Misleidende mediaberichten over Israël jagen antisemitisme aan
Zelfreflectie over de eigen rol ontbreekt volledig
- Sancties tegen Israël: symboolpolitiek zonder oplossing - 31 juli 2026
- Het kolonialisme waar niemand over spreekt - 27 juni 2026
- Misleidende mediaberichten over Israël jagen antisemitisme aan - 14 juni 2026
Foto: Grok (AI)
Veel media berichten al jaren eenzijdig over het conflict in het Midden-Oosten. De koppen luiden steevast: “Israël bombardeert” of “Israël valt aan” terwijl de context bewust buiten beeld blijft. Onlangs was er een NRC-podcast waarin Nederlandse Joden aan het woord kwamen met beklemmende verhalen over de voor hen ingrijpend veranderde situatie na 7 oktober 2023. Zullen media ooit mede-verantwoordelijkheid nemen voor het huidige anti-Joodse klimaat?
Met tranen in mijn ogen luisterde ik deze week naar de NRC-podcast over Joods leven in Nederland en las ik de interviews die daarbij verschenen. Ik herkende gezichten. Ik herkende namen. Veel van de geïnterviewden ken ik persoonlijk. Maar bovenal herkende ik hun verhalen. Hun verhalen zijn ook mijn verhalen — en niet alleen die van mij. Ze zijn de verhalen van ontzettend veel Joodse Nederlanders. Voor mensen die zich afvragen hoe het is om in 2026 Joods te zijn in Nederland, geven deze interviews een eerlijk en pijnlijk inkijkje in een werkelijkheid die voor velen buiten onze gemeenschap grotendeels onzichtbaar is gebleven.
Voor en na 7 oktober
Want Joods leven in Nederland is veranderd. Er is een leven voor en een na 7 oktober. Niet omdat antisemitisme daarvoor niet bestond — veel Joden kennen de opmerkingen uit hun jeugd, de scheldwoorden, de grapjes, de Holocaustvergelijkingen, het gevoel anders te zijn. Maar sinds 7 oktober is er iets verschoven. Voor veel Joden is de vraag niet langer óf ze met antisemitisme te maken krijgen, maar wanneer. De één ervaart het heftiger dan de ander. Dat hangt af van waar je woont, waar je werkt, of je kinderen hebt, naar welke school ze gaan, hoe zichtbaar je bent als Jood en of je een publieke stem hebt. Maar vrijwel iedere Jood in Nederland kent inmiddels zijn eigen versie van deze verhalen.
Onveilig
Vriendschappen die veranderen. Mensen die stil blijven wanneer Joden worden bedreigd, maar wel luid hun stem laten horen over Israël. Kinderen die op school worden aangesproken op een oorlog duizenden kilometers verderop. Ouders die zich afvragen of een Joodse school nog wel veilig genoeg is. Joodse kinderen die zich onveilig voelen op openbare scholen en universiteiten. Mensen die hun Davidster of ketting met hun naam in het Hebreeuws onder hun kleding dragen. Mezoeza’s die niet meer zichtbaar aan de deurpost hangen, taxi’s die onder een andere naam worden besteld, social media-accounts die worden afgeschermd of waarop andere namen worden gebruikt.
Hebreeuws dat zachter wordt gesproken. Foto’s waarop bewust herkenbare achtergronden worden weggehaald. Berichten die pas worden geplaatst wanneer mensen allang weer thuis zijn, zodat niemand kan zien waar zij zich op dat moment bevinden. Locaties die niet meer worden gedeeld. En de voortdurende afweging: vertel ik dat ik Joods ben, of laat ik het deze keer maar zitten? Dat klinkt voor veel Nederlanders misschien overdreven — tot je beseft dat Joodse mannen in Nederland worden uitgescholden, bespuugd, bedreigd en zelfs mishandeld omdat ze een keppel dragen, dat synagogen al jarenlang worden bewaakt en dat Joodse scholen niet alleen beveiligd worden, maar dat die beveiliging steeds verder is opgevoerd.
Normaal geworden
Wat ooit uitzonderlijk was, is inmiddels normaal geworden. Beveiligers, camera’s, strengere protocollen en extra maatregelen zijn onderdeel geworden van het dagelijks leven van kinderen die gewoon naar school zouden moeten kunnen gaan. Ouders leren hun kinderen alert te zijn. Sommige mensen verwijderen hun mezoeza’s omdat ze bang zijn hun gezin onnodig zichtbaar te maken. Mensen denken bewust na over of ze nog Hebreeuws spreken in het openbaar. Velen denken na over emigratie. Dat zijn geen theoretische discussies — dat is het dagelijks leven van echte mensen. Juist daarom ben ik blij dat NRC deze verhalen heeft gepubliceerd, want deze verhalen verdienen het om gehoord te worden.
Media
Maar juist daar begint voor mij ook een tegenstrijdig gevoel. Want dezelfde krant die nu aandacht besteedt aan de angst van Joodse Nederlanders, heeft naar mijn gevoel de afgelopen jaren ook geregeld bijgedragen aan een klimaat waarin die angst kon groeien. En daarmee bedoel ik niet alleen NRC — ik bedoel de media in bredere zin. Wie denkt dat media geen rol spelen in het ontstaan en aanwakkeren van antisemitisme, onderschat de invloed van woorden, beelden en voortdurende herhaling. Want woorden zijn niet neutraal. Koppen zijn niet neutraal. Framing is niet neutraal.
Woorden
Er zit een wereld van verschil tussen “Israël bombardeert Gaza” en “Na terroristische aanvallen van Hamas op Israëlische burgers voert Israël aanvallen uit op militaire doelen in Gaza.” Tussen “Israël valt aan” en “Na raketbeschietingen en terreuraanslagen reageert Israël militair.” Context doet ertoe — niet omdat het lijden van burgers minder erg wordt wanneer context wordt gegeven, maar omdat context bepaalt hoe mensen gebeurtenissen begrijpen. De meeste mensen lezen geen analyses van twintig pagina’s. De meeste mensen lezen koppen, zien pushberichten, horen fragmenten op de radio en vangen beelden op sociale media op. En juist daarom dragen woorden verantwoordelijkheid.
Koppen
Wanneer jarenlang vrijwel iedere kop begint met “Israël doet”, “Israël valt aan” of “Israël bombardeert”, terwijl de aanleiding, de raketten, de terreuraanslagen en de gegijzelden steeds verder naar de achtergrond verdwijnen, ontstaat er langzaam een beeld. Niet in één dag, maar na duizenden koppen, na duizenden beelden, na duizenden herhalingen. Mensen vormen hun wereldbeeld niet uit rapporten van honderd pagina’s – ze vormen het uit duizenden koppen van tien woorden.
En wanneer een conflict steeds opnieuw wordt teruggebracht tot daders en slachtoffers, sijpelt dat uiteindelijk ook door naar de samenleving. Dan worden Nederlandse Joden niet langer gezien als gewone burgers, maar als vertegenwoordigers van een conflict waar zij niet verantwoordelijk voor zijn. Precies dát hoor je terug in de verhalen die NRC nu publiceert.
Tegenstrijdig
En daarom voelt het voor mij zo tegenstrijdig. Het is alsof iemand jarenlang meewerkt aan het creëren van een gevaarlijk kruispunt, mensen waarschuwt dat het misgaat, maar de waarschuwingen worden weggewuifd — er komen geen stoplichten, geen maatregelen, geen zelfreflectie. En wanneer de ongelukken dan onvermijdelijk plaatsvinden, staat diezelfde persoon langs de weg met een microfoon om de gewonden te vragen hoe verschrikkelijk het allemaal is.
Of eenvoudiger gezegd: het voelt alsof iemand eerst meehelpt een brand te veroorzaken en daarna een documentaire maakt over de slachtoffers van die brand. Dat maakt deze interviews niet minder belangrijk — integendeel, misschien maakt het ze juist nog pijnlijker.
Gewoon Nederlander
Want ik had liever gehad dat deze verhalen nooit geschreven hadden hoeven worden. Ik had liever gehad dat Joodse ouders hun kinderen niet hoefden uit te leggen waarom hun school wordt bewaakt, dat mannen met een keppel gewoon over straat konden lopen zonder angst, dat niemand zich hoefde af te vragen of een mezoeza aan de deur een risico vormt.
Ik ben niet bang om Joods te zijn — ik ben verdrietig dat ik moet nadenken over dingen waar andere Nederlanders nooit over hoeven na te denken. Ik had liever gehad dat Joodse Nederlanders gewoon Nederlanders konden zijn, zonder voetnoten, zonder loyaliteitstesten, zonder de voortdurende vraag aan welke kant ze staan.
Samenleving
Want uiteindelijk gaat dit niet alleen over Joden. Het gaat over de vraag wat voor samenleving we willen zijn — een samenleving waarin minderheden zich veilig voelen om zichtbaar te zijn, of een samenleving waarin mensen leren dat onzichtbaar worden soms de veiligste keuze is. En misschien is dat wel de belangrijkste vraag die deze interviews oproepen. Niet alleen: hoe voelen Joodse Nederlanders zich? Maar ook: hoe hebben we het zover laten komen?
