De Shoah wordt verjaagd uit de kern van de Dodenherdenking
Wanneer rouw moet concurreren om aandacht
Monument op De Dam, Amsterdam, 4 mei 2024. Foto: Ellywa, CC BY-SA 4.0.
Vier mei, Dodenherdenking, een beladen en trieste dag. Denken aan de talloze Joodse slachtoffers van de Shoah en anderen die door de nazi’s zijn vervolgd en vermoord of gesneuveld zijn in de strijd en hen respect betonen. Maar zelfs de twee minuten stilte zijn voor sommigen teveel gevraagd. Er zijn eindeloze discussies over wie er nu herdacht moeten worden en allerlei activisten stoken de boel op. Zo wordt de plaats van de Shoah in het collectieve geheugen verschoven. Hoe kun je dan nog herdenken?
Het is weer 4 mei en ik zie er elk jaar meer tegenop.
Vooral na 7 oktober is deze dag extra beladen geworden. Ik voel me schuldig dat ik er nog niets over heb geschreven. Alsof ik er niets aan doe. Alsof het me onbewogen laat. Terwijl het tegenovergestelde waar is. Ik loop er al dagen mee rond en voel me afwisselend boos, verdrietig en onrustig. Kan er maar moeilijk woorden voor vinden.
Afgepakt
Een Joodse vriend zei: “Ze hebben het van ons afgepakt.” Ik begreep meteen wat hij bedoelde. Alle rituelen die ooit onlosmakelijk verbonden waren met het herdenken van Joodse slachtoffers van de Shoah, zoals het namen noemen, schoentjes neerzetten van slachtoffers, voorlezen uit dagboeken, de afbeelding van Anne Frank, het is allemaal door pro-Palestinabetogers ingenomen en gebruikt voor hun misselijk makende propaganda. Gestolen.
Niet vanzelfsprekend
Wat me het meeste raakt is dat het gezamenlijk herdenken, dat onze ouders en grootouders vervolgd en vermoord zijn om hun Joods zijn, niet meer vanzelfsprekend is. En dat dit elk jaar moet worden bevochten. De Shoah wordt steeds minder vanzelfsprekend de morele kern van wat we op 4 mei herdenken. De plaats van onze geschiedenis in het nationale bewustzijn lijkt te verschuiven.
Om 20.00 uur moet heel Nederland zijn adem weer inhouden of er niet iemand doorheen gaat schreeuwen. Het feit dat iedereen hier weer ongerust over moet zijn voelt als misbruik van onze vrijheid en als respectloos.
Maar de vraag is niet alleen óf het stil blijft, maar ook waar die stilte nog over gaat.
Onverdraaglijk
Ik las dat een nazaat van een SS’er ergens een voordracht zal houden na de twee minuten. Waarschijnlijk past dat in een bredere poging om ook daderschap en de doorwerking ervan een plek te geven. Ik kan het niet verdragen.
Het voelt alsof de kern van de herdenking verschuift op een moment dat juist helder zou moeten blijven om wie het gaat op 4 mei: de vermoorde Joden, Sinti, Roma, verzetsmensen, homoseksuelen en alle anderen die door de nazi’s werden vervolgd.
Kort geleden
Het is nog maar zo kort geleden, de oorlog. Mijn 91-jarige oom leeft nog en was kleuter toen de oorlog uitbrak. Hij verloor zijn ouders en was jaren ondergedoken. Hij vertelt me soms stukjes en beetjes over zijn ouders, neefjes. Bijna zijn hele familie is in de lucht opgegaan, vergast in de vernietigingskampen.
Verstoring
Ik merk dat ik me, vermoedelijk net als veel anderen, voorbereid op verstoring tijdens de twee minuten. Dat alleen al voelt intrusief.
Als zelfs deze twee minuten stilte niet meer vanzelfsprekend zijn, kunnen we wellicht beter het ritueel van 4 mei veranderen en zelf gaan bepalen hoe we willen herdenken. Dan zijn we niet meer afhankelijk van hoe dat door anderen wordt ingevuld.
Respectvol
Ik herinner me hoe op 4 mei in de jaren ‘60, toen ik kind was, iedereen stil hield om 20.00 uur. Waar ze ook waren. In de auto stapten mensen uit, op de fiets stapten ze af. Ik zag het van een afstand, met mijn neus tegen het raam gedrukt. Vlak voordat ik naar de zitkamer werd geroepen waar mijn moeder zat te huilen om haar vermoorde familieleden.
Het deed haar altijd goed te zien, en te weten, dat zoveel mensen deze mensen respectvol herdachten. Het was een van de weinige momenten dat het niet alleen haar verdriet was, maar iets wat gedeeld werd.
Die vanzelfsprekendheid is verdwenen.
Discussie en strijd
In plaats daarvan is er voortdurend discussie en strijd over wie en wat herdacht zou moeten worden. Herdenken wordt steeds vaker een podium voor aandacht die mensen opeisen voor andere oorlogen, andere conflicten, politieke belangen, andere minderheden die erkenning willen krijgen.Ik merk dat het me verontrust. Niet omdat het leed van anderen er niet toe doet, maar omdat het iets verandert aan de plaats van de Shoah in ons collectieve geheugen.
Ik weet nog niet wat ik zal doen. Naar een herdenking gaan en hopen dat die niet verstoord wordt? Of thuisblijven en de televisie uit?
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Ik denk te begrijpen, wat je bedoeld, maar kan dat natuurlijk niet volkomen. Als kind van vlak na de oorlog weet ik wel, dat mijn ouders nooit iets wilden vertellen en pas na hun overlijden, kreeg ik wat te horen, hoe zij in het verzet hebben meegeholpen. Ik gruw, hoe de huidige overheid de dodenherdenking ‘breder’ willen invullen. O vandaag zijn ze zo begaan en speechen ze vol verontwaardiging, wat ze alle andere dagen van het jaar negeren. Want we moeten vooral ruimdenkend zijn, terwijl ons land verloederd is en geen veilige haven voor onze Joodse medeburgers meer biedt.
Maar moeten we ons dit moment van herdenking dan maar laten afpakken door allerlei rapalje? Ik vind het ook steeds moeilijker worden, hoe hier mee om te gaan. Toch moeten we elkaar blijven vasthouden, want eens zal gerechtigheid volgen.
Eens. De vraag is hoe houd je elkaar vast in deze gepolariseerde samenleving.
Dit forum is een goed voorbeeld. Laat blijvend weten, dat we er voor elkaar zijn. Informeer je breed wat er allemaal gaande is. Ook in Israël en omgeving. Sites als Honest Reporting, Gatestone Institute en meerdere laten veelvuldig de andere kant zien, van wat er allemaal werkelijk gebeurt. We moeten ons niet gaan verdedigen tegen groeperingen, die weigeren open te staan voor feitelijkheden en willens en wetens alles bewust verkeerd voorstellen. We zien dat ook bij de DPG pers en NOB. Het is jammer van de energie. Blijf vertrouwen in een Almachtig God. Deze tijd is lang geleden al voorspeld en we moeten blijven volhouden. Dank voor al je bijdragen.
Je kunt van mening verschillen, dat mag ook prima. Maar als je ook maar seconde iets zegt met andere rechtse mening dan ben je gezien. Dus ik mijd meisjes met blauw haar of ik zie al van verre dat is een deug typ. Dus houd ik mijn mening wel voor me tot ik iemand tref die exact dat zegt wat jij zou kunnen zeggen.
Zo is dat de afgelopen veertig jaar al gegaan. Die tijd is nu voorbij. Het is nu: ‘spreek of houd voor altijd je mond’!
Actie dus. Je smoel opentrekken.
En niet zo zachtjes ook!
Om te beginnen, met je eigen kring. . . Denk maar niet dat bepaalde bevolkingsgroepen, die ons landje overspoelen, samen met ons op willen trekken, laat staan vasthouden. . .
Ik zou niet zozeer over een gepolariseerde samenleving willen spreken, want polariseren gebeurt normaliter binnen de eenheid van een natie. Eerder is er sprake van het kapen van instituties, zoals de viering van 4 mei, door mensen met een politieke agenda: al het bestaande onderwerpen aan de wet van diversiteit. Hun doel is de nationale identiteit te gronde te richten: het bijzondere, zoals 4 mei, veralgemeniseren; het algemene, zoals de natie, verbijzonderen om het vervolgens te diskwalificeren.
Deze doden herdenking mag over niks anders gaan dan de slachtoffers van WO 2 en Nazi regime en de Holocaust. Alle andere oorlogen zoek maar een andere datum voor.
Ga naar de Waalsdorpervlakte. Daar is de Herdenking geen podium voor de deugers, maar een echt moment van herdenking. Herdenking van de vermoorde Joden en gevallenen in de strijd. Zoals de Dodenherdenking bedoeld is.
En de echte kruizen van de Waaldorpse Vlakte staan in het oranje hotel in Scheveningen.
