Komt het nog wel goed met de Verenigde Staten?
Van High Trust Society naar Failed State
Foto: Manhattan, New York. Public domain 
In de Verenigde Staten is het momenteel net zo onrustig als in de jaren zestig van de vorige eeuw toen een president, een presidentskandidaat en een geestelijk leider (JFK, RFK en MLK) omkwamen door wapengeweld. Zo mogelijk is de politiek nóg gepolariseerder dan toen: de elkaar te vuur en te zwaard bestrijdende Democraten en Republikeinen kunnen het werkelijk over niets eens worden. Op presidentskandidaat Donald Trump werd een aanslag gepleegd en luttelijke weken later eentje verijdeld. Komt het nog goed met de leidende natie van het vrije Westen, vraagt Jan Gajentaan zich af.
Geboren in augustus 1959 ben ik opgegroeid met het idee, dat Amerika onze bevrijder was en het grote voorbeeld voor alle vrije, welvarende naties. De eerste breuk in dat ideaalbeeld ontstond bij de moord op president John F. Kennedy, op 22 november 1963. Ik kan me dat niet herinneren, maar hoorde later van mijn vader dat hij destijds net zijn eerste tv had gekocht. De halve straat kwam bij ons kijken om de schokkende gebeurtenissen te volgen.
Een tweede breuk was de Vietnamoorlog, die startte onder Kennedy’s opvolger Lyndon B. Johnson. De naoorlogse Nederlandse generatie, die zich in de tijd van de Hongaarse opstand (1956) nog tegen de Sovjet-Unie keerde, werd fel anti-Amerikaans. Toen in 1968 ook nog Martin Luther King én presidentskandidaat Robert F. Kennedy werden doodgeschoten (iets wat ik me nog wel kan herinneren: de trage zwart-wit beelden van zijn begrafenis waren live op tv) was de puinhoop niet meer te overzien.
growing up in the sixties it was about Vietnam, apartheid and the war on drugs pic.twitter.com/MpBQj0GxgY
— Magnas Salon (@magnasalon1) December 5, 2023
Toch stabiliseerde de situatie. President Nixon slaagde erin de Vietnamoorlog te beëindigen én de deur naar China te openen. Hoewel hij smadelijk moest aftreden vanwege de Watergate-affaire, was er achteraf toch waardering voor hem. Toen volgden de progressieve jaren zeventig met president Carter en de conservatieve jaren tachtig met Reagan, op wie overigens ook een aanslag werd gepleegd.
Gelukkige jaren negentig
De jaren negentig, met de presidenten George Bush senior en Bill Clinton, waren een welvarende en stabiele periode. De economie floreerde, de filmindustrie bloeide (Home Alone) en niemand wist dat 9/11 eraan zat te komen… De aanslagen van 9 september 2001 waren ook zo’n schok-moment, dat de loop van de geschiedenis veranderde. President George Bush junior leek aanvankelijk met zijn voortvarende aanpak de Amerikanen te verenigen, maar de langdurige oorlogen in Irak en Afghanistan brachten nieuwe instabiliteit, zowel binnen als buiten Amerika.
Van High Trust Society naar Failed State
Langzaam maar zeker begonnen de Verenigde Staten steeds meer ten prooi te vallen aan polarisatie en de tekenen te vertonen van een failed state. De Amerikaans-Japanse socioloog Francis Fukuyama, die in 1989 in The end of history nog optimistisch de eindzege van de liberale democratie had verkondigd en de VS roemde als toonbeeld van een high trust society, toonde zich twintig jaar later pessimistisch in zijn essay Political Order and Political Decay.
In dit essay wees Fukuyama een aantal oorzaken aan voor het steeds disfunctioneler worden van de VS aan de hand van een voorbeeld-case: de Amerikaanse Forest Service. Waar die in de loop van de 20e eeuw geprofessionaliseerd was door deskundige ingenieurs werd het een steeds disfunctioneler overheidsapparaat door polarisering, juridisering (de rechter bemoeit zich met van alles en nog wat), doorgeslagen democratisering en het optreden van allerlei belangengroepen.
📚Political Order & Decay Francis Fukuyama v2 zooms in on individual case studies to illustrate theses of what hinders a state flourishing or in fact structurally aids to decimate it. typical never relenting, immense scope of geography & chronology intact,makes for another rare💎 https://t.co/mjTAvIzQyV pic.twitter.com/ZhxrhO4ZG9
— boursachi (@boursachi) November 25, 2023
Ook de globalisering speelt een rol: politieke en zakelijke elites komen meer op voor hun eigen belangen dan voor het volk. Zie de familie Biden die allerlei financiële belangen had in Oekraïne en aanstuurde op een conflict met Rusland, een conflict dat nu miljoenen levens kost en de belastingbetalers in Amerika en Europa honderden miljarden dollar/euro’s. Waarmee ik het brute optreden van Poetin geenszins goedpraat!
De opkomst van Trump en nóg meer polarisatie
De opkomst van Donald Trump in 2016 moet in dit kader gezien worden. In mijn ogen is hij niet zozeer de oorzaak van de doorgeslagen polarisatie (want die was er al) maar eerder het gevolg ervan. President Obama (2009 – 2017) bracht hoop, maar voor velen liep dat uit op een teleurstelling. Het Midden-Oostenbeleid van Obama was één grote puinhoop.
Een aanzienlijk deel van de Amerikaanse bevolking vertrouwt zowel de traditionele leiding van de Democrats als die van de Republicans niet meer, waardoor Trump de laatste partij min of meer kon overnemen met zijn eigen brand of populism. Waarbij de MSM en de elite van de Democraten, Obama en Hillary Clinton voorop, niets nalieten of nalaten om Trump waar mogelijk te beschadigen.
Daardoor staat de VS er in mijn ogen niet goed voor. Dit nog los van de onhoudbare schuldpositie en het mogelijk eindigen van de dollar-hegemonie. Donald Trump, ook al vind ik zijn beleid in veel opzichten beter dan dat van de Dems, is te onbehouwen om de bevolking te verenigen. En voor Kamala Harris geldt dat zij daarvoor te links is, al meet zij zich nu een meer gematigd imago aan.
Disfunctioneel
Veel problemen die zijn ontstaan door het disfunctioneel worden van politiek en overheid, adequaat beschreven door Fukuyama, zijn op te lossen met gezond verstand. Zoals al gemeld in eerdere artikelen, zou ik als Amerikaan kiezen voor een veel restrictiever immigratiebeleid en de-escalatie van militaire conflicten op basis van ‘realpolitik’, dus voor de lijn van Trump. Maar als het gaat over het recht op abortus of de veel te liberale wapenwetgeving in de VS, sta ik toch meer aan de kant van de Dems. Waar in Amerika iets van 300 mass shootings per jaar plaatsvinden, zijn die in Australië door strengere wapenwetgeving vrijwel verdwenen. Waarbij mensen die op een onveilige plek wonen nog altijd het recht hebben om gecontroleerd een wapen te bezitten!
This is what Australia did in 1996, after 35 ppl were massacred in Port Arthur. Compulsory govt buyback saw over 1/2 million voluntarily participate. Strict rules and regulations now govern the sale of guns and owner registration. FYI we have never had another shooting like that. pic.twitter.com/XnjLkiXwZv
— Ally Oop (@novelidea14) May 24, 2021
Nieuw leiderschap gevraagd
Wie zou dan wel de leider kunnen zijn die eenheid brengt in de VS en het volk bedient met realistisch beleid, met oog voor de Amerikaanse traditionele waarden? Mijn voorkeurskandidaat is Ron DeSantis, de Republikeinse Governor van Florida, die het prima deed in de corona-periode: geen onnodige lockdowns of mondkapjesplicht en vrije keus tussen vaccinatie en/of early treatment. DeSantis weet goed sociaal beleid te combineren met ruimte voor het bedrijfsleven. Een man naar mijn hart, al moet ik toegeven dat zijn voorstellen voor wapenwetgeving niet de door mij gewenste kant opgaan.
Vandaag 60 jaar geleden, 22 november 1963: de moord op John F. Kennedy. Waardoor een periode van hoop en optimisme en onschuld veranderde in iets veel grimmigers, mede door de daarna volgende Vietnam-oorlog. Werd daardoor radicaal links zo sterk in Europa ? pic.twitter.com/IZVcVGjnNu
— Jan Gajentaan (@jangajentaan) November 22, 2023
JFK
Ik denk wel eens dat de zoon van John F. Kennedy, de in 1999 tragisch verongelukte JFK junior (1960 – 1999), op dit moment de ideale man zou zijn geweest om het Amerikaanse volk te verenigen. JFK junior was knap, charismatisch, intelligent en zou nu 64 jaar zijn. Uitgever van een tijdschrift, niet iemand van overdreven linkse beleidskeuzes; hij zou vermoedelijk beide kanten van het politieke spectrum kunnen bedienen. En na als kind zowel zijn vader als zijn meest geliefde oom te hebben verloren door wapengeweld, zou niemand beter dan JFK junior begrepen hebben dat de VS strengere wapenwetgeving nodig heeft om eindelijk tot rust te komen.
Helaas, het mocht niet zo zijn…
Over de auteur
- Amsterdammer in Rotterdam, blogger, schrijver van e-books, voetbalvader, in het dagelijks leven Recruitment / Human Resources Consultant.
Recent gepubliceerd
EU12 maart 2026EU-migratiepact is geen panacee voor alle kwalen
Politiek Nederland25 februari 2026Mona Keijzer weg bij BBB: wat nu?
Politiek Nederland11 februari 2026Nu is het tijd om een realorechtse alliantie te bouwen
Politiek Nederland21 januari 2026Is met de PVV-afsplitsing ‘constructief rechts’ een feit?
Om echt de oorzaken achter de actualiteit te begrijpen, moeten we verder teruggaan dan 1945 en Kennedy.
Al rond 1880 veranderde de politiek van de VS ten aanzien van de indianen. Pogingen om hen versneld te assimileren waren mislukt en reservaten moesten de Indiaanse cultuur een soort eigen richting geven. De volgende stap was het cultuur relativisme ontwikkeld door Boas en Ruth Benedict en het natuur beleid ontwikkeld door president Roosevelt (Teddy).
De VS hebben steeds geprobeerd om deze componenten van hun politiek – gelijkheid van culturen en verheerlijking van de natuur als bron van spiritualiteit – over te brengen naar Europa.
Zowel in de VS als in Europa is deze politiek – ook wel bekend onder de naam globalisme – volledig mislukt. Steeds weer blijkt dat cultuur juist de bepalende factor is voor sociale cohesie en sociaal vertrouwen. Neem de cultuur weg – en de samenleving valt uiteen.
Voor wie meer wil weten over de achtergrond, is het boek ‘ Het verloren Europa en de verboden Islam’ nuttig. Dat bespreekt uitgebreid de link tussen de VS, Europa en islam.
Thnx.
Nee, de andere grootmachten accepteren de politie taak die de Amerikanen zich hebben toegeëigend niet meer.
Amerika is een land wat altijd ergens ter wereld in oorlog is, maar nooit op eigen grondgebied, ze bezitten wel in heel veel landen een militaire basis.
Amerika kan niet zonder oorlog, hun wapenindustrie moet produceren.
Het beste voorbeeld is de Amerika contra Rusland oorlog op het grondgebied van Oekraïne.
Amerika is geen betrouwbare bondgenoot meer.
De ondertitel van het boek van Fukuyama is in dit opzicht alleszeggend: The globalisation of democracy.
Jefferson (de 2de president van de VS) besloot al dat het van levensbelang was voor de VS om democratie te exporteren naar Europa. Toen de VS zich in 1917 ging inmengen in WO 1, was dat met de leuze ’to make the world safe for democracy’. Hun doel was het bestrijden van de absolute monarchie in Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. En het verdelen van de grote landen in kleinere eenheden, zodat die voortaan moeilijker een oorlog konden beginnen. En dus meer aangewezen waren op coalitievorming. Dat vormde de basis voor de EU, de VS van Europa.
Globalisme is dus de verspreiding van democratie naar Amerikaans voorbeeld.
In hoeverre bestuurt een president de VS? Zijn dat niet veel meer allerhande partijen die beslist teveel baat bij het huidige wanbeleid hebben?
Als je ziet met wat voor obstructie Trump te maken heeft, moet er wel een heel sterke lobby in in de VS, die werkelijk aan de touwtjes trekt.
Inmiddels wel voor zolang het nog duurt. Want met de rol die de VS zich aanmeet in de oorlog in de Oekraïne schiet deze natie zich ernstig in de voet. Waarbij de gevolgen van het lokale wanbeleid niet bevorderlijk zijn voor een goede afloop.
Blackrock, Vanguard….
Niet alleen de VS, het gaat niet goed met de hele westerse wereld. Het is de wisseling van de wacht. Nadat eerst Europese landen, in verschillende volgorde, gedurende eeuwen geheerst hebben, en na de Tweede Wereldoorlog de VS, is het nu de tijd voor het Globale Zuiden om het stokje over te nemen. Grote kampioenen sterven langzaam, dus het zal wel even duren voordat de VS helemaal afgezakt zijn. De beste variant is waarschijnlijk als het uit elkaar valt en sommige staten verstandig, conservatief beleid blijven voeren zoals Florida en Texas, waar het dan ook goed toeven zal zijn. Itt de democratische links liberale paradijzen als California, New York of Chicago waar het voorspelbaar bergafwaarts zal gaan dankzij het ene sociale experiment na het andere.
Het probleem voor de wereld is dat dergelijke wisselingen van de macht normaliter gepaard gaan met een grote oorlog. Er lijkt weinig reden te zijn om aan te nemen dat het deze keer anders zal zijn.
In de Amerikaanse geschiendenis kun je leren dat het een land is van mogelijkheden maar dat je wel op jezelf staat. In Nederland gold vroeger “wie niet werkt zal niet eten’ en dat is in Amerika nog zo, lijkt me. Maar ze zijn duidelijker als gaat om het Amerikaanschap dat niet zo maar te verkrijgen is. Ik denk dat het daarom nog steeds een veerkrachtige natie is.
9 september was en rustike dag. Twee dagen later veranderde alles. 9/11 = september 11
Voor het beantwoorden van de vraag heb ik geen artikel nodig. Antwoord: neen.