Advertenties

Serie “Chernobyl” wakkert onterecht angst voor kernenergie aan

Sensatiezoekerij voert boventoon

Volg OpinieZ

Titelfoto bij artikel Michael Shellenberger op OpinieZ.com “Serie “Chernobyl” wakkert onterecht angst voor kernenergie aan”

Titelfoto: Chernobyl Unit 4 Reactor by IAEA Imagebank, gepubliceerd onder de licentie CC BY-SA 2.0


Chernobyl, de razend populaire miniserie over de kernramp in de voormalige Sovjet-Unie in 1986, wordt geprezen omdat de makers zich zouden hebben gehouden aan de feiten. Maar het wemelt van de fouten, schrijft Michael Shellenberger.

De serie Chernobyl breekt alle records. Nu al wordt de serie hoger gewaardeerd dan Game of Thrones. En het krijgt volop aandacht in de media. The New York Times stelde dat Chernobyl – te zien bij Ziggo Movies & Series (X)L – meer gaat “over leugens, bedrog en een verrot politiek systeem” dan over de vraag “of kernenergie goed of slecht is”.

Bangmakerij

Scenarioschrijver Craig Mazin heeft dit ook steeds benadrukt. “De les van Tsjernobyl is niet dat moderne kernenergie gevaarlijk is”, twitterde hij. “De les is dat liegen, arrogantie en het onderdrukken van kritiek gevaarlijk zijn.” Rond de release van Chernobyl beloofde Mazin dat zijn miniserie zich aan de feiten zou houden. Hij stelde dat hij niet “een lijn wilde overschrijden richting sensatie”.

In werkelijkheid gaat zijn serie al in de eerste aflevering over die lijn – en keert daarna nooit meer terug. Want nu ik alle vijf de afleveringen van Chernobyl heb gezien, lijkt het erop dat deze miniserie miljoenen mensen doods- en doodsbang maakt voor kernenergie.

Zo stort in Chernobyl een helikopter neer, ogenschijnlijk vanwege de radioactieve straling van de gesmolten reactor. Welnu, er stortte in de regio inderdaad een helikopter neer, maar dat gebeurde zes maanden later en had niets met straling te maken; een van de bladen van de helikopter raakte een ketting die aan een bouwkraan bungelde.

Brug des Doods

Verder zien we, nogal onheilspellend, de omwonenden die zich op een brug verzamelden om van een afstandje naar de brand in de centrale te kijken. Aan het slot van de serie beweren de makers dat “er is gemeld dat geen enkele toeschouwer het heeft overleefd. Het staat nu bekend als de Brug des Doods.” Maar: in meer academische kringen staat de Brug des Doods bekend als een sensationeel gerucht, waarvoor geen enkel deugdelijk bewijs bestaat. Niettemin werd deze mythe herhaald door tijdschriften van roddelblad People tot het deftige Economist.

Straling: superkrachtig gif?

Het meest schandelijke van de sensatiezucht is de suggestie dat straling besmettelijk is, als een virus. De held, gespeeld door Emily Watson, sleept de zwangere vrouw van een brandweerman weg die overlijdt aan het acute stralingssyndroom. “Ga weg! Ga weg van hier!”, schreeuwt Watson, alsof de vrouw en de baby in haar buik zullen worden vergiftigd als ze nog een seconde langer bij hem blijft.

Iedere expert weet echter dat straling niet besmettelijk is. Intussen, in Chernobyl, sterft de baby, waarop Watson zegt: “De straling zou de moeder hebben gedood, maar in plaats daarvan heeft de baby het geabsorbeerd.” Dit is je reinste nonsens. Het weerhield The New Yorker er niet van om kritiekloos te schrijven over de baby die straling “absorbeerde”. The New Republic omschreef straling als “bovennatuurlijk hardnekkig” en besmettelijk: “een zombielogica, waardoor iedereen die vergiftigd is zelf giftig wordt”. Zelfs bij de wat meer intellectuele bladen zagen journalisten veel van de fictie aan voor feiten.

