Met crisisdenken en regelzucht wordt de EU geen wereldmacht
Maar Rob de Wijk vindt het allemaal de schuld van Trump
Foto: Public domain 
Emeritus hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk schreef in 2021 het boek ‘De slag om Europa’, waarin hij grote kansen voor Europa zag om een belangrijke speler op het wereldtoneel te worden. Recent verscheen het vervolg: ‘Amerika en wij’, waarin hij op dit thema voortborduurt. Nu door Trump af te branden (“leider van een maffiasyndicaat”) en Europa aan te sporen om wereldleider te worden. De feiten geven hem echter geen gelijk. Niet de VS is in verval, maar Europa, dat tot in detail macht over alles en iedereen uitoefent en de economie smoort. Hoe wereldvreemd kun je zijn?
Op 6 september jl. verscheen in het FD een interview met Rob de Wijk, emeritus hoogleraar internationale betrekkingen. Hij kreeg de ruimte om zijn nieuwe boek, Amerika en wij – hoe Europa sterker kan worden door de revolutie van Trump, te promoten. In het gesprek met Jean Dohmen van het FD liet De Wijk zien hoe hij aankijkt tegen de ontwikkelingen in de wereld en de plaats die Europa daarin moet innemen.
De hoofdelementen van het denken van Van Wijk op een rij.
Trump is funest
Het Westen is in verval. Er is sprake van de opkomst van een autocratische wereld. De VS onttakelt als wereldmacht, of het een ineenstorting is weet hij niet. De aanpak van Trump, met wat Van Wijk noemt bully diplomacy, veroordeelt hij. Die vervreemdt vriend en vijand van de VS. Met het heffingenbeleid van Trump stimuleert die de vriendschap tussen India en China, terwijl ze een jaar geleden nog vijanden waren. Dat Poetin en Kim Jong-un aanwezig waren tijdens de recente grote parade in Peking vindt De Wijk opvallend. De Wijk meent dat Modi voor hetzelfde dilemma staat als de Europeanen: ‘hoe moeten wij ons verhouden tot Trump?’.
De afgelopen zeven maanden waren volgens De Wijk funest voor de trans-Atlantische verhoudingen. Trump zou een trans-Atlantische breuk hebben geforceerd. Zijn optreden was helemaal foute boel, zegt hij. Een optelsom van: twijfel of hij Oekraïne wilde steunen en twijfel over artikel 5 van het NAVO-verdrag (= een aanval op één is een aanval op allen). Volgens De Wijk is sprake van een definitieve breuk.
Over het beleid van Trump is De Wijk uitgesproken: “Een combinatie van hoogmoed, zelfoverschatting, chaos, leugens, willekeur, amateurisme, brute machtspolitiek, op niets gebaseerde instincten, slecht leiderschap en, voor zover ze invloed hadden op de president, slechte adviseurs.” Hij vergelijkt Trump met “de leider van een maffiasyndicaat”. Trump zou voor Poetin hebben gekozen, heeft Zelensky in het Witte Huis geschoffeerd en vaart een anti-Europese koers.
Kansen voor Europa
Toch noemt hij Trump voor Europa een zegen, omdat Europa wordt gedwongen tot actie over te gaan. De Wijk is optimistisch over de kansen van Europa om hier sterker uit te komen. Volgens de tekst achterop het boek zou, als Europa het spel goed speelt, het een leidende rol in de wereld kunnen gaan spelen en dus veel sterker uit de strijd kunnen komen. Beter dan Amerika, beter dan China. En veel beter dan Rusland, aldus De Wijk.
Wat opvalt is dat De Wijk het in zijn interview nauwelijks heeft over Europa, niet meer dan dat het op eigen benen moet gaan staan en zelf verantwoordelijkheid moet gaan nemen voor zijn eigen veiligheid en positie in de wereld. Zijn interview is vooral een litanie tegen Trump. Hoe De Wijk het mogelijke succes van Europa onderbouwt, zegt hij niet in dit interview.
EU nieuwe supermacht
In zijn eerder verschenen boek, De slag om Europa – hoe China en Rusland ons continent uit elkaar spelen (2021), betoogt De Wijk, dat de EU zich goed heeft weten te weren tegen de zeer diverse dreigingen en komt ze telkens sterker uit de confrontaties met China en Rusland. De EU zou zich de afgelopen jaren hebben gemanifesteerd als nieuwe supermacht. Niet door te leunen op militaire macht, maar door (toegang tot) haar interne macht tot sleutel van haar succes te maken. Dat is de ‘regelmacht’ die volgens De Wijk de sleutel is tot de positie van de EU als nieuwe supermacht.
Confrontatie van beide boeken leidt tot het inzicht, dat de conclusie van De Wijk uit 2021: de EU als nieuwe supermacht, nu, vier jaar later, in werkelijkheid is veranderd in EU is in verval. Wat kan de oorzaak zijn van deze fundamentele verandering in de door De Wijk in 2021 ingeschatte positie voor de EU en zijn vergelijking met het verval van nu? In elk geval zit De Wijk er met zijn voorspelling uit 2021 helemaal naast!
Klimaat en duurzaamheid
Laten we in de eerste plaats kijken naar het beleid van de Europese Commissie. Op 11 december 2019 presenteerde die de Europese Green Deal, gevolgd door een Klimaatwet om in 2050 klimaatneutraliteit te verankeren. Het groene geloof heeft er in de EU voor gezorgd dat de economie van de EU de afgelopen jaren sterk is teruggelopen. Was in 1992 het bbp van de EU nog 25% van het mondiale bbp, nu (2024) is dat 18%. Dat is een forse afname! Dan doe je toch iets niet goed.
De EU is ook voorop gaan lopen met het realiseren van de 17 SDG-doelen (Sustainable Development Goals) van de VN. Die zien er op abstract niveau nog wel aardig uit, maar in de praktijk leiden die tot het opleggen van handelsbelemmeringen aan andere landen die niet voldoen aan de moralistische eisen die de EU stelt.
We zien in Duitsland dat er sprake is van een economische crisis, door onder meer de implementatie van de Green Deal die de auto-industrie in Duitsland keihard heeft geraakt en een falend energiebeleid.
De implementatie van de Green Deal leidt in andere lidstaten ook tot een energiecrisis met hoge energieprijzen en verzwakking van de concurrentiepositie.
Oekraïne en Rusland
De Europa heeft met betrekking tot Oekraïne een beleid gesteund, dat heeft geleid tot de inval van Rusland in 2022. Maar al vanaf 2014 was sprake van een falend beleid en liep Europa achter het beleid van de VS aan, dat erop gericht was een proxy oorlog in Oekraïne te starten om Rusland te verzwakken.
De kans om met Rusland samen te werken tijdens het bewind van Jeltsin en de eerste jaren van Poetin is door de EU niet benut. De VS was tegen een sterk blok EU-Rusland, dat een bedreiging zou gaan vormen voor de dominante positie van de VS. De samenwerking EU-Rusland is een ideale combinatie tussen technologische ontwikkelingen (Europa) en beschikbaarheid van grondstoffen (Rusland). President Charles de Gaulle zag die samenwerking in de jaren zestig van de vorige eeuw als de toekomst van Europa.
Macht door crises
De Europese Commissie heeft de afgelopen jaren gekoerst op het vergroten van haar macht door allerlei crises te introduceren. Crises noodzaken tot strakke controle en een sterk machtscentrum. De Covid-crisis, de klimaat-crises, de natuur- en milieucrisis en de stikstofcrisis zijn daarvan voorbeelden.
Het niet aanpakken van de asielcrisis en het niet adequaat antwoorden op de sluipende verovering van Europa door de islam onder leiding van de Moslimbroederschap zijn andere voorbeelden van falend beleid. In plaats van zich te concentreren op de drie centrale doelen van de EU als een samenwerkingsverband van soevereine staten – economisch beleid, veiligheidsbeleid en buitenlands beleid – bemoeit deze Commissie zich tot in detail met het leven van de burgers in de lidstaten.
Autocratisch bewind
Balzázs Orbán, de strategisch adviseur van Viktor Orbán, gaf op 8 augustus 2025 een interview aan Le Figaro. Daarin analyseerde hij de beleidsrichting van de huidige Europese Commissie als zijnde in strijd met de democratie in de lidstaten en gericht op een autocratisch bewind dat het stempel democratie krijgt opgeplakt, maar dat niet democratisch is.
Het is in feite een op controle gericht beleid dat de belangen van Europese burgers niet centraal stelt, maar die van een imperialistische ideologie, die door deze adviseur wordt aangeduid als een democratie illiberaal. Niet de vrijheid van burgers en de speelruimte van de ondernemers staan centraal, maar de macht en de controle van het centrale gezag van de Europese Commissie. Dit op macht en een moralistische ideologie gebaseerd beleid leidt in de praktijk tot het verval dat De Wijk aangeeft.
Incompetente EU
Eerder wees de oud-topdiplomaat Kishore Mahhubani uit Singapore op de geopolitieke incompetentie van Europa, veroorzaakt door moralistisch optreden. Voor succes in de geopolitiek is echter een economische en militaire machtspositie vereist. Europa ontbeert beide.
Mahhubani waarschuwt voor de neiging van Europa te denken in de dualiteit of democratie of autocratie, en noemt dat een groot psychologisch struikelblok van het Europese denken. Het is niet zwart of wit – liberale democratie òf autocratie. De wereld van de eenentwintigste eeuw is niet zwart-wit. Die wereld bestaat uit grijstinten. Dat jullie denken dat Europa de rest van de wereld zou kunnen veranderen, laat zien hoe wereldvreemd de Europese manier van denken is, aldus deze diplomaat in het FD van 3 juli 2025.
Het lijkt erop dat de visie van De Wijk in zijn nieuwe boek op die wereldvreemdheid is gebaseerd.
Terug naar de oorsprong
De oplossing is mijns inziens dat de EU terugkeert naar de oorspronkelijke bedoeling: samenwerking van soevereine staten op economisch, militair en buitenlands terrein. Wordt het huidige op machtsconcentratie gericht beleid, dat zich overal mee bemoeit, voortgezet, dan ligt een verdere teruggang van Europa voor de hand. Dat beleid is immers de oorzaak van de huidige malaise in Europa.
Over de auteur
- Jurist. Auteur van ‘Kapitein Raymond Westerling en de Zuid-Celebes-Affaire (1946 – 1947) – Mythe en Werkelijkheid’.
Recent gepubliceerd
Migratie1 oktober 2025Politieke nasleep Haagse rellen is onthutsend
Migratie22 september 2025Werd demonstratie tegen asielbeleid gekaapt door links?
Politiek Nederland12 september 2025Met crisisdenken en regelzucht wordt de EU geen wereldmacht
Israël24 augustus 2025Over de deplorabele stand van Crisisland Nederland
De visie van Rob van Wijk is globalistisch en gaat uit van 2 premissen:
1) alle culturen vertonen een trend naar het westerse democratische model;
2) de politiek stuurt de economie aan.
Helaas zijn beide premissen niet meer dan een ideologische aanname.
Andere culturen nemen de techniek van het westen over , maar niet de democratie, niet de normen, niet de waarden.
Daarnaast heeft de politiek maar beperkte invloed op de economie. Onverwachte technische innovatie of juist culturele of sociale weerstanden kunnen niet zo maar door de politiek worden weggenomen. De integratie van moslims in Nederland bewijst elke dag hoe complex dit proces is.
Rob van Wijk probeert het falen van zijn premissen af te dekken met afgeven op Trump.
De vermeende superioriteit van de EU is een fictie die wordt volgehouden omdat die EU geen concrete resultaten boekt. Je kunt pas herverdelen als je iets hebt om her te verdelen; je kunt pas heersen als je concrete resultaten kunt tonen.
De EU kan echter geen van beide.
Daarom is het verhaal van Rob van Wijk niet meer dan een verbale façade die leegheid moet verbergen.
Dat denk ik ook. Volgens mij is een federaal verband zoals Geersing dat voorstaat wél goed mgelijk. Maar eerst de Europese hut afbreken is mijns inziens noodzakelijk.
Alle afhankelijke Mammon-slaven (want hun verdienmodel) worden geactiveerd om de falende waterhoofd EU groter te praten dan ze verdient. En die praatjes moeten hún gaatjes vullen.
Doorbraak.be – John Croughs:
‘.. Journalisten bepalen als wetgever wat goed en slecht is. Vervolgens controleren zij als gezagsdrager wie goed en slecht doet. Ten slotte veroordelen zij als rechter wie goed en vooral slecht is.
De macht om te demoniseren, gekanaliseerd in een uitsluitend progressief journalistiek activisme, zorgt voor een verlammende angst die zelfs de stoutmoedigsten onder ons aantast en elke broodnodige maatschappelijke verandering in de kiem smoort.
De vierde macht is daarom staatsvijand nummer één. Zolang hij niet figuurlijk wordt geneutraliseerd, zullen we onze leefwereld zien transformeren, ongeacht de democratische wil..’
Goed stuk van Bauke!
Rob van Wijk is een elitaire OSM ‘ er en schrijft resp. rapporteert wat deze lieden graag willen horen, dan wel bevestigd willen zien! Daar scharrelt hij een leuk inkomen mee bij elkaar! Zie je wel Rob zegt het ook!
Helaas heeft Rob oogkleppen! Als naar die potsierlijke EU kijkt zitten daar voornamelijk ongekozen mensen van diezelfde elite en een hoop meeloper voor het geld en de overige emolumenten. Echte vaklieden zitten daar niet bij!
Wat voorbeelden: Ursula kan niet onderhandelen en geeft tegenstanders de rechts extremistische kaart bij navraag Covid-Pfeizer bestellingen van 20 miljard Euro!.
Wopke was in NL tegen te verregaande klimaatmaatregelen en is nu commissaris voor het klimaat! Er wordt niet onderhandeld met Rusland, maar steeds meer sanctie uitgevaardigd! We moeten z.s.m. uit die club eb liefst ook de Euro (heeft men ook nooit in de hand gehad!) en terug naar de EEG met alleen leden die bijdragen i.p.v. halen en liefts ook terug naar de gulden!
Fri Halsa!
We hebben ons vaker afgevraagd waarom oorspronkelijke grote beschavingen zijn verdwenen? Heb het besteld!
Rob de Wijk, Arend Jan Boekesteijn…… zucht.
Lees ook David Engels Op weg naar het imperium. Uitgave van De Blauwe Tijger van Tom Zwitser. Kijkt naar de ontwikkeling van het oude Griekenland en ook het Romeinse Rijk. zie dezelfde ontwikkeling.
En gelukig wordt EU geen wereld macht .
De eu wordt bestuurdt door incontinentie figuren .
De eu wereld macht betekent is oorlog met elk land .
Zo als zij de oorlog met Rusland hebben uitgelokt .
Nee laat de eu maar uit elkaar vallen veel gezonder voor iedere burger
Weg uit deze criminele organisatie
Kee, incontinentie figuren zijn figuren die geen beheersing hebben over hun plas -dan wel poepspieren, met andere woorden zonder dat ze er iets aan kunnen doen loopt alles er gewoon uit! Neem aan dat je incompetente figuren bedoeld?
Incompetent betekend dat ze geen kennis van zaken hebben en maar aanrommelen!
Ik zie het foutje bedankt 🤣🤣
Schaalvergroting en centralisatie is de verkeerde weg om te kiezen. Kleine landen als Singapore, Zwitserland, Liechtenstein geven het goede voorbeeld. Duitsland, Frankrijk en het VK zijn al te groot. Er moet namelijk meer concurrentie komen tussen de verschillende overheden zodat ze het wel uit hun hoofd laten om de belastingen te verhogen, een economie kapot te reguleren, of een samenleving te splijten met massamigratie. Dan vertrekt namelijk iedereen naar het aanpalende micro-staatje.
Als je kijkt naar de meest welvarende landen, wat meestal ook de meest prettige landen zijn om te wonen, en je gebruikt de correcte meetstaf: PPP per capita, dan zie je dat juist dit soort microstaatjes bovenaan staan. Ooit was Europa een lappendeken van prinsdommen, groothertogdommen en andere kleine koninkrijkjes. Niemand kan alles maken dus vrijhandel is zowel een noodzaak als een gegeven en de belastingen zijn laag (< 10%). Net zoals Zwitserse kantons met elkaar concurreren om burgers, zo moeten de Europese microstaten met elkaar gaan concurreren. Een EU is nergens voor nodig.
Het nadeel van schaalverkleining en decentralisatie is wel dat niemand een wereldmacht zal zijn, of misschien wel werelddominantie kan bereiken. Met name voor ambitieuze politici moet dat een teleurstelling zijn.
Laat het mijn mening maar zijn maar ik heb niets met die man. Zijn salaris wordt met grote zekerheid betaald door de belasting betaler en wat heeft hij nu gedaan voor Nederland. Helemaal niets ,nada, noppes want is die wereld nu door hem veranderd. Ik heb zo het idee dat hij wat krantjes , tijdschriften en weet niet wat nog meer leest dit in de blender dondert en daar komt zijn mening dan uit voort. Dan over het beleid van Trump is hij uitgesproken. Hij had net zo goed de naam van Trump kunnen veranderen in die van van der Leyen maar deze hoogleraar ( daar hoef je niets voor te doen omdat je genomineerd wordt door je vriendjes) denkt dat Europa wel groter kan worden,
Ziende blind denk ik dan maar!
In 1991 kwam er een einde aan de bipolaire wereld van SU-VS. Europese politici dachten toen niet alleen de plaats van de SU in te nemen, maar zelfs die van de VS. Daarom besloten ze, nog geen vijf maanden na de val van de SU, tot oprichting van de EU, incluis een munt. De grootheidsdrang startte in die tijd door het Engels als gedeelde taal aan te nemen, terwijl even later de namen van Amerikaanse instituties werden gekopieerd, zoals ‘State of the Union’ of ‘United States of Europe’. Die gekken dachten toen werkelijk op het concept van een bipolaire wereld 1e viool te kunnen spelen.
De bipolaire wereld van 1945-1991 werd vervangen door een zich stilaan ontwikkelende multipolaire wereld, met een plaats voor China, India, de Arabische wereld, Brazilië. Het is kenmerkend voor de kolonialistische instelling van Europese politici, zowel in 1991 als in 2025, te denken dat ze ‘gezamenlijk’ een supermacht konden vormen.
Nee, dan is het uitgangspunt van Poetin altijd de realistische geweest: Europa van na 1991 moet komen tot een nieuwe veiligheidsstructuur. Maar toen sloeg al de verdwazing toe. Niet alleen zou de EU een supermacht worden, zelfs de NAVO, symbool uit een bipolaire wereld, werd gehandhaafd ook al ontbrak sinds de val van het communisme elke rechtvaardiging daarvoor.
Europese politici zetten dit relict uit het directe verleden voort, in plaats van zich aan te passen aan veranderde omstandigheden. Zij ervaren de werkelijkheid niet als die van een multipolaire, maar leven in de nu fantasie geworden bipolaire wereld van weleer. Trump echter ziet de multipolaire wereld echter wel, en probeert voor de VS te redden wat er te redden valt. Hij probeert Europa wakker te schudden door hen keiharde eisen te stellen die ze nooit waar kunnen maken.
De (on)eenheid van de EU wordt op dit moment prima geëtaleerd in Frankrijk. Het land heeft altijd schijt gehad aan begrotingsdiscipline, met de zegen van de EU; “het is nu eenmaal Frankrijk”.
Daar ga je al. Één eenheid waarbij (grote) leden hun eigen plan (mogen) trekken wordt nooit een eenheid.
Frankrijk, staatsschuld 114% BBP, (€ 3.300.000.000.000 = 2x de totale Nederlandse pensioenspaarpot) begrotingstekort 6%, rente over deze schuld, hoorde ik
€ 50.000.000.000 ,= Net zoveel als ze uitgeven aan onderwijs.
Bezuinigen gaat niet en de EU krijgt er geen grip op. Dan ben je als EU geen superstaat en ga je dat ook nooit worden ook.
Afgezien daarvan is de totale staatsschuld in de Eurozone 88% van het gezamenlijke BBP en beginnen ook de sterkere economieën te kwakkelen onder het EU-wanbeleid.
En dan willen ze -zonder leger overigens- ook nog oorlog voeren.