Progressief links is blind voor de vijanden van de vrijheid
Fallaci zag het. Van Gogh zag het. Autoriteiten kijken weg.
- De baantjescarrousel: hoe Nederland zijn democratie omzeilt - 28 juni 2026
- Er is niks mis met liefde voor ons land en onze cultuur - 10 juni 2026
- Progressief links is blind voor de vijanden van de vrijheid - 2 juni 2026

Foto: Mehr News Agency, CC BY 4.0.
Revoluties bieden hoop en beloven een betere wereld, maar eindigen vaak in de handen van fanatici. Progressief links ondersteunde in Teheran de islamitische revolutie en een langdurig terreurbewind was het gevolg. In Europa hebben we daar niets van geleerd. Ook hier bestaat een merkwaardige liefdesrelatie tussen links en de politieke islam. Onze vrijheid wordt stukje bij beetje met een glimlach en mooie woorden afgebroken.
Er zijn van die foto’s die je nooit meer vergeet. Jonge mensen op straat. Vuisten in de lucht. Ogen vol hoop en geloof in een betere wereld. Ze geloven dat ze geschiedenis schrijven. En meestal doen ze dat ook. Alleen niet de geschiedenis die ze hadden verwacht.
Revolutie
In 1979 stroomden de straten van Teheran vol. Studenten. Intellectuelen. Arbeiders. Vrouwen. Mannen. De sjah moest weg. De toekomst lonkte. Vrijheid. Democratie. Rechtvaardigheid.
De bekende woorden. Altijd weer dezelfde woorden. De New York Times was enthousiast. Europese intellectuelen waren enthousiast. Linkse activisten waren enthousiast. Er hing een geur van bevrijding in de lucht.
Maar toen de revolutie gewonnen had, begon de ellende. Want revoluties zijn als vuur. Ze worden aangestoken door idealisten en eindigen in handen van fanatici.
Oriana Fallaci
De vrouw die dat eerder zag dan iedereen was Oriana Fallaci. Niet zomaar een journalist, maar een van de scherpste interviewers van haar generatie. Ze reisde naar oorlogen, sprak met dictators, revolutionairen en staatshoofden. Ze had een zeldzaam talent om door zorgvuldig opgebouwde mythes heen te prikken. Waar veel verslaggevers vooral registreerden wat er gezegd werd, probeerde Fallaci te begrijpen wat erachter schuilging. Ze vertrouwde slogans niet, wantrouwde politieke romantiek en had een instinctieve afkeer van iedere vorm van fanatisme.
Toen zij ayatollah Khomeini interviewde, zag ze iets wat veel van haar collega’s niet zagen. Terwijl een groot deel van de westerse pers nog sprak over een bevrijdingsbeweging die een corrupte monarchie had verdreven, zag Fallaci vooral een man die absolute overtuiging combineerde met absolute macht. Geen bevrijder, geen visionair en geen architect van een vrije toekomst, maar een ideoloog die geen ruimte liet voor twijfel of tegenspraak. Een man die sprak over God, maar macht en onderdrukking bedoelde. Die sprak over rechtvaardigheid, maar geen afwijkende mening duldde.
Fallaci werd weggehoond. Zo ging dat, en zo gaat het nog steeds.
Zoals mensen die te vroeg gelijk krijgen meestal worden weggehoond. Een paar jaar later waren politieke tegenstanders verdwenen, vrouwenrechten uitgekleed, dissidenten geëxecuteerd en de vrijheid waarvoor gevochten was vervangen door religieuze controle.
De geschiedenis schreef haar gelijk met hoofdletters.
Links en islam
En toch hebben we er nauwelijks iets van geleerd. Want kijk eens naar Europa. Kijk dan eens naar de merkwaardige liefdesaffaire tussen progressief links en de politieke islam. Ik begrijp er al jaren helemaal niets van.
Links zegt op te komen voor vrouwenrechten. Voor homo’s. Voor seksuele vrijheid. Voor individuele autonomie. Voor het recht om te zijn wie je bent. Prima, zou je denken. Maar dan mag je verwachten dat dezelfde mensen op zijn minst kritische vragen stellen aan een ideologie die over veel van die onderwerpen radicaal en fundamenteel anders denkt.
Dat gebeurt opvallend weinig. Sterker nog. Het tegenovergestelde gebeurt nu. Wie het christendom bespot, krijgt applaus. Wie de kerk fileert met haar zogenaamde oude denkbeelden ontvangt een plek aan een talkshowtafel. Wie traditionele waarden onderuit schoffelt, wordt gezien als moedig.
Maar stel een kritische vraag over islamitische ideeën en de temperatuur in de kamer verandert onmiddellijk. Dan gaat het ineens niet meer over vrijheid. Dan gaat het over gevoeligheden. Over begrip. Over nuance. Nuance is trouwens een prachtig woord. Het wordt tegenwoordig vooral gebruikt om kritiek te neutraliseren.
Alarmsignaal
Theo van Gogh zag die spanning jaren geleden al. Niet altijd stijlvol, helemaal niet eigenlijk, en helemaal niet diplomatiek, maar wel met een scherpte die moeilijk te negeren was. Een soort Hollandse branie die ik in het publieke debat niet meer zie. Hij benoemde onderwerpen waar anderen omheen liepen en stelde vragen die in delen van het publieke debat liever niet werden gesteld. Daarvoor werd hij vermoord. Midden op straat. In Amsterdam.
Dat alleen al had een nationaal alarmsignaal moeten zijn. Niet alleen vanwege de gruwelijkheid van de daad, maar omdat een filmmaker en columnist werd gedood vanwege wat hij zei en maakte. Dat raakt de kern van een vrije samenleving. Toch leek die schok opmerkelijk snel plaats te maken voor een ander gesprek. Niet langer stond centraal waarom iemand meende geweld te mogen gebruiken tegen een criticus, maar steeds vaker werd de aandacht verlegd naar de vraag of Van Gogh misschien niet te provocerend was geweest.
Dat is een gevaarlijk omslag. Niet wanneer geweld plaatsvindt. Maar wanneer een samenleving begint uit te leggen waarom geweld eigenlijk wel een beetje begrijpelijk was. Hetzelfde zag je bij Fortuyn. Dan schuift er iets, en niet zo’n klein beetje ook. Dan verschuift het morele kompas ongemerkt een paar graden op.
Vrijheid
Het diepere probleem is volgens mij misschien wel dat vrijheid tegenwoordig wordt behandeld alsof het een los verkrijgbaar product is. Vrijheid zonder waarheid, zonder verantwoordelijkheid. Vrijheid zonder grenzen. Iedere cultuur gelijk. Iedere overtuiging gelijk. Iedere waarheid even waar.
Dat klinkt prachtig op een universiteitscampus. Totdat de echte wereld zich meldt. Want ideeën zijn niet allemaal gelijk. Sommige ideeën bouwen vrijheid op. Andere breken haar af.
Een democratie hoeft niet neutraal te zijn tegenover ideeën die haar willen vernietigen.
Dat is geen intolerantie. Dat is zelfbehoud, en dat is broodnodig.
Ideologie
Nederland is een huis dat vanuit ideologie, lees naïviteit, blijft weigeren haar voordeur op slot te doen uit angst onvriendelijk te lijken, en daardoor wordt overspoeld door mensen die er heel anders over denken.
En dan nog iets.
Vroeger hadden we dominees en priesters. Tegenwoordig hebben we vooral linkse redactievergaderingen die bepalen wat je mag denken. Zij kijken naar het kader van hun narratief, naar onderwerpen waarbij je eerst moet nagaan of de juiste mensen niet gekwetst raken.
Er zijn slachtoffers die eeuwig slachtoffer blijven. En daders die eeuwig dader blijven. De uitkomst van het debat ligt vaak al vast voordat het debat begonnen is. Dat heeft niets meer met journalistiek te maken maar veel te veel met ideologie.
Onderdrukking
Fallaci begreep iets wat vandaag misschien nog belangrijker is dan toen. Onderdrukking komt zelden binnen met een zwarte cape en een bordje om haar nek. Ze arriveert meestal glimlachend. Ze spreekt over inclusie. Over tolerantie, maar is steevast tegen Israël, het orakelt over begrip. Maar precies op het moment dat niemand nog kritische vragen durft te stellen, verandert tolerantie langzaam in conformiteit.
Dan wordt vrijheid een slogan. We zijn er niet ver meer van af. Een leeg omhulsel, vergane nostalgie.
De grootste bedreiging voor een vrije samenleving komt zelden van mensen die openlijk tegen vrijheid zijn. Die herkennen we onmiddellijk. Nee. Het gevaar komt van mensen die voortdurend over vrijheid spreken terwijl ze de voorwaarden voor vrijheid stukje bij beetje afbreken.
Dat zag Fallaci. Dat zag onze Theo van Gogh.
Moedig genoeg?
En misschien is dat wel de vraag die vandaag boven Europa hangt. Niet of we tolerant genoeg zijn. Maar of we nog moedig genoeg zijn. Moedig genoeg om onderscheid te maken tussen ideeën die vrijheid beschermen en ideeën die haar uiteindelijk opsluiten.
Want iedere generatie krijgt haar eigen Khomeini. De tragedie begint wanneer de intellectuelen hem pas herkennen nadat hij iedereen gegijzeld heeft en gewonnen heeft.
Martin de Jong is senior pastor van de Motion Church in Utrecht
OpinieZ bestaat dankzij u!
Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Wilt u dat mogelijk houden?
→ Doneer direct aan OpinieZ via GoFundMe
→ Doneer aan Stichting Recht voor zijn Raap via WhyDonate
De Stichting Recht voor zijn Raap is een onafhankelijke ANBI-stichting die vrije meningsvorming in Nederland bevordert en daarmee OpinieZ mogelijk maakt. Uw gift is onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Voor een periodieke schenkingsovereenkomst (minimaal 5 jaar en volledig fiscaal aftrekbaar) kunt u contact opnemen via stichtingrvzr@gmail.com.

Progressief links zal het wel zien, vermoed ik, maar hun haat tegen rechts en alles wat Nederland nog enigszins Nederlands maakt is groter. Zo maken links en islamisten gebruik van elkaar. Jammergenoeg zal links pas wakker worden als het te laat is. En zover is het eigenlijk al.
Mooi en goed geschreven column.
Links zal nooit wakker worden, althans niet de kopstukken en niet de ideologen, omdat het nastreven van absolute gelijkheid hun bestaansreden is.
Wel wakker worden kunnen de argeloze kiezers die een geromantiseerde versie van socialisme en van islam hanteren.
Argeloze kiezers die denken dat socialisme draait om het tegengaan van de kwalijke kanten van kapitalisme.
Argeloze kiezers die denken dat islam echt een religie is als alle andere en dat de vooruitgang de moslims zal verlossen van bepaalde denkbeelden.
Socialisme en islam zijn in werkelijkheid totaal anders dan de geromantiseerde versie die dagelijks door onze ‘ objectieve’ media wordt verspreid.
Ik denk niet dat progressief links blind is voor de vijanden van de vrijheid.
We zien hoe progressief links de Nederlandse burger zelf in een dwangbuis probeert te krijgen door haar de linkse idealen op te dringen. Progressief links heeft geen besef wat vrijheid is. We zien de effecten om ons heen. En we zijn al veel kwijtgeraakt.
Progressief begon al met Friedrich Engels en Karl Marx. De tekst van de “Internationale” kennen de meesten wel. Allemaal goede bedoelingen, inclusie en diversietijd avant la lettre.
Waar het op is uitgedraaid weten we allemaal.
De heer Spekman heeft jaren geleden al met trots verteld hoe hij met zijn klein dochter elke dag na het ontwaken de Internationale samen zingen. Als je deze indoctrinatie van klein af al beleefd hoe kun je later zelfstandig denken? Dit is een verloren generatie want kinderen geven elkaar dingen door. Tel de jarenlange indoctrinatie van de media bij en dan begrijp je dat men voor de linkse politiek niet afwijzen staat omdat zij claimen de vrijheid en dat soort termen voor zichzelf. Net of een ander oorlog wil. Mensen happen klakkeloos toe zonder nadenken. Dat doet links al voor hun.
Ik denk ook dat de boomergeneratie vrijheid verwart met de losgeslagen moraal van de jaren 70, flower power toen alles progressief en geoorloofd was. Zij zijn schuldig aan dit klimaat.
Is Jesse Klaver een boomer? Is Rob Jetten een boomer? Is Bontenbal een boomer? Rutte? Mona Keizer?Hugo de Jonge? Schoof? Nee, het zijn WEFfers, dat is het probleem.
Uit dit soort anecdotes kun je opmaken dat de geestesgesteldheid van links in tal van opzichten lijkt op die van moslims;
– van jongs af aan hersenspoelen;
– niet open staan voor nieuwe inzichten of andere meningen
– najagen van idealen, ook ten koste van zichzelf
– het willen leven in een gesloten systeem dat alles verklaart en alles rechtvaardigt
Links staat geen kritiek toe. Iedere discussie leidt naar een voorspelbare uitkomst.
Het is puur eenrichting verkeer.
Ze plakken etiketten en geen argumenten.
Links ziet de ramp aankomen wel mar hun zieke ideologie zit zo diep dat zij de realiteit verwerpen en hopen dat het goed komt. Het komt niet goed en er komt ook geen Europese islam zoals de CDA ooit hoopte. Zij zitten allemaal in hun eigen rollercoaster die niet kan stoppen en niemand durft uit te springen. Zo zat precies de communisne achter de IJzeren gordijn in elkaar en zo zit het ook in Brussel. Ze steunen elkaar zonder dat zij ergens in geloven behalve hun positie en inkomens. Socialisme, dat is waar wij al lang in leven.
Progressief links probeert vrijheid uit te rangeren
De definitie van vrijheid is voor links iets heel anders dan wat het woord zelf betekent. Een uniforme definitie voor iedereen is geen vrijheid maar dictaat.
Dankjewel voor je goede artikel. Zelfs de uitleg van iemand als de regelmatig in verschillende media verschijnende Keyvan Shahbazi, die de revolutie in Iran zelf heeft meegemaakt, zorgt niet voor het openen van de ogen van progressief links zoals je ze noemt in je artikel.
Dit soort blindheid zie je bij groepen of stromingen die geïndoctrineerd zijn met een gedachtegoed waarvoor alles moet wijken. Geen enkel argument brengt aanhangers aan het twijfelen of op andere gedachten. Iedereen die niet hetzelfde denkt is een vijand, waaraan elk label gehangen mag worden (racisme, fascisme, nazisme) en zelfs elk middel tegen geoorloofd is; de moorden op Theo van Gogh en Pim Fortuyn zijn daar voorbeelden van.
Die indoctrinatie begint op jonge leeftijd in onderwijsinstellingen waar dit links gedachtengoed heerst onder docenten en bestuurders. Veel van de huidige linkse politici zijn hun vanuit (al dan niet afgeronde) studie met hun linkse bagage doorgerold in allerlei linkse baantjes en posities in het publieke domein op basis van hun links idealisme. Door in machtige posities te komen (lokaal, nationaal of internationaal) zijn de geïndoctrineerde linkse politici en gevolg in staat deze indoctrinatie in stand te houden.
Zolang niet-linkse politici dit laten gebeuren gaat het niet stoppen. De oplossing begint bij paal en perk stellen aan de “vrijheden” die men zich toe eigent in en rond deze onderwijsinstellingen tijdens het uiten van hun linkse idealen. De selectieve verontwaardiging over recente escalaties van publieke onvrede is nog een kenmerk van deze progressief linkse blindheid.
Dank je wel Hans! Wat je beschrijft is het meest frustrerende van alles. Mensen zoals jij en ik lijken iets anders te zien. Terwijl vooral de linkse bubbel blind is voor het effect van het roekeloze handelen.
Links is in mijn optiek niet blind, maar heeft alleen oog voor het bestrijden van alles en iedereen die niet-links is. De inmiddels veroverde macht tot in elk haarvaatje minimaal consolideren. Het praal- en kwistgedrag van D66 (en PN) lieden zou bij iedereen inmiddels tot wenkbrauwen fronsen moeten leiden. Rules for thee but not for me.
En dat schaamteloos en brutaal.
De waarheid en hulde aan deze journaliste, die wel het gevaar zag, een sluipende overname. Neem zoiets als slavernij, in de Islam niet verboden en nog steeds zeer actief in het Midden Oosten, Sudan.
Neem kennis van het boek ABD over de slavernij in de islamitische wereld. Slapen wordt daarna wat minder maar de werkelijkheid is geen doetje.
Goed artikel.
Wel een paar opmerkingen:
1) waarom eindigen revoluties in de handen van de fanatici? Omdat die de meeste cognitieve dissonantie hebben en dus de meeste motivatie.
2) Janmaat zag het, Fortuyn zag het, lang voor de rest. Met alle respect: Oriane Fallacib en Theo waren geen politici.
3) dat links dit doet is logisch. links kent maar 1 weg naar de toekomst en dat is de weg van Rousseau, Kant en Hegel, en veronderstelt blindelings dat islam daar ooit in mee zal gaan. Een domme fout, onwetendheid of narcisme?
4) Democratie draait niet om gelijkheid, maar om zelfbehoud. Democratie is een procedure die belangenbehartiging als uitgangspunt heeft. Maar gelijkheid heeft geen belangen. Gelijkheid is een rekensom, die voorbijgaat aan de belangen van mensen.
Elk land zou uitsluitend de belangen van zijn eigen onderdanen moeten nastreven. Dat is pas echte gelijkheid.
Ooit noemde Wilders de islam fascistisch en een licence to kill. Even bleef het stil bij heel Links Nederland, om vervolgens in een vlaag van bijzondere verstandsverbijstering hem om die reden ‘fascist’ te noemen. Uiteraard met ontbreken van alle vormen van bewijsvoering die daarvoor nodig zouden zijn geweest. Logisch, want zuiver rationeel denken is bij deze bevolkingsgroep volkomen verdwenen.
Daarom zal, wanneer voor de ogen van premier Jetten in onze Hollandse straten de eerste homo’s van het dak worden gegooid, deze wegkijken. Niet uit afschuw, maar uit ‘goedheid’.
Verder ben ik blij dat een dergelijk artikel als dit te lezen van de hand van een pastor: dat ook christenen de ogen geopend mogen worden bij het aanhoren van de consistente oproep tot moord op alle niet-moslims waartoe de k voortdurend oproept.
Ik vind de titel van dit artikel wel heel bijzonder.
Links is zelf de grootste vijand van gelijkheid.
Want de natuur maakt mensen ongelijk, dus kan links dat alleen tegengaan met dwang van bovenaf.
Corectie in zin 2 gelijkheid moet zijn vrijheid.
Vandaar de dwang waar links zo voorstander van is.
Overigens is het een islamitisch beginsel dat de gelovige echt vrij is omdat hij zich onderwerpt aan allah.
Ter toelichting:
Al de eerste socialisten zoals Saint-Simon (zelf rijk en van adel) zagen in verdeling van arbeid de sleutel tot gelijkheid en welvaart.
In die tijd was dat nog gericht tegen de adel en de clerus, die immers niet werkten.
Veel later pas ging Marx zich meer richten op het fabrieksproletariaat en de spanning tussen ondernemers en arbeiders.
Het is dus steeds een centraal thema geweest bij links dat de vrijheid om rijk te zijn en niet te werken, moest worden weggenomen door de dwangmatige verdeling van arbeid en inkomen.
Links was dus altijd tegen vrijheid, terwijl de liberalen juist in vrijheid de kans zagen om iedereen in welvaart te doen vooruit gaan, ook al was dat niet altijd in gelijke mate.
Links en liberalen hadden wel gemeen dat ze gekant waren tegen adel en clerus.
Ze zijn niet blind. Ze beheersen NGO’s en subsidiestromen ernaar toe. Ze bezetten ongekozen publieke plekken van macht. Ze geven die macht, en daarbij behorende inkomsten, niet op. Pure machtspolitiek en niks edelmoedigs aan en ook absoluut niks Links aan. Machtspolitiek is ook Islam haar credo. Doordrammen, doordrijven en gelijk halen, hoe onjuist dat ook-is. Niks redelijks aan. Ook bij verderf zoekt soort haar soort.
Ben het eens met uw column en zou er aan toe willen voegen dat onze democratie en vrijheid nu wordt afgebroken door het heersende kartel.
Zij spreken over democratie maar wanneer het hun niet zint willen ze verbieden zoals rcvnt een kamer motie omtrent samenwerken met partijen die anders denken. Alle ruimte wordt gegeven aan de moslims en het gevaar vanuit die kant wordt stelselmatig gezwegen.
Het is beangstigend hoe met onze verworvenheden wordt omgegaan. De kamer zit vol met onverstandigen helaas. Een vlok krijgt wat hij verdient.
Mijn ogen gingen in de jaren 60 al open. Maat Jan had met zijn groep niet de wind in de rug. Door acties verloor zijn eega een been.
Die acties kwamen uit de linker hoek. Sinaasappelen uit ZA moesten niet worden ingevoerd. etc
Toen ik voor mijn bezigheden het land uitging was ik “verrast” dat voor middelbare scholieren en studenten aldaar Cubaan “fidele Kas Tro” , en die Argentino Guevara tot hun favorieten behoorden.
Dan kwam ook bij die Gele Mao met zijn rode boekje en Ho Die Min.
Maar later kwam onheilspellend opzetten . . . de La Ila Ila La stortvloed.
Juichend werd ook nog D66 geboren, maar bleek later in miskraam te zijn.
Niet Och Nee maar Jetje Oh Jéé.