Stralingssyndroom

Sterker, er is geen enkel bewijs dat de straling van Tsjernobyl ook maar één baby heeft gedood. Er is ook geen bewijs dat het heeft geleid tot een verhoging van geboorteafwijkingen. Straling is nu eenmaal niet het superkrachtige gif dat Chernobyl ervan maakt.

Er is de suggestie dat alle hulpverleners met het acute stralingssyndroom stierven, maar volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft 80 procent van de mensen met dit syndroom het overleefd. In aflevering 1 laat straling de werknemers hevig bloeden en in aflevering 2 kleurt de hand van een verpleegkundige die een brandweerman aanraakt ineens felrood, alsof ie ter plekke verbrandt. Niets van dat alles is gebeurd. Het is niet eens mogelijk.

Kogels, wapens en kernbommen

Het wordt nog gekker. Een van de helden in Chernobyl is een wetenschapper die straling omschrijft als “een kogel”. Hij vraagt ons om het ongeval voor te stellen als “3 biljoen kogels in de lucht, het water en het voedsel (…) die pas over 50 duizend jaar zullen stoppen met vuren”.

Kogels? Echt?! Maar wacht even, elk moment is er natuurlijke radioactieve straling om ons heen: als we ons bevinden in gebouwen van graniet, als we een banaan eten, als we vliegen. Op sommige plekken is die straling wat hoger dan elders. Neem Colorado, waar de achtergrondstraling hoger is dan gemiddeld in de Verenigde Staten. Op de inwoners van Colarado worden dus elk moment meer “stralingskogels” afgeschoten dan op andere Amerikanen. Maar de mensen in Colorado leven nog – en leven zelfs gemiddeld langer. Kogels? Als straling als een kogel was, zouden we allemaal allang dood zijn.

Wat in aflevering 1 nog begint als een “kogel” evolueert tijdens de miniserie tot een wapen. “Tsjernobylreactor nummer 4 is nu een kernbom”, zegt een wetenschapper annex held, die “uur na uur” afgaat en “niet zal stoppen (…) tot het hele continent dood is”.

Huh? Tot het hele continent dood is?! De angst die dit oproept, is natuurlijk de angst voor een kernoorlog. En zo gebruikt Chernobyl dezelfde oude truc als elke andere rampenfilm rondom nucleaire technologie. Hollywood presenteert het smelten van uraniumbrandstof nu eenmaal graag als een ontploffende kernbom.

Paradox van gevaar en veiligheid

De makers van Chernobyl zitten er compleet naast. De reden daarvoor is dezelfde reden als waarom de mensheid het al ruim zestig jaar mis heeft bij nucleaire technologie: wij hebben onze angst voor kernwapens overgeheveld naar kerncentrales.

Feitelijk onderstreept de ramp in Tsjernobyl waarom kernenergie de veiligste manier is om elektriciteit te maken. Kerncentrales zijn, gemeten over hun hele levenscyclus van mijnbouw tot afvalverwerking, veiliger dan elke andere energiebron, inclusief zonnepanelen en windmolens. Ze voorkomen ook ziekte en dood, want kerncentrales verminderen de blootstelling aan schadelijke luchtvervuiling doordat ze centrales op kolen, gas of biomassa vervangen. Daarom heeft kernenergie, volgens een studie uit Nature, tot nu toe al bijna twee miljoen levens gered.

Overdreven angst

Niet alleen onze angst voor kernenergie is overdreven, ook onze angst voor kernwapens is overdreven. Sinds de eerste kernwapens werden gebruikt in 1945 zijn er 74 jaar verstreken. Die 74 jaar zijn de meest vreedzame van ten minste de laatste 700 jaar. Naarmate de kernbom zich verspreidde, daalde het aantal doden als gevolg van oorlogen en conflicten met 95 procent. Kan het menselijk bewustzijn zich ontwikkelen om te begrijpen waarom zoiets gevaarlijks als een kernwapen de wereld zo veilig heeft gemaakt?

Misschien besluit Hollywood ooit om het ware verhaal van kernenergie te vertellen, inclusief de paradoxale relatie tussen veiligheid en gevaar. Als dat gebeurt, hoeven de scenarioschrijvers niet hun toevlucht te nemen tot sensatie. De waarheid is al sensationeel genoeg.

