Komt ontwikkelingssamenwerking via de achterdeur weer binnen?

COP-29 zegt jaarlijks 300 miljard dollar klimaatsteun toe

Titelfoto bij artikel Komt ontwikkelingssamenwerking via de achterdeur weer binnen? Johannes vervloed

Foto: Groc (X-AI). Public domain

Het nieuwe kabinet bouwt de ontwikkelingssamenwerking af en NGO’s krijgen minder subsidie. Maar tegelijkertijd wordt ontwikkelingshulp onder een andere naam weer uitgebreid en is er 300 miljard klimaatsteun per jaar vanaf 2035 toegezegd. Dat laatste is een commitment dat de EU in Bakoe op de recente COP-29 klimaattop is aangegaan, maar de lidstaten, waaronder Nederland, betalen de rekening. Een column van voormalig diplomaat Johannes Vervloed.

Het nieuwe kabinet bouwt de ontwikkelingssamenwerking (OS) af, omdat er geen meetbare positieve effecten zijn van de miljarden die onder de noemer ontwikkelingssamenwerking worden uitgegeven. Vaak blijkt zelfs het tegendeel. Juist landen die veel geld voor ontwikkelingshulp ontvangen (in Afrika) doen het economisch slechter dan landen die geen gelden ontvangen (in Azië). Vergelijk bijvoorbeeld Tanzania en Vietnam. Maar het geldt voor bijna alle landen op beide continenten.

Er worden veel redenen aangevoerd voor dit povere resultaat van westerse ontwikkelingssamenwerking, de Nederlandse niet uitgezonderd. Een belangrijke is een mismatch tussen de OS-projecten en het beleid van de regeringen in de ontvangende landen.

 

Het gaat vaak mis

Als we naar de Nederlandse inspanningen kijken weet ik uit eigen ervaring hoe het vaak misgaat. Uit beleefdheid (of desinteresse) worden Nederlandse OS-projecten geaccepteerd, maar vervolgens: ‘they are on their own’. Van regeringswege wordt geen enkele hulp gegeven. Vaak is zelfs het tegendeel het geval. Zo worden bijvoorbeeld de in Nederlandse projecten opgeleide lokale counterparts weggekocht, met als resultaat dat de projecten na vertrek van de Nederlandse experts een snelle dood sterven.

Een saignant voorbeeld was het Nederlandse ziekenhuis in Dhamar in Yemen. Het grootste deel van de jaarlijkse OS-allocatie van 200 miljoen euro ging daar naartoe. Een paar jaar na vertrek van de Nederlandse en andere buitenlandse artsen stond het ziekenhuis leeg. Thans groeit er gras over een ruïne. Er waren ook goede projecten, zoals het pootaardappel-project. Dat sloeg aan en bestaat bij mijn weten nog steeds. Maar dat was de uitzondering. Bij de ngo’s is het resultaat vaak hetzelfde. De projecten zijn kleinschalig en ontstijgen meestal niet of nauwelijks het niveau van hobbyisme. Met ongetwijfeld alle goede bedoelingen, maar met bedroevend resultaat.

 

Klimaatsteun

Niettemin gaan dezelfde landen via een andere weg, de zogenaamde klimaatsteun, weer omvangrijke bedragen ontvangen. Wie garandeert dat deze gelden ditmaal wel goed worden besteed? Volgens Eurocommissaris Wopke Hoekstra, die namens de EU in Bakoe onderhandelde, moet dat nog worden uitgewerkt. Vooralsnog is het dus een blanco cheque.

De in eerdere klimaattoppen toegezegde 100 miljard dollar jaarlijkse steun voor minder ontwikkelde landen is, naar verluidt, in 2022 voor het eerst gerealiseerd. Niemand kan echter nagaan hoe dat geld in de vele tientallen landen is besteed, en in hoeverre het heeft bijgedragen aan CO₂-reductie en/of klimaataanpassing. Het ligt voor de hand dat duidelijkheid hierover niet zal toenemen als die jaarlijkse steun wordt verveelvoudigd. De internationale gemeenschap, aangevoerd door de Verenigde Naties, zou niet op die manier met honderden miljarden dollars gemeenschapsgeld moeten smijten. En dat geldt in optima forma voor de Europese Unie, want u en ik betalen het gelag.

 

Weggegooid geld

Afgezien of je wel of niet gelooft in het doemscenario van het IPC (Intergovernmental Panel on Climate Change) van de VN, dat zonder ingrijpen de wereld een ramp van ongekende grootte tegemoet gaat, het weggooien van 300 miljard dollar per jaar gaat het probleem (als dat al bestaat) niet oplossen. Van ontwikkelingslanden verwachten dat zij op grote schaal CO₂-reducties verwezenlijken is geen realistische verwachting. Hooguit – maar ook dat is twijfelachtig, gezien de ervaring met ontwikkelingssamenwerking tot nu toe – zal het geld gebruikt worden voor klimaatadaptatie. Het mitigeren van de effecten van droogtes, overstromingen en andere natuurrampen. Ongeacht of deze veroorzaakt worden door klimaatverandering of gewoon regulier voorkomende natuurrampen zijn.

 

Grote broek

Waarom moet de EU overigens weer zo nodig voorop lopen? De VS gaan onder hun nieuwe president Parijs verlaten, de rijke oliestaten betalen niets en de grootste uitstoter van CO₂, China, geeft slechts vage toezeggingen af. Het lijkt erop dat de EU (en Nederland) de goedbedoelende, maar naïeve suikeroom is, die met een prachtig klinkend excuus, te weten een dreigende klimaatramp, de buidel mag trekken. Terwijl de EU in vergelijking met de VS, China en de oliestaten het economisch veel minder goed doet, zonder perspectief op verbetering op korte en middellange termijn. Lees de rapporten van Letta en Draghi.

Niet dat de door Draghi voorgestelde oplossing realistisch is – bij Letta is dat mijns inziens veel meer het geval –  maar hun analyse dat de EU zich op de verkeerde weg bevindt klopt. Zonder aangepast beleid stevent de EU op verarming af. Met de insteek in Bakoe om de wereld te redden – nogmaals: ongeacht of er wel of niet van een dreigende klimaatramp sprake is – trekt de EU dus een wel erg grote broek aan.

 

Commitment

De vraag is ook hoe de Europese Commissie de lidstaten, waaronder Nederland, heeft kunnen committeren voor een dergelijk hoog bedrag. Jaarlijks 300 miljard dollar is geen sinecure. Weliswaar is dit bedrag officieel een commitment van alle rijke landen samen, maar zolang de VS, noch China, noch de oliestaten bijdragen toezeggen, staat de EU volledig voor dit bedrag aan de lat. Uitgerekend is al dat bij het eerste aanbod in Bakoe, te weten 250 miljard, elke Nederlandse belastingbetaler 1250 euro moet ophoesten.

Met 300 miljard wordt dit meer en bij een volgende COP-29 klimaatconferentie naar alle waarschijnlijk nóg meer. De ontwikkelingslanden hadden namelijk 1300 miljard gevraagd. Nu hebben ze dat bedrag niet gekregen, maar met de nodige politieke druk krijgen ze bij een volgende gelegenheid ongetwijfeld weer een hoger bedrag.

 

Nederland

Puur formeel gezien kan de Europese Commissie de lidstaten niet committeren aan nieuwe toezeggingen als de onderhavige op de afgelopen klimaattop. Er is in de huidige meerjarenbegroting slechts geld gealloceerd voor de oorspronkelijk toegezegde 100 miljard per jaar*. Het zullen dan ook boven-budgettaire bijdragen van de lidstaten moeten zijn of budgettaire opnames in nieuwe meerjarenbegrotingen en daar gaan de lidstaten zelf over. Ook Nederland. Die discussie moet echter nog worden gevoerd.

Ik ben benieuw hoe assertief de nieuwe Nederlandse regering zich in die discussie gaat opstellen. Tekenen we weer, zoals onder de kabinetten Rutte I t/m IV de gewoonte was, bij het kruisje? Of maakt het kabinet Schoof evenals bij de eigen OS-begroting een realistische afweging over het nut en een juiste en verifieerbare besteding van de gevraagde Nederlandse deelsleutel van de toegezegde ruim 300 miljard per jaar?

Oftewel: ontwikkelingssamenwerking komt via de achterdeur weer binnen …

* In de meerjarenbegroting van de EU voor 2021-2027 is 30% van de totale uitgaven bestemd voor klimaatdoelstellingen, wat neerkomt op ongeveer €322 miljard van het totale budget van €1.074 miljard. De meerjarenbegroting bevat ook klimaatsteun voor minder ontwikkelde landen. De EU heeft zich ertoe verbonden om jaarlijks $100 miljard (ongeveer €84 miljard) uit te trekken voor de ondersteuning van ontwikkelingslanden in hun klimaatdoelstellingen. Bovendien is 30% van de uitgaven van het herstelfonds en de begroting bestemd om bij te dragen aan de Europese klimaatdoelstellingen, wat ook voor ontwikkelingslanden kan worden bestemd.

Over de auteur

Johannes Vervloed
Johannes Vervloed
Politicoloog en oud-diplomaat

Reacties worden gemodereerd. Schelden, tieren en en intimideren is niet toegestaan. Reacties in of met HOOFDLETTERS worden verwijderd.

>>> Lees hier onze spelregels <<<

Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

27 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De EU heeft in Bakoe weer een zweep voor zelfverminking bedongen. De grootste uitstoters, India en China krijgen nog geld van ons als ontwikkelingslanden. Wopke zat op zijn oren toen dit ter sprake kwam. Ontwikkelingshulp heeft tot nu toe geleid alleen tot niets doen. Waarom zou je werken als je geld kan krijgen. Zonder toezicht doen zij niets in Afrika. Na de afschaffing van de slavernij lijken zij niet bereid tot werk en opbouw. Aziaten zijn hierin heel anders die hebben werk in hun genen zitten. Betalen na arbeid is de enige weg. Wil je niet werken zul je niet eten was de credo van de communisten in de Sovjet tijd. In die zin zijn de kapitalisten humaner blijkbaar. Ik hoop dat deze kabinet anders gaat te werk maar er is al zoveel getekend door de voorganger dat je blijkbaar niets zelf mag beslissen.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

ik vind zelfs dat we niets meer moeten geven. Die landen moeten zichzelf ontwikkelen en zouden alleen educatie moeten krijgen , of bedrijven zouden moeten investeren daar. Zodat ze zelf daar arbeidsplaatsen en kennis krijgen. Want die paar landen zonder ontwikkelingshulp konden het wel voor elkaar krijgen om zelf een economie op te bouwen. Dus m.i moeten die andere landen dat dan ook zelf doen.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Inderdaad, dat is de enige verstandige weg. Zolang je alles krijgt ga je zelf niets doen. Dat werkt alleen remmend. Ook in de EU wordt alleen misbruik van gemaakt. Tsjechië, overigens een van de beste postcommunistiscge landen is netto ontvanger maar houdt communistische gebruiken in leven zoals 3 jaar betaalde zwangerschapsverlof met terugkeer recht op je werk. Of gratis 1-3 weken sanatorium na een operatie. Het land ontvangt jaarlijks precies wat Nederland betaald. Misstanden niet vergelijkbaar met Afrika natuurlijk maar toch misstanden.
Portugal is ook een ontvanger zolang ze in de EU zitten en nog altijd arm. Het bevalt ze kennelijk zo dus wat zouden ze nog meer doen. Giften zijn gif.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Het verschil tussen een uitgestoken en een opgehouden hand is een draai van de pols.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Niets is wat het lijkt

Leuk. Die makkelijke draai is zowat de enige beweging van een grote groep.

Leonardo
Leonardo
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Die 1.300 miljard gaat er gewoon komen via de uitgifte van schuldpapier opgekocht door Larry Fink en gegarandeerd door de EU-burgers. Bij de uitwinning van de schuld zal het ‘you own nothing and be happy’ bewaarheid worden. Gaat niet over klimaat, gaat over de vernietiging van de middenklasse. Wopke is zo dom om te denken dat hij niet geproletariseerd wordt. Gewoon de zoveelste useful idiot samen met de deugmensjes die tot bittere armoede zullen vervallen.

Bernardo A.
Bernardo A.
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Leonardo

Wopke is niet zozeer dom. Hij is een figuur zonder ruggengraat. Is zogezegd bereid om zijn moeder als slaaf te verkopen, als hij daar iets beter van kan worden.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bernardo A.

Nou, ja goed gezegd wel. Maar hij komt zeker niet op voor de belangen van de Europeanen. En dat is een heel erg slechte zaak. (wat incasseert hij eigenlijk aan salaris voor die wanprestatie?)

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Een Euro commissaris verdient ongeveer 35 000 per maand.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Tsjoew, Muskie Dat is een hoop geld om geld van ons allen weg te geven.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Leonardo

Ik denk inderdaad dat Wopke Hoekstra in deze functie echt heel dom te werk gaat.
Ik vind ook dat hij deze functie niet had horen te krijgen, maar goed Timmermans kon het ook niet

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Hoekstra was toch de bewindspersoon die (waarvan uitkwam dat hij) zijn geld had weggesluisd naar een of ander belastingeiland?
Ik zou zeggen: follow nu nog maar een keer de money.
Hij was al ongeloofwaardig, nu is hij dat helemaal. Slaaf van Mammon.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Vergeet de term ontwikkelingssamenwerking. Er is al decennia geen sprake van samenwerking, alleen van eenrichtingsverkeer. De mensen in ontwikkelingslanden zijn geen steek verder gekomen. Want waarom zou jij je 100 maisplanten nog verzorgen, als de zakken meel ook gratis thuis geleverd worden? Het is ook geen hulp gebleken, zelfs is het tegendeel vaak een feit.
Waarom blijven we in hemelsnaam al een halve eeuw gelden in bodemloze putten gooien?

Bernardo A.
Bernardo A.
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Laten we de deugmensen ter wille zijn.
Ontwikkelingshulp -als je al meent dat je je met die bodemloze put moet bezighouden- kan je maar 1x uitgeven. In de vorm van opvang van enorme hoeveelheden behoeftige mensen die zich als vluchteling voordoen.
Of, projecten in landen, die ook geen resultaat scoren.
Of in klimaatsteun. Maar het is wel kiezen.

Als het klimaatsteun moet zijn, dan moeten we snijden in ons bestand aan “”vluchtelingen”” en andere niet productieve bijwoners van exotische origine.
En dan moet ontwikkelingshulp naar 0.

En de EU, daar moeten we toch echt zo snel mogelijk afscheid van nemen, voordat wij gereduceerd worden tot een ontwikkelingsland.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Ontwikkelingssamenwerking was een communistisch/socialistisch project bedoeld om onze hersens te spoelen. De belangen van de derde wereld waren bijzaak. Het geld verdween grotendeels in de zakken van linkse vrienden in de landen ter plekke. Want dat is wat socialisme en communisme eigenlijk is: een manier waarmee vrienden elkaar aan baantjes en inkomsten helpen.
Socialisme is een afgunstfilosofie die leidt tot voortschrijdende verarming omdat de vriendenkliek het geld naar binnen hengelt en verspilt aan politieke hobbies en vriendjespolitiek.
Het beeld dat socialisme iets te maken heeft met solidariteit, met humanisme, met gelijkheid voor iedereen, is een psychologische façade die miljoenen mensen heeft bedrogen en nog steeds.
In wezen is socialisme hetzelfde als kapitalisme, maar op een andere basis en voor een andere groep.
Het klimaat-herverdelingsfonds is precies zoiets. Linkse vrienden in de rijke landen bedienen linkse vrienden in de arme landen via linkse vrienden in de NGO’s en linkse vrienden in de zakelijke sector. En iedereen pikt een graantje mee.

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Ik ken maar één methode die misschien succes heeft en dat is; alle niet- europese asielzoekers na een gedwongen opleiding van een half jaar tot loodgieter, electricien of landbouwer terug sturen naar het land van herkomst .

rico
rico
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Wie het hartst schreeuwt moet betalen en dan gaan ze ook doen. 9 miljard extra wordt over de balk gegooid zonder dat iemand het nut ervan kan aantonen. Het is alleen maar goed voor de toch al te grote ego’s. De belastingen kunnen voor het goede doel altijd nog wel iets omhoog. Gewoon goed ondergandeld. Hoe hard je moet onderhandelen om geld weg te geven vraag ik mij nog wel af.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Het gaat er om de westerse landen te verzwakken

Fred
Fred
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Ik poog wat (valide?) argumenten in de discussie in te brengen.
1) China is niet de grootste uitstoter, indien gekeken wordt per hoofd van de bevolking. https://www.worldometers.info/co2-emissions/co2-emissions-per-capita/
2) Daarnaast moet gekeken worden hoe een land haar geld verdient. Stel een land heeft veel (zware) industrie, dan is veel CO2 te verwachten, i.t.t. veel service industrie. Veelal zijn het zich ontwikkelende landen, met relatief lage lonen, waar (zware) industrie zich zal vestigen, waar meer vervuiling van te verwachten is. Die landen hebben weinig zin om hun kans ontwikkeld land te worden, door wat CO2-regels te laten beëindigen. 3) Verder hebben een aantal van die landen te make met hoge mate van ongelijkheid binnen de bevolking: veel menen vervuilen in die landen nauwelijks, terwijl de machtige weinigen daar enorm vervuilen. Geld afstorten levert daarmee weinig op qua duurzame gebalanceerde economische ontwikkeling. Meestal moet men immers duur gepatenteerde technologie van westerse bedrijven afnemen, naast dat die tech dan weer in handen komt van de machtige kleine top in die landen, die haar daarmee behaalde overwinsten afstorten in bijvoorbeeld investerings-vehicles als Blackrock, die die overwinsten dan weer investeren in machtige oligopolistische westerse bedrijven, die daarmee weer tech patenten ontwikkelen, enzovoort. Al met al bevinden veel zich ontwikkelende landen daarmee in een eeuwigdurend stadium van “zich ontwikkelende” blijven.
4) De 300 miljard is verder niet ingevuld: gekeken moet nog worden, wie, wat, wanneer en hoe betaalt en krijgt. 5) (Een deel van?) de 300 miljard verschuift daarnaast begrotingsmacht van EU landen naar Brussel.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Fred

Ook nog wat valide opmerkingen bij deze:
1) CO2 is geen vervuiling, maar noodzakelijk voor plantengroei;
2) In de ontwikkelingslanden wordt veel vervuiling veroorzaakt omdat plastic verpakkingen niet worden ingezameld en achterblijven in het milieu, vaak in rivieren zodat de stranden ermee vol liggen.
3) Hoog technische industrie heeft niets te zoeken in Afrika. De consumentenmarkt is er niet klaar voor. Die consument woont immers in de VS of in Europa. Ook de arbeidsdiscipline in ontwikkelingslanden is dramatisch laag en dat is voor veel bedrijven een hindernis om zich daar te vestigen.

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Andre
Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Uitstekende reactie.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Alles draait om goedkope werkkrachten. Nu worden ze nog geïmporteerd ook als asielzoekers. Laagbetaalde slavernij eigenlijk.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Die goedkope werkkrachten uit met name Afrikaanse ontwikkelingslanden zijn uiteindelijk erg duur. Voor de bedrijven, die er veelal ook schielijk mee ophouden. Maar nog veel meer voor de samenleving.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Niets ten nadele van de kleurrijke, vrolijke, inventieve mensen daar, maar inderdaad is mijn ervaring in (verschillende landen in) Afrika dat er meestal zo goed als geen arbeidsdiscipline is. Voor het werk van 1 blanke heb je 4 a 5 zwarten nodig daar. Als ze al komen opdagen in de dagen na uitbetaling. Zoals altijd uitzonderingen, die er zeker ook zijn, daargelaten. Een bedrijf moet daar rekening mee houden, werk moet vaak ook nog eens intensief gecontroleerd worden op deugdelijkheid, en dan is goedkope arbeid ineens toch erg dure arbeid.
Mensen hier gaan er ten onrechte van uit dat hier geboren en getogen zwarte mensen, die een andere levensstijl en betere opleidingen hebben genoten, vergeleken kunnen worden met het arbeidspotentiaal daar.
Als mens uiteraard gelijkwaardig. Maar qua ‘output’ een wereld van verschil.

Remco
Remco
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Beeld je de alles bepalende vastgeroest hoogopgeleide klasse is in.

Denkt alles omvattend moreel superieur te zijn aan alles wat in hen beleving tot de lage beschaving behoren. Maar toch moet de superioriteit toch een plekje krijgen om dat te verwezenlijken.

Trek de media uit de kast en zorg er voor dat het volk wat tv kijkt, media tijdschriften leest, gemanipuleerd worden met knappe mensen. Want aantrekkelijkheid staat voor vitaal maar het mag ook een pondje meer, een bijzonder kleurtje hebben zolang kopjes er perfect uit zien en een fluwelen overkomen heeft.

Deze wet is heel belangrijk voor de superieure allesomvattende progressieve elite. Het ideaalbeeld van knappe mensen die fungeren als de perfecte mens die goed zijn voor de samenleving. Dit ter, wel de samenleving ook een alles omvattende smoes is vanuit deze ideaal. Want de zogenaamde samenleving staat voor hen voorop, want met een intelligente individu daar kunnen hen niks mee!

Iedere manke normie, [wat staat voor doorsnee mensen zonder echt geestelijk leven] wordt nog meer gemanipuleerd en tot waanzin gedreven met constante beelden van knappe en perfecte mensen zodat hen aan de kant van de progressieve elite behoren, want hoe meer mensen hoe meer controle gehouden kan worden.

Het zijn hen die ‘de ander aan de andere kant’ die de norm moeten zijn.
Al het andere is een gevaar want dat strookt tegen het eigenwijze superieur zijn ideaal.

Velen aan hen kant dromen van een gemaakte beschaving die alom weer heel divers is. Er is daar alleen liefde en iedereen is gelijk maar de prog elite is extreem knap, volmaakt en mag alles, want zo heurt het. Al het ander moet beïnvloedbaar blijven en opgescheept zitten met regels. Op tijd naar je nest en alles aanhoren wat de elite zegt!

Marien
Marien
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Goed onderbouwd stuk weer. Ik hoop dat u deze column ook naar Wopke Hoekstra stuurt en zeker naar dhr Schoof.

H.J.
H.J.
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Stop met dat rondpompen van belastinggeld.
Stop met alle vormen van subsidies en schenkingen.
Alles komt toch weer in de zakken van de rijken der aarde terecht.
Zorg dat een ieder zijn eigen broek op kan houden, desnoods met extra bretels.

27
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex