Als het Gezag geen gezag meer heeft, is er een gezagscrisis
Overheid faalt op teveel fronten
Burgemeester Halsema ontkende onlangs in een gesprek over de rellen bij de jaarwisseling dat er een gezagscrisis bestaat en stond daarmee ongewild juist model voor die gezagscrisis. Want de gezagsverhoudingen in onze samenleving hebben hun legitimiteit verloren. Burgers zijn in toenemende mate ontevreden over hun veeleisende, liegende, onbetrouwbare, onbereikbare, inhalige en partijdige overheid. De autoriteiten moeten die onvrede en hun eigen disfunctioneren onder ogen zien, want burgers willen gezag dat gezag heeft.
“Alsof bij het Gezag het probleem zou zitten!”, aldus een afgemeten Halsema. De rellen rond Oud en Nieuw waren te wijten aan een kleine groep Amsterdammers. Die hadden zich misdragen en de burgemeester adviseerde hen bij zichzelf te rade te gaan. Gezagscrisis? Nou ja zeg! De overgrote meerderheid van de inwoners had zich toch keurig gedragen?
Knippen
Het is even imposant als vervreemdend om bestuurders zo te horen praten. Zonder gêne knippen ze de werkelijkheid op in kleine stukjes, pikken er eentje uit, houden die tegen het licht en zeggen: dat valt toch reuze mee?
De Rode Fortuyn
Halsema is niet de enige lokale bestuurder die dit doet, maar omdat ze steeds de media opzoekt en zo pontificaal oreert, staat ze hier model voor wat ze ontkent: de gezagscrisis. Tegelijkertijd is daarmee haar rol in deze column uitgespeeld, want ze verkeert in groot gezelschap. We moeten naar Drenthe afreizen, naar een gemeente met nog geen 35000 inwoners, Tynaarlo, om een burgemeester te ontmoeten die openlijk zegt dat vuurwerk niet het probleem is, maar een symbool van de diepe gezagscrisis in ons land. Marcel Thijsen, vroeger lid van de PvdA, nu partijloos, ‘volksburgemeester’ en ‘de Rode Fortuyn’ genoemd vanwege zijn onconventionele standpunten en directe stijl.
Dikke onvoldoende
Hij is de enige. Er zijn wel eens burgemeesters die zich verontrust tonen over ‘wantrouwen naar de autoriteiten’ en over ‘erosie van het gezag’, maar dat klinkt eerder verwijtend dan analyserend, laat staan schuldbewust.
Niet anders is het in Den Haag, bij de politie, de rechterlijke macht, de Raad van State, de talloze uitvoeringsorganisaties van de overheid en die hele ring van belangenbehartigers en ‘experts’ die niet van de talkshowtafels weg zijn te slaan.
Nou goed, de Ombudsman breekt jaarlijks rond deze tijd de staf over het overheidsoptreden en al wordt hij steeds driester (dit jaar geeft hij de overheid ‘een dikke onvoldoende’), schouderophalend gaat het Gezag voort op de ingeslagen weg, hooguit klagend over zoveel onbegrip en ondankbaarheid van de burgers ‘om wie we het toch allemaal doen’.
Verloren legitimiteit
Je spreekt van een gezagscrisis is als gezagsverhoudingen in een samenleving hun legitimiteit verliezen, schreef filosoof Ad Verbrugge een paar jaar terug. Burgers vertrouwen de autoriteiten niet meer, bestuurders, politici, ambtenaren en andere uitvoerenden, samengevat: de overheid.
Ze verwijten hen de belangen van de burgers te negeren, met twee maten te meten en eigen doelen na te streven, althans in een eigen universum te leven. Het gaat daarbij niet om gezag in de specifieke betekenis van sanctionerend optreden bij onlusten, maar om overheidshandelen in het algemeen.
In een gezagscrisis ontzeggen burgers de overheid het recht om op te treden of nemen zulk optreden niet meer serieus. Resultaat is cynisme, opportunisme en gesjoemel. Hoe langer deze toestand duurt, des te dieper de gezagscrisis. En daarvan is inmiddels sprake.
Opvoeden
Normale mensen beleven de werkelijkheid als één geheel en knippen die niet op in een kleine, hanteerbare stukjes zoals autoriteiten graag doen. In die werkelijkheid speelt de overheid een steeds dominantere rol. Je kan geen stap zetten zonder dat van hogerhand voorschriften zijn gesteld, beperkingen worden opgelegd, belastingen worden geheven, beloftes worden gedaan en verwachtingen worden gewekt.
Als je zoveel hooi op je vork neemt, moet je niet gek opkijken als je je vertilt, ook al word je gedreven door de nobelste bedoelingen. Laat staan als die bedoelingen minder verheven zijn omdat burgers ‘moeten worden opgevoed’ (zoals een wethouder me een keer voorhield). Als je daar maar lang genoeg mee doorgaat en alle kritiek van de hand wijst, creëer je als overheid zelf de gezagscrisis.
Overheidsgedaanten
De alom aanwezige overheid duikt op in een oneindige variatie van gedaanten, waarachter tal van instanties en ambtenaren schuilgaan. Laten we er eens een paar identificeren.
De onverbiddelijke overheid: U vergist zich bij het invullen van een formulier of betaalt een belasting net te laat, jammer, boete!
De inhalige overheid: If you take a walk, I’ll tax your feet, zongen de Beatles in Taxman. Onze overheid is daar niet ver meer vandaan. Ze heft zelfs BTW over de belasting op ons energieverbruik.
De onbereikbare overheid: Ambtenaren hebben geen tijd voor u. U krijgt geen antwoord, hooguit legt een wanhopige receptioniste een ‘terugbelverzoek’ op een leeg bureau. Vraag maar na bij de Ombudsman.
De verslonzende overheid: De infrastructuur, van bruggen tot dijken, van het elektriciteitsnet tot de spoorwegen, is verwaarloosd en dat blijft voorlopig zo.
De onbetrouwbare overheid: Praat eens met bezitters van zonnepanelen of met zogeheten PAS-melders, boeren die uitbreiding van hun bedrijf alleen maar bij de overheid hoefden te melden.
De ongeïnteresseerde overheid: Miljarden steekt de overheid in het onderwijs, maar één op de drie middelbare scholieren kan nauwelijks lezen, schrijven en rekenen en er verandert niets.
De demotiverende overheid: Je vraagt je af waarom iemand nog een winkel zou beginnen. Regels, regels en nul medewerking. Dat reclamebord moet van de stoep, mevrouw.
De meedogenloze overheid: Inmiddels zijn er minstens 40.000 daklozen, officieel geregistreerd, maar het werkelijke aantal is waarschijnlijk het dubbele. Jammer dan.
De onbegrijpelijke overheid: Zelfs academici hebben al moeite om de missives van de overheid te begrijpen, maar stel dat je behoort tot die 2,5 miljoen laaggeletterden in ons land?
De wegkijkende overheid: Als je je ogen sluit, zie je geen scooterjongeren en ook niet hoe homo’s worden bedreigd.
De liegende overheid: Hij was niet de eerste, wel de opvallendste leugenaar, Rutte en hij heeft school gemaakt. Voorbeeld? De la van de Amsterdamse wethouder Groot Wassink.
De saboterende overheid: De Wet Open Overheid wordt door de overheid structureel overtreden.
De godgelijke overheid: Denken dat je de klimaatverandering kan tegenhouden.
De verwijzende overheid: Het moet van (naar wens) Brussel, de rechter, verdrag X of Y.
De absurdistische overheid: Water dat in Duitsland schoon is, bij de grens vervuild verklaren.
De anarchistische overheid: Toestaan dat ambtenaren tegen het beleid van hun eigen minister demonstreren.
De onrechtsstatelijke overheid: Rechters die in strijd met hun wettelijke rol beleid maken. En overheden die zich niet aan de regels houden die wel voor burgers en ondernemingen gelden.
De partijdige overheid: De Jodenjacht in Amsterdam omkatten tot een voetbalrel en het geweld van allochtoon gajes omschrijven als begrijpelijke emotie om Gaza.
De laffe overheid: Het beestje (ook wel de olifant in de kamer genaamd) niet noemen.
De knielende overheid: Letterlijk: agenten die ter moskee gaan en op de knieën gaan, want ‘verbinding’.
De vergaderende overheid: Twee woorden: Vlaardingse pleegouders.
De romantiserende overheid: Meer wolven accepteren dan het vele malen grotere en vooral legere Zweden.
De domme overheid: Voor onrendabele en onbetrouwbare zonne- en windenergie kiezen omdat kernenergie ‘gevaarlijk’ is.
De wegjagende overheid: Bedrijven zijn inmiddels op de vlucht en er gaan er steeds meer.
De belerende overheid: Samengevat als: we moeten het beter uitleggen.
De angstige overheid: Geweld op straat tolereren en dat de-escaleren noemen.
De goochelende overheid: Woningnood komt niet door te veel vraag, maar door te weinig nieuwe huizen. En er komen niet te veel migranten, maar er is te weinig opvang.
De lijstjes
Zo kunnen we doorgaan, eindeloos. Telkens is er de grote twijfel over de effectiviteit, de noodzaak en uiteindelijk dus de legitimiteit van het gezag. Burgers oordelen niet voor niets zo negatief over de overheid.
Gaat er dan niets goed, zult u wellicht roepen. We staan toch bovenaan in heel veel lijstjes? We behoren tot de gelukkigste, de rijkste en langstlevende mensen ter wereld. Is zo, maar het is een tegenargument van hetzelfde nietszeggende niveau als ‘de meeste Nederlanders hebben zich bij de jaarwisseling keurig gedragen’. Het is eerder omgekeerd: het is zo langzamerhand een godswonder dat Nederland in die lijstjes zo hoog staat met een overheid die zo faalt.
Gezag dat gezag heeft
De autoriteiten moeten de onvrede en hun eigen disfunctioneren onder ogen zien. Het gaat niet om – zoals politici, bestuurders en ‘experts’ vaak suggereren – verwend gedrag van burgers die zich als consumenten gedragen en overvragen, maar om teleurgestelde en verontwaardigde mensen die zich verlaten en ingesloten voelen.
Die keren zich tegen het Gezag, juist omdat ze gezag willen, Gezag dat gezag heeft. Veel ingewikkelder is het niet. Wanneer Gezag geen gezag meer heeft, is er een gezagscrisis.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
Onze overheid is een bedilzieke overheid. Onze overheid houdt zich namelijk vooral bezig met het instrueren en hersenspoelen van de burger.
Onze overheid vertelt ons elke dag hoe we moeten leven, wat we moeten denken (via de media), wat duurzaamheid is en hoe het ons hele leven gaat beheersen stap voor stap, wat we mogen zeggen, welke woorden we daarbij mogen gebruiken en hoe we onze cultuur moeten loslaten en die van migranten echter moeten ‘omarmen’.
Onze overheid is al heel lang niet meer ‘onze’ overheid, maar die van ‘de ander’.
Dat impliceert nogal het een en ander. Dan is het dus ook niet “onze” overheid.
Dat impliceert dat er in Nederland dezelfde situatie kan ontstaan als momenteel in Iran.
Ik zie eigenlijk niet zoveel overeenkomst met de situatie in Iran.
In Iran is de regering sjiitisch en dat zijn de inwoners van het land ook.
Het wereldbeeld van de leidende elite komt dus bijna geheel overeen met dat van de bewoners.
Dat is een heel groot verschil met de situatie in de EU.
Het spanningsveld tussen regering en volk in Iran wordt vooral veroorzaakt door een lange reeks van economische en politieke beslissingen door de regering die nadelig hebben uitgewerkt.
” Het wereldbeeld van de leidende elite komt dus bijna geheel overeen met dat van de bewoners. ”
Maar waar komen die hevige rellen vandaan?
Die islamitische elite daar leeft in een andere wereld dan hun bevolking.
Dat is in Nederland niet anders, alleen heet het hier links.
De rellen zijn het gevolg van economische beslissingen op gebied van waterbeheer en energie, waar nu ernstige tekorten zijn ontstaan.
Daarnaast het brute optreden van de Revolutionaire Garde die voor moraalpolitie speelt.
De bevolking is nog steeds sjiitisch en vereert de profeet. Ze willen hooguit dat er meer individuele vrijheid is, zoals ook staat aangegeven in soera 2:286.
Ik denk niet dat de bevolking na een politieke omwenteling massaal christen of atheïst of boeddhist gaat worden.
En dat is 18!
ik heb ook heel weinig vertrouwen in de ‘overheid’ en met het nieuwe aanstaande kabinet wordt dat nog een tandje erger. Let maar op.
En dat is 36!
De overheid is voor de autochtone burger een grote vijand geworden, terwijl de instroom “medelanders”/criminelen verheerlijkt worden waar wij voor moeten betalen in alles!!
Het is geen onvrede meer maar walging voor de personen die zich volksvertegenwoordigers durven te noemen, het zijn vertegenwoordigers van de instroom terroristen !
En dat is stem 16!
Wat bedoelt u met stem 16?
Wow!! Dank u. Hier moet onverwijld een kamer-debat over komen.
U vergeet dat eerst een commissie moet worden benoemd, met subcommissies die het voorgestelde probleem tot in de details dienen te bestuderen en daarover een doorwrocht rapport dienen uit te brengen.
Ho ho “niets is wat het lijkt” daar hebben wij geen tijd voor over. Venezuela en misschien straks ook nog Groenland. Dat is veel belangrijker!
ja , dat vinden die gasten uit de Kamer die dat debat wilden waarvoor iedereen zgn eerder terug moest van hun superluie vakantie belangrijker……… Venezuela en m.n die Trump is vele malen erger dan de oorlogssituatie met Oud & Nieuw in NL. Daar hoefden ze niet voor terug te komen, he?
Vlg Jan Dijkgraaf zijn er zegge en schrijve 15 Kamerleden aangeschoven en heeft Tom van der Lee verklaard dat ze minister van Weel ‘aan de tand hebben gevoeld’. Jan zocht een leuk cadeautje uit voor van der Lee en pluchen olifant en muis. En als hij de hint niet snapte, mocht hij mailen voor uitleg.
De media, u bedoelt we nodigen expert uit die NUL 0 (Hallo Rob de wijk en Arjend Jan Boekestijn) kennis heeft van zaken die nu in de wereld spelen. Die u verteld there is no Amercan tanks in Iraq terwijl de bommen neerdalen!
Beste Paul,
En toch mis ik de moeder van al dezer gesignaleerde overheden:
De zich zelf telkens overschattende overheid, o wat is dat dan toch eigenlijk wel heel veel werk overheid en de ik-heb-daar-dus-niet-zo-veel-zin-meer-in overheid gecombineerd met de gedeelde verantwoordelijkheden zijn geen verantwoordelijkheden overheid (Say hi, Pikmeerarrest).
De crux is toch telkens een zorgelijke zelfoverschatting, waarna het inzicht dat het dus weer te veel hooi op de vork is eerst vakkundig en vaak ook langdurig onder het tapijt geschoven wordt.
De oplossing voor slecht werkend beleid zou ook gewoon minder of geen beleid kunnen zijn in plaats van nog meer slecht werkend beleid creëren, wat op de verkeerde fundamenten voortbouwt.
Maar ja, ‘Jedem das seine’ (en dan trekken we dat even niet Buchenwald door). De gemiddelde Nederlander is inmiddels zo zwaar geconditioneerd dat die echt niet zonder overheidje kan. John Q Nukubu wil dit in de meest voorkomende zin / als modale waarde.
Nog los van de telkens blijkende onmogelijkheid van onze vroede vaderen om ergens ook maar te erkennen dat hun eerdere volledige en onbaatzuchtige inzet de zaken er niet beter op gemaakt hebben, kom je bij initiatieven die zonder meer als ‘extreem’, ‘rechtsradicaal’ en/of ‘populistisch’ genoemd zullen worden dan uit op veel meer vrijheid, maar ook op veel meer risico om onprettig te eindigen. En het moet natuurlijk niet te persoonlijk worden.
Wil je hier fundamenteel iets aan veranderen, dan zou ik zeggen begin bij het onderwijs en hou dat minimaal 25 jaar vol. Binnen de huidige stand van zaken, de ophefocratie, ongewijzigd slachtofferschap voor iedereen en rap afnemende intellectuele capaciteiten van de natie gaat dat nagenoeg onmogelijk zijn.
Kort samengevat; terug naar de waarden en normen van onze samenleving van 1950; Gezin als hoeksteen van de samenleving, discipline op de scholen en vaardigheden aanleren in plaats van meningen.
Beste H.Nijhuis,
De jaren 50 – zo heb ik altijd meegekregen van mijn goede vader – waren een re-enactment van het maatschappelijke bestel van de jaren ’30 met een scheut meer vooruitzicht op vooruitgang / welvaart.
Standenmaatschappij, wilsonbekwaamheid van de vrouw binnen het huwelijk, nogal verzuilde toestanden en behoorlijk gemotiveerde dubbeltjes die met een boel tegenwind richting kwartjes wilde gaan.
Kortom de tijd dat we voor Jan de arrebeiderman gingen van een stukje vlees 2 x per week naar de geneugten van het gehaktbalsocialisme. Niet te verwarren met het eind jaren ’60 voorhanden biefstuksocialisme, dat rap ingehaald werd door het tepanyaki-socialisme van Nieuw Links.
Kortom, er was niets stabiels aan de jaren ’50, maar dat viel toen nog niet zo op.
Voortuitgangsdenken was wel een dingetje inclusief allerlei trickle-down effecten die iedereen braafjes in het gareel hielden. Kom daar nu nog maar eens om met een natie van hoogst individuele individuen, die weinig individueels te melden hebben maar vooral het groepsdenken zijn toegedaan.
Jammer dat we daar de Papen, mannenbroeders of sossen niet meer op aan kunnen spreken.
Daar zou al heel veel van verbeteren. Maar helaas is het rot al te ver in de maatschappij doorgedrongen. Ik denk dat de geest nooit meer in de fles gaat bij een deel van onze ‘medeburgers’.
Dat is al veertig jaar de strategie van links; Relativeren tot eer niets meer over blijft. En het gaat ze lukken want er is bijna niets meer over van Nederland. Zo hebben ze de christelijke godsdiens en Nederlandse gebruiken belachelijk gemaakt maar ook de bestuurlijke overheden en bedrijven met deze stratigie geínfiltreerd. Er kwamen sociiologen die het beter wisten dan de bedrijfsdirectie, kwamen er inspraakregimes en allerlei onzinarbeidsvoorwaarden die nu als een steen om onze nek hangen. Prestaties op scholen was maar onzin en antiautoritair opvoeden was véél beter. Wie wind zaait zal storm oogsten.
Ook het ‘gezag’ komt te voet en gaat te paard.
Zo wordt in een uitzending van het TV programma Pointer van 6 januari uitgebreid over online intimidatie en doodsbedreiging van een wethouder bericht.
Terecht, want beide kunnen echt niet in een normale democratie, laat dat duidelijk zijn.
Wij weten waarschijnlijk nog de uitspraak:
“Niet normaal maken wat niet normaal is”
In dezelfde uitzending wordt ook aangehaald wat de oorzaak zou kunnen zijn, het beleid van de gemeente, met name de wethouder mobiliteit.
Uit de reacties op social media blijkt namelijk dat inwoners genoeg hebben van verkeersluwe/verkeersvrije maatregelen, het parkeerbeleid en de ZES (Zero Emissie Stadslogistiek). Maar ook dat de stad de afgelopen jaren de onveiligste fietsstad van Nederland is geworden.
De oorzaak van deze onvrede is ontstaan over de laatste 7 jaar met deze wethouder mobiliteit en de papieren ‘inspraak’, met andere woorden het “Normaal maken wat niet normaal is’
Inspraak is het verzamelen van post-it velletjes met suggesties van burgers over al lang (rots)vaststaande plannenmakerij waar alleen nog de kleur van de stoeptegels aangepast kan worden, omdat de aannemer (soms) al klaar staat.
Er wordt niet (meer) geluisterd naar de burgers.
Dan gaat het door voorgaande stadsbesturen te voet aangekomen gezag als een paard in galop er vandoor.
https://pointer.kro-ncrv.nl/online-intimidatie-fysieke-doodsbedreigingen-leidse-wethouder