Advertenties

Nederland, de EU en de Euro: verstandig verder (3)

Nederland moet zelf lijn bepalen inzake Euro en EU

Titelfoto bij artikel redactie OpinieZ “Nederland, de EU en de Euro: verstandig verder (3)”

Foto: Europese Centrale Bank te Frankfurt am Main

Opiniez brengt een 3-delige artikelserie over de EU, geschreven door Lex Hoogduin (Hoogleraar RU Groningen) en OpinieZ-auteurs Jan Gajentaan en Johannes Vervloed.

 

Het thema van het drieluik: is er een middenweg mogelijk waarbij Nederland soeverein blijft binnen de EU? Dit deel 3 brengt beleidsvoorstellen van de auteurs op het gebied van de Eurozone en de ECB, alsmede een slotbeschouwing.

4. Eurozone

Het huidige beleid in de eurozone is een doodlopende weg. Het is symptoombestrijding en adresseert fundamentele problemen niet, zoals de grote divergentie tussen lidstaten en de (veel) te grote elasticiteit van de hoeveelheid geld in omloop. Ons geldstelsel is sinds het einde van het stelsel van Bretton Woods (begin jaren ‘70) zijn anker kwijt.

Daardoor blijven de financiële sector en de financiële markten groeien en worden ze steeds meer een zwaard van Damocles boven de reële economie. Ook leidt dit tot het gevaar van zeepbellen, boom-bust cycli en het blijven bestaan en creëren van laagproductieve bedrijven en dus tot structureel lage groei. Ook kan op termijn een hardnekkige inflatie de kop opsteken.

De in de maak zijnde transferunie houdt zwakke lidstaten, banken en bedrijven overeind, maar doet niets aan hun gebrekkige concurrentievermogen. Integendeel, het haalt iedere prikkel weg bij de zwakke lidstaten om te hervormen. Ze worden toch wel ‘gered’.

 

Rentedaling

Er is de laatste decennia een asymmetrisch monetair beleid gevoerd om de financiële markten te accommoderen. Dat betekent een toenemende concentratie in het rentebeleid op het “welbevinden” van de financiële markten. Geen of beperkte renteverhoging als de financiële markten goed gaan, maar een onmiddellijke en snelle daling van de rente als problemen op financiële markten dreigen. Daardoor is de rente trendmatig gedaald de laatste decennia om uiteindelijk vijf jaar geleden op nul uit te komen en zelfs negatief te worden.

 

Euro-holiday model

Het is te overwegen de (knellende) begrotingsregels (Stabiliteitspact eurozone) voor de zwakke lidstaten onder voorwaarden te versoepelen en te vereenvoudigen.

Als de betreffende lidstaat ondanks of dankzij de versoepeling van de begrotingsregels in de problemen raakt, zoekt ze tijdig hulp bij het IMF. Daarmee zou in de meeste gevallen moeten kunnen worden voorkomen dat maatregelen nodig zijn, die niet met de euro als munt kunnen worden genomen.

Als het IMF echter van mening is dat wisselkoersaanpassing, schuldherstructurering of een strikter monetair beleid onvermijdelijk zijn, dient deze lidstaat (tijdelijk) de eurozone te verlaten. De lidstaat krijgt dan een euro-holiday. Zij kan met een eigen munt de met het IMF overeengekomen maatregelen doorvoeren. Na succesvolle afronding van het aanpassingsprogramma kan het land desgewenst weer terugkeren in de eurozone. Het betreffende land blijft ook tijdens het aanpassingsprogramma lid van de EU.

 

Tijdelijk uitstappen

Dit euro-exit of euro-holiday model is in het verleden al uitgewerkt en aangeprezen na uitvoerig onderzoek door o.a. professor Graafland in Nederland (2012) en is ook door professor Sinn van het gerenommeerde Duitse economische onderzoeksinstituut Ifo naar voren gebracht tijdens de Griekse crisis (2015).

 

Sowieso lijkt het verstandiger om het lidmaatschap van de eurozone vrijwillig te maken. Landen als Zweden hoeven dan niet verplicht toe te treden en lidstaten kunnen om hun moverende redenen er (tijdelijk) uitstappen. Daarbij zou wel een minimale periode van bij voorbeeld 10 jaar moeten worden afgesproken. Er komt hiermee meer monetaire flexibiliteit in het systeem, waarmee crisisachtige aanpassingen minder nodig zullen zijn.

 

Interne markt

Het Nederlandse lidmaatschap van de interne markt staat voor ons niet ter discussie. Dit dient zelfs versterkt te worden, met name v.w.b. de dienstensector. Er is echter wel een andere kant van de medaille. De versoepeling van de begrotingsregels en de vrijwilligheid van het eurozone lidmaatschap is alleen mogelijk als vastgehouden wordt aan het in Maastricht afgesproken ‘no bail-out’, met als consequentie dat lidstaten die financieel vastlopen zelf de volle consequenties dragen.

Het ESM wordt niet uitgebouwd tot een EMF, maar wordt afgebouwd. We zien het als een crisismechanisme, niet een instituut voor normale tijden.

 

5. ECB

In deze nieuwe situatie moet de ECB zijn beleid stap voor stap normaliseren. De ECB moet een “omgekeerd” asymmetrisch beleid voeren, dat wil zeggen de rente optrekken zodra de economie aantrekt en niet of beperkt reageren op financiële tegenspoed. De ECB neemt afstand van de strategie van inflation targeting en gaat zich richten op het scheppen van de juiste voorwaarden voor prijsstabiliteit op de middellange termijn. Prijsstabiliteit zou daarbij wat minder precies dienen te worden gedefinieerd dan thans het geval is.

 

Rente geen beleidsinstrument

Negatieve rente betekent een feitelijke uitholling van de waarde van de munt, vergelijkbaar met inflatie. Daar zou de ECB nooit toe over moeten gaan. Zij zou zich daartoe moeten committeren en vastleggen dat ze de rente nooit onder 0,5% zal verlagen. Opkoopprogramma’s van staatobligaties en andere vermogenstitels zijn geen onderdeel van het normale beleidsinstrumentarium. De bestaande portefeuilles worden geleidelijk afgebouwd door ze afhankelijk van de economische omstandigheden geheel of gedeeltelijk niet te herfinancieren. De onbeperkte toegang van banken tot de ECB wordt in stappen afgeschaft.

Overwogen moet worden om op termijn af te stappen van de rente als beleidsinstrument en terug te keren naar een beheerste groei van de basisgeldhoeveelheid als instrument van het monetaire beleid.

 

Blaren

Het Too Big to Fail – probleem is onvoldoende opgelost. De Bank Recovery and Resolution Directive (BRRD) is niet geloofwaardig. Daarom moet deze worden aangescherpt. Banken worden in beginsel niet gered met geld van het publiek. Niet alleen de aandeelhouders, maar ook andere schuldeisers moeten zo nodig op de blaren zitten.

Geld (dat wil zeggen rekening courant tegoeden waarmee kan worden betaald), wordt geleidelijk steviger verankerd door uiteindelijk een volledige dekking na te streven met deposito’s aangehouden bij de centrale bank. Ze worden niet betrokken in een resolutie of faillissement van de bank en 100% uitgekeerd. Op dergelijke deposito’s wordt geen rente vergoed, noch geheven. Tegelijkertijd wordt het Depositogarantiestelsel afgeschaft.

Er wordt als alternatief serieus nagedacht over het uitgeven van de euro als digitale of cryptomunt door de ECB en over andere consequenties van de digitaliserende samenleving voor de rol van de ECB.

De financiële sector zal m.a.w. de reële economie weer moeten gaan volgen en niet andersom zoals sinds de jaren zeventig steeds meer het geval is geworden. Daarmee worden periodieke financiële crises en verwoestende boom-bust-cycli voorkomen.

 

Opt Out muntunie

Wat de euro en de ECB betreft, zal nagedacht moeten worden over één of meerdere Opt Outs van Nederland (bij voorkeur vergezeld van gelijkgestemde landen in de zogenaamde Hanzeliga), wanneer EU en ECB voortgaan op de ingeslagen weg. We realiseren ons dat een Opt Out op het vlak van de muntunie veel gecompliceerder en beperkter mogelijk is dan bijvoorbeeld een Opt Out op het vlak van EU immigratie- of klimaatbeleid. De kern van een muntunie is immers gemeenschappelijk beleid op het vlak van rente en wisselkoersen.

Dit punt vergt daarom een nadere uitwerking. Als eerste indicatie zouden we kunnen aangeven dat Nederland in het geval van zo’n Opt Out bijvoorbeeld niet meer meedoet aan verdere uitbreiding van de noodfondsen, niet deelneemt aan het op te richten EMF en afziet van een bijdrage aan (of alleen in beperkte mate een bijdrage levert aan) een apart eurobudget, al heeft dat inmiddels een andere naam gekregen.

 

Tot slot

Wij roepen iedereen die onze zorgen deelt en die zich kan vinden in de voorgestelde oplossingsrichtingen, hiermee aan de slag te gaan binnen zijn of haar politieke beweging. Wij kijken niet naar politieke kleur en denken niet dat dit een keuze is voor “rechts” of “links” beleid, maar eerder een kwestie van gezond verstand en realisme.

Wij denken dat de door ons voorgestelde denkrichting een brug kan zijn bij eventuele in de toekomst te vormen coalities die niet meer gebaseerd zijn zoals nu op uitsluiting, maar waarbij ook partijen als FvD, PVV of SP de kans krijgen mee te doen in het proces van coalitievorming.

Uiteraard moeten zij dan bereid zijn tot compromissen, net zoals dit van gevestigde partijen als VVD, PvdA en CDA verlangd zal worden.

 

Eigen lijn

Alleen als de middenpartijen VVD en CDA zich weten te ontworstelen aan de politiek-correcte volgzaamheid van D66 richting de EU en zich openstellen voor nieuwe bewegingen en nieuwe ideeën, kan er een eind komen aan het huidige beleid.

Belangrijk is dat er in Nederland een brede consensus groeit over hoe verder met euro en EU, in plaats van een verhit, gepolariseerd debat op grond van de waan van de dag. Macron heeft de situatie in eigen land al niet eens onder controle en gaat niet in zijn eentje over de EU. Het Europa van verschillende snelheden is onvermijdelijk. De breukvlakken (Oost/West, Noord/Zuid) zijn al zichtbaar.

Waar het nu om gaat is dat Nederland zelf een lijn bepaalt voor de komende jaren. Dat mag niet een zaak zijn die op een EU-top wordt besloten in een nachtelijk onderonsje tussen Macron en Merkel, waarna onze premier bij het kruisje mag tekenen. Daar gaan wij zelf over!

Deel 1 van dit drieluik verscheen op OpinieZ op zondag 4 augustus 2019, deel 2 op dinsdag 6 augustus 2019.

Advertenties

11

Meld je aan om te reageren.
avatar
1800
6 Draadjes
5 Antwoorden
3 Volgers
 
Meest bediscussieerde reactie
Meest actieve draadje
8 Auteur(s)
Henk"Buurman Bazarov"Vrije MenskartonJJD Post Recente reacties van de auteur(s)
  Abonneren op reactie(s)  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Frans
Frans
Artikelwaardering :
     

Mooie samenvatting van al hetgeen er mis is aan de EU/Euro en hoe het allemaal beter zou kunnen.
Maar aan het hoe dit dan voor elkaar gekregen moet gaan worden ontbreekt het eigenlijk volledig.
Verder dan dat partijen als FvD en PVV de standpunten die hen achter het cordon sanitair hebben doen verdwijnen dan maar los moeten laten komt men niet.
Dat de betreffende anti islamisering / anti klimaathoax / anti EU standpunten juist de kern van deze partijen vormt schijnt men zich niet te realiseren.
Als deze partijen zich bekeren tot een VVD/D66 aftreksel mogen ze ook weer meedoen, wat we daar dan mee opschieten is mij niet duidelijk.
En dat de EU als anti democratische instelling alle veranderpogingen die niet in haar linkse straatje passen, met andere woorden al het in deze drie artikelen gewenste, gewoon naast zich neer gaat leggen realiseert men zich blijkbaar ook al niet.
Veel mensen denken, ten onrechte, dat de EU een democratische constructie is.
In een driedelige artikel serie eens duidelijk uiteen zetten dat dit niet zo is kon die mensen er wel eens toe aanzetten te stoppen met het stemmen op partijen die de EU in het zadel houden, dat zou werkelijk tot de broodnodige veranderingen kunnen leiden, jammer dus dat daar niet voor gekozen is.
Met de luchtfietserij in drie delen waar wel voor gekozen is schieten we niets op.

JJD Post
JJD Post

Ik sluit me volledig bij Frans aan. Ik lees met plezier de Opiniez artikelen, maar die zijn luchtbelverhalen, want de EU gaat niet veranderen. De EU gaan nog veel erger worden. Wat Merkel in gang heeft gezet, is niet meer te stoppen. Als Syrië weer een “woonbaar” land is geworden, blijven al die zogenaamde Vluchtelingen lekker gewoon in Nederland/België/Duitsland. En natuurlijk met al hun gewoonten en religie. Dit zijn nou net de punten waar PVV en FvD tegen strijden. En als men deze partijen ‘kunstmatig’ blijft uitsluiten? Tsja, dan gaat het natuurlijk een keer goed fout. Dat hebben we in de geschiedenis vaak genoeg kunnen zien.
De EU zit vol met fanatieke eigenheimers, zoals De Timmermansen en de Verhostadten enz…., die hun positie met hand en tand zullen verdedigen. Dus de EU is een hellend vlak. En tot overmaat van ramp hebben we ook nog de D’66’s, die (hoe bedenk je het) een Euro leger willen creëren 🙄 Ze kunnen nu nog niet eens hun percentage betalen. Ze gaan al piepen als Trump begint over hun financiële bijdrage…..

karton
karton

@ JJD Post.
Volkomen juist !!!!

karton
karton

@ Frans.
Hoogste tijd voor hoognodige veranderingen in de EU en/of afschaffen dat enge clubje !

jan
jan
Artikelwaardering :
     

”Waar het nu om gaat is dat Nederland zelf een lijn bepaalt voor de komende jaren. Dat mag niet een zaak zijn die op een EU-top wordt besloten in een nachtelijk onderonsje tussen Macron en Merkel, waarna onze premier bij het kruisje mag tekenen. Daar gaan wij zelf over!”

Precies, hier ligt de crux. En laat die nou net uit handen zijn gegeven door Rutte en zijn kliek, inclusief tweede en eerste kamer. Bovendien weten we wat we van Rutte kunnen verwachten. Niets. En huppekee, verder op weg naar de EUSSR.

karton
karton

@ Jan.
“Waar het nu om gaat is dat Nederland zelf een lijn bepaalt voor de komende jaren”
Die zelf gekozen lijn bestaat niet en is alleen te verwezenlijken nadat een Nexit heeft plaatsgevonden.
De huidige dictatoriale “leiders” in de EU, Merken & Macron, is een dergelijke “toegeeflijkheid” niet te verwachten.
Rutte en zijn kliek (uw woorden) zijn nog nooit in staat geweest een zélf een lijn te bepalen, hebben ze ook nog nooit geprobeerd bang als zij zijn voor het tweetal “Merkel & Macron”. (een soortement van Pipo-de-clown & Mamaloe). Van figuren als Timmermans en van Baalen hoeft Nederland óók niks te verwachten, deze twee schertsfiguren waren niet in staat om hún stempel op de NL-politiek te drukken maar achten zichzelf zéér wel in staat om een “hoge funktie” binnen de EU te vervullen. Het merendeel van dat soort mensjes lijdt aan hoogmoedswaanzin.

"Buurman Bazarov"
"Buurman Bazarov"
Artikelwaardering :
     

Wonderlijk…

Een nexit kan niet – want niet te calculeren punt Maar een euro holliday model – naar believen er even uit en er weer terug in – kan opeens wel.

Al zou een euro holliday mogelijk zijn, dan nog verandert er niets aan de fundamentele missers vd euro. Je blijft een gemeenschappelijk munt houden met een groep landen die economisch te veel van elkaar verschillen. Je blijft altijd de drang houden om er ook een politieke unie van te maken. En je blijft ook met het probleem zitten dat de EU ondemocratisch is.

Voor mij is HET fundamentele probleem – samenwerken… wat bedoel je daarmee? Is daar zo’n extra bestuurslaag voor nodig daar in Brussel? Of kan je dat ook af met handelsverdragen en een resolutie-authoriteit (= een instituut die je nodig hebt als je er samen niet uitkomt)?

In de visie van de schrijvers zit de aanname verborgen… ja, het kan ook minder met de EURO gaan, ja, een land kan in een situatie raken waarin ze er tijdelijk even uit moet. Ik vind het nogal naief om aan te nemen dat iedereen zegt – OK, goed. Doen we… tot straks dan maar. Griekenland is #-Kuch-# “gered”… om het prestige. Om het beeld voor de buitenwereld. Om het signaal te voorkomen – misschien kan er een stap terug gedaan moeten worden. Die belangen zullen er altijd blijven. Daarom zie ik een Euro hervormingsfilosofie als naief.

