De Energietransitie: onhaalbaar en onbetaalbaar

Beleid nieuwe kabinet is nauwelijks veranderd

Titelfoto bij artikel De Energietransitie: onhaalbaar en onbetaalbaar Peter moerland opiniez

Foto:

Nog steeds wordt volop ingezet op de energietransitie, in de hoop om in 2050 nul CO₂-uitstoot te bereiken. Maar de complexiteit van het elektriciteitsnetwerk en de afhankelijkheid van weersafhankelijke energiebronnen leiden tot stagnatie in de economie en ernstige problemen met de elektriciteitsvoorziening. Op donkere, windstille dagen in 2035 kunnen we al te maken krijgen met energietekorten, hoge energieprijzen en zelfs lokale stroomuitval. Weten de pleitbezorgers van 2050-emissievrij wel wat ze aan het doen zijn? Een column van Peter Moerland.

 

Klimaatcrisis

Bijna iedereen is het erover eens dat het klimaat verandert. De vraag is of de klimaatverandering een klimaatcrisis betekent. Dit is een controversiële kwestie, waarbij argumenten en feiten het afleggen tegen beeldvorming, met name van CO₂-uitstoot. In 2019 werd de Nederlandse Klimaatwet aangenomen, die bepaalt dat de CO₂-uitstoot geleidelijk teruggebracht moet worden naar nul procent in 2050, “teneinde de wereldwijde opwarming van de aarde en de verandering van het klimaat te beperken.” Nederland moet gemiddeld 5,43 megaton CO₂ minder uitstoten om op nul uit te komen. In 2023 was de CO₂-uitstoot van Nederland 146,8 megaton.

 

Kosten en uitstoot

De specifieke kosten voor de energietransitie worden geraamd op minimaal € 350 miljard volgens het interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO Financiering Energietransitie blz. 17) tot € 500 – € 700 miljard in 2050 volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dit zijn onvoorstelbare bedragen, zelfs voor een welvarend land als Nederland.

Om de situatie in het perspectief van de Klimaatwet te kunnen plaatsen, moeten we naar de wereldwijde emissiecijfers kijken. In 2023 bedroeg de CO₂-uitstoot bijna 53.000 megaton. Dit is een stijging van 1,9% ten opzichte van het voorgaande jaar, een toename van 994 megaton. Dit is bijna zeven keer de CO₂-uitstoot van Nederland. Los daarvan is het Nederlandse aandeel in de reductie van de wereldwijde uitstoot slechts 0,011%.

Wat de kernvraag oproept hoe realistisch, of liever gezegd hoe absurd het is om zoveel te investeren in een wettelijk vastgelegde doelstelling met nihil resultaat.

 

Onrealistische agenda

Het probleem ligt zeker ook bij de onrealistische agenda van de energietransitie. Door de definitieclaim, klimaatverandering = klimaatcrisis, wordt de complexiteit van de energietransitie gebagatelliseerd. Het vervangen van fossiele brandstoffen door wind- en zonne-energie lijkt succesvol, maar de werkelijkheid is weerbarstig, buitengewoon complex en veel ingewikkelder dan velen zich kunnen voorstellen. De energietransitie moet uitgevoerd worden in een samenleving die volledig afhankelijk is van elektriciteit en vol in bedrijf is. De ambitie om de klimaatdoelen van 2030 en 2050 koste wat kost te halen kan de bestaanszekerheid van de achttien miljoen inwoners van Nederland in gevaar brengen.

Een andere factor is het oplopende elektriciteitsverbruik door de elektrificatie van fossiele brandstoffen. De Klimaat- en Energieverkenning KEV 2024 (rapport tabel 24, blz. 178) verwacht dat het elektriciteitsverbruik in 2035 zal fluctueren tussen de 147 en 195 terawattuur. Netbeheerder TenneT geeft in de Monitor Leveringsszekerheid 2024 (H 3.2, blz. 19) voor 2033 een elektriciteitsverbruik oplopend naar 171.6 terawattuur mede door de vraag van datacenters, warmtepompen en andere elektrische toepassingen.

 

Uitdagingen

Deze toename van zowel het elektriciteitsverbruik als de weersafhankelijke energiebronnen veroorzaken forse tekorten in de winter en enorme overschotten in de zomer. Aangezien elektriciteit in deze hoeveelheden niet opgeslagen kan worden, moeten de elektriciteitsvraag en aanbod altijd in evenwicht zijn.

Donderdag 12 december 2024 bijvoorbeeld was het vroeg donker, geen zon en vrijwel geen wind. Door de grote elektriciteitsvraag en het geringe aanbod steeg de prijs van elektriciteit kortstondig met een factor 4 hoger naar € 1,20 per kWh, aldus het NOS-nieuws. Op die bewuste dag produceerden wind en zon volgens Nationaal Energie Dashboard slechts 24 gigawatt uur, terwijl de totale benodigde vraagproductie 413 gigawatt uur was. Dit tekort kon nu nog worden aangevuld door conventionele aardgas-, kolen- en biomassacentrales, een beetje kernenergie, import uit Europa en de elektriciteitsmarkten. Of dat ook lukt in 2035 is nog maar de vraag.

De technische complexiteit van de energietransitie wordt nog steeds onderschat. Niet alleen blijkt het elektriciteitsnetwerk structureel overbelast, wat leidt tot stagnatie in de economie. Ook de grootschalige, weersonafhankelijke elektriciteitsbronnen (flexibiliteitsmiddelen) om de fluctuaties in hernieuwbare energie op te vangen (zoals batterijopslag en waterstof) zijn nog grotendeels onontwikkeld en/of onvoldoende beschikbaar.

 

Gascentrales

De aardgascentrales waar we op konden vertrouwen hebben niet het eeuwige leven. In 2035 zijn de jongste gascentrales al meer dan twintig jaar in gebruik en het zal een uitdaging zijn om deze operationeel te houden. Netbeheerder TenneT schrijft in haar Monitoring leveringszekerheid 2024 (H 5.1 blz. 45) over de situatie na 2030, dat er waarschijnlijk problemen voor de leveringszekerheid in Nederland zullen ontstaan. De productiecapaciteit is dan niet meer zo vanzelfsprekend als in 2024.

Een punt van zorg is de toenemende afhankelijkheid van elektriciteit uit andere Europese landen. Wanneer het in de wintermaanden vroeg donker is met weinig wind en zon, zal het bij onze buurlanden niet veel anders zijn. Op die 12 december 2024 bleek dat Duitsland slechts 1/30e van zijn elektriciteitsbehoefte uit wind- en zonne-energie kon halen. Dit betekent wij in Nederland in de situatie kunnen komen dat er onvoldoende stroom beschikbaar is.

 

Beleid blijft hetzelfde

De nieuwe regering in Nederland volgt evenwel met het regeerprogramma een vergelijkbare koers als het vorige kabinet. Hoewel er verschillen zijn in beleid, blijft het doel om de energietransitie en de klimaatdoelen te behalen. Onduidelijk is of het pakket extra maatregelen in de voorjaarsnota, om voor 2035 een emissieloze elektriciteitsketen te realiseren, dat resultaat zal opleveren. De versnelde afbouw van fossiele brandstoffen en de toenemende afhankelijkheid van de weersafhankelijke energiebronnen wind en zon kunnen leiden tot wat in Duitsland al de Dunkelflaute wordt genoemd: een periode waarin weinig tot geen energie kan worden opgewekt door wind en zonlicht, zodat de energieproductie sterk afneemt.

 

Knelpunten

Om de afhankelijkheid van het Europese netwerk te verminderen, zou Nederland kunnen overwegen om nieuwe gascentrales te bouwen. Stoom- en gasturbine-elektriciteitscentrales (STEG) zouden de groeiende vraag naar elektriciteit bij Dunkelflaute kunnen opvangen, vooral met de uitfasering van de verouderde gascentrales en in 2030 de wettelijk verplichte sluiting van de kolencentrales. Daarnaast is in het hoofdlijnenakkoord de bouw van vier nieuwe kerncentrales aangekondigd, maar de realisatie daarvan wordt bemoeilijkt door een breed anti-kernenergie sentiment in Nederland en zal hoogstwaarschijnlijk gesmoord worden in eindeloze juridische procedures.

De bouwtijd voor een moderne STEG-unit is ongeveer vier jaar, exclusief de tijd die nodig is voor vergunningen. Ondanks de sluiting van de gasvelden in Groningen en de afname van gasleveringen uit Rusland, bleek de import van vloeibaar aardgas (LNG) in 2022 geen probleem te zijn. De import van LNG verdubbelde binnen een jaar van 9,7 miljard m³ naar 18,8 miljard m³ op een totaal van 30 miljard m³.

 

Haalbaarheid

In de Klimaat- en Energieverkenningen (KEV), officiële overheidsrapporten, wordt al jaren geschreven dat er twijfels bestaan over de haalbaarheid van het energietransitiebeleid. De KEV 2024 concludeert onomwonden dat het halen van de wettelijke klimaatdoelen voor 2030 hoogst onwaarschijnlijk is. Voor grote nieuwbouwprojecten, zoals de uitbreiding van opwekkingscapaciteit, is het jaar 2035 feitelijk ‘morgen’. De doorlooptijden van dergelijke projecten zijn gemiddeld zeven tot twaalf jaar, wat betekent dat er nu actie moet worden ondernomen om voorbereid te zijn op de toekomst.

 

Gepolariseerd

Het debat over de klimaatcrisis in het publieke domein, de media en sociale media is sterk gepolariseerd. De term ‘klimaatcrisis’ wordt vaak zonder nuance gebruikt, wat weinig tot geen ruimte laat voor een genuanceerde discussie en kritische analyses van het beleid. Objectieve berichtgeving is cruciaal om een goed begrip te krijgen van de uitdagingen en mogelijke oplossingen.

Een recent rapport van de energie-denktank EMBER concludeerde dat in de eerste helft van 2024 meer elektriciteit werd opgewekt met windmolens en zonnepanelen dan met fossiele brandstoffen. Dit positieve nieuws werd massaal opgepikt door de media, wat de indruk wekte dat we op de goede weg zijn. Echter, als we naar de dagelijkse productie kijken op uur-niveau, zien we dat dit zeker niet het geval is.

Ook het CBS kwam met het positieve nieuws dat in 2024 meer dan de helft van de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen kwam. In de dagelijkse praktijk bleek het een ander verhaal. Het dataportaal Nationaal Energie Dashboard levert productiedata per uur en dan blijkt dat wind en zon samen in 2024 geen 53% bedroegen, maar op uur-niveau minder dan 10% elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Dit was het geval voor 1185 uur in 177 dagen of delen per dag.

De positieve gemiddelden over een langere periode in de media leveren een vertekend beeld van de werkelijkheid, wat mensen op het verkeerde been zet en verkeerde beslissingen doet nemen.

 

Resumé

De energietransitie is een enorme uitdaging. De complexiteit van het elektriciteitsnetwerk en de afhankelijkheid van weersafhankelijke energiebronnen leiden tot stagnatie in de economie en ernstige problemen met de elektriciteitsvoorziening in de komende decennia. Op donkere, windstille dagen in 2035 kunnen we al te maken krijgen met energietekorten, hoge energieprijzen en zelfs lokale stroomuitval.

Ruim zes jaar kritisch volgen van het energietransitiebeleid, vier opiniestukken over dit onderwerp op OpinieZ en het opstellen van het deskundigenrapport voor de Stichting Milieu & Mens heeft mijn terughoudendheid aangaande het energietransitiebeleid niet minder gemaakt. Het tegendeel is waar en ik vraag me soms af of de pleitbezorgers van koste wat kost 2050-emissievrij zich realiseren wat ze aan het doen zijn.

Het is van cruciaal belang dat we de ogen openen voor de realiteit van de omvang van de energietransitie en de tijd die ermee gemoeid is. Met een oplossingsgerichte aanpak en haalbare planning kunnen we een betrouwbare energievoorziening realiseren, zelfs als de vraag naar elektriciteit verdubbelt. Alleen dan kunnen we de toekomst van Nederland veiligstellen zonder de samenleving in gevaar te brengen.

Over de auteur

Peter Moerland
Ruim 45 jaar nationaal en internationaal werkzaam geweest in de olie & gas sector, energie-opwekking, zware industrie (staal, chemie en petrochemie), opleiding werktuigbouwkunde en bedrijfskunde (MBA).

Reacties worden gemodereerd. Schelden, tieren en en intimideren is niet toegestaan. Reacties in of met HOOFDLETTERS worden verwijderd.

>>> Lees hier onze spelregels <<<

Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

60 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Eric
Eric
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Zoals met zoveel zaken weten de links ideologische (wan)beleidsmakers in het geheel niet wat ze aan het doen zijn!
Wet- en regelgeving op basis van linkse onderbuikgevoelens en pseudowetenschappelijke ‘bewijzen’ gecreëerd middels sjoemelsoftware, bedoeld om een niet bestaand probleem op te lossen.
De klimaatwet moet als eerste per direct worden ingetrokken, samen met alle onzinnige wetten en regels m.b.t. stikstof.
Geen energietransitie zoals die nu is voorgenomen, wel zorgen voor onafhankelijkheid van het buiten land op energie; én vele andere gebieden.
Inzetten op kernenergie is één van de logische stappen daarin!

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Eric
Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Eric

De absurde eis om halsstarrig met een vrijevalwaanidee door te gaan, komt dat van VVD of NSC?

Marien
Marien
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Waarom is die Sophie Hermans eigenlijk klimaat minister geworden? Rob Jetten heeft dit desastreuze beleid ingezet met aanjagen door Timmermans en die Samsom. Maar zij gaat gewoon door op de verniel weg en het kapot maken van mensen omdat ze straks het allemaal a) financieel niet kunnen bijbenen, maar b) omdat de leveringszekerheid van energie nu al niet gewaarborgd kan worden en in de toekomst nog veel minder.
En als we niet gauw iets van het beleid waar we voor dachten te hebben gestemd, gaan terugzien, dan komt er giga armoede in dit land m.n van de lagere middenklasse.
Want die worden nergens mee geholpen. Miljoenen worden besteed aan immigranten en als het niet snel genoeg gaat krijgen die miljoenen compensatie als groep. De toeslagen affaire oplossen en Groningen oplossen lukt niet. Dan wil men nu defensie versterken ook nog van het geld dat voor sociale voorzieningen en pensioenen zou horen te gaan werken. Nee, het gaat uitstekend, maar niet heus.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

“Waarom is die Sophie Hermans eigenlijk klimaat minister geworden?”
Hierom:
Het EU-parlement heeft op 16 juli 2024 de Green Deal goedgekeurd.
https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20200618STO81513/green-deal-key-to-a-climate-neutral-and-sustainable-eu
Dit betekent dat alle lidstaten verplicht zijn om te streven naar 55 % reductie van uitstoot 2030 en klimaatneutraal produceren in 2050. Wettelijk bindend.
De Green Deal is de invulling van de klimaatwet die al op 24 juni 2021 werd aangenomen door het EU-parlement en de kaders aangeeft.
Volgens artikelen 92, 93 en 94 van onze Grondwet is dit automatisch wet in Nederland.
Als Sophie Hermans daar iets vanaf wil halen, overtreedt ze de wet en is ze strafbaar.
Onze minister is niet onze minister. Onze minister is een EU-afgevaardigde, een ambtenaar die door ons gekozen wordt, maar feitelijk in dienst is van de EU.
Dus wat je ook stemt, het maakt allemaal niet meer uit.

Gussel
Gussel
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Helaas zo is het en dit geldt niet alleen voor de klimaatwaanzin. Ben voor een NEXIT met de voor- en nadelen.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Gussel

ja, als dat de enige manier is om die juridisch dichtgetimmerde Europese regels te neutraliseren zou je bijna zeggen dat we als land geen andere keuze meer hebben.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Dat is dus helemaal fout gegaan bij eerdere kabinetten. Bizar dat je gedwongen wordt als land en als burgers op een foute, peperdure weg.
Ik denk dat onze overheid het aan ons verplicht zou moeten zijn om te zeggen in Brussel dat voortschrijdend inzicht duidelijk maakt dat de hele Green Deal foute boel is. Misschien kan Timmermans er iets aan doen 🙂
Zou eigenlijk zijn dure plicht moeten zijn, want hij heeft ons die molensteen om de nek gebonden.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Ik vrees dat jouw verwachting in deze niet beloond gaat worden. Ik voorspel je dat tot 2050 dit beleid met hand en tand verdedigd zal worden door de EU-commissie.
Tenzij er in een flink aantal landen, zoals Frankrijk en Duitsland, een electorale ommekeer komt en de drie belangrijkste fracties in het EU-parlement hun meerderheid verliezen.
Maar uit zichzelf toegeven dat ze helemaal verkeerd bezig zijn….

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Industrialisatie vond plaats om vooruitgang te boeken die voor iedereen toegankelijk zou worden om het leven gemakkelijker en mooier te maken. De enige probleem is de overbevolking die voor zorgt dat er veel meer energie nodig is dan toen de industrialisatie begon. Op de toppunt ervan waren er drie miljard mensen op aarde en nu acht waarbij allemaal hetzelfde luxe willen maar niet allemaal iets voor doen. Overbevolking zorgt ervoor dat er veel meer energie nodig is. Als je op zo moment gaat deindustrialiseren en energie nog duurder maakt ben je tegen alle logica in bezig met de resultaat van enorme terugval van het levensniveau en groeiende armoede. De communistische slogan van de WEF over gelukkiger te zijn met niets en het linkse prijzen van de prachtige primitiviteit elders want natuurlijk is absolute kolder. Van dag een van de mens is deze bezig met werk makkelijker te maken en het leven prettiger. Dat is een natuurlijke instinct inherent aan de mens. Er is geen weg terug.

Hkr
Hkr
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Wat ik steeds mis in deze hele discussie is het onderdeel verspilling.
Ik durf de stelling wel aan dat ruimschoots 50% van alles wat geproduceerd wordt niet wordt gebruikt maar rechtstreeks als afval wordt vernietigt. Enkele voorbeelden zijn:
Retourgoederen van online bestellingen.
Teveel geproduceerd, wat als onverkocht wordt vernietigt.
Reken daarbij tevens, dat dus al die producten meerdere keren op transport gaan; een volkomen nutteloze energieverspilling.
Verder dan nog de korte levensduur van producten, die niet repareerbaar zijn, en/of al snel als verouderd gerekend worden, zoals laptops, smartphones, TV’s etc.
Zo’n 50 jaar geleden, had je genoeg aan één zinken vuilnisemmer, die eens per week werd geleegd, maar nu rijden de vuilniswagens meerdere keren per dag bij ons door de straat in een gewone woonwijk.
Daarbij heb ik het enorme energieverbruik van datamining, puur uit winstbejag nog niet genoemd.
Is daar geen besparing te behalen dan? Natuurlijk wel, maar dat gaat ten koste van hen, die van mening zijn, dat de gewone bevolking voor alle lasten en kosten moet opdraaien.
Zolang er zelfs geen begin wordt gemaakt met te stoppen van bovengenoemde verspilling, zijn alle andere factoren een farce.
Niet dat ik verwacht, dat nu de ogen van onze bestuurders open gaan, want zij zullen zich blijven voegen naar de hebzucht van het kapitaal, om vooral zelf ook een graantje mee te pikken.
Helaas zal dit proces blijvend verergeren, totdat het breekt, wat zeker gaat gebeuren.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Hkr

Er zitten verschillende kanten aan wat wij op een bepaald moment zien als verspilling.
Kleding die wordt weggegooid gaat met tientallen containers naar Roemenië of Afrika en wordt weer gedragen of verwerkt tot grondstof voor rugzakken en tenten. Alleen al uit Nederland wordt voor 1 MRD aan gedragen kleding op die manier uitgevoerd.
Geretourneerde goederen worden inderdaad vaak vernietigd, maar ook vaak voor een symbolisch bedrag verkocht en daar profiteert iemand anders van. Voor bedrijven is dat een oplossing, want als ze de goederen laten vernietigen zitten daar ook weer kosten aan.
Wat in ons deel van de economische kringloop zien als verspilling is vaak elders in de economische kringloop weer inkomen voor iemand.
Smartphones gaan ook met containers vol naar Afrika en worden daar gerefurbished. Ook daar wordt weer aan verdiend.
Bij mij in de wijk worden de containers toch echt maar eens in de 2 of 3 weken geleegd.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Bij ons kwamen ze elke 2 weken voor de grijze bak en de pmd zak. Dan reden er 2 soorten ophaalauto’s door het dorp en in de andere week kwamen ze dan voor de groenbak. Dat gaat per dit jaar verminderd worden naar 1 x per maand voor de grijze container met restafval. Ik moet zeggen dat ik dat al wel altijd redde om maar 1 x per maand de grijze container te laten doen. ( elke leging kost ook behoorlijk wat) Gelukkig is de groene en de pmd zak nog kostenloos.