En misschien nog belangrijker: hebben we de moed om eerlijk te kijken naar de rol die wij daar zelf in hebben gespeeld? Want slachtoffers interviewen is niet hetzelfde als zelfreflectie.
OpinieZ bestaat dankzij u!
Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Wilt u ook een bijdrage doen?
→ Doneer direct aan OpinieZ via GoFundMe
→ Doneer belastingvrij aan Stichting Recht voor zijn Raap via WhyDonate
De Stichting Recht voor zijn Raap is een onafhankelijke ANBI-stichting die vrije meningsvorming in Nederland bevordert en daarmee OpinieZ mogelijk maakt. Uw gift is onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Voor een periodieke schenkingsovereenkomst (minimaal 5 jaar en volledig fiscaal aftrekbaar) kunt u contact opnemen met stichtingrvzr@gmail.com.
Al lang voor 7 oktober begin de desinformatie via de SMS, al minstens 20 jaar geleden
1) Als Israël raketten op Libanon schoot. Dat Hezbollah al weken lang daarvoor Israël had bestookt, werd niet verteld. Dat Hezbollah een staat in de staat Libanon is, werd niet verteld.
2) blokkade van Gaza: betrof alleen kunstmest en spullen voor bommen. In de SMS werd het steevast voorgesteld als een blokkade van alles tot en met voedsel. Er was een Franse of Zweedse journalist die over de markten van Gaza liep en toonde dat het daar uitpuilde van groenten en fruit, tijdens de ‘blokkade’. Komt niet in het NOS journaal.
3) beweging dat vestiging van kolonisten op de Westbank tegen internationaal recht zou zijn. Sinds wanneer is internationaal recht van toepassing? De Westbank is Israëlisch grondgebied en is verdeeld volgens de Oslo akkoorden.
Al deze desinformatie wordt bewust gedaan vanuit de communistische, transnationale ideologie .
Als moslims raketten afschieten op burger doelen, dan is dat nooit en schending van mensenrechten of internationaal recht, dan heet het verzet of vrijheidsstrijd.
Als Israël hetzelfde doet – het maakt in ieder geval duidelijk aan welke kant onze objectieve en onpartijdige SMS staan.
Je bedoelt neem ik aan MSM i.e. MainStreamMedia? En ja, dat was ook mijn gedachten bij dit artikel..is bij NOS bv al tientallen jaren zo dat elk bericht de kop heeft “Israel doet ….” en ergens in de laatste alinea blijkt dan pas dat het een reaktie op een of andere terroristische aanslag op israelis was
Ja klopt sorry spelfout
Inderdaad. Dat Gaza bv allerlei restaurants heeft waar smakelijk wordt gegeten door (vaak) obese mensen, supermarkten propvol voedingswaar heeft of dat Hamas bv weduwen seksueel uitbuit als die eten willen hebben voor bun gezin, ‘verraders’ executeert in het openbaar. Daar bericht de liberal media niet over. Dat de Libanezen ernaar snakken om bevrijd te worden van Hezbollah, de vergelding door de IDF van Hezbollah’s ceasefire schendingent middels raketten op Israel te schieten (èn de omwonenden waarschuwd van tevoren)… past niet in het narratief hè. Of het zogenaamde ‘settler violence’ in Judea en Samaria waarvan de liberal media, en de corrupte VN een heel verkeerd geeft. Toch blijven de waarheid te benoemen. Vooral aan jongeren die in individuele gesprekken soms best openstaan voor een andere visie. Ik weet dat het allemaal zinloos lijkt vaak. Daarom vind ik dat niet-Joden (zoals ik) hierin een rol moeten spelen. Solidair zijn met Joden zie ik als plicht die niet lichtvaardig mag worden opgevat. Ook al gaat dat soms ten koste van vriendschappen of familierelaties
Het is heel herkenbaar Shanna, voor wie het zien wil. Zo ook zien we deze antizionistische regering, die zelfs een 2/3 meerderheid heeft in de Tweede Kamer, wat betreft de standpunten over Israël. Het land van Anne Frank dat zegt van haar rol in de oorlog met de misdaden op de Joden, geleerd zou hebben. Waar tussen 73 en 75 % van alle Joden werden gedeporteerd.
Nu zijn mede door het beleid van de afgelopen regeringen en het kabinet in het bijzonder, de Joodse Nederlanders niet meer veilig en vluchten deels weg uit Nederland. En Nederland neemt nu zelfs binnen de E.U. het voortouw met hun oproep tot boycot van goederen uit Israël. Ze bedoelen dus: ‘kauft nicht bei Juden’. Meer hoeven we toch niet aan te vullen op al die halve waarheden, die onze regering verkondigt?
Zolang de riooljournalistiek over het Midden-Oosten en Israël in het bijzonder in Nederland vrij baan blijft houden, zal de desinformatie aanhouden en zullen de meeste Nederlanders nooit weten wat er echt speelt en dat vrede in datzelfde Midden-Oosten alleen mogelijk is als hamas, hezbollah en alle andere islamistische terreurbendes met wortel, tak en zaad zijn uitgeroeid!
Die in dat riool rond peddelt is die Hamas-Trekpop met Neerlands bloed met medewerking van Türk arkadaşım. Die zonder de ogen te knipperen beweert, dat de landgenoten van Sam en Moos in Gaza ook Christelijke Kerken hebben gebombardeerd. Staaltje Beeldvorming, want zouden die kerken er aanwezig zijn geweest, dan zullen die nooit zijn gevuld met Christenen. Die kijken wel uit om in Gaza te verblijven of ze zijn er verdreven of verdwenen. Arkadaş slingert regelmatig het woord genocide in het rond. Datzelfde gebeuren kreeg elders een andere aanduiding . . . de Kwestie Armenië.
(Arkadaş is vriend)
Omdat Israël zich tegenwoordig goed kan beschermen en on staat is om succesvol terug te vechten hebben zede Joden hun slachtofferrol verloren en die van de agressor toegeschreven gekregen door de linkse politiek. Die teert op slachtoffers en het interesseert ze niet welke achtergrond de nieuwe slachtoffers hebben. Dat zij 7 oktober gevierd hebben als overwinning plaatst hun in de rij met terroristische Hamas. Links heeft hiermee een anti-Joodse haatsfeer gecreëerd en sinds 2015 weten wij dat zij volledig achter de islam staan en die propageren. Dan kun je ook niet tegelijk vriendjes met Israël zijn. Het is een duidelijke keuze, de Nederlandse politiek is anti-Joods en pro-islam geworden want de islamisering van Nederland gaat ook nog steeds door. Links heeft lak aan democratie de islam is hun evenbeeld.
“Wanneer jarenlang vrijwel iedere kop begint met “Israël doet”, “Israël valt aan” of “Israël bombardeert”,”
Een jaar of tien geleden meende ik dit al bij onze gewaardeerde staatsomroep te observeren.
Culminatie was een stukje in het Journaal, waarin een Iraniër zeer heftig aan het oreren was in het Farsi, met ondertiteling. Het laatste woord dat van deze mijnheer werd uitgezonde was “Yahoudi”. Dit werd vertaald met “Zionisten”. Nou is mijn Farsi nou niet zó best, maar het lijkt me dat mijnheer het over joden had, en niet over zionisten.
Nepnieuws van onze NOS.
Nepnieuws Onder Staatstoezicht hè, exact dat wat ze moeten doen onder de paraplu van de Nederlandse Propaganda Organisatie.
Google geeft antwoord:
“At the end of 2022, the population of the Gaza Strip was approximately 2.19 million people.Data compiled by the Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS) shows a specific year-end breakdown for 2022”….
“According to the official figures released by the Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS), the current population of the Gaza Strip stands at 2.13 million people.”….
Hoezo “genocide”?
Maaike can Charante heeft niet lang geleden een rapport uitgebracht over ook de media berichtgeving in educatieve televisie
Goed verhaal Shanna. Misschien kun je het artikel ook naar de redactie van het NRC sturen en hun reactie vragen.
Reactie verwijderd vanwege het gebruik van hoofdletters. Zie onze spelregels.
Uw opmerking over nederlander zijn is nu politiek besmet geworden. Mensen kunnen al niet aangeven wat/wie een Nederlander is, zelfs onze koningin weet het niet. Is het bewust zo gegaan? Het speelt in ieder geval de progressieve politiek in de kaart want zij kunnen wanneer het hun uitkomt iemand tot Nederlander verklaren of afwijzen. Een marrokaan die helemaal niets heeft met Nederland dan alleen het luie leventje heet een Nederlander en een Nederlander met joodse afkomst die al generaties heeft bijgedragevn aan ons land is dat ineens ongewenst, Bizar. Uiteindelijk komt dat door onze gebrekkige scholing sinds de zestiger jaren. We zijn dom geworden.
Ook het nederlandse media afvoerputje nu punt nl doet hier al jaren aan mee, clickbite koppen met verdraaide opgeklopte tekst, artikeltjes dat een”duidelijk herkenbare” journalist door die dekselse joden is aangevallen etc.