Advertenties

Storten we onszelf in 2018 in de afgrond?

Begin eens met andermans opvattingen te begrijpen

Foto: Unsplash.com CC0

Kent u de Escalatietrap van Friedrich Glasl? Dat is de trap die strijdende personen en partijen afdalen, voordat ze zich aan het eind ervan samen in de afgrond storten. Het afdalen van de trap gaat ongemerkt. De gevolgen van de eerste treden zijn ook nog wel te overzien: standpunten verharden, debat wordt polemiek, de daad wordt bij het woord gevoegd. Maar daarna gaat het ineens hard trapafwaarts.

Dan zijn partijen voordat ze er erg in hebben alleen nog maar bezig om elkaar te beschadigen en uiteindelijk te vernietigen. En dat gaat ze zeker lukken, want het afdalen van de laatste treden is onomkeerbaar. De duivel die vaak onderaan de trap wordt afgebeeld hoeft er niets anders voor te doen dan af te wachten tot de strijdende personen of partijen zich in de afgrond storten.

Conflictmanagement

De theorie van de escalatietrap is van de Oostenrijkse hoogleraar conflictmanagement Friedrich Glasl, die vanwege zijn Nederlandse vrouw ook enige tijd in Nederland woonde en werkte. Glasl was decennialang betrokken bij het oplossen van vrijwel elk groot conflict op aarde. In 2015 was hij weer in Nederland waar ik hem tijdens zijn Masterclass Conflictmanagement ontmoette.

Als ik het afgelopen jaar 2017 overzie en me afvraag waar we in 2018 met elkaar naar toe gaan dringt de Escalatietrap van Friedrich Glasl zich aan me op. De publieke opinie gaat steeds meer lijken op een Romeinse arena waar voor en tegenstanders elkaar treffen om hun meningsverschillen op leven en dood uit te vechten.

Meningsverschillen

Meningsverschillen over nationale, Europese en mondiale politiek. Voor of tegen (massa)immigratie. Voor of tegen de Europese Unie. Voor of tegen Trump. Voor deze en andere onderwerpen geldt inmiddels in de publieke opnie: wie niet voor is, is tegen en wie niet tegen is, is voor. We proberen niet eens meer naar elkaar te luisteren, laat staan elkaar te begrijpen.

We zijn er alleen nog op gericht elkaar te overtuigen, hoewel we de hoop daarop eigenlijk al hebben opgegeven. Daardoor rest er ons niets anders meer dan elkaar en elkaars standpunten te bespotten, te betreuren en te veroordelen. Daarmee betreden we de Escalatietrap van Glasl en komt het moment waarop we elkaar en daarmee onszelf in de afgrond storten steeds dichterbij.

Begrip

Friedrich Glasl zelf ziet – op grond van zijn immense kennis en ervaring met conflicten – maar één uitweg. We moeten stoppen met elkaar als tegenstanders te bestrijden. In plaats daarvan moeten we beseffen dat we de vraagstukken van vandaag en morgen alleen samen met elkaar kunnen oplossen. Dat vereist in de allereerste plaats dat we elkaar en elkaars opvattingen moeten begrijpen.

Waarom is Wilders tegen islamisering? Waarom wil Baudet de natiestaat in ere herstellen? Waarom pleit Schultz voor de Verenigde Staten van Europa. Waarom wil Trump het Parijse klimaatakkoord herzien? Waarom geeft het Regeerakkoord Rutte, Buma, Pechtold en Segers Vertrouwen in de Toekomst? En Asscher, Klaver en Marijnissen juist niet? Zoals Nederlands grootste filosoof Spinoza schreef: “Het is belangrijk het menselijk handelen niét te bespotten, niét te betreuren, niét te veroordelen, maar te begrijpen.”

Praten

Het gaat daarbij in de eerste plaats om het begrijpen ván elkaars opvattingen, (nog) niet om begrip vóór elkaar. Dat kan erop volgen, maar dat hoeft niet. Als we elkaars opvattingen begrijpen, kunnen we er met elkaar over praten. De Australische filosoof Roman Krznaric, verbonden aan The School of Life en auteur van het boek Empathie, beschrijft daarin hoe Jo Berry, de dochter van een door de IRA vermoord parlementslid, de moordenaar van haar vader Pat Magee wil ontmoeten en met hem wil praten om zijn beweegredenen voor de moord te begrijpen.

Tegenover elkaar

Ik heb het afgelopen jaar gemerkt dat ik sommige van mijn goede vrienden, relaties en kennissen, niet meer begrijp en zij mij niet meer begrijpen. Dat we tegenover elkaar staan en niet meer in staat zijn belangrijke vraagstukken samen van verschillende kanten te bekijken en te bespreken.

Hoe gaan we daar in 2018 mee om? Volgen we Spinoza en Krznaric en gaan we naar elkaar luisteren om elkaar tenminste te begrijpen? Of gaan we door op de in 2017 ingeslagen weg? We weten nu in ieder geval waar die eindigt. In de afgrond!

De OpinieZ-columns van Henk Strating vindt u ➡️ hier
Twitter: @HenkStrating

© OpinieZ.com 2017. U kunt dit artikel delen via de knoppen onder de advertenties.

Over de auteur

Henk Strating
Henk Strating
Henk Strating is oprichter van HS ARBEIDSVOORWAARDEN CAO-advies & onderhandelingen en schreef het boek 10 JAAR PUZZELEN over de Nederlandse arbeidsverhoudingen in de periode 2007-2017.
Te bestellen op https://www.bol.com
Advertenties