Hoge importtarieven Trump zijn onderdeel van doordacht plan
Renteverlaging en lagere overheidsschuld als doel
Foto: 
De wereld is in rep en roer over de importheffingen die Trump heeft ingesteld om Amerika weer Great Again te maken. Is Trump nu helemaal gek geworden? Nee, dit is een eerste zet in een zorgvuldig uitgestippeld plan, dat de torenhoge Amerikaanse schulden moet verminderen en de werkgelegenheid moet bevorderen, uitmondend in een Mar-a-Lago akkoord. Het is een reactie op de verminderende invloed van de VS in de wereld. Welke landen zullen zich scharen aan de kant van de VS en wie worden de vijanden? Een column van voormalig diplomaat Johannes Vervloed.
De aankondiging van verhoogde importtarieven door president Trump is geen aberratie van een madman. Het is de eerste fase van een uitgestippeld plan. De tweede fase bestaat uit onderhandelingen en de derde een Mar-a-Lago akkoord à la het Plaza Accord van Ronald Reagan indertijd.
De VS zien hun invloed in de wereld afnemen door de opkomst van de BRICS. De dollar dreigt de reserve currency-rol te verliezen en steeds meer banen verdwijnen naar het buitenland. Om het tij te keren is het Mar-a-Lago plan bedacht. Als landen verschoond willen blijven van importtarieven dienen zij akkoord te gaan met het omzetten van hun korte termijn T-Bills (dollarreserves in de Centrale Bank) in zeer lange termijn Treasury Bonds (Amerikaanse staatsobligaties). De dollar devalueert daarmee, maar blijft een reservevaluta. Althans voor die landen die tekenen. De Amerikaanse handelstekorten verdwijnen door meer export met een goedkopere dollar (ca. 20%) en de industrie keert terug naar de VS.
Of het plan slaagt is een open vraag. Zijn landen net als in de tijd van Reagan bereid hun valuta te laten revalueren, gooit de opkomst van Bitcoin niet roet in het eten of is de aantrekkingskracht van een door de BRICS bepleite andere financiële wereldorde groter? De meest waarschijnlijke uitkomst is dat de wereld uiteenvalt in machts-/handelsblokken van de VS en geassocieerden en China met een aantal BRICS-partners. De EU zal een neutrale positie willen innemen, maar zal om veiligheidsredenen wellicht worden gedwongen voor het VS-blok te kiezen.
Vriend of vijand
Het Mar-a-Lago plan komt uit de koker van Stephen Miran, een Harvard-econoom. Het is volgens de auteur bedacht “to put American industry on fairer ground vis-à-vis the rest of the world.” Met de opkomst van de BRICS, de verzwakkende rol van de dollar en de tot ongekende hoogte oplopende schuld verliest de VS steeds meer terrein op het economische en financiële wereldtoneel. Een Plaza Accord 2.0 moet het tij keren.
Het Miran-plan is overgenomen door de recent door Trump benoemde Treasury Secretary Scott Bessent. Het past in de visie van Trump dat hij met machtspolitiek een economisch en financieel bolwerk tegen opkomende macht China wil vormen. De wereld wordt in drie groepen verdeeld: vazallen, neutralen en vijanden. In de eerste groep hoopt hij in ieder geval de Britten, Australië, Canada, Zuid-Amerika, Japan en Zuid-Korea te krijgen. India en de EU zullen waarschijnlijk tot de neutrale groep behoren. En China en een aantal BRICS-landen zijn de vijanden.
BRICS
Met de opkomst van China en in zijn kielzog de overige BRICS-landen is de dominante positie van de VS in de wereld aangetast. Met het Belt & Road Initiative werden handelsstromen ten nadele van de VS verlegd. Maar ook op de Amerikaanse economie zelf had China een enorme invloed. Veel producten die voordien in de VS werden geproduceerd komen nu uit China, met een gigantisch handelstekort en verdwijning van de maakindustrie in de VS als gevolg. Ongeveer een miljoen maakindustrie-jobs verdween in de VS. In zijn eerste termijn probeerde Trump met een geforceerde handelsoorlog en decoupling daar iets aan te doen, maar zonder al te veel resultaat.
De-dollarisatie
De opkomst van de BRICS had niet alleen tot gevolg dat handelsstromen werden verlegd, ook de financiering van die handelsstromen veranderde. Niet alle transacties werden meer in dollars afgerekend. De klap op de vuurpijl was het verlies van de petrodollar, toen Saoedi-Arabië besloot voor de levering van olie aan China yuans te accepteren.
De oorlog in Oekraïne versnelde het proces van de-dollarisatie. Veel landen gingen niet mee in de sancties tegen Rusland of omzeilden deze door in andere valuta Russische olie, gas en andere grondstoffen te importeren. India was het notoire voorbeeld. Het land nam bijna de gehele voormalige Russische export naar de EU over.
Overwaardering dollar
Het grootste probleem voor de VS is de overwaardering van de dollar. Hoewel de dollar door genoemde ontwikkelingen minder als betaalmiddel wordt gebruikt, is de Amerikaanse munt nog steeds dé internationale reservevaluta. Hetgeen betekent dat de vraag naar dollars immer groter is dan het aanbod en derhalve de prijs opdrijft. Het maakt de Amerikaanse bedrijven non-competitief op de wereldmarkt en moedigt de Amerikaanse consument aan met hun koopkrachtige dollar buitenlandse producten te kopen in plaats van in de VS gefabriceerde.
Schuld
Een extra reden voor het Mar-a-Lago plan is de gigantische schuldenberg van de VS. Aan rente en afbetaling moet een steeds groter bedrag worden besteed. Een bedrag dat inmiddels is opgelopen tot de hoogte van de jaarlijkse defensie-uitgaven.
Trump ziet in dat dit niet houdbaar is en tracht de schuldpositie te verminderen met de DOGE-aanpak, de kettingzaag van Elon Musk, waarmee de federale overheid wordt verkleind en gestroomlijnd. Daarmee moeten de federale uitgaven afnemen.
Met Trumps plan van deregulering en belastingverlaging moet de economie sterk gaan groeien en het relatieve aandeel van de schuld op de begroting verminderen. Met het Mar-a-Lago plan hoopt Trump uiteindelijk de rente te verlagen, zodat ook de rentekosten op de schuld afnemen.
Mar-a-Lago
Het Mar-a-Lago akkoord richt zich zoals gezegd op het omzetten van de korte termijn T-Bills (dollarreserves in de Centrale Bank) van de ‘vriend’-landen in zeer lange termijn Treasury Bonds. Daarmee wordt de liquiditeit van dollars verminderd, wat inflatoir werkt en de waarde van de dollar verlaagt.
Het plan kent drie drukmiddelen. Het hanteert hoge tarieven voor landen die niet willen deelnemen. Het heft de Amerikaanse veiligheidsparaplu op voor niet-deelnemers en het heft belasting op rentebetalingen van Treasury Bonds die in het bezit zijn van niet-deelnemers.
Dit plan behelst meer dan een Plaza Accord 2.0. De deelnemende landen moeten niet alleen hun kortlopende dollarreserves (T-bills) omzetten in langlopende Treasury Bonds met een (lage) vaste rente, zij moeten ook meer Amerikaanse producten afnemen, zoals LNG. Tevens zullen zij hun import uit ‘vijand’-landen moeten beperken.
Plaza Accord
In 1985 kwamen G5-landen (VS, Japan, Duitsland, Frankrijk, VK) bijeen om gezamenlijk de dollar te verzwakken door interventies op valutamarkten. Dit gebeurde via directe verkoop van dollars en aankoop van eigen valuta’s. Een directere methode dan de omzetting van korte naar lange termijn Amerikaans schuldpapier, maar met hetzelfde effect.
