Corruptie en racisme op de Antillen
- Dit land is stuk - 18 september 2026
- Bestuurlijk onvermogen in ons land is eindeloos - 10 april 2026
- Waarom ik na zestig (!) jaar mijn NRC-abonnement heb opgezegd - 4 september 2025
Je kon er vergif op innemen. Bij elk vraaggesprek op radio of televisie naar aanleiding van mijn boek Het einde van de Antillen kwam de bijna stereotiepe vraag: “En hoe zit het met die corruptie, op de Antillen?”
Ik moest de journalisten teleurstellen: “Nooit iets van gemerkt.” En dat terwijl ik als adviseur van maar liefst drie minister-presidenten, met toegang tot nagenoeg alle belangrijke besprekingen en documenten, daar toch iets van zou moeten hebben waargenomen.
Toegegeven: ik werkte voor de regeringsleider van een (weliswaar klein) land en een landsregering geeft nagenoeg geen vergunningen af. Dat deden de eilandelijke overheden en juist vergunningverlening is vatbaar voor vriendendiensten en voor giften onder tafel: een kwetsbare schakel in het overheidshandelen.
De interviewer keek mij dan meewarig, met nauwelijks te verbergen ongeloof aan. Bijna tien jaren op de Antillen en dan niets van corruptie gemerkt? Toch is dat de waarheid.
Ik heb al die jaren op Fort Amsterdam -het Binnenhof van Curacao- met integere bestuurders en ambtelijke collega’s samengewerkt. Natuurlijk hoorde ik wel eens wat, maar dat had toch meestal betrekking op het handelen van de eilandelijke bestuurders, die in die kleine gemeenschappen maar al te benaderbaar zijn en wel heel stevig in hun schoenen moeten staan.
Dat is niet iedereen gegeven. Verschillende bestuurders en ambtenaren die over de schreef gingen, werden door Justitie hard aangepakt. Veel eerder dan in Nederland verschenen gezagsdragers en politieke kopstukken voor de rechter en verdwenen in het cachot.
Onlangs vroeg men mij: “Hoe zit het eigenlijk met racisme op de Antillen?”
Ik moest daar toch even over nadenken. Een column op OpinieZ is te klein om de ingewikkelde sociale en demografische situatie op de verschillende eilanden op een evenwichtige manier te beschrijven.
De eilanden zijn klein. Curacao als grootste eiland (twee keer zo groot als Texel) heeft nog geen 150.000 inwoners, maar de bevolkingssamenstelling is ongelooflijk divers: meer dan 80 nationaliteiten, alle kleurschakeringen en met grote verschillen in sociaal-economische status.
Juist die veelzijdigheid op een klein grondgebied (en een eiland) vraagt om een grote mate van verdraagzaamheid, inschikkelijkheid en wederzijds respect. En dat is er ook in mijn ervaring, op enkele onaangename uitzonderingen na. Spanningen, al dan niet sociaal geïndiceerd, komen vooral aan de oppervlakte in periodes van grote politieke tegenstellingen. Dan wordt wel eens de ‘kleurenkaart’ getrokken.
Zoals bijvoorbeeld bij de kortstondige hevige rellen in juli 2008, toen de emoties rond de politieke onderhandelingen met Nederland over de herziening van de staatkundige verhoudingen tot kookhoogte stegen. Vrijwel onmiddellijk volgde een scherpe, breed gedragen correctie in de media en door gezaghebbende personen uit de samenleving. Zo gaan we op Curacao niet met elkaar om, was de teneur.
De onderlinge bejegening kan nogal eens scherpe kanten hebben, vooral in een situatie van afhankelijkheid: werkgever- werknemer, in de dienstverlening, bij winkelpersoneel. Maar die soms botte omgangsvormen hebben vrijwel nooit een racistische, maar veeleer een sociale lading. In de verhouding tussen werkgever- werknemer, klant en dienstverlener resteren soms onaangename trekjes uit een koloniaal verleden dat zich af en toe toch manifesteert.
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.