Laat Brexit maar ’s gebeuren… het Perfide Albion zal of ten onder gaan, of het zal allemaal blijken mee te vallen na een X-aantal jaar. De scheuren in de EU zijn er, de voorstellen van de schrijvers zie ik als uiterst dun laagje plamuur.

(toch dank en veel sterren voor de discussie)

BegrensEuropa!
BegrensEuropa!
Artikelwaardering :
     

De zuidelijke EU landen hebben door de gemeenschappelijke munt last van wat in de zestiger jaren de “Dutch disease” is gaan heten. Iedereen die de eerste twee regels van het Wikipedia lemma daarover leest snapt wat ik bedoel. Een omgekeerd effect is merkbaar in de noordelijke EU landen. Nederland moet krachtig pleiten voor een oplossing daarvan (Neuro of Matheo solution o.i.e.). Misschien is het idee van de euro-holidays of andere suggesties met IMF en/of in ieder geval zonder bail-out voldoende. Als algemene regel moet bij alle maatregelen de groei van de reele economie op de middellange termijn in het vizier worden gehouden. De ECB dendert door en het Duitse Grondwettelijk Hof laat het doorgaan op instigatie van het Bundeskanzleramt (zie artikel Spided van Sabine Beppler-Spahl). Zoals gesteld is een opt-out voor het migratiebeleid relatief makkelijk. Laten we daar mee beginnen. De woningmarkt en de maatschappij als geheel kan niet nog meer ontregeling aan. Je moet links zijn en nergens verstand van hebben om dat niet in te zien. Het idee om eerst een brede consensus te creeren in Nederland is kortzichtig. De hakken staan daarvoor te diep in het zand. Zoek vooral ook internationale samenwerking in landen als Duitsland, Oostenrijk, Italie op de vlakken van strategie, communicatie en wetgeving. Het Hanseclubje is te klein en werkt alleen als de Nederlandse regering meewerkt.

Henk
Henk

Ik ben het eens met de algemene afwijzing van de artikelserie en bestempel het als luchtfietserij.
Daarnaast wil nog opmerken dat de Mateo oplossing theoretisch misschien een nette oplossing is, maar wat blijft er van over na een politieke massage? Het omrekenen van giraal geld naar euros maakt het voor overheden wel erg aantrekkelijk om meteen even een belasting op cash in te voeren. Ook een transactiebelasting is dan meteen wat makkelijker.

"Buurman Bazarov"
"Buurman Bazarov"
Artikelwaardering :
     

Moet me nog 1 ding van het hart:

>> De in de maak zijnde transferunie houdt zwakke lidstaten, banken en bedrijven overeind, maar doet niets aan hun gebrekkige concurrentievermogen.

Niet “in de maak zijnde”, maar “er al is”. Onder de naam European Stability Mechanism. De condities waaronder kan iedereen downloaden:

https://www.esm.europa.eu/sites/default/files/20150203_-_esm_treaty_-_en_1.pdf

Om even te duiden… Rutte zegt voor het journaal of de krant: “ik ben TEGEN Euro-bonds” (schuldendeling), via een achterdeurtje tuigen ze een instituut op dat schuldpapier kan uitgeven en de opbrengsten daarvan naar believen kan uitgeven in Euro-landen. Nou, dat moet uiteindelijk ooit ook een keer terugbetaald worden en wat als dat terugbetalen nou ’s misgaaat?

Goede vraag… daar is in voorzien: artikel 9.3, bladzij 24 van de download. Dus – als het ESM ooit uitgegeven schuldpapier niet meer kan aflossen dan:

the Managing Director shall make such capital call(s) as soon as possible with a view to ensuring that the ESM shall have sufficient funds to meet payments due to creditors in full on their due date. ESM Members hereby irrevocably and unconditionally undertake to pay on demand any capital call made on them by the Managing Director pursuant to this paragraph, such demand to be paid within seven days of receipt.

Alstublieft – de transferunie in al haar glorie.

Maar hier is natuurlijk strenge controle op – hoor ik u denken. Ehm… niet helemaal. Het ESM publiceert geen jaarstukken beantwoort geen vragen van journalisten of parlementariers.

Anders gezegd – ik ben helaas voor een Nexit, omdat de hele EU al zo ver is doorgeschoten en zo totaal NL “bij de edele delen heeft” dat ik niet zie hoe je daar iets aan zou kunnen hervormen.

Vrije Mens
Vrije Mens
Artikelwaardering :
     

Het zal kiezen of delen zijn. In dit drieluik (?) wordt voor het laatste gekozen!