Beïnvloedt tijdelijk EU-voorzitter Zweden de koers van de unie?

Tegengas mogelijk tegen federale tendenzen

Titelfoto bij artikel Beïnvloedt tijdelijk EU-voorzitter Zweden de koers van de unie? Johannes vervloed opiniez

Titelfoto: Premier Ulf Kristersson van Zweden, publicatie onder de regels van copyright Europese Unie.

Zweden heeft na decennia sociaaldemocratische kabinetten nu een centrumrechtse regering. Het komende halfjaar is het land voorzitter van de Europese Unie. Ook Italië heeft met de regering Meloni een rechts kabinet gekregen. Met steun van Polen en Hongarije, die al geruime tijd op ramkoers liggen met ‘Brussel’, kan het Zweedse voorzitterschap wellicht wat meer realisme in de EU brengen en tegengas geven tegen het afglijden naar een federalistisch Utopia. Een column van Johannes Vervloed.

Per 1 januari vervult Zweden het voorzitterschap van de EU. Zoals bij elk halfjaarlijks voorzitterschap heeft ook Zweden een aantal prioriteiten gesteld: veiligheid (Oekraïne/Rusland) en ‘veer- en concurrentiekracht’. Met dat laatste wordt gedoeld op versterking van de interne markt en de weerbaarheid van het EU-bedrijfsleven in de wereldeconomie.

 

Ander geluid

Het is een toch een wat ander geluid dan we eerder hoorden tijdens het Tsjechische en vooral Franse voorzitterschap. Die landen riepen op tot meer sturing vanuit Brussel met meer eigen middelen, liefst eurobonds. Een onverholen wens om van de interstatelijke EU een federale unie te maken.Zweden is daar wars van, omarmt de economische samenwerking tussen lidstaten en stelt het begrip subsidiariteit centraal. Dat wil zeggen dat alleen in de gevallen waar de EU meerwaarde heeft een overdracht van bevoegdheden van de lidstaten aan Brussel mag plaatsvinden. Alles wat de lidstaten beter kunnen, moet ook onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven.

 

Migratie

Een onderwerp waarop Zweden als EU-voorzitter succes kan boeken is migratie. De centrumrechtse Zweedse regering is van plan om fors in te zetten op dit dossier. Voor landen als Nederland, België en Oostenrijk, die zoals bekend met een groteasielcrisis te maken hebben, is dat goed nieuws. Zij eisen al jaren een betere aanpak van migratie op Europees niveau. Tevergeefs. De voornoemde landen ergeren zich aan het feit dat veel lidstaten die aan de Europese grens liggen, de Dublinakkoorden niet handhaven. Volgens deze akkoorden moet een asielzoeker geregistreerd worden in het eerste EU-land dat hij bereikt en dat gebeurt heel vaak niet. Een asielaanvraag moet tevens in het land van aankomst geschieden. Ook dat gebeurt in de meeste gevallen niet.

In 2020 deed de Europese Commissie met een concept-migratiepact al een poging om asielzoekers eerlijker te verdelen tussen de lidstaten. Een finaal akkoord over dit voorstel is echter nog altijd niet bereikt. De Zweden willen de onderhandelingen een versnelling hoger schakelen, met als inzet een betere bewaking van de EU-buitengrens, volledige naleving door alle lidstaten van de Dublin-akkoorden en verdeling van de geaccepteerde asielzoekers over de lidstaten volgens een afgesproken verdeelsleutel.

 

Hoogste rechter

Een ander heikel punt waar het Zweedse voorzitterschap wellicht een doorbraak kan forceren is de kwestie of het EU-recht voorrang boven het nationale recht heeft. Polen en Hongarije stellen zich op het standpunt dat hun (hoogste) nationale rechter het laatste woord heeft over niet-communautaire bevoegdheden. Ze erkennen het EU-Hof van Justitie in Luxemburg niet als de hoogste rechter in zaken die tot het nationale competentieterrein behoren.

Zo oordeelde het Poolse Constitutioneel Hof op 7 oktober 2021 dat de Poolse wet voorrang heeft op de wetgeving van de Europese Unie. Schendingen van EU-wetgeving in Polen mogen sindsdien van Warschau niet langer door Poolse rechtbanken worden voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie. De nieuwe regering in Italië lijkt eveneens dit standpunt te huldigen.

Brussel verzet zich hevig tegen voorrang van nationaal recht op bepaalde gebieden en wil dat de EU over alles het laatste woord heeft. De EU ziet het Hof in Luxemburg als het hoogste orgaan van de unie en van een eventuele toekomstige federatie. Maar de EU is nog geen federatie en als het aan Zweden en haar bondgenoten ligt wordt de EU dat ook niet.

 

EU-belasting

Een derde punt waar tijdens het Zweedse voorzitterschap meer duidelijkheid over zou kunnen komen betreft de zogenaamde eigen middelen, de inkomsten die de EU verkrijgt via de lidstaten. De EU mag volgens de verdragen niet rechtstreeks belasting heffen in de lidstaten, maar met de jongste voorstellen van de Commissie dreigt dit wel te gebeuren. De Europese Commissie wil de winsten afromen van de grote oliefirma’s. Zweden kan tijdens het eigen voorzitterschap voorkomen dat deze belasting rechtstreeks door de Commissie wordt geïnd.

 

Stabiliteits- en Groeipact

Naast Polen, Hongarije en Italië kan Zweden bondgenoten vinden onder de Hanzeliga. Een los samenwerkingsverband van acht lidstaten dat een paar jaar geleden door de toenmalige Nederlandse minister van Financiën Hoekstra bijeen is gebracht. De Hanzeliga maakte bezwaar tegen de plannen van de Frans-Duitse as om van de eurozone een  transferunie te maken en af te zien van strikt begrotingsbeleid. De Hanzeliga lijdt thans een armetierig bestaan, maar kan natuurlijk weer worden geactiveerd.

Met de huidige discussie over de ‘aanpassing’ van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) die dit jaar moet worden afgerond, kan Zweden – gesteund door de overige Hanzeliga-leden – voorkomen dat alle teugels op begrotingsgebied worden losgelaten.

 

Verschil maken

Er zijn door Zweden op meer dossiers coalities te sluiten. De tegenstellingen in de EU gaan niet alleen over wel of geen transferunie (lees: Noord versus Zuid), maar ook over West versus Oost en wel of geen massa-immigratie. In het oosten van de EU kan Zweden ook bondgenoten vinden. Zweden bevindt zich weliswaar niet in het kamp van de Visegradlanden (Hongarije, Polen, Tsjechië en Slowakije) en Oostenrijk die zich verzetten tegen massa-immigratie. Maar met de nieuwe centrumrechtse regering is het Zweedse standpunt op het gebied van migratie wel in lijn gebracht met dat van de Visegrad-coalitie.

Hoewel de EU een mammoettanker is, die niet snel van richting kan worden veranderd en het halfjaarlijkse voorzitterschap formeel alleen over de agenda van de EU gaat, kan Zweden het komende halfjaar mét bondgenoten wellicht toch een verschil maken op migratie-, soevereiniteits-, belasting- en begrotingsgebied.

 

EEG 2.0

Een niet op korte termijn te agenderen gespreksonderwerp – maar het Zweedse voorzitterschap zou de discussie wel kunnen entameren – is de richting die de lidstaten in willen slaan met de EU: blijft de unie een interstatelijke vorm van samenwerking of komt er een ֿfederale unie?

Zweden is bij uitstek een lidstaat die hoge waarde hecht aan de eigen soevereiniteit. Het land is bewust geen lid geworden van de eurozone. Zweden kan bevorderen dat de EU langzaam terugkeert naar de wortels van de Europese samenwerking. Dat het besef doordringt dat de EU uit lidstaten bestaat met eigen identiteiten, culturen, geschiedenis, gewoonten en gebruiken. Soevereine staten die besluiten om op sommige beleidsterreinen samen te werken en op andere weer niet. Die dit vastleggen in verdragen met duidelijk afgebakende bevoegdheden. Staten die geen supranationale staat met een federale grondwet wensen en Europese samenwerking op een confederaal model willen baseren.

Het zou mooi zijn als de komende maanden een begin wordt gemaakt met de terugkeer naar het EEG-model, aangepast aan de moderne tijd. Een EEG 2.0.

Reacties worden gemodereerd. Let op uw taalgebruik. Schelden en tieren is niet toegestaan. > Lees hier onze spelregels < Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen, Holocaust-vergelijkingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest
18 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Andre
Andre
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

De EU kan alleen voortbestaan als landen WILLEN samenwerken. Daarvoor is vrijwilligheid noodzakelijk. Vrije wil kan alleen gebaseerd zijn op soevereiniteit en het besef meerwaarde toe te voegen aan de Unie en andersom.
De huidige situatie is in ieder geval voor Nederland andersom. Door art 93 en 94 van de grondwet is een niet gekozen EU commissie de baas in Nederland. De Nederlandse regering voert orders uit en is weinig meer dan een administratiekantoor.
Elke staat van de VS of deelstaat van Spanje heeft meer bevoegdheden dan provincie Nederland in de EU.

Den Helder
Den Helder
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

De EU heeft teveel profiteurs en te weinig donateurs. Daarmee slaat de balans altijd door naar de eerstgenoemde. Gevolg is een doorlopende verzwakking op het wereltoneel, een concentratie van jonge mensen en migranten in West-Europa en een zwakke Latijnse munt.
Eigenlijk versnelt de EU alles waarvan het juist de bedoeling was om het te voorkomen. Het is als in een dierentuin: haal alle hekken weg en over een jaar loopt alleen de leeuw er nog rond. Weer een jaar later is ook hij aan honger overleden.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 maand geleden
Antwoord op reactie van  Den Helder

Dat heeft u Helder gezien.

Jos
Jos
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

Als het voorzitterschap van Zweden uitdraait op een NEXIT is het wat mij betreft geslaagd.
Daarna nog afscheid nemen van het Koningshuis. Wij verdienen het om vrij te zijn van dat WEF promotieteam dat niet aan politiek zou doen en de leden van het Koningshuis mogen bevrijd worden uit hun gouden kooi. Win-win.
Ik ben het zat om een provincie te zijn van de EU, lees Duitsland en Frankrijk. De sponsor te zijn van Zuid- en Oost Europa. Het vakantieoord van het midden Oosten.
Als het Europees recht boven het Nederlandse recht gaat zijn we nog verder van huis.
Leve de onafhankelijke Republiek der Nederlanden.

Laatste aanpassing 1 maand geleden door Jos
Daan van der Keur
Daan van der Keur
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

Dat die lui in Brussel nou nooit eens doodmoe worden van zichzelf. Altijd maar op slinkse en achterbakse manieren erop uit zijn om er iets doorheen te drukken kan toch gewoon niet plezierig zijn als atmosfeer om in te werken. Ik hoop van harte dat Zweden samen Italië/Polen/Hongarije bij de EU-geile politici het stoom uit de oren doet komen. Ik denk dat we dit jaar nog een hoop lol gaan hebben als het gaat om politieke circus-acts.

Yvonne
Yvonne
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

Ik mag het wel hopen!Aangezien NL zich liever scheel betaald en nergens meer iets over te zeggen heeft in plaats van er korte metten mee te maken en er uit te stappen!

Peter
Peter
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

Om te beginnen, Nederland net als Zweden uit de Eurozone, op naar EEG 2.0.
Als dat na verloop van tijd niet de gewenste souvereiniteit voor Nederland terug brengt is de volgende stap Nexit. En velen zullen volgen.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 maand geleden
Antwoord op reactie van  Peter

Volgens mij weten wij in Nederland niet meer hoe het is om soeverein te zijn.
Een eigen munt, een grens, een eigen defensie, zelf je contacten met het buitenland bepalen, zelf bepalen wie er binnen mogen, een eigen monetair beleid.
Nee, ik denk niet dat we dat nog kunnen.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 maand geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Bovendien denk ik dat het Nederland na een Nexit van alle kanten gedwarsboomd gaat worden.

Roberto
Roberto
1 dag geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

En door wie dan wel???? door de finaal ingestorte EU die ineens de hoogste netto betalende provincie is kwijt geraak?. Of door de extreem EU geilende partijen als D’66, Volt, Groen links, PVDA en wat al niet meer. Van wat er nog van over is??. Want na een NEXIT is van die partijen (lees sektes) nog bar weinig meer van over. Bij een NEXIT dient de regering van tevoren handelsverdragen te regelen met andere NIET!!! EU landen -en die zijn er genoeg- en dan stapt Nederland definitief uit deze sekte voor eens en altijd. En met met het Verenigd Koninkrijk kan je al prima handelsverdragen regelen. Met het Hollands broodje kroket, de frikandel en de overheerlijke drop. Producten die ze in Groot Brittannië niet kennen. Beckers en Venco kunnen wat dat betreft gouden tijden tegemoet zien.

Peter
Peter
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

Malmo,geen mens gaat er meer heen omdat het een getto is vol met gelukszoekers en de veiligheid is er ver te zoeken,een rechts boek was er 5 jaar geleden al niet meer ,en de Joden zijn vast alle vertrokken uit dat land ,dat ze nu omgedraaid zijn in de politieke standpunten is dat het geen 5 voor 12 is ,maar er al ver overheen is .Duitste steden escaleren tot beelden uit libanon van vroeger ,in de EU zitten alleen praatjesmakers die oorlog finacieren in de ukraine ,maar de rotzooi om de hoek (Molenbeek) nog niet kunnen oplossen ,laat staan in Europa.
We hebben al die onzin en dat geregel helemaal niet nodig uit Brussel,het zou er zijn voor samenwerking en geen oorlog meer ,het resultaat is dat de landen verliezen hun souvereiniteit,hun geld ,de nationale munt zijn ze al kwijt ,en straks met de invoering van de chipkaart ook hun indentiteit.En dat alles door wat volgevreten parasieten in Brussel ,de meesten mensen willen dit namelijk niet .

Ni28
Ni28
1 maand geleden
Artikelwaardering :
     

De halfjaarlijkse voorzitterschappen stellen niets voor. De echte plannen worden buiten die om genomen. En als iedereen blijft knikken wordt het steeds erger. Landen die zich verzetten hebben geen macht want zij hebben een het Brussels geld nodig. En zolang Brussel zich naar de VN schikt blijft het rotzooi in Europa. En vergeet de WEF niet wiens plannen Brussel omarmt.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 maand geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Dat geld overigens, dat met de dag minder waard wordt.
Het zal er om hangen of we de economie in de lucht kunnen houden.
Als dat instort zijn we zuur.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 maand geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren
Eric
Eric
30 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Heel slecht nieuws voor als je Nederland een warm hard toedraagt. Maar begrijpelijk is het wel!

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
30 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Eric

Maria van der Heijden die betrokken was bij deze wetgeving, noemt het een “flauw” dreigement.

Het Nederlandse Boskalis is een van de grootste baggeraars ter wereld: er werken ruim 10.000 mensen en het bedrijf draaide in 2021 een omzet van 2957 miljoen euro. Het hoofdkantoor van het bedrijf staat in Papendrecht. Afgelopen jaar werd het bedrijf overgenomen door de Rotterdamse investeerder HAL. Daarmee valt Boskalis onder een holding die zetelt op Bermuda.

Dahag Boskalis.

NettyMeelen
NettyMeelen
1 dag geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Dat is echt heel erg. Ook voor onze nationale trots!

John
John
30 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

We moeten zo snel mogelijk af van dat Eurogedoe.
Alleen de 705 leden van het parlement kosten ons minstens 125 miljoen per jaar, als ik alleen het bruto salaris (€ 9.809,67 per maand) en de maandelijkse vergoeding voor algemene uitgaven (€ 4.778,- per maand ) reken. Alle andere vergoedingen die die volgevreten politici nog krijgen tel ik nog niet mee, evenals de huisvesting.
Ook de personele ondersteuning van elk van deze 705 mensen tel ik niet.
Reken maar dat dit hele circus ons 2 miljard per jaar kost, waar we weinig voor terug krijgen.

Ben ik dan tegen Europa? Absoluut niet. Ik denk dat een goede samenwerking tussen alle landen ons allen goed doet.
Wat zou ik willen?

Elk EU land zend 2 afgevaardigden af naar Brussel. Deze mogen wat mij betreft de hele week daar blijven, alleen op maandag zie ik ze graag in Nederland terug.
Op deze maandag worden ze bijgepraat over wat de Nederlandse politiek wil. Deze wil nemen ze voor de rest van de week mee naar Brussel. Daar kan men de rest van de tijd met de afgevaardigden van de andere landen praten, en bekijken of ze daar tot overeenstemming kunnen komen.
Een keer per maand gaat Rutte als afgevaardigde naar Brussel om met de andere leiders van de diverse andere landen te onderhandelen.
Het voordeel van deze constructie is de besparing zoals hierboven besproken, en de democratie wordt naar een hoger niveau getild. Immers, wij Nederlanders hebben onze voorkeur middels onze landelijke verkiezingen al uitgesproken.
Daar komt ook nog bij dat bij de laatste Europese verkiezingen in 2019 maar een opkomst was van 41,8% (in 2014 zelfs maar 37,3%) Veel politici vinden dat je dan niet kunt spreken van een volwaardige wil van het volk. Dat zeggen ze tenminste als hen het uitkomt, zoals bij een referendum.

18
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex
()
x