar zit wel wat in. Als je het boek van Lale Gul leest, zie je dat het beeld dat wij van moslims hebben best bevestigd wordt. Ik vind het top van haar dat ze voor zichzelf heeft gekozen, maar ze heeft wel een enorme strijd geleverd.
> Westerse reactie op koranverbranding is een goed voorbeeld. Naar onze normen is het verbranden van een boek een vrije meningsuiting.
Niet echt, ik kan me niemand in het westen voorstellen die uit zichzelf dacht “laat ik eens Korans gaan verbranden”, of dat verbranden een goede manier is om literaire kritiek te uiten. (Het is meer een privaat eigendom issue dan vrije meningsuiting; als je een historisch werk verbrandt zal er meer actie vd overheid zijn)
Het kwam geloof ik pas op na 9/11?
Dus ik vermoed dat het eerder een /reactie/ is geweest op (TV-beelden?) van het verbranden van vlaggen in de islamitische wereld. Of na verbranden van Duivelsversen van Salman Rushdie in 1988, dat samenviel met een Iraanse fatwa en ander geweld.
(Al zijn er ook Christenen die uit protest Harry Potter verbrandden https://nl.wikipedia.org/wiki/Boekverbranding#Voorbeelden , en Youtubers die game consoles uit protest verbranden)
> Anderzijds vinden wij het onfatsoenlijk mensen onnodig te kwetsen
Dat is wat ik het vreemdst vind. Ja, veel mensen vinden kwetsen onfatsoenlijk. En het kwetsen beperkt zich niet alleen tot de fanatieke moslims waar het een protest tegen is, maar ook de ‘gematigde’ groepen.
Maar degenen die dit tegenwoordig vaak het hardst lopen te roepen zijn zelf (afkomstig uit) de politieke groep die al die jaren westerse religie, en gevoelens, en dogmas af te kraken.
Oneens dat beide kanten elkaar als even slecht beschouwen. Rechts vindt links ‘mensen die het niet met ons eens zijn’, links vindt rechts daadwerkelijk ‘slechte, minderwaardige mensen’. Het verschil tussen individuen die proberen met argumenten de ander te overtuigen, de rede, versus het groepsdenken, het overlaten van het eigen denken aan ‘deskundigen’ en het aangeleerde gevoel niet te hoeven luisteren naar, en alles mogen doen met ‘minderwaardigen’. OmDAT ze minderwaardig zijn, een cirkelredenering, die op zich verdacht veel aan religie of ideologie doet denken.
Wat Jitske Kramer betreft het is een typische linkse uithaal. Onder de mom van gesprek wordt er een monoloog gevoerd van zo is het en geen verweer verwacht. Uiteraard wordt iemand met succes op rechts zwart gemaakt. Na decennia hersenspoelingen blijkt toch een behoorlijk deel van de samenleving in staat om zelf te denken. Dat is voor links een onuitstaanbare feit. De reactie op de verkiezingen illustreerde dat goed. Links zit zo vol met zichzelf dat hun de realiteit ontgaat. Hoe kun je niet goed vinden wat wij denken het is toch zo goed en als je het niet begrijpt dan moet je wat mankeren. Of slecht zijn. Met links blijven het altijd twee werelden. Om links in toom te houden moet je het op rechts goed doen. Een hele opgave in een verdeelde samenleving.
Jitske was aan het framen, had de neiging Caroline een steunbetuiging te sturen. Rutte doet precies hetzelfde in het debat, zet Marijnissen en Leijten weg als boze vrouwen.
Ze gebruikt in het filmpje de woorden “slim marketing verhaal”. Ze geeft hiermee aan op de hoogte te zijn van het gebruik van machinaties om groepen mensen te manipuleren.
Ik geloof dat veel terug te voeren is naar ‘etiketten plakken’. En dan lijm te gebruiken, die het onmogelijk maakt om ze te kunnen verwijderen.
We hebben de mond vol over democratie, maar in werkelijkheid bedoelen we dat een andere mening onverdraagzaam is. Individualisme ten voeten uit. Gevoed door hen die ‘boven ons’ gesteld zijn, waardoor de samenleving is verworden tot persoonlijke eenzaamheid, onbegrepen en vol tegenstelling.
Het is een voedingsbodem voor revolutie geworden, zonder ruimte voor de ander. Het strijdgewoel tussen winnaars en verliezers. Zoals trainer Michels ooit zei: voetbal is oorlog.
Geen ontspanning, maar strijd.
Niet goedschiks, dan maar kwaadschiks. En het resultaat? Allemaal verliezers, die ongelukkig zijn geworden. Daarom smacht deze wereld naar een Vredevorst.
Die etiketten blijven alleen zitten als je de hoofdstroomideologie bent. Bijvoorbeeld blank-wit, leraar-onderwijzer, leerling-student, zwarte-neger enzovoorts.
Ik veronderstel dat we hetzelfde bedoelen. Juist door de uitersten tot DE factor te benoemen worden de tegenstellingen zo uitvergroot, terwijl democratie beoogt ergens in de middenmoot te blijven. Daarom zal dat uiteindelijk niet werken is mijn mening. Ja is ja en nee is nee. Er bestaan niet meerdere waarheden. Zo kun je ook niet afdwingen, dat we afwijkende denkwijzen moeten respecteren, maar we moeten wel accepteren, dat ze bestaan. Dat is het kenmerk van een samenleving. Gelukkig hoef ik niet te oordelen, maar laat dat over aan de enige rechtvaardige, die uiteindelijk zal oordelen.
Wat ik ter aanvulling van Maaikes argumenten zou willen noemen is de omkering van bewijslast die in linkse kringen sedert de jaren 1950/60 zo mateloos populair is, juist bij die groepen die momenteel de Vierde macht uitmaken in ambtenarij, ngo’s, universiteiten en rechterlijke macht. Achterliggende gedachte was toen het argument of beweegreden ‘de ander’ te zien, in het bijzonder het wezen dat vreemd is aan het eigene. Dat is een nobel uitgangspunt uiteraard, en had tot op zekere hoogte zijn nut.
Keerzijde van deze redeneerwijze was dat het zien van het menswaardige in het wezensvreemde per definitie en per saldo een vervreemding van eigenbelang inhield. Men verloor het inzicht dat deze vorm van denken slechts instrument van het rationalisme was: heeft men het inzicht verkregen, dan dient men terug te keren naar het eigenbelang en vandaar uit bezien hoe de menswaardigheid van de ander in de eigen cultuur geïncorporeerd kan worden.
Twee fouten begingen deze links-radicalen:
1. men verzuimde, na verkregen inzicht, terug te keren naar het eigenbelang en de eigen normen, waarden of cultuur zodanig te accommoderen dat ‘de ander’ op zijn minst gedeeltelijk zijn menswaardigheid in de ogen van ‘de een’ herkreeg.
2. men zag in het geheel niet dat de oefening zoals onder 1. slechts opgaat voor wie uit de eigen westerse cultuur kwam: paradigma’s uit niet-westerse culturen verschillen ten enen male te zeer van de westerse. We zijn daadwerkelijk andere werelden.
Het kan nog erger wanneer men per definitie en per saldo opteert voor een afzien van eigenbelang. Want dat is de weg die radicaal links is ingeslagen: het eigene dient verworpen te worden voor de ander, ongeacht wie of wat die ander is of voor welke belangen die ander opteert.
Inderdaad, dit zijn de stappen die Boas en Benedict deden, gebaseerd op de melting pot gedachte die in de VS toen in de mode kwam en die is klakkeloos overgezet naar Europa. Benedict beschrijft dat ook in haar boek “Patterns of Culture” dat nog steeds het meest gelezen boek is op gebied van antropologie.
De melting pot gedachte sloeg in West-Europa begin jaren 1970 aan in samenlevingen die toen nog nauwelijks niet-westerse migranten omvatten. Historisch kwamen een aantal factoren bijeen die vooral op toeval berustten, maar uiteindelijk vernietigd uitpakten.
1. de verwerking van WO II en de Holocaust ving aan midden jaren 1960. Grote katalysator hierbij was de introductie van de TV als massacommunicatiemiddel. Het had slechts 1 zender en zond drie avonden in de week uit. Iedereen keek hetzelfde programma. Actualiteitenrubrieken zonden originele beelden uit van de concentratiekampen: stapels lijken. Waarop de jongerengeneratie hun ouders aanspraken op hun handelen in die jaren.
2. de eerste aanzetten tot immigratie van niet-westerlingen door toedoen van werkgevers die de lasten afwentelden op de samenleving: autochtone Nederlanders verlieten massaal de oude stadswijken waar ‘nieuwkomers’ gehuisvest werden.
Deze nieuwkomers hadden bij toeval een andere huidskleur, waarna het verzet tegen hun komst door de linkse elite werd vertaald als verwerping van ‘de ander’ ofwel racisme. Dat deze redenering geen enkele basis vond werd door hen genegeerd.
3. Begin jaren 1970 was het aantal zenders verdubbeld naar twee, met maar liefst vijf kijkavonden. Amerikaanse politieseries werden hier uitgezonden. Dat was bijzonder: het gaf een stevige inkijk in het functioneren van de Amerikaanse samenleving waar allerlei maatschappelijke problemen werden behandeld die hier niet bestonden. In deze series werd het lot van zwarte Amerikanen besproken, wat voeding gaf aan de idee ‘de ander’ te accepteren, ten koste van het eigenbelang.
Vergeet iets: bedankt Maaike voor je tomeloze inzet.
Dank je!
Het gaat hier ook om het waarheidsprincipe. Sinds het wegvallen van het christendom als houvast voor de toekomst bedient iedereen zich van zijn eigen ideologie, die dan een eigen niet-toetsbare waarheid of een niet algemeen aanvaarde waarheid verschaft. De politiek is daar erg gevoelig voor, vooral op links, zou ik zeggen. Daarnaast relativeren wij bij wijze van gesprekstechniek de kennis van de ander om zelf het eigen gelijk te halen. Zie Hadimassa en alles er na.
idd , waarheidsprincipe ,zoals pvda/gl ,lief zijn voor elkaar en “haal die arme mensen hierheen”, compleet van alles voorzien en verzorgt,die “arme mensen” roepen Mashallah en niet dank NL maatschappij, discussie niet mogelijk.
Gelukkig ze in er nog oprechte christenen. Waar je nog een goed gesprek mee kunt voeren.
Ik zou graag de grondoorzaak willen achterhalen waarom er een kloof is tussen deze 2 groepen. Ik ben van mening dat dat de politiek en de media de grootste oorzaak is van het verschil maken tussen deze 2 groepen. Deze twee stromen worden beinvloed door macht en geld, zoals nu algemeen bekend wordt de politiek beinvloed door het WEF. Behoorlijk actueel nu deze zogenaamde praatclub nu samenkomt in Davos. Het zogenaamde praatclubje heeft bewezen invloed op de Nederlandse regering, aangetoond door officiele documenten waar de samenwerking tussen het WEF en de Nederlandse regering wordt bevestigd. En ja er waren veel mensen die 3 jaar geleden al riepen dat het WEF een gevaarlijke organisatie is voor de normale burgers. Die mensen werden toen weggezet als complottheorie denkers of te wel Wappies. Maar het blijkt uit het boek van Klaus Schwabbie ‘ The Great Reset’ dat het geen complot is maar werkelijkheid. Het WEF heeft 2 doelen en dat is macht en geld en daar gebruikken ze allerlei tools voor om dit te bereiken. Bijvoorbeeeld, omvolking, klimaathysterie, pandemieen en ga zo maar door.
En de media wordt betaald door de politiek, en ja wiens brood men eet wiens woord men spreekt.
De algehele manipulatie en indoctrinatie begint al zeer vroeg op de basisscholen. In het onderwijs wordt op dit moment geleerd wat ze moeten denken en niet hoe ze moeten denken. Daar gaat het dus al niet goed in vergelijking van 25 jaar terug.
Ja en vooral omdat mensen niet oprecht reageren maar altijd iets achterhouden. Niet toegeven als ze iets niet weten en niet iemand gelijk geven als ze ongelijkl hebben. Heel gemanierd en achterbaks en vaak een geheime agenda.
” waarom er een kloof is tussen deze 2 groepen. ”
Er zijn natuurlijk meerdere redenen, die u ook aangeeft in uw reactie, maar op kennistheoretisch gebied is de voornaamste deze:
Linkse mensen vinden dat hun opvattingen ‘objectief’ zijn oftewel wetenschappelijk. Dat vonden ze al in de 19de eeuw. Ze gelden dus voor iedereen, dus ook voor mensen met een rechtse opvatting. Rechtse mensen zien ze als een overblijfsel uit vroegere tijden, dat gecorrigeerd moet worden.
Rechtse mensen vinden dat opvattingen subjectief zijn en dus in principe alleen voor henzelf gelden.
Wat verder speelt is dat beide groepen twee verschillende interpretaties van het begrip objectief hanteren.
Voor links is objectief een rationalistisch gegeven: een redenatie die ‘het meeste nut voor de meeste mensen’ kan onderbouwen. Dat dit een geheel is van subjectieve veronderstellingen, ontgaat hen.
Voor rechts is objectief alleen datgene dat los van de menselijke geest bewezen kan worden, dus empirisch, niet rationalistisch.
Dat is een sterke. Is een opvatting objectief??
Dat denk ik niet. Een opvatting is per definitie subjectief. Mensen kunnen op basis van dezelfde feiten verschillende opvattingen hebben.
Ik denk dat geloof hier het verschil maakt.
Per ongeluk schrijf ik feit, maar ik bedoel argument.
Sinds de oude zuilen zijn verdwenen, zijn er nieuwe ontstaan. Blijkbaar hebben de meeste mensen er behoefte aan tot iets te behoren. Het gevoel erbij te horen, is dan een soort basisbehoefte en reden om je naar een/je zuil te voegen. Tussen zuilen onderling vindt weinig echte communicatie plaats, eigenlijk meer concurrentie. Elke zuil kent zijn eigen gelijk, waardoor de ander geen gelijk kan of mag hebben. Dit is mijns inziens de kloof waar we mee te maken hebben en waardoor velen de realiteit niet meer zien. Tot ze zelf met bepaalde gevolgen te maken krijgen. Dit laatste gebeurt steeds meer, omdat de huidige grote problemen zich uitbreiden en steeds meer mensen raken. Desondanks is en blijft het moeilijk te erkennen dat je niet goed bent geïnformeerd, gemanipuleerd en gebruikt bent. Laat staan dit ook nog toe te geven. Dan nog het feit dat er ook nog andere belangen spelen (familie, vrienden, baan, status, geld, etc.) die gevaar lopen bij het uiten van onvrede of begrip/sympathie voor andere denkbeelden of een andere zuil.
Het gaat nu nog te goed, teveel mensen kunnen nog de ogen sluiten voor de problemen die Nederland bedreigen. Nog wel…. ik vrees echter dat als het uit de hand gaat lopen, praten het laatste is wat er gaat gebeuren.
Praten heeft slechts zin als er geluisterd wordt en objectief gewogen. Bij ‘gelovigen’ is dat niet aan de orde.
Ik zie het dus niet gebeuren.
Het is al uit de hand aan het lopen. Voor “gelovigen” is het zeer moeilijk om van je geloof af te stappen, daarom blijft de situatie escaleren.
Alleen kritiek en twijfel kan de situatie redden.
Niet alle ideologieën zijn star. Als ik religies, politieke partijen en wetenschappen vergelijk, blijkt dat al die ideologieën dezelfde structuur hebben: paradijs, messias, priesters, Kerkgebouwen etc. Maar een paar idelolgieën zijn bereid tot twijfel en inkeer en dat zijn Christendom en wetenschap.
Mee eens. Wel grappig (maar ook een denkertje!) dat je wetenschap een ideologie noemt.
Mensen worden aangemoedigd in deze tijd om zaken te geloven.
Kritici op het beleid worden behandeld als ketters in de media.
Polarisatie is het doel van de macht.
Divide et vince.
Hallo Maaike
Ik volg je al een tijdje op internet en lees nu met veel instemming je laatste boek. Ik ben heel blij met iemand zoals jij op internet: je integere zoeken naar feiten, je nuanceringen, en nu t zoeken van de directe dialoog met de ‘tegenpartij’. Heel zinvol, hoe moeilijk ook. Zonderdirect contact ga je beelden van elkaar maken, iemand zal wel zus of zo’n persoon zijn. Er vindt geen reality check daarvan meer plaats.
En daarin ligt de waarde van jouw gesprek metTjitske Kramer. Op inhoudelijk vlak bereiken jullie elkaar niet of heel moeilijk. Echter: op meta niveau gebeurt er wel degelijk iets. Jullie hebben elkaar ontmoet, en nu weten jullie over en weer dat de ander geen kwade persoon is, misschien zelfs af en toe gewoon aardig. Een proces dat twee kanten uitwerkt. Jij begrijpt beter hoe zij tot haar standpunten komt, Tjitske weet nu dat zo’n enge PVV stemmer gewoon een aardig en genuanceerd iemand is. En ja daar begint t toch mee.
Iemand overtuigen van je standpunten is ook te veel gevraagd. Wat wel kan?
In gesprekken laat ik af en toe heel neutraal een feitje los, wat windmolens bijvoorbeeld voor vogels beteken, of voor de voedselketen. Ik ga er niet heel diep op in, maar merk door de neutrale formulering dat t toch wel binnenkomt. Omdat ik van oorsprong een uitgesproken linkse achtergrond heb, gaan mensen er vaak vanuit dat ik hun afschuw over de PVV deel. Soms laat ik ‘mijn masker’ vallen. En ja: er volgt dan steevast afschuw en ongeloof. Toch lukt t me meestal wel om met een aantal feiten te komen die tot nadenken stemmen. Ook zeg ik dan dat ik veel meer van oorsprong linkse mensen ken, die nu PVV of JA21 stemmen. Winst hiervan? Weer metaniveau. Hé, PVV stemmers zijn niet perse allemaal tokkies. Kortom Maaike: blijf het goede werk doen 👍
Probeer nooit iemand te overtuigen. Dat zadelt je op met een zeer zware verantwoordelijkheid.
Kunt u uitleggen wat u bedoelt met het meta niveau uit uw reactie?
Overtuigen is iets anders als kritiek leveren op zwakke argumenten.
Precies dat. Plant zaadjes door in je eigen kring bij gelegenheid dingen terloops aan te kaarten. Vaak merk je dan in de loop der tijd verandering van opvatting.
Zo zijn er goede dingen in de wereld gekomen, maar ook zeer slechte dingen.
Volgens mij, maar wie ben ik, gaat het om argumenten die openlijk bediscussieerd moeten kunnen worden.
Uiteraard zouden argumenten van álle kanten openlijk bediscussieerd moeten worden. Via élk medium.
Helaas is dat steeds minder het geval, en wordt de massa bespeeld met opzichtig eenzijdig zenden. En hypes. En dat continue herhaald. Voor velen zonder dat ze zich bewust zijn van manipulatie.
Tegenwicht daarvoor op individuele schaal kan zijn, je omgeving te attenderen op ‘propaganda’, inconsequenties, de andere kant van een medaille enz. Dat moet niet in welles/nietes resulteren. Winst is als mensen zelf (beter) gaan nadenken, niet zomaar meer achter elke hype aanlopen, zich misschien (hopelijk) zelf gaan verdiepen en daardoor ook weer zelf een mening kunnen vormen.
Bedankt! En ik zal zeker dit goede werk blijven doen.👍
“Jullie hebben elkaar ontmoet, en nu weten jullie over en weer dat de ander geen kwade persoon is, misschien zelfs af en toe gewoon aardig. ”
Ik vraag me af op basis van welke inhoud u tot deze conclusie komt. Ik trek uit het verslag over het gesprek precies de tegenovergestelde conclusie. Na vele gesprekken met tientallen linkse mensen heb ik ondervonden dat linkse mensen geen verschil zien tussen politieke positie en persoon. Een afwijkende mening betekent automatisch dat je als persoon niet meer deugt. Dit is logisch en vloeit voort uit hun dogmatische manier van denken. Een links persoon verbaast zich regelmatig over het feit dat een hoog opgeleid persoon of iemand die diepgaande kennis heeft over klimaat, islam of migratie toch op PVV stemt. Volgens hun dogma is dat immers onmogelijk. En nogmaals: ik heb dit heel vaak ervaren.
Herkenbare reactie. Ik heb zelf, komend uit een ARP-nest, geen “uitgesproken linkse achtergrond”, maar was ca 45 jaar geleden wel voorzitter van zo’n plaatselijk ‘Progressief Akkoord’ (PvdA, D66, PPR e.d.) in een provinciestadje. Waar wat Nederlanders met overzeese roots rondliepen, maar nog weinig mensen uit islamitische culturen. De paar gastarbeiders die er wel waren hadden de illusie weer terug te keren naar Turkije of Marokko.
Dat voorzitterschap duurde niet lang. Na de extreme krakersrellen in 1980 bedankte ik op dezelfde dag voor de PvdA, Volkskrant en ook de VARA (mede door de kwalijke rol van Hanneke Groenteman).
Het echte inzicht kwam toen ik in 1988 verhuisde naar Den Haag. Hele straten of zelfs buurten (Transvaal) waren ‘halal’ geworden. De allochtonen zelf nam ik het niet kwalijk, die waren door onze eigen werkgevers hier naar toe gehaald, en werkten hard.
Maar ik begreep hoe onze eigen oudere arbeidersmensen daarin ten onder gingen. Hun buurtwinkel werd halal, hun buurtcafé een Turkse koffiehuis en hun snackbar een shoarmatent. Hun gezellige buurvrouw werd vervangen door een niet Nederlands sprekende vrouw met hoofddoek (of erger), die zelden buiten kwam.
Maar welke partij deed er iets aan? Je had Janmaat, maar die presenteerde het te extreem en dommig. Kortom, ik ben sindsdien jaren lang een zwevende kiezer geweest. Wilders met zijn PVV werd het voor mij ook niet. Ik ben voor (vrijwel absolute) godsdienstvrijheid, en moet van zijn ideeën over een moskee- en koranverbod niks hebben. Helaas, want met Wilders’ anti-immigratiestandpunten ben ik het eens.
Ik heb dus NSC gestemd, in de hoop dat Omtzigt verder niet al te moeilijk doet en een rechts kabinet zonder meer steunt, zeker nu Wilders tammer wordt.
Een bezem door de top van de NPO zou een begin zijn. En dat men in de talkshows stopt met de term ”kwaliteitskranten”. Het is volstrekt onhoudbaar om kranten als het NRC, de Volkskrant en Trouw zo te blijven benoemen en getuigt van een vooroordeel. Elke scholier leerde ooit op school dat een van de voorwaarden voor een goed functionerende democratie een onafhankelijke en kritische pers is. Die vind je tegenwoordig op veel alternatieve websites, niet vaak in de dagbladen. De MSM heeft te lang eenzijdig onderwerpen en politiek gekleurde standpunten over de bevolking uitgestort. Dat wreekt zich op termijn, zo is gebleken.
Pak slechts een puntje eruit mbt de boeren: het wensdenken van de onbevlekte natuur. Vraag me af of de dominante groep dit werkelijk gelooft of in een frame is gelokt. Stel de boeren verliezen de strijd (ik lees regelmatig over grote aantallen die zich uit laten kopen) ik geloof helemaal niet dat het doel is onbevlekte natuur te behouden voor zover die aanwezig is (ik ben kritisch op de werkzaamheden van SBB, net als bij ambtenaren zijn ze vooral bezig hun eigen baan in stand te houden en daarmee natuur te vernietigen. Beetje provocerend gesteld). Er moet gebouwd worden en wat overblijft wordt afgeschermd. Dat laatste gebeurt nu al, teveel mensen willen de natuur in. Daarvoor hebben we te weinig geschikte gebieden.
Vraag me af of de scheiding dominant/dissident zo absoluut is. Ik bedoel dat je voor het ene onderwerp bij de dissidenten zit en bij andere wellicht bij de dominanten? Polarisatie is er al heel lang, schijnt in de jaren 70 nog erger geweest te zijn.
Anecdote: ik hing een poster voor mijn raam: stem VVD. De buurman, een PvdAer, kwam verhaal halen. Hij had niet gelezen wat eronder stond: de rijken moeten nog rijker worden.
Dat was dus te voorzien, weet niet meer wie die poster heeft gemaakt.
In de jaren 70 kon er nog gepraat worden.
Dat is wat er nu veranderd is.
U slaat de spijker op de kop.
Heb zelf een, klein beetje, andere twee deling in mijn hoofd.
Er zijn mensen(vaak dominanten) die de wereld op macro-niveau kennen/bekijken en mensen(nogal eens dissidenten) die de wereld/problemen op micro-niveau kennen/bekijken/oplossen.
In hoeverre bepalen de media wat de burger goed of slecht vind? In hoeverre laten mensen zich beïnvloeden? Er zijn kritische mensen en minder kritische mensen en er zijn mensen die uitstekend op de hoogte zijn hoe mensen zich laten beïnvloeden en daarmee exact weten hoe je groepen kunt manipuleren.
Jitske is antropologe en heeft, denk ik, een aardig idee hoe samenlevingen functioneren.
Antropologie is inderdaad de studie van samenlevingen in bepaalde opzichten. Ik denk dat je op basis van haar gesprek met Maaike toch moet concluderen dat Jitske misschien wel een aardig heeft van het functioneren van samenlevingen zolang ze die als een homogeen geheel beschouwt, maar niet in zoverre er conflicterende meningen binnen die samenlevingen bestaan.
Uit de studies van Boas, Benedict en Mead komt altijd naar voren dat ze de homogene eigenschappen van een samenleving benadrukken. Op die manier waren de relatief eenvoudige samenlevingen altijd een lichtend voorbeeld van sociale samenhang en solidariteit dat de wetenschappers konden stellen tegenover de complexe moderne samenleving. Kortom ze volgden het model van Rousseau en Marx.
Het probleem van Jitske is dat ze haar idee van een ideale samenleving probeert te implementeren.
Zij weet wat goed en wat slecht is.
Precies het probleem: er bestaat geen homogeen geheel meer, westerse landen zijn vrijwel allemaal geïnfecteerd met parallelle samenlevingen die een totaal ander wereldbeeld hebben, en dat geforceerd, desnoods met geweld, trachten te implementeren.
Ook bewegingen als XR c.s. zou je als parallelle samenleving kunnen beschouwen vanwege het afdwingen, eveneens desnoods met geweld, van hun onrealistische wereldbeeld.
Een middenweg lijkt bijna niet meer mogelijk.
Dit intrigeert mij. Er waren altijd onderlinge verschillen in het Westen. Neem alleen al de scheuringen binnen christelijke kerken. Gelovigen die in principe allemaal Jezus Christus volgden, kwamen toch zover elkaar naar het leven staan op basis van verschillende interpretaties van het Woord.
NB: ik weet dat dit ook opgaat voor andere religies, maar het gaat nu om de Nederlandse geschiedenis, die tot moment X meer verbonden was met het christendom dan met bijvoorbeeld de islam.
Ik ben met u eens, dat Nederland en andere westerse landen momenteel sterk geïnfecteerd zijn met parallelle samenlevingen.
Hoe kon het gebeuren, dat wat zich nu ontrolt voor nogal wat mensen die ik daar zelf over spreek, zo “anders” voelt dan de verschillende opvattingen die mensen al eeuwen onderling konden hebben?
Het grote verschil met de elkaar beconcurrerende christelijke stromingen in westerse landen is, dat de islam staatsinrichting, rechtspraak en cultuur onder de noemer van ‘religie’ samengekneveld in de houdgreep blijft houden. De westerse staatsinrichting, rechtspraak en cultuur wordt niet erkend c.q. geminacht.
Iets dergelijks is m.i. ook op groeperingen als XR en aanverwanten van toepassing vanwege hun starre ideologie, waarvoor elke ratio moet wijken.
Dit is een rake formulering, dank u!