Het akkoord was succesvol in het verlagen van de dollarwaarde, wat het Amerikaanse handelstekort verminderde. Het Plaza Accord was echter een vrijwillige samenwerking tussen sterke economieën om een gezamenlijk economisch doel te bereiken. Het Mar-a-Lago Accord daarentegen is gebaseerd op unilaterale druk vanuit de VS.
Begunstigden
Het Mar-a-Lago akkoord zal vooral gunstig uitpakken voor sectoren in de VS die profiteren van een zwakkere dollar, protectionistische maatregelen en deregulering. Het zijn vooral de maakindustrieën, zoals staal en aluminium, die voordeel hebben bij hogere importtarieven op buitenlandse concurrenten. Dit stimuleert binnenlandse productie en beschermt Amerikaanse banen.
Risico’s
Het Mar-a-Lago akkoord brengt voor de VS verschillende economische uitdagingen met zich mee. De importheffingen op niet-deelnemende landen en de opzettelijke verzwakking van de dollar leiden tot hogere prijzen voor geïmporteerde goederen en grondstoffen. Dit kan inflatie aanwakkeren en de koopkracht van de consument verminderen.
Door landen te dwingen kortlopend schuldpapier te verkopen en over te stappen op langlopende obligaties, kan het vertrouwen in de dollar als wereldreservemunt afnemen. Een aanzienlijke groep landen zou zich af kunnen keren van het wereldwijde door de dollar gedomineerde financiële systeem en het alternatieve financiële systeem BRICS PAY kunnen adopteren. Sommige landen zouden zelfs hun toevlucht kunnen nemen tot Bitcoins als alternatief voor de Amerikaanse reservevaluta. Dit zou de financieringskosten voor de Amerikaanse overheid verhogen en de stabiliteit van de financiële markten onder druk zetten.
Tegenmaatregelen
De unilaterale aanpak, inclusief druk op handelspartners via tarieven en defensiebeleid, kan leiden tot tegenmaatregelen van andere landen. Dit kan handelsrelaties schaden en wereldwijde toeleveringsketens verstoren.
Hoewel sommige Amerikaanse industrieën kunnen profiteren van minder buitenlandse concurrentie, worden andere geconfronteerd met hogere kosten voor geïmporteerde grondstoffen. Dit kan hun concurrentievermogen aantasten, vooral in sectoren die afhankelijk zijn van complexe toeleveringsketens, zoals de auto-industrie.
Hoewel het akkoord bedoeld is om de Amerikaanse industrie te versterken en handelsonevenwichtigheden te corrigeren, brengt het kortom aanzienlijke risico’s met zich mee, die zowel de binnenlandse economie als de wereldwijde financiële stabiliteit kunnen beïnvloeden.
Hamvraag
De hamvraag is echter welke landen meedoen en welke niet. Volgens het Witte Huis hebben vijftig landen al gereageerd op de aangekondigde importheffingen en de wens geuit te onderhandelen.
Als de groep landen die meedoet kleiner is dan voorzien, valt het plan in duigen. Het heeft alleen kans van slagen als de groep qua economische kracht tenminste even groot wordt als het andere machtsblok, China met een aantal van de BRICS en geassocieerden.
Cruciaal wordt wat de EU doet. Neemt het een neutrale positie in met als consequentie hoge VS-importtarieven en het opgeven van de Amerikaanse veiligheidsparaplu of kiest het eieren voor z’n geld en stuurt het aan op een allesomvattend handelsakkoord met de VS en behoud van de veiligheidsparaplu, met als tegenprestatie voldoen aan de voorwaarden van het Mar-a-Lago akkoord?
Over de auteur
Het resultaat van zijn handelen is dat het hele economische systeem word opgeschoond en weer meer de werkelijke situatie benadert. Economie moet erg nauw gekoppeld zijn aan menselijke activiteit en niet aan luchtkastelen die door een paar sluwerikken zijn gebouwd. Laat hem zijn gang maar even gaan.
Zoals wel vaker als het om Trump gaat, is alles van vóór Trump een soort optimale situatie die nu ‘unilateraal’ aangepakt wordt. Opvallend omdat ‘unilateraal’ in de marxistische ideologie slechts 1 bepaalde betekenis heeft.
Op het niveau van de economische werkelijkheid geldt maar een wet: de handelsbalans. Die moet in evenwicht zijn. Dat kan door goederen of door geld.
In het geval van de VS is dat evenwicht al heel lang zoek. Het geld stroomt richting China en de goederen stromen richting VS en EU.
Dat is niet vol te houden. En het is dus terecht dat Trump daar iets aan doet. Temeer dat de EU al vele jaren importtarieven hanteert en China aan concurrentievervalsing doet door arbeiders 60 uur per week te laten werken en de ruilkoers van hun valuta kunstmatig laag te houden.
Correctie was nodig en gebeurt nu eindelijk.
Er vinden nogal grote demografische veranderingen plaats in China. Er wonen nu minder dan een miljard mensen in China en er is een dalende trend
Zag vandaag een Youtuber die schatte dat er tussen de 300 en 400 miljoen Chinezen zijn. Behoorlijk goed beargumenteerd.
Als dat dezelfde video is die beweert dat er 422 miljoen doden vielen in China als gevolg van covid, dan is dat niet erg geloofwaardig. Er is geen enkele reden waarom de mortaliteit (IFR) van covid in China honderd keer zo hoog zou liggen als in Europa.
China is enorm aan het vergrijzen en het aantal geboortes blijft dalen.
Sowieso doet China geheimzinnig over het aantal burgers in het land.
Het een kind per gezin doet China nu de das om.
Hoe dan ook denk ik toch echt dat oversterfte in China ook een probleem is.
Even uitproberen : het één kind per gezin… oké dat werkt dus prima. Ik dacht even dat op deze site geen accenttekens mogelijk waren.
Wat ik ook nog wil vermelden dat in de tijd van de een kind politiek van China veel meer jongens werden geboren dan meisjes.
Dat helpt ook niet echt mee.
Als de politiek zich gaat bemoeien met de demografie in het land loopt dat uit op een ramp.
Laten wij in Nederland gewaarschuwd zijn.
Nee, dat denk ik niet. Veel meisjesborelingen werden direct na de geboorte gedood toen men maar 1 kind mocht hebben. Jongetjes waren waardevoller voor de ouders.
Nu blijkt objectief dat meisjes waardevoller zijn dan jongens.
De verhouding in het land is volslagen uit het lood. Er zijn te weinig vrouwen die ook niet meer aan kinderen beginnen. Het kindertal blijft extreem laag ondanks de pogingen van de overheid om mensen te overtuigen om kinderen te nemen.
Dit is een situatie die langzaam gaat escaleren over de jaren.
Denk ook aan het enorme mannenoverschot dat zijn effect wel zal hebben.
Daarom, en andere problemen veroorzaakt door het stalinistische beleid, denk ik dat China het niet gaat redden.
Lees zojuist via EJ Bron ook het artikel van Elena Fritz: Trump heeft het voorstel van Ursula om wederzijds de tarieven op nul te zetten afgewezen omdat hij die 350 miljard aan handelstekorten gecompenseerd wil zien middels de aankoop van Amerikaanse energie voor dezelfde waarde. Als Ursula haar poot stijf houdt dreigt volgens Fritz mogelijk een Amerikaans fiasco. Maar evenzogoed kiest de EU eieren voor zijn geld en gaat akkoord met zijn voorwaarden. Volgens Fritz is Trump er dan ook op uit om de EU (door Fritz een Frankenstein genoemd) feitelijk op te blazen.
Het zou mij een lief ding waard zijn dat dit inderdaad Trumps plan is. En dat het ook slaagt: dat is de meest directe manier om een einde te maken aan de de facto EU-dictatuur en de soevereiniteit terug te laten vloeien naar de natie-staten.
Niet dan we er hier in Europa dan zijn, want we hebben twee dringende zaken op te lossen: het keren van de massamigratie in omgekeerde richting (waarbij we een heuse aanval vanuit de islam riskeren; maar een eventueel uitstel zou nooit een afstel hebben kunnen inhouden) en het op poten zetten van een echt Europese veiligheidsstructuur, mogelijk een herleven van de OCSE, waarbij er een plaats is voor Esten, Letten en Litouwers evenals voor Russen.
Gezien de agressie van de USA in de Oekraïne en alle idiote omtrent de oorlog die wij op last van de NAVO tegen de Russen moeten voeren lijkt het mij geen goed idee om kortlopend schuldpapier te verruilen voor “Griekse” obligaties. Met dan ook nog de garantie dat wij opgescheept blijven zitten met de agressieve NAVO.
als NAVO wordt opgedoekt, kunnen we weer eens met de Russen om tafel gaan zitten.
Overigens alle begrip voor de acties van Trump. Die zit er voor de belangen van zijn eigen volk
Zouden ze in Nederland ook eens moeten doen.
Grote veranderingen op til op wereldschaal, met grote risico’s. Er zullen zoals gewoonlijk winnaars en verliezers zijn. Niemand weet hoe dit gaat aflopen.
The survival of the fittest.
De aard van de EU is zódanig kwaadaardig, dat het me niet zou verbazen als ‘onze’ elite nog liever het hele continent te gronde richt dan te buigen voor Trump. Zoals Sun Tzu al zei: “An evil man will burn his own nation to the ground to rule over the ashes.”
Met de extra 50 percent heffingen voor China stelt de president een duidelijk teken dat wie het waagt tegenmaatregelen te nemen, flink wordt afgestraft. Hij regeert met vastberadenheid, de hele wereld ziet dat hij het meent.
Als we weer in normale menselijke verhoudingen met elkaar willen om gaan,en de aarde bewoonbaar willen houden,dan zijn mensen als Trump nodig om dit voor elkaar te brengen. We zijn nog altijd mensen en geen robots!!
Het is heel belangrijk wat er nu gebeurt en tegelijk is het geweldig complex met heel veel radertjes die elk afzonderlijk verschillende kanten kunnen uitdraaien en vervolgens ook weer elkaar beïnvloeden. Ik heb het stuk over Stephen Miran gelezen en zoals ik al zo’n beetje verwachtte gaat het in de kern over het Triffin-dilemma.
In gewone mensentaal: als je de wereldreservemunt hebt, dan stijgt de vraag hiernaar enorm omdat alle internationale handel in die munt zal plaatsvinden. Doe je niets dan stijgt de waarde van je munt flink. Immers, bij sterk toenemende vraag en gelijk aanbod zal de prijs flink stijgen. Dat vinden overheden meestal niet leuk omdat de waarde van de munt dan niet meer constant is. Vervolgens gaat de overheid veel geld drukken en daarmee spulletjes kopen om de waarde van de munt min of meer constant te houden. Dat lukt dan ook redelijk. Alleen, je bouwt een gigantische schuld op. Daarnaast ook een groot handelstekort.
Het hebben van de wereldreservemunt is dus zowel een voordeel als een nadeel en iemand als Ray Dalio heeft daar veel onderzoek naar gedaan en blijft bij zijn mening dat we het einde van de VS als superstaat meemaken.
Het terughalen van industrie klinkt sympathiek maar zal nog niet zo eenvoudig zijn. Niemand gelooft dat Amerikanen 60 uur per week kleding in elkaar gaan naaien voor $250 per maand als in Vietnam. Evenmin kunnen ze concurreren met Mexicaanse salarissen de al gauw een factor 10 lager zijn. Welke industrie ga je dan terughalen? Dat kunnen eigenlijk alleen autonome fabrieken zijn. Dat zijn zogenaamde dark factories waar geen of nauwelijks mensen werken. China heeft ze. De VS moet ze gaan bouwen en daar zal toch wat tijd overheen gaan. De EU loopt als verwacht hopeloos achter.
Met andere woorden, als de oorzaak voor de schuld en het handelstekort gezocht moet worden in het feit dat de VS de wereldreservemunt hebben met de USD, dan ga je dat niet oplossen met een tarievenoorlog. Je gaat immers de strijd aan met een gevolg en niet met de oorzaak. Ik ben bang voor de Amerikanen dat dit wel eens averechts zou kunnen uitpakken en dat zij zichzelf economisch gaan isoleren van de rest van de wereld. Naast de verwachting dat alles heel veel duurder gaat worden in de VS. Ofwel de producten worden in de VS gemaakt tegen hogere kosten, of ze moeten geïmporteerd worden waarna de tarieven op de verkoopprijs gestapeld gaan worden.
Dank voor dit genuanceerde artikel. Het geeft inzicht in het “ Hoe en waarom “ president Trump handelt, zo hij handelt. Dit gaat verder en dieper en heeft meer inhoud dan wij in de reguliere media lezen en horen.
Dit is “ onderzoeks journalistiek “ met diepere achtergronden wat wij in Nederland zo missen.
Volgens mij gaat China zijn positie in de rangorde van naties verliezen omdat het een stalinistisch geleid land is en zal India een sterk opkomende macht zijn.
Goed stuk..! Eindelijk eens duidelijk uitgelegd wat die Trump aan het doen is. Dank u wel!
Wel een heel speculatief artikel… Maar goed, ik ben benieuwd hoe dit zich gaat ontwikkelen. Er is in ieder geval weer veel paniek, en alles wat Trump doet (wat het ook is), wordt door veel mensen meteen als rampzalig bestempeld. En ja, het kan natuurlijk ook gewoon een ramp worden. Veel economen zien dit als een hele slechte beslissing, al zegt dat ook niet alles. Ik vind deze Trump eigenlijk maar niets … zeker nu hij vrijwel ongehinderd zijn gang lijkt te kunnen gaan. Een beetje tegenwicht, zoals tijdens zijn eerste termijn, zou geen kwaad kunnen.
Beste Johannes,
Een masterplan achter Orange Man Bad wat standhoudt tussen de cheeseburgertjes en de big slurpies? Dat zou mooi zijn, maar los van een ragfijne economische projectie met genadeloos powerplay zijn er volgens mij ook wat andere initiatieven gaande. Dat project 2025 boekwerk is een behoorlijke pil.
Zou Murica inderdaad van zijn chronische overbesteding afwillen en niet alleen maak industrie willen re-shoren (dan worden Apple producten pas echt exclusief) èn de tering naar de nering willen zetten qua overheidsfinanciën, dan zitten we echt op een heel ander discours.
Op Tablet staat artikel van Lee Smith met een verrassend perspectief: Hoe Kissinger het verval van de US industrie inzette door de opening met de PRC te forceren (om er in Vietnam leuk uit te springen, wat geweldig niet lukte):
https://www.tabletmag.com/sections/news/articles/reversing-kissinger-trump-china
Uit verre, verre jaren geleden toen een jongere versie van Henk nog wel eens in de collegebanken wilde zitten, staat mij bij dat de toen geduide problemen van US Inc. waren dat kwaliteit te kort schoot en productieprocessen te log waren om veranderde marktvraag adequaat te volgen c.q. genoeg ruimte overlieten voor new entry partijen om er met de buit van door te gaan.
En dat is een verhaal dat je al terug kunt lezen in de hevige historie van VW in de VS.
Het lijkt er dus op dat verschillende ontwikkelingen door elkaar heen lopen, zoals gebruikelijk.
Wie weet of dat Mar-a-lago masterplan ook daadwerkelijk tot iets lijdt, want de prestaties van de King of the Deal in de 2.0 periode bieden nog niet echt tot vooruitzichten op eclatante successen.