Maar helaas werd de herdenking van de Waalsdorpervlakte dit jaar niet meer door de NOS uitgezonden. Wel op drie zenders driemaal de herdenking op de Dam, een herdenking die ik niet wilde bekijken, want ik kan echt niet tegen het vrome gezicht van de Amsterdamse burgemeester die met haar ‘ het mag schuren’ filosofie het antisemitisme in de stad een flinke impuls heeft gegeven.
De Waalsdorpervlakte is op RTL4.
Militairen herdenken we omdat ze hebben gevochten voor vrede, daar gaat deze herdenking om. Natuurlijk vergeet ik ook niet de Shoa. Er is geen andere datum voor herdenken van gevallen militairen. De vrijheid die we nu hebben komt door militairen die hun leven gaven, en dan vergeet je even dat in de moslim landen ook gevochten is door onze militairen is voor de vrijheid van moslims zoals in Sebrenica Libanon Afghnistan.
Ja, nu de moslims in Afghanistan met steun van westerse militairen het weer voor het zeggen hebben, moeten vrouwen christenen ,joden en alle niet moslims voor hun leven vrezen.
Wat de vrijheid voor de een is, is de gevangenis voor de ander.
Volkomen mee eens. Tenslotte is het een Nationale en geen Internationale dodenherdenking. In het tweede geval kan ik nog wel wat slachtoffers bedenken. Bijvoorbeeld de duizenden christenen die door moslims worden vermoord.
Klopt.
Mijn ouders hebben als jong echtpaar de oorlogsjaren doorgebracht. Gelukkig heeft niemand van hun familie het leven verloren. Maar wel hadden zij natuurlijk enorme onzekerheid. Hoe lang gaat dit duren. Dan is 5 jaar bezetting en onzekerheid heel erg lang. Maar mijn moeder bracht op mij wel over hoe onzeker zij waren, hoewel ze ook vertelde dat er een aantal jaren lang voor hen niet heel veel merkbaar was als alleen dat alles ‘op de bon’ was en dat ze moesten verduisteren en zich na bepaalde tijd niet meer buiten mochten begeven. Omdat ze op het ‘platteland’ woonden was er aan voedsel nooit gebrek. Anders dan m.n de hongerwinter in west Nederland en het leven in de steden. De evacuatie rondom de slag om Arnhem tot aan de bevrijding was voor hen de meest ontwrichtende ervaring. 6 maanden zijn ze weggeweest en kwamen terug in een uitgeleefd huis. Moesten weer langzaam schoonmaken en het leven proberen op te pakken. Maar het had zomaar erger kunnen zijn, zoals het voor veel andere families is gelopen. Mijn vader was er ook vaak niet omdat hij als chauffeur ook rode kruis vrachtauto bestuurde voor transporten. Hij overleed toen ik kleuter was, dus van hem heb ik geen verhalen of zijn beleving kunnen horen.
Ik denk zeker met je mee hoe moeilijk deze dag voor je moet zijn! Een nationaal monument bekladden ook omdat er natuurlijk aan de Joodse slachtoffers wordt gedacht. Zo is doden herdenking ooit begonnen, en later ook terrecht de militaire slachtoffers van na WOII. Dan moet je denken aan Koreaanse oorlog, Libanon, Sebrenica, Cambodja, Bosnië, Irak, Afghanistan, Mali. Militairen gestuurd door de Nederlandse regering in opdracht voor de vrede. Diezelfde regering en op links is er ook verantwoordelijk voor dat er duizenden zgn vluchtelingen ons vredige Nederland totaal ontwrichten. De echte vluchtelingen uit bijvoorbeeld Vietnam kwamen ook per bootje in Nederland aan. Die vluchtelingen zijn gevlucht voor het Communisme na de val van Vietnam. DIE vluchtelingen zul je nu niemand over horen, die hebben zich meer dan aangepast in ons land. 4 mei herdenken we de 6 miljoen Joodse mensen en gevallen militairen. Bij mij rijst vandaag de vraag hang ik mijn vlag halfstok, en loop ik dan risico dat mijn ruiten ingekegeld worden. Want in mijn stad zijn ze nogal op (s)links!
Ongelofelijk. Dat je ruit ingekegeld zou worden omdat je de vlag halfstok hangt. …. Wat erg. Sterkte vanavond.
Dank voor je reactie Marcia! In mijn wijk ruiten ingegooit, dat heb ik hier al keer geschreven. Ga ik gezellig zitten op mijn balkon met fraai uitzicht op de overbuurtjes 🙁 Palestijnse vlag en dat mag gewoon, maar hang ik over het randje Israelische vlag is het hek natuurlijk van de dam. Zie ik van de overkant zoon lief lopen met een geweer, ok ik weet ook wel is een kind, maar dat kind speelt dus niet met andere kinderen uit zijn omgeving. Nee zoon lief doet de andere kinderen even voor hoe je daadwerkelijk met een wapen omgaat. Ik weet het is een kind, maar dat gedrag is weerzin wekkend en beangstigend. Dan heb je het nog niet over pappie, die kwam aan de deur vragen voor die houdt 🙂 Dus ik zeg het hout is van beneden, ook dat is een moslim, maar daar kan ik prima mee over weg. Die moet na die houdt affaire ook niks van die man hebben. En hout heb ik natuurlijk expres fout geschreven. Ik zie liever mijn boven buurvrouw 🙂 Die komt uit Iran, die is net als ik ook genezen van de islam. Beneden denkt ook dat alles Israël is fout, dus dat bespreek ik niet.
Het herdenken, zoals de naam al doet vermoeden, behelst het stilstaan bij- en het denken over incidenten, gebeurtenissen,
ongelukken, oorlogen, enz. En dan nu op 4 mei de herdenking van de verschrikkingen van de 2e wereld oorlog in Nederland en Nederlands Indie.
Je staat een moment stil bij hetgeen er is gebeurd en je denkt aan de slachtoffers, de verzetshelden, de militairen, de
-onvoorstelbare- holocaust, de slachtoffers van de bombardementen, de slachtoffers op zee, de slachtoffers in het toenmalige Nederland Indie,
de hongerwinter, de onderduikers, het verraad en de lafheid die tot andermans ellende geleid hebben.
Het mooie ven herdenken is dat iedereen dat op zijn of haar eigen manier mag doen. Gedachten zijn universeel vrij.
Mijn ouders keken destijds op de televisie naar de herdenking op de Waaldorpse vlakte.
Ik ben dat sedertdien blijven doen. Geen toespraken, geen hoogwaardigheidsbekleders, geen strakke organisatie, geen poespas maar slechts een klok,
de kranslegging, de mannen en vrouwen in het uniform van de toenmalige Ondergrondse, de stilte, de in willekeurige volgorde krans- en bloemmenlegging,
de geheiligde omgeving waar menig verzetsstrijd(st)er zijn of haar levenseinde vond.
Op deze plek is geen reden tot ergernis maar inspireert tot een ingetogen, maar daarom niet minder brandend, herdenken.
De Waalsdorpervlakte bezoeken op 4 mei is echt de moeite waard. Indrukwekkend.
Wij gedenken al jaren op de Waalsdorpervlakte. Amsterdam heeft al jaren geleden voor ons afgedaan.
Inderdaad. . . Amsterdam, daar loop ik met een grote boog omheen. .
Dank u. Een goede tip. Ik ga volgend jaar naar de Waaldorpse vlakte. Het toneelspel op de Dam van al die politici is lachwekkend. Morgen laten ze de mensen die zich terecht ongerust maken weer in de steek. Hypocrieten!
De dodenherdenking van slachtoffers van WO2 en Holocaust is dood. Het bijtrekken van andere slachtoffers is funest. De ene slachtoffer sluit de andere uit doordat het de volgende vijand is. Het begint met besmeuren van de Nationaal monument op de Dam maar al eerder zagen wij vijandigheid en van dezelfde ‘slachtoffer’ bij de opening van het Joodse museum en de pogrom na het voetbalwedstrijd. Dan al die hypocriete aanwezigen die hieraan schuldig zijn en met hun praatjes proberen de schuld aan rechts te geven. Daar ga ik niet naar kijken. Ik doe mijn eigen herdenking vooral naar mijn vader die ik met wat meer pech niet eens zou hebben gekend. En dan de jeugd in het communisme die uiteindelijk de oorzaak werd van mijn leven in een andere land waar hetzelfde gevaar nu blijft groeien. Herdenken wordt nadenken.
Ik ben het met u eens. Prachtige laatste zin, trouwens.
Dank u voor uw reactie. Uw betrokkenheid voor reacties is prijzenswaardig. Die laatste zin flipte zo binnen en dat is meestal qua gevoel ook het beste. Uw artikel is eigenlijk ook zo geschreven durf ik te zeggen en dat maakt het sterk.
Dat klopt helemaal, het artikel is in een keer geschreven:-). Bedankt voor het compliment.
Graag gedaan. Prettig om hetzelfde gevoel bij een ander op te merken.
We zijn gewoon met te veel mensen in Nederland en met te weinig inheemse Nederlanders.
Ik zou zeggen: nog wel.
Ik bedoelde: dat duurt niet meer zo lang, gezien de import en het lage geboortecijfer van de inheemse bevolking.
Het schoonmaken van het monument op de Dam had niet mogen gebeuren.
Dan had de hele wereld vanavond kunnen zien in wat voor totaal verziekte antisemitische samenleving wij beland zijn…..
Daar zit zeker wat in.
Dat het nationale bewustzijn ‘lijkt’ te verschuiven is natuurlijk evident: wat had je anders verwacht van een natie als de Nederlandse die willens en wetens de eigen identiteit opgeeft?
Ten aanzien van de herdenking van de slachtoffers van de Holocaust stel ik voor dat een politieke partij, de PVV of JA21, gezien het “Ze hebben 4 mei van ons afgepakt”, een wetsvoorstel indient dat deze dodenherdenking verplaatst van 4 mei naar 7 oktober.
Een echte nadenker, deze oplossing voor de verwatering van 4 mei
Mooi beschreven. Niet eerder bij stil gestaan dat de bezorgdheid over verstoren van de stilte, de concentratie teniet doet op waar het eigenlijk om gaat, herdenken van de vermoorden en gevallenen alsmede besef van het systeem dat daartoe had geleid. Kunnen we na 4 mei spreken over wat het met ons land doet als je rabiate antisemieten toelaat hier te wonen.
Na 4 mei is het weer snel vergeten, vermoed ik.
Ik begrijp volkomen wat je bedoelt, maar ik vermoed dat het nog veel erger is dan je denkt. Wat je ziet is de uitwerking van een jarenlange, zeer effectieve agitprop van een islamo- en links-fascistoide congsi (hoefijzermodel, iemand?) die is doorgedrongen in alle lagen van de maatschappij (mars door de instituties). Ik schrijf dit met de nodige reserve, want ik heb gemerkt dat ook dit forum neigt naar “een gematigde toon”. Dat betekent dat de boodschap niet meer doorkomt, en je je op voorhand hebt overgegeven aan die congsi.
Twee jaar geleden pleitte ik voor oprichting van een 4,5,6 meicommitee.
Het 4/5 Committee is overgenomen door de haters van Nederland en van Israël
Dat wordt steeds sneller steeds duidelijker.
https://olddutchpainter.works/die-6-van-het-654mei-comite/
Een geweldig artikel maar vreselijk wat er nu gaande is. In 1995, 4/5 was ik op de Dam. Dat was de laatste keer dat oud Canadezen militairen er waren. Ik liep door de Warmoestraat terug naar mijn horeca bedrijf op de O.Z. Achterburgwal. Voor mij liep een Canadees in zijn uniform. Ik sprak hem aan en nodigde hem en zijn begeleider uit. Op het moment dat hij het café binnen stapte, stonden alle klanten op en begonnen te applaudisseren. Mijn man stond achter de bar en schonk gelijk bier in. Hij heeft er van genoten en sprak met gewone mensen. Toen zijn begeleider wilde betalen zeiden wij “on the house”.
Ik las dat ze de herdenking in 2011 breder hebben gemaakt, met naast herdenken ook “besef hebben voor slachtoffers bij conflicten die nu plaatsvinden”. Het duurde lang, heel erg lang, bij ons bestuur, voordat doordrong dat veel lui geen enkel of een heel ander besef hebben. Maar goed, het moest volgens dat inclusieve multiculturele dogma, waarmee de uitverkorenen in de EU de wereld op de dag des oordeels in een groot Provo Vondelpark zou veranderen, waar liefde en gelukzaligheid zou heersen onder leiding van oppergodinnen Halsema in A’dam en Von der Leyen in Brussel. Iemand nog een geestverruimende joint nodig?
Een dappere Franse vrouw van Marokkaanse afkomst onderzocht de band tussen de extreemrechtse islamitische Samidoun en de extreem linkse politieke partijen en legt de voedingsbodem van het antisemitisme in Frankrijk, vermomd als Israël kritische beweging, bloot.
Ik zag dit toevallig vanmiddag ook, heel erg interessant. En inderdaad, hoe ontzettend dapper!!
Al mijn hele leven ben ik die twee minuten stil. Op tv staat de Waalsdorpervlakte aan, met de klok. En dat blijf ik doen. Je kan anderen dat moment ook gewoon niet laten kapen.
Eens. De twee minuten zijn privee, daar mag niemand aankomen.