Advertenties
Recent:

Iran verliest terrein bij oplossing Syrische crisis

Vredesonderhandelingen brengen Teheran steeds verder in het nauw

Titelfoto: Syrië-overleg Poetin, Rouhani en Erdogan in Sochi. Screenshot door redactie OpinieZ van YouTube-video, kanaal RT

De ontwikkelingen rond Syrië hebben een belangrijke impuls gekregen na recent overleg tussen de leiders van de VS en Rusland. Dit betekent ook een afnemende invloed van Iran en een voorbode van verdere tegenvallers voor Teheran.

Een telefoongesprek van een uur tussen president Trump van de VS en zijn Russische counterpart Vladimir Poetin volgde vorige week dinsdag op de ontmoeting van laatstgenoemde met de leider van het Syrische regime Bashar-Al Assad. Na miljarden te hebben uitgegeven in haar campagne in de Levant, is Iran er getuige van dat haar hegemonie afneemt nu er maatregelen komen die zijn gericht op het beëindigen van de Syrische oorlog.


Moskou deelt de lakens uit

De leiders van Rusland, Turkije en Iran zijn het vorige week over eens geworden dat er een volledig politieke oplossing in Syrië moet komen. Dat gebeurde in het kader van een conferentie in het Russische Zwarte Zee vakantieoord Sochi. Hoewel sommigen dit als een overwinning voor Iran kunnen beschouwen, is dat een voortijdige conclusie. We moeten niet blind zijn voor het feit dat Iran steeds de volledige macht wilde in Syrië. Momenteel wijzen de omstandigheden op serieuze tegenvallers.

Poetin’s gastheerschap voor de gesprekken over Syrië wijst er op dat Moskou de lakens uitdeelt. Dit zorgt voor grote onrust bij Iran, vooral vanwege haar zes jaar durende campagne om Assad aan de macht te houden. Het feit alleen al dat Iran aan tafel zit met Rusland (dat ook over verschillende onderwerpen in gesprek is met de VS) en met Turkije (dat de Syrische oppositie steunt) laat er geen twijfel over bestaan dat Iran politieke flexibilteit zal moeten tonen.

Post-ISIS Syrië

Velen zullen beweren dat een overeenkomst tussen Washington en Moskou de blauwdruk voor het einde van de Syrië-crisis oplevert. Kunnen de gesprekken in Sochi Teheran en Ankara op dezelfde lijn brengen met Moskou en Washington? Hierover blijven twijfels bestaan. Iran begrijpt heel goed dat een post-ISIS Syrië een hoge prijs kent.

En met een Rusland dat in belangrijke mate zijn militaire aanwezigheid op de grond in Syrië terugbrengt, komen Iran’s dromen van een Sjiitische halve maan in gevaar, als het niet erger is. Verder impliceert het feit dat China overweegt na de oorlog een rol te spelen in de heropbouw van Syrië dat er meer belanghebbenden komen bij de toekomst van dit land en dat Iran een kleiner aandeel zal hebben.

Om haar belangen in Syrie te waarborgen heeft Iran’s als terroristisch aangemerkte Republikeinse Garde ook haar zinnen gezet op een aandeel in de heropbouw van Syrië. Dit zou alarmbellen moeten doen afgaan, vooral omdat een dergelijke rol een voorwendsel zou vormen voor Iran’s pogingen om blijvende invloed te houden in de Levant.

Hogere belangen

Het is een feit dat de terughoudendheid van Rusland zich niet beperkt tot Syrië. Op het internationale toneel genieten Moskou en Washington een zekere statuur. Dit in ogenschouw nemende is het tamelijk voor de hand liggend dat Moskou niet zijn hogere belangen in de wereld zal opofferen voor Syrië. Het telefoongesprek tussen Trump en Poetin is een teken dat er coördinatie tussen de twee landen in Syrië plaatsvindt. Met Washington als waarnemer in het lopende overleg in Astana over Syrië kan men concluderen dat de Amerikaanse rol in de Levant niet is uitgespeeld.

Amerikaanse troepen

Verre van dat, eigenlijk. De Amerikaanse minister van Defensie James Mattis zei onlangs dat de VS in Syrië zal blijven. “Amerikaanse troepen, die in Syrië zijn om Islamitische Staat te bevechten, pakken niet hun koffers nu de jihadistische groep praktisch is verslagen. Ze blijven”, zo berichtte Bloomberg. Dit wordt bekend op een moment dat het Pentagon ook waarschijnlijk de aanwezigheid van ongeveer 2000 mililtairen in Syrië bekend gaat maken volgens Reuters,

Iran begrijpt volledig dat de Amerikaanse aanwezigheid in Syrië een dilemma betekent voor toekomstige plannen in de regio. Gezien de drastische gevolgen van Obama’s voortijdige vertrek uit Irak, bestaan er twijfels dat Trump een herhaling daarvan in Syrië zal toestaan.

Saoedi-Arabië

Wat betreft de betrekkingen tussen Rusland en Saoedi-Arabië kan men concluderen dat Moskou ook rekening zal houden met Riyad’s voorzichtigheid ten aanzien van Syrië. Beseffende dat de steun van de Arabische wereld cruciaal is, zal Poetin streven naar de instemming van Riyad.

In zijn recente ontmoeting met de speciale afgezant van de VN voor Syrië, Staffan de Mistura, benadrukte de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov hoe zijn regering met Saoedi-Arabië samenwerkte om de Syrische oppositie te verenigen, waarmee hij ook de steun van de VN voor deze laatste poging aangaf.

In tegenstelling tot Iran, is een Assad die aan de macht blijft geen rode lijn voor Rusland. En Moskou zal Ryad’s medewerking willen om de rest van de Gulf Cooperation Council en regionale staten op de trein te laten springen om een definitief einde aan de Syrische crisis te maken.

Dit wijst op een belangrijkere rol voor Saoedi-Arabië, Iran’s aartsrivaal in het Midden-Oosten. Kroonprins Mohammed bin Salman beschreef in een recent New York Times interview de Iraanse Opperste Leider Ali Khamenei als “de nieuwe Hitler van het Midden-Oosten.”

Vredesoverleg Genève

Wat zorgt voor meer verontrusting bij Iran is het feit dat het overleg in Sochi was gericht op het brengen van vrede en stabiliteit in Syrië, gebaseerd op VN-Veiligheidsraadresolutie 2254. Dit overleg werd zelfs door de Iraanse staatsmedia beschreven als een “Amerikaanse en Zionistische samenzwering”.

De schaduw van de door de VN gesteunde oplossingen voor Syrië zal Teheran blijven achtervolgen. Poetin benadrukt ook dat wijzigingen in een politieke overeenkomst over Syrië gebaseerd moeten zijn op het te bereiken akkoord in

Verenigde Syrische oppositie

Om het nog erger te maken voor Teheran is de Syrische oppositie die vorige week donderdag bijeen was in Riyad het eens geworden over het afvaardigen van één enkel blok naar de door de VN gesteunde vredesbesprekingen. Nasr Hariri, een bekende Syrische oppositiefiguur die is gekozen als de nieuwe onderhandelingsleider, is naar Geneve vertrokken voor de gesrpekken die deze week zijn begonnen. De oppositie is volgens Hariri bereid “alles op de onderhandelingstafel” te bespreken.

Teheran zou maar wat blij zijn geweest om de Syrische oppositie uit elkaar te kunnen blijven spelen, zoals we hebben kunnen zien gedurende de zes en een half jaar durende oorlog.

Iran’s dilemma

Er doet zich nu een gelegenheid voor om de strijd in Syrië te beeindigen, met een grote kans op het bereiken van een definitieve politieke oplossing in de gesprekken in Genève.

Iran echter draait op toenemend geweld in de regio. Elke vermindering van spanning gaan tegen het belang van Iran in, aangezien dat de internationale gemeenschap in staat stelt om de Iraanse oorlogszuchtigheid onder de loep te nemen. Met inbegrip van het controversiële nucleaire programma en de ontwikkeling van ballistische raketten, waarmee leidende officieren van de Revolutionaire Gardisten onlangs dreigden. Dat zou Iran’s invloed in het Midden-Oosten over de hele linie uitbreiden door steun aan terrorisme en proxy groepen en schending van mensenrechten.

Geen appeasement van Iran

In zijn eerdervermelde interview herhaalde de Saoedische kroonprins hoe de wereld “van Europa heeft geleerd dat appeasement niet werkt”. Nu de internationale gemeenschap een eind probeert te maken aan de oorlog in Syrië, moet het tegemoetkomen van Iran in dit kwetsbare proces ten strengste worden verboden.

Oorspronkelijk verschenen op 27 november 2017 als ANALYSIS: The ball is rolling in Syria, against Iran op AlArabiya.net. Met toestemming van de auteur vertaald door Asher.


De OpinieZ-artikelen van Heshmat Alavi kunt u ➡️ hier vinden.
Twitter: @heshmatalavi

© OpinieZ.com 2017. U kunt dit artikel delen via de knoppen onder de advertenties.

Advertenties
%d bloggers liken dit: