Cuba en Venezuela: communisme faalt, maar Trump krijgt de schuld

• Over
• Laatste berichten

Koen Bouwman

Scholier, opinieschrijver

Laatste berichten van Koen Bouwman (alles zien)

• Cuba en Venezuela: communisme faalt, maar Trump krijgt de schuld - 4 juli 2026
• Het uitsluitingscircus van de linkse wolk - 16 juni 2026

Straatbeeld Havana (januari 2026). Foto: Escla. CC BY-SA 4.0.

Terwijl Cuba kreunt onder stroomuitval, brandstoftekorten en bergen rottend afval, wijst de NOS resoluut naar Washington. Het communisme zelf komt in de berichtgeving geen moment ter sprake — net zomin als in Venezuela, waar hetzelfde marxistische wanbeleid tot dezelfde ellende leidde. Trump draagt zeker een deel van de schuld, maar wie de decennialange planeconomie en de Sovjet-subsidies wegmoffelt, vertelt maar het halve verhaal. Een historische kaart die bij de mainstream media zorgvuldig wordt begraven — met de jeugd als volgend doelwit.

Toen ik laatst met mijn vader voor mijn eindexamenreis in Luxemburg-stad was, kocht ik bij een boekenwinkel naast de werkplek van het staatshoofd – het Groothertogelijk Paleis – een boek over de geschiedenis van de Sovjet-Unie (The Shortest History of the Soviet Union van Sheila Fitzpatrick). Ik ben nog niet heel ver, maar het boek gaat niet alleen over de Sovjet-Unie zelf. Je krijgt ook een fascinerend inkijkje in andere communistische landen wereldwijd. Toevallig heb ik net het stuk gelezen over het communistische regime op Cuba. Ik zit vol in de revolutie van 1959 tot en met 1961.

Cuba’s Sovjet-infuus en de ineenstorting

Sindsdien was er tot 1991 schijnbaar economische groei, maar we moeten bloedeerlijk zijn over waar die groei vandaan kwam. Het eiland werd decennialang kunstmatig in leven gehouden door absurde subsidies van de Sovjet-Unie. De Russen kochten Cubaanse suiker ver boven de marktprijs en leverden in ruil daarvoor goedkope olie aan het regime van Castro. Het was een geopolitiek economisch infuus. Na de Koude Oorlog – toen Cuba’s belangrijkste handelspartner en ‘suikeroom’ uiteenviel – stortte het kaartenhuis direct in. Tijdens deze zogeheten ‘Speciale Periode’ in de jaren negentig bleef er van die economie helemaal niets meer over. Toen al werd pijnlijk duidelijk dat de communistische planeconomie op eigen benen simpelweg niet kan overleven.

NOS wijst naar Trump, niet naar het communisme

Dat historische fundament had dé centrale context moeten zijn die de linkse mainstream media (MSM) benoemen om de hedendaagse, dramatische economische situatie in Cuba te ontleden: de illusie en het onvermijdelijke falen van het communisme. Maar in plaats van de schuld bij de destructieve ideologie te leggen, schuift onder andere de ‘onafhankelijke’ NOS de schuld steevast in de schoenen van The Donald.

Op 19 juni 2026 kwam bijvoorbeeld naar buiten dat Cuba – voor het eerst sinds 1959 – te maken krijgt met ingrijpende economische hervormingen. Er worden maatregelen genomen om het socialistische model te versoepelen, in de hoop steeds meer naar een vrijemarkteconomie toe te werken. De publieke omroep publiceerde daar uiteraard een artikel over. Het zal je niet verbazen, maar de schuld van alles wat er nu misgaat op dat eiland (gebrek aan brandstof, stroomuitval, bergen rottend afval) wordt voor de volle honderd procent bij Donald Trump gelegd. In dat hele artikel komt het woord ‘communisme’ geen enkele keer voor. Geen enkele alinea wordt besteed aan de haperende planeconomie of de verstikkende bureaucratie onder de Castro’s, die de fundamentele oorzaak zijn van deze ravage.

Romantiek van de revolutie verblindt journalisten

Hoe komt het toch dat de westerse media hier zo voor wegkijken? Het lijkt erop dat veel journalisten nog steeds bevangen zijn door de romantiek van de linkse revolutie. De nostalgische beelden van klassieke Amerikaanse auto’s in Havana, de rumbamuziek en de Che Guevara-shirts verblinden hen voor de dictatoriale werkelijkheid. Het is voor de linkse intellectueel veel comfortabeler om te wijzen naar de boeman uit het Witte Huis, dan toe te geven dat hun eigen socialistische utopie onvermijdelijk leidt tot armoede en honger.

Ook de buitenlandse media doen vrolijk mee aan dit frame. Tijdens mijn dagen in Luxemburg haalde ik elke ochtend de internationale editie van The New York Times (NYT). Op 31 mei 2026 stond op de voorpagina een artikel over de schrijnende leefomstandigheden in Cuba. De persoonlijke verhalen van de Cubanen zijn ronduit schokkend. Maar ook hier: de hoofdschuldigen zijn Trump en zijn sancties, werkelijk alles behalve het communistische bewind. De NYT staat bekend om haar diepgravende onderzoeksjournalistiek en strenge feitencontrole, maar daar is hier in de verste verte niets van terug te zien. Trump is uiteraard medeverantwoordelijk voor de verslechtering, maar het is bij lange na niet het hele plaatje.

Venezuela: van olierijkdom naar chavistische ellende

Wie nog steeds twijfelt of het marxistische model de ware boosdoener is, hoeft de blik bovendien alleen maar even te verschuiven naar een andere tragische situatie in dezelfde regio: Venezuela. Voor de opkomst van het destructieve ’21e-eeuwse socialisme’ van Hugo Chávez en Nicolás Maduro had dit land de absolute potentie om het Dubai van Zuid-Amerika te zijn. Die basis werd al vroeg gelegd. President Eleazar López Contreras zette eind jaren dertig de eerste stappen naar democratisering, een proces dat na de Tweede Wereldoorlog werd voltooid door Rómulo Betancourt. Dankzij hem kon de bevolking eindelijk meeprofiteren van de gigantische olie-export.

Ondanks vruchteloze, door Fidel Castro gefinancierde linkse staatsgrepen, behield Venezuela decennialang democratisch gekozen leiders en sterke banden met de Verenigde Staten. Tot de verrassende verkiezingsoverwinning van Hugo Chávez in 1998. Al snel leden zowel de vrije markt als de democratische vrijheden zwaar onder zijn bewind. Het ene na het andere bedrijf werd genationaliseerd, wat leidde tot mismanagement, corruptie en faillissementen. Hij haalde bovendien de banden aan met het Cuba van Castro, wat Venezuela miljarden kostte aan subsidies en de verwaarlozing van de eigen olie-industrie versterkte. Zijn opvolger, de autoritaire radicaal-socialist Nicolás Maduro, dreef het land definitief de afgrond in, wat leidde tot enorme armoede en bloedig neergeslagen protesten.

Hetzelfde script, ook voor de jeugd

Alles waar de democratische leiders decennialang voor hadden gestreden, werd door het socialistische model omvergeworpen. Maar ondanks deze overduidelijke, intern gecreëerde puinhoop, volgen de media en ngo's ook hier exact hetzelfde script. Volgens hen zouden de sancties die Trump tijdens zijn eerste termijn aan Venezuela oplegde ineens dé centrale oorzaak zijn van de huidige catastrofe. Kijk bijvoorbeeld naar de publicaties van een organisatie als Global Witness rond begin januari 2026 over de situatie in Venezuela. Er werden aan de lopende band analyses gedeeld waarin uitsluitend Trump en zijn sancties als schuldigen naar voren kwamen. Het destructieve socialisme was voor dat soort clubs als het ware in rook opgegaan. Het is overal hetzelfde liedje: de failliete ideologie krijgt een witwasbeurt en Trump krijgt de zwartepiet toegeworpen.

Niet alleen volwassenen worden voor de gek gehouden, ook de jeugd – onze toekomst – wordt de linkse, pro-communistische nieuwsfuik in getrokken. Tijdens het NOS Jeugdjournaal van 4 juni kwam Cuba aan bod, en je raadt het al: enkel de westerse sancties werden als oorzaak genoemd. De publieke omroep is er sowieso groot in om de Verenigde Staten standaard in de donkere hoek te zetten. Omdat deze tactiek bij de nuchtere volwassene inmiddels redelijk is uitgewerkt, verschuift de focus naar de nieuwe generatie. Ik ben geen fan van het woord 'indoctrinatie', maar het is wel de realiteit: het is pure geschiedenisvervalsing door weglating. Het doel is dat jongeren het communisme later nooit zullen aanrekenen als de hoofdschuldige van de Cubaanse ellende.

Het grotere plaatje durven zien

Met dit alles ontken ik niet dat de maatregelen van Trump een aanzienlijke bijdrage leveren aan de huidige noodsituatie. Als ik dat zou doen, laat ik zelf een cruciaal stuk informatie weg. Ik verlaag mij niet tot dat niveau en neem géén voorbeeld aan de selectieve verontwaardiging van de mainstream media.

Maar je móét het grotere plaatje durven bekijken. Het communistische verleden is en blijft essentieel om de toestand op Cuba te ontleden. Wie de koers van vandaag wil begrijpen, moet de kaart van gisteren lezen – alleen blijkt die historische kaart bij de mainstream media ergens heel diep te zijn begraven. Het verbergen van deze realiteit voor de nieuwe generatie vind ik walgelijk. Door dit soort journalistieke fratsen glijden we langzaam af naar een revisionistische maatschappij waarin we de fouten uit het verleden onherroepelijk zullen herhalen.

Thatchers waarschuwing

Het is simpelweg het marxisme dat decennialang heeft gezorgd voor wanbeleid, corruptie en dodelijke afhankelijkheid waardoor Cubanen nu in het donker zitten. Dat valt niet te ontkennen. En dít is waar uw belastingcenten naartoe gaan: het financieren van een publieke omroep die fungeert als een socialistische echokamer.

Omdat de mainstream media het communisme altijd proberen goed te praten, wil ik mijn medejongeren graag meegeven om de visie van Margaret Thatcher op zowel het socialisme als het communisme te bestuderen. Zij had hier altijd de meest scherpe en onbetwistbare uitspraken over. En als afsluiter, en tevens als waarschuwing, wil ik haar – naar mijn mening – allerbeste uitspraak meegeven: "There is no such thing as 'safe' socialism. If it's safe, it's not socialism. And if it's socialism, it's not safe. The signposts of socialism point downhill to less freedom, less prosperity, downhill to more muddle, more failure. If we follow them to their destination, they will lead this nation into bankruptcy."