Het uitsluitingscircus van de linkse wolk

• Over
• Laatste berichten

Koen Bouwman

Scholier

Laatste berichten van Koen Bouwman (alles zien)

• Het uitsluitingscircus van de linkse wolk - 16 juni 2026

PvdA-congres 2023. Paul Rosenmöller links. Foto: PvdA-congres 2023, CC BY 2.0.

Ik ben zestien, heb net mijn eindexamens achter de rug, en heb de afgelopen weken eindelijk tijd gehad om het nieuws weer eens écht goed te volgen. En eerlijk? Je mond valt open. Deze week was het weer raak. Jesse Klaver besloot voor de zoveelste keer even uit te leggen met wie het kabinet wel en absoluut niet mag praten. JA21 is uitgesloten. Het kabinet mag “niet in zee gaan met radicaal rechts”, gaf hij streng aan. Ik zat naar dat stukje tekst te kijken en dacht alleen maar: wie denk je eigenlijk dat je bent?

GL/PvdA (vanaf eergister, 13 juni, eigenlijk Progressief Nederland) bleef tijdens de verkiezingen eind 2025 steken op een matige twintig zetels, terwijl dat hét moment moest zijn voor een opkomende linkse wind. De kiezer heeft voor rechts gekozen (ook al is dat nogal discutabel vanwege het beleid van de coalitiepartijen), maar in plaats van dat links even pas op de plaats maakt en in de spiegel kijkt, trekken ze een nog grotere broek aan. Vanaf de zijlijn proberen ze als een soort zelfbenoemde uitsmijter van het Binnenhof te bepalen wie er wel en niet de club in mag. Ze noemen zich nu ‘Progressief’, alsof het uitsluiten van miljoenen kiezers vooruitgang is. Het is gewoon oude, elitaire politiek in een nieuw jasje.

Hier in Honselersdijk, en eigenlijk overal buiten de grachtengordel, kijken we daar heel anders naar. Als je verliest, ga je aan de bak. Dan kijk je wat je fout hebt gedaan. Maar in de linkse Haagse bubbel werkt het anders: als de kiezer het niet met je eens is, is de kiezer dom, of nog erger, ‘radicaal’.

‘Radicaal’

En dat is precies het frame waar ik me mateloos aan stoor. Het woord ‘radicaal’. Wat is er in hemelsnaam radicaal aan JA21? Voor zover ik weet willen ze een strenger asielbeleid, flink de schop in de grond om huizen te bouwen, en willen ze af van de belachelijke lastenverzwaringen voor de werkende Nederlander. Dat zijn geen extreme, enge ideeën. Dat is gewoon nuchter verstand. Het is het soort beleid waar miljoenen Nederlanders al jaren om schreeuwen. In Denemarken – nota bene met een linkse regering – voeren ze het strengste asielbeleid van Europa. Daar noemt niemand dat radicaal. Hier ben je direct een gevaar voor de rechtsstaat.

Doorzichtig trucje

Het is zo’n doorzichtig en goedkoop trucje. Als je als linkse partij inhoudelijk de discussie niet kunt winnen, dan plak je er gewoon een eng labeltje op. Dan roep je heel hard ‘extreemrechts’ of ‘radicaal’, en hoop je dat de rest van Den Haag er met een grote boog omheen loopt. Het scheelt je een hoop lastige debatten. Je hoeft het niet meer te hebben over waarom statushouders voorrang krijgen op een huurwoning, want degene die daar kritiek op heeft is toch al geframed als een halve fascist. Lekker makkelijk. Je hoort politici van PRO ook bijna nooit over de keiharde realiteit. Ze praten liever over abstracte vergezichten en klimaatdoelen voor 2050, terwijl gewone mensen zich afvragen hoe ze überhaupt de maand doorkomen.

Mijn generatie

Maar degenen die echt de dupe zijn van dat kinderachtige uitsluit-circus, dat is mijn generatie. Ik ben zestien. Ik kijk naar de toekomst en ik zie een land dat volledig is vastgelopen. We hebben een gierende huizencrisis. Als ik straks ga studeren of wil gaan werken, waar moet ik dan wonen? Een studentenkamer kost al snel zevenhonderd euro per maand, een rijtjeshuis is voor een starter onbetaalbaar. Het stroomnet zit vol. De asielopvang barst uit z’n voegen.

Ik praat er vaak over met mijn klasgenoten, en ik hoor hen hetzelfde zeggen. Er bestaat maar weinig vertrouwen onder jongeren dat het nog goedkomt met die huizenmarkt. Straks moet je tot je dertigste op je oude slaapkamer blijven wonen omdat er simpelweg niks is, of omdat de gemeente besluit dat een ander voorrang krijgt. En als je dát oneerlijk vindt, krijg je vanuit links Den Haag meteen een preek dat je niet solidair bent. Dat verzin je toch niet? We hebben actie nodig. We hebben politici nodig die problemen durven te benoemen en oplossen, ook als dat schuurt met wat internationale verdragen.

Eeuwige morele gelijk

Als JA21 of een andere rechtse partij zegt: “We moeten de instroom nú stoppen om de woningmarkt te redden” dan wil ik dat daar serieus over gesproken wordt. Dan wil ik niet dat een of andere linkse voorman met z’n vingertje gaat wapperen en roept dat we die partij moeten uitsluiten. Met uitsluiten bouw je geen huizen. Met dat eeuwige morele gelijk van links los je geen asielcrisis op.

Het meest hypocriete van alles is nog wel dat dit komt uit de hoek van partijen die hun mond altijd vol hebben over ‘inclusiviteit’ en ‘verbinden’. Als je naar GroenLinks-PvdA (ik raak nog niet bepaald gewend aan PRO) luistert, gaat het altijd over hoe we “niemand mogen buitensluiten” en hoe we “samen de dialoog aan moeten gaan”. Prachtige woorden. Maar ze gelden blijkbaar alleen als je precies hetzelfde denkt als zij. Zodra je een centimeter naar rechts leunt, gaat de deur keihard in je gezicht dicht en word je in de hoek van het onfatsoen geduwd. Het is een dictatuur van de goede smaak, waarbij zij de scheidsrechter willen spelen maar zelf de regels continu veranderen.

Schofferen

Wat Jesse Klaver en zijn medestanders lijken te vergeten, is dat je met dat soort cordon sanitaire-achtige uitsluitingen niet alleen een paar rechtse politici in Den Haag raakt. Je schoffeert miljoenen Nederlanders. Iedere keer als links roept dat een gesprek met rechtse partijen ondenkbaar is, zeggen ze eigenlijk tegen mijn buren, mijn familie en mijn vrienden: jullie stem is fout. Jullie zorgen zijn niet legitiem.

Dat is pas écht een gevaar voor de democratie. Als je de zorgen van de meerderheid van de bevolking blijft negeren en wegzetten als ‘radicaal’, dan moet je niet gek opkijken als mensen het vertrouwen in de politiek compleet verliezen.

Het roer moet om

Het roer moet om in Nederland. Dat heeft de kiezer luid en duidelijk gezegd. Het is nu aan het kabinet om eindelijk eens ruggengraat te tonen. Negeer die morele chantage vanaf de linkse zijlijn. Stop met trillen zodra iemand het woordje ‘radicaal’ laat vallen. Ga gewoon als volwassen mensen om de tafel zitten met JA21 en de andere rechtse partijen. Laat de partijen die wél met oplossingen komen de koers bepalen. Nederland heeft geen behoefte meer aan de betutteling van Jesse Klaver; we hebben behoefte aan een nuchter kabinet dat gewoon de problemen gaat oplossen. Tijd om te bouwen. Letterlijk en figuurlijk.