EU-slogan ‘strategische autonomie’ is een politieke illusie
Zonder de VS redt Europa het niet
Foto: , publicatie conform voorwaarden copyright Europese Unie.
“Strategische autonomie” is het nieuwe modewoord in Europese hoofdsteden. In Brussel en in Den Haag wordt het gepresenteerd als een noodzakelijke stap in een wereld, waarin de Verenigde Staten zich onder Donald Trump steeds minder als vanzelfsprekende beschermer van Europa gedragen. In het Nederlandse regeerakkoord van de minderheidscoalitie van VVD, CDA en D66 wordt dezelfde ambitie uitgesproken: Europa moet op eigen benen kunnen staan. Maar achter deze grootse retoriek schuilt een ongemakkelijke vraag: kan Europa strategisch autonoom zijn terwijl het zichzelf economisch, energetisch en demografisch verzwakt?
Deze vraag komt ook aan de orde in het recente uitstekende artikel van historicus en politicoloog Coen de Jong in de Telegraaf. Een argument dat als onderbouwing voor strategische autonomie van de Europese Unie wordt genoemd is Oekraïne. Als dat land een lidstaat wordt heeft de EU al het benodigde voedsel (graanschuur van Europa) en (een keur aan) grondstoffen in eigen huis. Vandaar het (roekeloze) pleidooi van ‘Brussel’ om Oekraïne zo spoedig mogelijk het lidmaatschap te verlenen.
De Jong geeft aan dat de gedachte dat controle over Oekraïne Europa sterker maakt overigens niet nieuw is. De Duitsers probeerden in WOI al Oekraïne aan het Groot-Duitse Rijk toe te voegen, om daarmee onafhankelijk te worden van de Angelsaksische wereld.
Volgens De Jong had die redenering had echter ook een keerzijde die de Duitse generaals destijds al onderkenden. Wie Oekraïne controleert, zal Rusland tegenover zich vinden. Welke regering er ook in Moskou zit, het verlies van Oekraïne wordt daar historisch gezien als onaanvaardbaar beschouwd.
Wie vandaag Europese strategische autonomie nastreeft via langdurige betrokkenheid in Oekraïne, moet volgens De Jong ook bereid zijn tot jaren – zo niet decennia – van militaire confrontatie en afschrikking tegenover Rusland. Dat betekent enorme investeringen in defensiecapaciteit, mogelijk zelfs in nucleaire middelen. De Jong stelt verder dat zelfs dat de wereldwijde militaire macht van de Verenigde Staten niet kan vervangen; wanneer een vitale energieader zoals de Straat van Hormuz wordt afgesloten, kan Washington inmiddels eenvoudig zeggen: “Jullie probleem”.
Autonomie zonder energie?
Juist op het punt van energie wordt de kloof tussen ambitie en realiteit zichtbaar. Terwijl strategische autonomie wordt bepleit, zet Nederland versneld in op gesubsidieerde windparken op zee en moeten kolencentrales uiterlijk in 2030 sluiten. Binnenlandse gaswinning blijft politiek taboe en in Europa geldt hetzelfde voor schaliegas.
Het resultaat is een paradox: de Europese Unie wil onafhankelijker worden, maar wordt tegelijkertijd afhankelijker van ingevoerd LNG – vaak uit de Verenigde Staten. Strategische autonomie die leunt op Amerikaanse energie is een merkwaardige vorm van onafhankelijkheid.
Daarmee raken energiebeleid en voedselzekerheid ook direct met elkaar verbonden. Energie-intensieve kunstmestproductie bepaalt in hoge mate de landbouwopbrengst. Minder energie betekent minder kunstmest, en uiteindelijk minder voedselproductie. In zijn Telegraaf-artikel geeft De Jong aan dat het Nederlandse beleid boeren vooral als een probleem beschouwt en de stikstofregelgeving ” in beton gegeoten is”.
Economische en demografische realiteit
Immigratie wordt vaak gepresenteerd als oplossing voor het arbeidsmarktprobleem, maar brengt ook nieuwe spanningen met zich mee: integratieproblemen, uitkeringsafhankelijkheid en groeiende electorale polarisatie. De Jong benadrukt dat in veel Europese steden geopolitieke kwesties zoals Gaza of conflicten in landen van herkomst meer mobiliserend blijkt te werken dan abstracte discussies over Europese strategische autonomie.
Politieke prijs
Daar komt nog een politieke realiteit bij. Strategische autonomie betekent hogere defensie-uitgaven, hogere energieprijzen en meer belastingen. De vraag is niet of burgers daarop zullen reageren, maar hoe.
Als protestpartijen groeien en electorale onrust toeneemt, zullen regeringen dan vasthouden aan democratische spelregels? Of ontstaat de verleiding om oppositiepartijen te marginaliseren, verkiezingsuitslagen ter discussie te stellen of politieke tegenstanders buiten spel te zetten in naam van stabiliteit? We zien het al ontluiken met de Digital Services Act en het ‘democratische schild’ van Von der Leyen.
Een kwetsbare relatie met Washington
Ironisch genoeg kunnen juist de Verenigde Staten de Europese eenheid verder onder druk zetten. Door levering van energie, wapens en technologie te koppelen aan politieke voorwaarden, kan Washington Europese landen afzonderlijk beïnvloeden. Amerikaanse strategische belangen in Groenland en het Noordpoolgebied illustreren dat de trans-Atlantische relatie steeds meer een onderhandelingsrelatie wordt.
Tegelijk klinkt in Europa steeds vaker de roep om Amerikaanse bases te sluiten. Daarmee dreigt een paradoxale situatie te ontstaan, waarin de VS niet langer vanzelfsprekend bondgenoot zijn, maar ook niet volledig te vervangen.
Niet gestelde vragen
De vraag blijft ondertussen onbeantwoord: waar moet Europa zijn energiezekerheid vandaan halen? De Jong wijst er op dat suggesties om – hoe voorzichtig ook – weer met Rusland te onderhandelen, zoals de Belgische premier Bart De Wever fluisterend opperde, politiek taboe blijven.
Strategische autonomie zonder energie, zonder economische dynamiek en zonder politiek draagvlak is geen strategie – het is een slogan, een politieke illusie.
Een tweede vraag die niet gesteld wordt is hoe de Europese Unie kan overleven in een vijandige wereld. De EU is zelf geen politieke, laat staan militaire macht. Zonder de steun van de Amerikanen is de EU een speelbal van de grootmachten in deze wereld. De invloed van China is nu al sterk aan het toenemen. Op eigen initiatief, maar ook op uitnodiging van een aantal lidstaten, met Spanje voorop.
Socialistische premier Sanchez maakt er geen geheim van. Hij bekritiseert de VS voor een te dominante houding en weigert toestemming om Amerikaanse bases in Spanje (Rota en Morón) te gebruiken voor aanvallen op Iran. Hij wil geen 5% bbp aan defensie besteden, 2,1% volstaat. Tegelijk ziet hij China als waardevolle economische partner voor Spanje en de EU, los van waarschuwingen uit Washington.
En Sanchez is niet de enige Europese leider die van het bondgenootschap met de VS af wil. Macron pleit in goed Franse traditie al jarenlang voor een onafhankelijke EU, onder Franse leiding uiteraard.
Geen grootmacht
Als dit sentiment mainstream zou worden in de EU, zullen de Amerikanen hun knopen tellen en uit de NAVO stappen. Dan krijgt niet – zoals nu het geval – Europa een grotere verantwoordelijkheid voor haar eigen veiligheid, maar zal de nieuwe werkelijkheid zijn: “you are on your own”. Dan zal de EU een eigen defensiebeleid moeten gaan voeren.
Wat daarbij niet wordt ingezien, is dat de voorwaarde voor een eigen defensiebeleid, een Europees leger en een gezamenlijk buitenlands beleid is, een centraal gezag en een eigen Europese identiteit. Geen van de drie is het geval.
Over allerlei internationale kwesties – de oorlog met Iran, de oorlog in Oekraïne, de relatie met Rusland, de relatie met Israël, de open grenzen van de EU et cetera wordt binnen de EU verschillend gedacht. Een gezamenlijk buitenlands beleid is dan ook niet haalbaar. Een Europese superstaat met centraal gezag in Brussel wil een meerderheid van de EU-lidstaten niet. En de Europese burger? Die bestaat niet.
De Europese Unie mag dan een economische grootmacht zijn, een politieke en militaire macht is het niet en zal het nooit worden. Een Europees leger is tot mislukken gedoemd vanwege de onvermijdelijke kakofonie over hoe het moet worden opgetuigd, wie het gaat betalen en hoe over de inzet ervan wordt beslist. Het risico bestaat ook nog eens dat een EU-leger niet alleen tegen een externe vijand wordt ingezet, maar ook bij intra-Europese conflicten of binnenlandse onrustsituaties.
Kortom, het is een illusie om te denken dat de EU met meer strategische autonomie een eigen grootmacht kan worden, die het eigen grondgebied kan verdedigen en die kan concurreren met de (echte) grootmachten in deze wereld. De enige realistische optie om onze vrijheid en onze welvaart te behouden is onderdeel te blijven uitmaken van het vrije Westen, een vrijheid die gegarandeerd wordt door het bondgenootschap met de VS.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
De EU wil op eigen benen staan maar tegelijk zaagt die in eigen benen door illegale migratie te tereren en groene maatregelen. Een ware contradictio in terminis.
Helemaal mee eens. En tevens slachten we de kip met de gouden eieren.
Er is geen Europese lijn, hoe graag ze dat in Brussel ook willen. Er is was steeds getrek door de Duiters en de Fransen die het never nooit niet eens worden. Dan gelukkig heb je brexit, die zijn gelukkiger hoewel media anders willen doen geloven. Meeste Europese landen zijn lid van de NAVO, maar laten de Amerikanen ter plekke barsten. Over Oekraine zijn ze het eens hoe? Fransen willen nieuwe luchtmacht en die verkopeen met korting dat nog net wel hun afgeschreven toestellen. Lening aan de Grieken, en nu de Fransen die in de problemen zitten, die willen een opt out van de ECB. Hongarije geen zin in opgelegde regels, ook niet als Orban verkiezingen verliest. Wordt het lastig in Brussel, dan doen ze doodleuk weer een tob ontmoeting, want ze moeten wel nadenken en dat kost wat. Polen lastig, Spanje ook vervelend en voor je het weet ben je zomaar weer bij volgende verkiezingen en nog meer onduidelijkheid in plaats van 1 lijn!
Laten we ons toch niets wijsmaken. Wij op deze aardbol zijn van elkaar afhankelijk. USA kan niet zonder, Europa sowieso niet en de sancties naar Rusland werken niet, omdat hij voldonede business heeft in Azië.
Er komt nog bij, dat wij in Europa totaal afhankelijk zijn van bijna alle grondtsoffen, die uit het buitenland komen. In mijn vak de Chemie, zijn er bijna alle basischemikaliën voor medicijnen, pigmenten enz. 30 jaar geleden naar Azië, met name China, verhuisd. Bij alle zgn. hernieuwbare energien kunnen we bijna of helemaal niets zonder toelevering uit Zuidamerika, Africa, Azië en tegelijker tijd vervuilen wij onze natuur met de groene waanzin!
Hoe lang duurt het eigenlijk voordat de burger wakker wordt en inziet dat de politiek, onze gekozen vertegenwoordigers, eindelijk dat doen waartoe ze verplicht zijn, namelijk de burger te dienen!!!
Precies! Europa is geen nationaal-culturele eenheid. Daarom is de NAVO van zo grote betekenis. Die houdt Europa bijeen door de binding aan een externe supermacht, zodat interne Europese conflicten en verdeeldheid gedempt worden. Als de NAVO wegvalt en Europa zijn eigen defensie moet organiseren, kan dat alleen door van de EU een staat te maken. Dit kan slechts een kunstmatige staat zijn. De eenheid van die staat kan slechts een geforceerde eenheid zijn. Die geforceerde eenheid kan door twee elkaar aanvullende middelen worden bereikt: (1) door massale immigratie, waardoor de bevolkingssamenstelling zodanig wijzigt dat de de onderscheiden nationale culturen ten onder gaan; (2) door totale digitale controle en surveillance, waardoor de democratie verloren gaat. We krijgen aldus een massa inwoners, die geen burgers meer genoemd kunnen worden, die geregeerd worden door een Europees Imperium, dat een totalitaire staat is. Daar loopt het op uit. Het is sterk de vraag of hier nog iets aan te doen valt.
Het plan om Oekraïne in te lijven in de economie van Europa is al ontworpen door kanselier Bettman-Holweg in 1906. Hitler pakte het opnieuw op.
Het streven naar hypothetische strategische autonomie heeft:
– ons in conflict gebracht met Rusland;
– ons afgesneden van goedkope energie die cruciaal is voor onze economie;
– ons in conflict gebracht met EU-partners als Hongarije en Slowakije, die gewoon dezelfde rechten hebben als andere landen;
Strategische autonomie is alleen een slogan, een schijnoplossing voor een probleem dat in de wereld geroepen is om een bepaalde oplossing te kunnen bieden – en uiteraard had men die oplossing al op de plank liggen.
EU strategisch autonoom: in het artikel wordt het als een ambitie van Brussel en het kabinet-Jetten genoemd. Vervloed noemt die ambitie retoriek. Retoriek is gezwollen beeldspraak. Maar hier gaat het om een ambitie, niet om een beschrijving van de huidige situatie. Je kan het niet eens zijn met die ambitie. Prima. Maar noem die ambitie alsjeblieft geen retoriek. Maar bijvoorbeeld: onrealistisch of onwenselijk.
Vervloed ziet een Europees leger
Het gaat er niet om of iemand het wel of niet eens is met een ambitie.
Een streven dat niet op werkelijkheid berust omdat de middelen ontbreken om dat streven uit te voeren, is een streven dat alleen berust uit (mooie) woorden of (holle) woorden. Oftewel retoriek.
Retoriek was in de middeleeuwen een vak op de universiteit en betekende ‘kunst van het overtuigen’. Overtuigen gebruikt niet altijd beeldspraak en gezwollen taalgebruik is toch echt iets anders dan holle woorden.
Gezwollen beeldspraak wordt aangeduid met hyperbool of bombast.
Het gebruik van het woord retoriek in de genoemde zin is dus correct.
Een Europees leger zit er gewoon never nooit niet in. Dat komt door het niet op een lijn zitten van de Fransen, Engelsen en Duitsers. Alle drie NAVO lid en dan gaan de Fransen go it alone, de Engelsen zeggen not our war. En de Duitsers hoor je niet. Dat zien we dus ook nu weer met de situatie in het midden-oosten. De Fransen gingen op eigen houtje zonder samenspraak met anderen al op weg naar het Midden-Oosten. Nederland mag ook mee, maar beslist pas later of het Nederlandse schip mag mee vechten. Gewoon slappe hap en anderen de schuld geven een oorlog te beginnen.
Amerikanen vroegen in vroeg stadium om hulp, die hulp kwam er dus niet, en als er al hulp komt dan moet het eerst weer rustig zijn. Dat zit er dus gewoon niet in. De Amerikanen zijn naar Iran om en op verzoek van het Iraanse volk te bevrijden. Het wordt geen bezettingsmacht want dat is niet nodig. Amerika en Israël zijn uit op de val van IRGC regime. Dat gebeurt is is het over. Daarom ook dat ze specifieke militaire doelen uitzoeken en geen burger doelen of waar veel burger doden kunnen vallen.
De Fransen willen dat je wapens bij hen koopt, en Nederland is daar ook weer ingetuind. Fransen zijn Frans en Franse regels opgelegd via Brussel. En dat kopen we dan onder de noemer Europees aangekocht. En komen er problemen rond de Fransen dan zit Nederland ook zwaar in de problemen omdat we de Fransen helpen, en dat is het laatste wat we kunnen gebruiken!
Strategische autonomie is onmogelijk zolang we de landelijke en EU- grenzen niet sluiten, en de ongekozen wella-keizerin niet uit haar fort jagen.
Te weinig grondstoffen is het historische probleem van Europa. Niet voor niets ontwikkelde Nazi-Duitsland reeds synthetische benzine en rubber. Europa wist echter dermate goede producten te maken waardoor ze tijdens de wederopbouw het tekort aan grondstoffen d.m.v export ruim kon compenseren. Dat mechanisme is met de opkomst van China en andere Aziatische landen flink ontregeld. In haar hoogmoed denkt Europa dan ook nog eens de wereldwijde Moralist uit te hangen ondanks een immer slinkend marktaandeel in de wereldhandel en -productie. Schuldenratio’s vertonen een sterk stijgende, geboorteratio’s een sterk dalende lijn. Ten slotte hebben we van het onderwijs een soort doorlopende praatgroep gemaakt waar de tijd teveel wordt besteed aan zaken die met het opbouwen van een bestaan niets te maken hebben. Spielerei. De verwachting dat een invasie van immigranten het werk wel zouden doen bleek ook al niet te kloppen.
Deze decadentie, zoniet potsierlijke arrogantie breekt je een keer op. Dagdromen worden nachtmerries. Dat moment breekt nu aan en het zal een enorme toer vergen om dit te corrigeren. Den Haag en Brussel gaan dat niet doen en het is een illusie te denken dat deze correctie met zachte hand zou kunnen. Het begint echter met iets inzien en aanvaarden. Zover is het nog steeds niet en dat is eigenlijk het meest zorgelijke.
Beste Johannes,
Een fijn onderwerp om vele gedachten op los te laten.
Puntje Sanchez: Ten tijde van de Joego-burgeroorlog hadden we geloof ik een aantal stabilisatiebataljons, waarbij de Spaanse, Franse en Engelse contingenten bekend stonden als RunBat, FunBat en GunBat. NL had Srebrenica. DK operatie Bollebank.
Ook moeten we het fenomeen ‘vibe’ niet het oog verliezen. Het is nu een lekker ding om helemaal op herbewapening, autonomie, stategisch of niet los te gaan onder in stand houding van allerlei voorgaande favs. Denk aan ‘Geen mens is illegaal’, veiligheid voor alles, robuste democratie en de strijd tegen Covid-19.
In dat rijtje hoor – mijns inziens – ook het UA-project thuis, dat inmiddels – Ve zstand wiz Joekrain – 4 jaar overeind gehouden wordt door niet te verliezen. Maar niet verliezen is niet hetzelfde als winnen, zeker niet als de tegenpartij, ondanks alle voorspellingen, niet door zijn hoeven zakt.
Aan Westerse kant (en dan kunnen we nog leuke babbelen of er niet meerdere ‘Westerse kanten’ waren) een hopeloos mistig bewolkte Konzeptia, die de Duitse denkfout dat de Chinezen eindeloos machinebouwapparaten / ontwerpen zouden blijven kopen nogal al schril in zijn hemd zette.
Ooit – in de jaren ’70 – zette Frankijk in op energie-autonomie door na de eerste oliecrisis vol in te zetten op kernenergie. Veel dingen werken niet zo goed in Frankrijk (met name het onderdeel double entry bookkeeping), maar dit hadden ze toen goed in het snotje.
De president zonder parlementaire meerderheid doet nu ook dingen, maar ik denk maar zo, dat die net zoals de dingen van andere hedendaagse bewindspersonen (inclusief onze Rob-Mark) lang niet zo effectief gaan zijn.
Eerst je eigen huis op orde, dan pas de rest. Dat draaien we steeds om.
VVV en VVE
Langs de lijn wat er allemaal gebeurt.
VVV: In mijn jeugd werden wij geïndoctrineerd met die drie letters.
Betekende: Volk Vaderland en Vorstenhuis. Toen was er de “stoere” Willemien terugkerend uit “ballingschap”. Gelukkig was ik gezegend met een voortschrijdend inzicht ook t.o.v. haar. In mijn vrijwillig verplichte diensttijd viel het vorstenhuis al weg. Berlijnse Muur, Cuba Crisis, Nieuw Guinea en de koude winters en hun wintersport in Lech.
In de loop der jaren bleven de letters VVV bestaan, maar ingevuld met een Volledig Verdeeld Volk. Die letters werden steeds groter geschreven door wat heden ten dage te bespeuren valt.
VVE: Nu ben ik al over de houdbaarheidsdatum heen, die door “het gouvernement” wenselijk wordt geacht. Deel nog steeds lief en leed met mijn steun en toeverlaat. Nu vertoevend in een redelijk acceptabel appartement. Die eigenarenvergaderingen zijn “zenuwslopend”. Wat voor mij nu geldt: er waart al een andere betekenis van de VVE rond. Volledig Verdeeld Europa. Wat zijn de ontberingen voor de jongere generaties. Die van de kinderen en kleinkinderen. Niet Roodkapje waar gaat hij henen. Dat is het Sprookje, maar Europa waar gaat gij henen . . . La ila hila la..😢