Oorspronkelijk verschenen als “Why HBO’s “Chernobyl” Gets Nuclear So Wrong” op Forbes.com. Vertaald en ingekort door Marco Visscher.

Over de auteur

Michael Shellenberger
Michael Shellenberger
Michael Shellenberger is voorzitter van Environmental Progress, een Amerikaanse milieuorganisatie, en co-auteur van het Ecomodernistisch Manifest.

Email-abonnement

9
Reageer.

Meld je aan om te reageren.
avatar
1800
3 Draadjes
6 Antwoorden
2 Volgers
 
Meest bediscussieerde reactie
Meest actieve draadje
5 Auteur(s)
BegrensEuropa!FransErnie van de Walni28Trayon Recente reacties van de auteur(s)
  Abonneren op reactie(s)  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Frans
Frans
Artikelwaardering :
     

De onredelijk angst onder de bevolking voor radioactiviteit is gebaseerd op propaganda afkomstig uit het anti-kernenergie kamp.
Deze propaganda baseert zich op foute aannames gedaan na het bestuderen van de gevolgen van de op Hiroshima en Nagasaki afgeworpen kernwapens eind veertiger jaren.
Deze aannames zijn inmiddels al lang door de wetenschap weerlegt, maar de anti-kernenergie lobby weigert dit te erkennen, omdat dit niet in hun groenlinkse kraam van pas komt.
Inmiddels weten we dat straling in lage dosis over het algemeen een positief effect heeft op de gezondheid, en dat straling pas in zeer hoge dosissen schadelijk is voor het menselijke lichaam.
Maar dat mag het grote publiek niet weten, en nu kernenergie opgevoerd wordt als werkbaar en betaalbaar alternatief voor niet werkbare en niet betaalbare “duurzame” energie, moet de angst voor kernenergie onder de gelovigen een beetje opgefrist worden met middelen gelijk deze HBO bagger.

Trayon
Trayon

Ik vraag me af welke serie, deze gast heeft gekeken maar als hij naar de bijbehorende podcast heeft geluisterd legt de regisseur letterlijk uit wat niet klopt en waarom hij bepaalde dingen hebt gedaan en dat het vooral geen documentaire. Heel veel dingen die ze in de show zeggen zijn realtime, maar bijvoorbeeld ze dachten dat de duikers dood zouden gaan maar wij weten dat ze het hebben overleefd., maar er zijn genoeg video’s en documentaires op YouTube die je kan kijken om het echte verhaal over chernobyl te weten te komen, maar niet zo moeilijk en dramatische doen

Ernie van de Wal
Ernie van de Wal

De vraag is dan of de kijkers naar die serie daar ook zo nuchter mee omgaan. Ik denk dat wij allebei het antwoord wel kennen.

Frans
Frans

@ Trayon
De gemiddelde kijker gaat niet naar een “bijbehorende podcast” van de regisseur luisteren, die gaat niet op youtube naar de waarheid over Tsjernobyl zoeken, en als deze dit al zou doen dan is de kans groot dat deze enkel nog maar meer anti-kernenergie bagger gaat vinden, en dat weten ze bij HBO donders goed.
De realiteit is dat een serie als deze het domme publiek weer eens flink tegen kernenergie in het harnas gaat jagen.
En dat op het exacte moment dat de groenlinkse milieu maffia in de gaten begint te krijgen dat kernenergie weer salonfähig aan het worden is, en een bedreiging dreigt te worden voor hun malafide windmolens en zonnepanelen plannen.
Het is gewoon weer de welbekende (groen)linkse volksmanipulatie via de MSM.

Ernie van de Wal
Ernie van de Wal

Exact. We gaan naar de datum 5 januari 2030. Een sombere regendag met nauwelijks daglicht en windstil. Waardoor windmolens en zonnepanelen nagenoeg geen bijdrage leveren in die -ten minste- 70% van onze elektriciteitsvoorziening.

Hoe gaan we dat oplossen? Je kan het een kind op de basisschool nog wel uitleggen, maar voor een minister, staatssecretaris of kamerlid is deze wijsheid absoluut te hoog gegrepen.

Of we het leuk vinden of niet. Kernenergie is nou eenmaal het best passende antwoord op de plannen van ons kabinet.

BegrensEuropa!
BegrensEuropa!

De noodzaak voor kernenergie (thorium) is gesneden koek voor de lezers van Opiniez. Er is geen andere manier om temperatuurstijging tot 3 graden Celsius te beperken (als alles meezit), ervan uitgaande dat de IPCC modellen kloppen. Dit verbluffende inzicht zou een game changer moeten zijn voor liefhebbers van zonne- en windenergie bij GroenLinks, D66, CDA, PvdA en CU. De VVD is de partij van de blinde opportunisten, dus daar ligt het niet aan (zeer cynisch grapje, gezien de ernst van het probleem). Baudet kan het niet alleen. Bij elkaar vertegenwoordigen SGP en rechtervleugels van CDA en CU een zeteltje of 10, 12. Bij hen ligt de nobele taak om de zaak om te turnen. Eerst binnen de eigen partij, dan binnen het kabinet (stekker eruit). Voer de discussie! Laat u niet meeslepen door achterhaalde duurzaamheidsmythes.

BegrensEuropa!
BegrensEuropa!
Artikelwaardering :
     

Bedenk: 1. wind- en zonneenergie krijgen 114 keer meer subsidie dan kernenergie, maar 2. zijn absoluut niet in staat in de energiebehoefte van Nederland of de wereld te voorzien en 3. zullen er ook niet voor zorgen dat we van de fossiele energie afkomen (de ‘van het gas af’ mythe van achterlijke win-win ‘McKinsey’ Wiebes), dus zullen we 4. een ernstig klimaatprobleem houden (het is nog niet definitief bewezen, maar goed). Verder: 5. is kernenergie veilig (wat ‘Chernobyl’ daar met alle leugens over mag suggereren) en 6. kan nog veel veiliger gemaakt worden, met 7. thorium reactoren, maar dan 8. moet er wel veel subsidie naar onderzoek om dat mogelijk te maken, dus is 9. een veel beter alternatief (en eigenlijk enige, broodnoodzakelijke alternatief) voor het klimaatbeleid dat afgelopen vrijdag is voorgesteld: 10. investeren in kernenergie en wel zo snel en zo veel mogelijk. Uitspraak Kennedy: “For the great enemy of truth is very often not the lie — deliberate, contrived and dishonest — but the myth — persistent, persuasive, and unrealistic.” Dat geldt dus niet alleen voor klimaatbeleid maar ook voor: a. ongecontroleerde massa-migratie; b. de zogenaamd goedaardige islam; c. de euro en andere EU federaliseringsdromen en plaats van een veel meer realistische statenbond. Zie ook de presentatie bij COP-23 (Bonn, 2017) van James Hansen & Michael Shellenberger: Nuclear Power? Are Renewables Enough? Of de brief van de Nederlandse klimaatonderzoeker Wieger Fransen aan het Parool van 29 juni jl.

BegrensEuropa!
BegrensEuropa!

Voor alle duidelijkheid: zonder kernenergie wordt het onmogelijk om de opwarming te beperken tot 1.5 of 2 graden Celsius. Zelfs met kernenergie is het afhankelijk van wereldwijde investeringen om het onder de 3 graden te houden. Gezien de enorm lage rentestand lopen de rentelasten van dergelijke enorme investeringen niet hoog op. Het klimaatbeleid van Rutte III onder aanvoering van ‘McKinsey’ Wiebes is ten diepste verward en roekeloos.

ni28
ni28
Artikelwaardering :
     

Sinds enige tijd vermijd ik Hollywood rampenfilms want die vormen meestal een ramp op zich. Zij worden als regel vanuit een bepaalde politiek idee gemaakt die ons aangesmeerd moet worden in het kader van de huidige hersenspoeling. Zo is de aarde al vaak afgeschreven geweest in deze producties door mensenschuld uiteraard wat uiteindelijk hielp tot afspraken van Parijs. Zo zijn dit soort films onder invloed van regerende milieuactivisten medeverantwoordelijk voor de huidige klimaatgekte.