IvdWerf
IvdWerf
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Mogelijk beoordeelt u dit afvalprobleem door de bril van iemand die in Nederland woont? Dan is er ogenschijnlijk niet zo’n overlast. Hier is de infrastructuur voor het verwijderen van afval nog redelijk intact. Ik schrijf bewust “redelijk”, want in sommige stadsdelen zijn rattenplagen omdat er van alles náást de afvalbakken wordt gegooid. Dat kan zijn omdat de bakken uitpuilen, maar ook omdat menigeen (voedsel-)afval laat vallen waar hij/zij toevallig fietst of wandelt. Of waar het kennelijk uit het raam gekieperd wordt.
Toch heeft Nederland de zaakjes nog wel aardig op orde. Maar in menig ander land wordt pijnlijk duidelijk hoe groot het afvalprobleem wereldwijd aan het worden is. Plastic zit inmiddels in allerlei wateren en daarmee ook in waterdieren.
Deze week nog werd een partij zeer schadelijke accu’s in de haven van Rotterdam onderschept.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  IvdWerf

Toen de huishoudens nog 1 vuilnisemmer afval per week produceerden, was er op straat weinig rotzooi. Van lieverlee is er een soort asociale gewoonte van minachting voor de leefomgeving binnengeslopen, waardoor zienderogen alles verloedert.
Hoe krijgen we dat weer onder controle?

Gussel
Gussel
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Logica heb ik helaas nog nooit kunnen ontdekken bij onze beleidmakers energie. Dat kernenergie steeds werd uitgesteld en de voorkeur werd gegeven aan milieu verwoestende windmolens en zonneweides, zonder de infrastructuur eerst aan te passen, bewijst dit.

Frank
Frank
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Wat ik altijd mis is het vaststellen of de premisse “we moeten CO2 neutraal worden” wel de juiste is. Als je axioma, nl. de basis van je beleid niet goed is is de rest wat je aan het doen bent ronduit waanzin. Die premisse is: CO2 is slecht, zorgt voor ongewenste klimaat-veranderingen en mogelijk nog heel veel andere ongewenste zaken.
Dhr. Moerland doet daar geen uitspraak over, begrijpelijk, maar het vervormt de discussie enorm. Want zijn we als Europa niet volledig op de verkeerde weg ?
Ik durf wel te stellen dat het reduceren van CO2 een onzinnige en onhaalbare kaart is. Sterker nog: dat de wereld er alleen maar groener op wordt door een wat hoger level van CO2. Diverse wetenschappelijke analyses en historische metingen zouden dat bevestigen. Maar dat wetenschappelijke wil ik even in het midden laten en laat ik aan de echte science over.

Schiet maar lek.

Frank
Frank
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Peter Moerland

Peter, hartelijk dank voor je reactie, waar ik me helemaal in kan vinden. Wil er aan toevoegen dat op X veel wetenschappers zijn te vinden die op een wetenschappelijke basis de CO2-reductie ernstig betwijfelen.
Neem dhr Ferdinand Meeus, Steve Milloy en vele anderen. De rest is stil en terecht bang om gecancelled te worden, tot zover het ’trust the science’.
Dit basis-debat is inderdaad volledig gekaapt, maar is nogmaals de premisse onder de (al dan niet) noodzaak van de energie-transitie en ook vele andere politiek gestuurde ontwikkelingen. Zolang deze discussie niet zuiver (wetenschappelijk) wordt gevoerd zijn we blind aan het ronddolen.

Leonardo
Leonardo
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Nederland zal eerder een Islamitische Republiek zijn dan dat net-zero wordt bereikt. De doelbewuste vernietiging van de middenklasse om een sociaal kredietsysteem maatschappij te installeren, miskent de kracht van de minderheden die hun verworvenheden (vlees, stroom, uitkeringen, auto’s, vliegen) niet zullen opgeven. De huidige legitimiteitscrisis verdiept zich met de dag (zie vonnis groepsverkrachting) zodat een politieke paradigmawisseling steeds aannemelijker wordt.
Het establishment dat thans een interne kolonisatie uitvoert en met terror by proxy de autochtonen onder de duim houdt, zal worden vervangen door het koloniale leger, namelijk de minderheden. Vaak genoeg voorgekomen in de geschiedenis dat de ondergeschikten de macht overnamen van hun overlords. Zoiets staat Nederland te wachten. We hoeven alleen maar naar het Verenigd Koninkrijk te kijken, waar dit proces verder is, wat ons te wachten staat. Two tier justice zoals in de goede oude tijd in de Oost en in de West.

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Leonardo

Klopt is al veertig jaar aan de gang. De democratie vaporiseert al en dan nemen de horden het land over totdat allen kaal is gegeten.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Leonardo

Het zou zomaar kunnen.

Nick Lambrechts
Nick Lambrechts
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Baudet heeft helaas nogal wat klappen van de molenwiek opgelopen, maar ik herinner me nog de hoon die hij van de hele Tweede Slaapkamer over zich heen kreeg toen hij riep dat die energietransitie wel 400 miljard ging kosten.

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nick Lambrechts

Hij heeft met meer nderwerpen wel gelijk gekregen.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nick Lambrechts

Treurig genoeg heeft hij op heel veel items meer dan gelijk. Maar met rare uitspraken en onbegrijpelijke dingen ( en ja ook door van meet af aan gedemoniseerd te worden door andere partijen) heeft hij het helaas voor de kiezers van FvD (waar wij ook bij hoorden) volledig verprutst. Zo jammer.

Nyong
Nyong
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Helaas! Herhaal het nog maar eens waarvoor mijn hooggeleerde heer zijn studs toen uitdrukkelijk heeft gewaarschuwd. Zodra wij onze energievoorziening uit handen geven en/of verwaarlozen zitten wij in het hol van de duvel. Wij moeten ons bezighouden met het ontwikkelen van kerncentrales. Wij hebben hier hoogwaardige opleidingen, die ook voor de productie en veiligheid kunnen zorgdragen. Toen al was het linkse gedachten”goed” te bespeuren. . . . . .
Hij zei ook nog: wij technisch geschoolden kunnen in principe alles maken wat “zij” willen. Maar zei ook daarbij: val dan niet om wat dat allemaal kosten gaat en vergeet óók niet dat onderhoud behoud betekent. Dat is ook niet voor nop.
Dan Jetje met z`n bendes windmolens op zee….Ongelooflijk

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nyong

Politieke ideologen hebben meestal onvoldoende kennis om hun handelen te overzien en te weinig schaamte als het duidelijk wordt.

Nyong
Nyong
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  H.Nijhuis

Waarde Nijhuis. Door die politieke ideologen worden de landgenoten bedrogen. Ik heb ik leren luisteren en laat mensen in hun waarde.
Word ook kotsmisselijk van het optreden in de kamer van vele lieden met een vorstelijk inkomen. Gaat totaal niet over het landsbelang.
Hun hobby: Vliegen afvangen. Met bedenkelijke details elkaar duidelijk maken, dat je zelf gelijk hebt.

Gussel
Gussel
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nyong

Volgde vroeger veel kamerdebatten. Het optreden van vele lieden in de kamer heeft mij doen besluiten, dat ik deze niet meer volg en mijn informatie van het internet haal.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nyong

hier ben ik het volledig mee eens. Niks aan toe te voegen.

Chris
Chris
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De vaste kosten voor energie zullen snel stijgen, niet alleen om de energietransitie te bekostigen maar ook om te waarborgen dat alle aangesloten bedrijven en huishouden hun uitgaven nauwelijks kunnen beperken door minder gas/stroom af te nemen.

Je kunt je woning of bedrijfspand dus isoleren en vol leggen met zonnepanelen zoveel je wilt maar betalen zul je.

Jan de Jong
Jan de Jong
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

En onnodig.

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Er zijn mensen die hier veel geld aan verdienen maar je kunt de controle bij jezelf houden. Minder energie, meer eenvoud en vooral niet toegeven aan de commercie.

Jve
Jve
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Normaal gesproken begin je met nieuwe voorzieningen te bouwen. Per provincie een kleine kerncentrale. Is dat gereed bouw je de oude systemen terug.
Zou KPN het ooit in z.n hoofd halen bestaande telefooncentrales af te breken en daarna de nieuwe te bouwen? Het Malieveld stond vol!

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Jve

ja, er wordt in dit land onlogisch gewerkt met beleid en daardoor gaat er heel erg veel van ons gezamenlijke belastinggeld gigantisch over de balk. Dat gaat zo met infrastructurele plannen van de overheid.
Dat gaat zo met immigratie problematiek. Men bindt zich aan regelgeving uit Europa of weet ik waar vandaan en wij krijgen als burger de rekening gepresenteerd of het nou om energietransitie gaat of om onbeheersbaar gemaakte immigratie politiek, de Nederlandse burger moet afrekenen. 37 miljoen is er naar immigranten gegaan die ’te lang moesten wachten op behandeling van hun aanvraag’ . Hoe ziek wil je het hebben?

Jos
Jos
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Met een beetje mazzel verlaat Trump op 20 januarie het ‘klimaat’ akkoord. Daarna zullen andere nettobetalers volgen. Alleen de netto-ontvangers blijven dan samen met de EU in het akkoord. Lijkt mij interessant om te zien hoe lang de EU dan nog deugt. Dan moet er een andere manier gevonden worden om op globaal nivo te nivelleren………………………Ik vraag me trouwens af hoe men de aarde wil redden, zonder rekening te houden met het klimaat in het heelal? Als we de tempratuur op de aarde met 0,000036 graden omlaag krijgen, wordt het dan in het heelal ook kouder of hoe gaat dat? En welke gevolgen heeft dat door het bij ons nog onbekende flora en fauna en fanta aldaar?

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Jos

Dat had onze vorige minister van het Heelal (Jetten) even moeten regelen.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  H.Nijhuis

Dat warhoofd is overal voor in staat. Als ie maar in de belangstelling staat. Nog nooit zo’n intens slechte minister gezien.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Nog zo een geloof dat het niet gaat halen.
De grap is dat in deze dagen minstens de helft van de elektrische apparaten zoals elektrische auto`s en warmtepompen gewoon op gas draaien waarvoor dus extra gas nodig is en de vraag rijst of er wel genoeg is.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Als het gas maar niet aan al die luxe dingen wordt opgebrand. Ik wil gewoon wel dat mijn HR keteltje blijft branden.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Klimaatverandering is inderdaad geen crisis, maar een zeer geleidelijke verandering. Wij kunnen ons heel goed aanpassen aan een graad warmer. Ook de zeespiegel stijgt maar heel langzaam: ongeveer 3 mm per jaar. Rijkswaterstaat heeft alles onder controle.
Dus of het antropogene aandeel in de klimaatverandering nu groot of klein is, het maakt niet uit. We passen ons aan.
Als je kijkt op het tabblad ‘Vandaag’ van het Dataportaal (Nationaal Energie Dashboard) zie je dat in de nacht urenlang de elektriciteit bijna uitsluitend met fossiele bronnen wordt opgewekt, omdat er geen zon is en geen wind (in de nacht is er veel minder wind omdat er dan geen temperatuurverschil is tussen land en zee). Dat is onoplosbaar, want is een natuurlijke omstandigheid die we niet kunnen veranderen.

Hans
Hans
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Bij het doorzetten van de energietransitie komt ook de wettelijke nadeel compensatie om de hoek kijken. Het sluiten van bijvoorbeeld kolencentrales die nog niet zijn afgeschreven kan een kostbare geschiedenis worden. Zo sluipt Nederland in de richting van een soort faillissement.

Peter
Peter
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

‘Transitiespijt’
heeft het als nieuw woord in de Van Dale 2024 niet gehaald.

‘Energietransitiespijt’
zal het binnenkort wel halen. Als het niet in 2025 is, waarschijnlijk al in 2026.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

heeft iemand het e mail adres van Sofie Hermans, of wil iemand haar dit stuk en andere bijdragen van klimaatdeskundigen die we al gelezen hebben op Opiniez misschien sturen?

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

ik heb pas geleden ook een verzoek gestuurd aan het ministerie van wonen. Dat ik nu toch vind dat het dringend wordt met het beleid rondom wonen. Geen huizen voor starters, geen doorstroommogelijkheden voor ouderen naar de aan hun behoeftes aangepaste huurmarkt. Daarvoor heb ik mijn eigen situatie als voorbeeld gebruikt. wij willen, als we onze huidige koopwoning niet meer kunnen managen kunnen verhuizen naar een aan onze leeftijd aangepaste woning/appartement en dan huren want dan kunnen we de hypotheek die er nog is aflossen en het resterende geld inzetten om onze oude dag te blijven betalen en onze mobiliteit. We hebben geen erfgenamen in directe lijn dus willen het vrijgekomen geld dan inzetten voor onze oude dag. In ons huis zou dan weer een jonger stel kunnen wonen. We zouden geen woekerprijs vragen.
Heb wel keurig antwoord gehad van een beleidsmedewerker en ze zeggen alle relevante signalen die ze ontvangen, mee te nemen in hun beleidsvoorstellen.

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Marien
Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Deze reactie hoort weliswaar niet bij dit item, maar het gaat over toekomst zorgen en totaal fout beleid of veel vlakken waarbij alles vast loopt en alles onbetaalbaar wordt. Ik heb hen ook gewaarschuwd hoeveel geld in percentage van je netto inkomen gaat naar alleen bestaan in NL, dus aan kosten belastingen en zorgkosten en BTW, energiekosten. Dan heb je nog geen brood gekocht, laat staan beleg, of je kleding vervangen of zo. Peperduur land.
Ook aan BBB heb ik gevraagd naar de demografie in NL te kijken. Want 1 van hun B’s is immers Burgerbeweging……. Ik heb gevraagd of niet al hun aandacht naar de B van Boeren gaat, en wat ze doen voor de Burgers. Ook het voorbeeld van achteruitgaande bestaanszekerheid gebruikt en ook dat er voor bepaalde groepen niets op woongebied wordt gerealiseerd.
Ik maak me druk over de inspanningen die politici en bestuurders (in elk geval theoretisch) tonen in hun ijver om statushouders snel aan woonruimte te helpen, maar weinig empathie met Nederlandse starters en senioren lijken te hebben. Ook hier de eigen situatie als voorbeeld genomen. Ik voel mij maatschappelijk steeds meer onveilig in dit land. Lees je gisteren dat er vorig jaar 37 miljoen euro aan immigranten is uitgekeerd als compensatie voor het ‘wachten’ op hun aanvraag……..Dat is toch echt ziek beleid?

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Marien
Fred
Fred
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Wat ik begrijp is dat er een natuurlijke CO2 cyclus is, die grosso modo over de langere termijn in evenwicht is. Ook niet altijd, wat tot stevige gevolgen kan leiden, zoals wetenschappers vermoeden dat het ongeveer rond 250 miljoen jaar gelden het geval was bij een langdurige vulkanische uitbarsting in een deel van het huidige Rusland.
Inmiddels is men er van overtuigd dat de 150 jaar geleden gestarte industriële revolutie, gepaard gaande met langdurig emitteren van CO2 in de atmosfeer door verbranding van fossiele brandstoffen, het grosso modo in balans zijnde natuurlijke CO2 evenwicht verstoort.
Probleem is ook de enorme aanwas van ons mensenras, vanaf het begin van de industriële revolutie 1 miljard en nu 8 miljard, waar een enorm deel nog economisch moet ontwikkelen en ontwikkelt, dat is enorme hoeveelheden CO2 zal gaan produceren en inmiddels produceert, zoals China, voor de aanleg van wegen, havens, gebouwen, transport middelen, en andere industriële producten.
Op zich lijkt het in deze context inderdaad triviaal om op korte termijn onbetaalbare doestellingen te verwezenlijken op een insignificant Nederlands niveau. Maar goed, politiek is mensen overtuigen, liefst met angst aanjagen, zoals men vroeger deed door te prediken dat je eeuwig zou branden zonder het juiste geloof. De prediker leefde er goed van.

Guido Kaminski
Guido Kaminski
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Er zijn veilige kerncentrales zoals Finland pas gebouwd heeft en daar moeten we er drie van bouwen. Problemen opgelost. Maar ja we hebben links die dit tegenhoudt al jaren lang en liever bomen verband om aan energie te komen. Bomen? En dat komt van GroenLinks.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Voor die mensen die het interessant vinden, dit is een linkje naar de huidige stand van de gasvoorraad in Nederland.

https://data.boerman.dev/d/7ZPAFy67z/gas-gas-storage-levels-per-country?orgId=1&var-country=NL

Stefan
Stefan
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

‘Bijna iedereen is het erover eens dat het klimaat verandert. De vraag is of de klimaatverandering een klimaatcrisis betekent’.

Uuuh, dat is de vraag helemaal niet. Immers zo’n beetje alle aan klimaatverandering gerelateerde ‘klimaatrampen’ laten een daling zien. Het antwoord daarop is danook een hele simpele nee. De vraag is: in hoeverre de mens verantwoordelijk is voor klimaatveranderingen. Daar is totaal geen consensus over. Nul. De colomn begint mij betreft danook met een hele vreemde knieval. Jammer. Waar wel consensus over is: de activiteit van de zon. Maar de koppeling met het klimaatdoemscenariootje hoor ik nergens. Drie keer raden waarom.

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Stefan
Bas
Bas
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Stroom middels kernenergie kost >400% meer per KWh dan middels hernieuwbare!
Zie bijv: Lazard
Vandaar dat het aandeel van kernenergie in de markteconomieën van de wereld alsmaar stevig daalt…

Nyong
Nyong
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Eerlijk gezegd: Spanning krijg je en stroom maak je zelf.
Vb. 230V wisselspanning en een el. kacheltje van 2300W
Dat vermogen brengt bij gebruik P = UxI
Schakel je een uur dat kacheltje vol in: 2300 = 230xI
Je maakt dus stroom van 10 A (zekering op 16A grijs oogje).
Verbruik is dan 2300x1h of 2,3kWh. Voor €.0,4 kost per kWh je dat 92 cent.
Technisch gerekend kost je dat voor 5 uur . . . (rond het bedrag af op hele euro’s 😉

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Als je op het Nationale Energie Dashboard kijkt dan is vandaag de derde dag op rij dat zon en wind bijna niks hebben geproduceerd.
Dus dan toch maar fossiel in plaats van kernenergie, Bas?

Bas
Bas
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

De jaarkosten zitten niet in de weinig voorkomende afwijkingen waaraan jij refereert.
Niets fossiel, wij zijn op weg naar 100% middels hernieuwbare wat ook nog eens goedkopere stroom gaat opleveren.

Dat wij is in onze omgeving het grootste deel van de landen:
Dld, en DK en Ierland en Schotland zijn voorlopers. Wij en B (sluit kern) volgen.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Die ‘weinig’ voorkomende afwijkingen die komen in de wintermaanden meerdere keren voor.
Mijn vraag aan jou is nog steeds: als het 3 dagen lang bewolkt en windloos weer is, waar ga je dan de economie op laten draaien en hoe ga je de huizen verwarmen zonder fossiel en zonder kernenergie?
Wijzen naar anderen is geen oplossing voor onze situatie.
Denemarken betrekt 30 % van al zijn energie uit het buitenland en die gebruiken voor die 30 % voornamelijk kernenergie en gascentrales.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Dank voor de satire.

Nick Lambrechts
Nick Lambrechts
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Daarom is stroom in Frankrijk met al zijn kerncentrales zo peperduur….not!

Bas
Bas
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Nick Lambrechts

Uit de stroomhandel tussen France en Dld en B blijkt dat France afgelopen 20jaar bijna voortdurend hogere stroomprijzen had in de groothandel.
Op consumenten niveau niet omdat France geen belasting heft en de andere landen >50% belasting….

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

Wanneer vinden de progressieve wetenschappers dan een hernieuwbare soort energie uit, die het ook doet bij windstilte, mist en geen zon beste Bas? Of tenminste een bruikbare opslagcapaciteit voor als er (te) veel zon en wind is?
Of is het ultieme doel een levensstijl te forceren, waarbij een KNMI-achtig instituut bv aankondigt dat er de komende dagen (weken?) geen of onvoldoende energie opgewekt zal kunnen worden en men dus: thuis in bed moet blijven, want geen stroom, geen verwarming (hout stook ook verboden), op zeker moment ook geen water uit de kraan meer, geen straatverlichting, geen benzinepomp die het nog doet, geen bakker die kan bakken, dus zo weinig mogelijk calorieën verbranden enz.

Bas
Bas
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Niets is wat het lijkt

Die hoeft niet te worden uitgevonden. De combinatie zonnepanelen+windmolens+(groene H2, met biomassa als aanvulling) voldoet prima voor een continue elektriciteitsvoorziening.

bruikbare opslagcapaciteit
Die heeft Gasunie klaarstaan onder Zuidwende in uitgeloogde zoutkoepels (de migratie naar stroom middels wind+zon gaat trager dan gedacht).

Omdat we met wind+zon goedkoper stroom krijgen, worden we rijker en kunnen we goedkoper overschakelen op elektrisch aangedreven auto’s!

Zij we eindelijk af van het vergif dat fossiel en kernenergie verspreiden!

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bas

OMG.

60
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex