Conflict Rusland – Oekraïne is niet wat het lijkt

Poetin wil westerse invloeden weren

De spanning tussen Rusland en Oekraïne loopt op en Oekraïne vreest een invasie vanuit Rusland. Het Westen reageert met dreigende taal en er hangen al weer sancties in de lucht om ‘imperialistisch’ Rusland een toontje lager te laten zingen. Herleeft de Koude Oorlog? Maar Rusland wil vooral westerse invloed weren en men is als de dood voor een ‘Maidan’ in Moskou. Een analyse door Johannes Vervloed.

Het Westen, met president Biden van de VS voorop, ziet de eisen van Poetin (Oekraïne geen lid van de NAVO en militaire terugtrekking van de NAVO uit de voormalige Warschaupact-landen) als een herleving van de Koude Oorlog, als de wens van een imperialistische macht om de invloedssfeer rondom het eigen territorium uit te breiden en wellicht zelfs het territorium zelf. Dat moet een halt worden toegeroepen.
Het is een verkeerde inschatting van waar de Russen op uit zijn. Het gaat hen niet om uitbreiding, noch van invloedssfeer, noch van territorium. Het regime in Rusland wil westerse invloed weren in eigen land, is bang dat vanuit de buurlanden westerse ideeën overslaan naar Rusland zelf. Men is als de dood voor een ‘Maidan’ (Oranje-revolutie) in Moskou.

 

Narratief Poetin

Het verhaal dat we in bijna alle media lezen is dat Poetin Oekraïne bedreigt om verdere uitbreiding van de NAVO te voorkomen. Rusland zou zich ‘omcirkeld’ voelen en militair bedreigd.

Het is een verhaal dat Poetin met zijn eisen zelf de wereld in geholpen heeft. Het is bedoeld om het Westen af te houden van bemoeienis in landen die grenzen aan het eigen grondgebied. Niet dat Poetin bang is voor een militaire westerse dreiging. De VS hebben geen enkel belang bij een militaire confrontatie met Rusland, hebben bovendien hun handen meer dan vol aan China. En om het operette-legertje van de Europese landen kan hij alleen maar schateren.

 

Westerse invloeden

De echte reden van de eisen die Poetin stelt – géén NAVO-lidmaatschap van Oekraïne (en andere aan de grens met Rusland gelegen landen, zoals Georgië, Moldavië en Belarus) – is zijn angst voor een ‘Maidan’ op het Rode Plein in Moskou. In 2013 en 2014 waren er op het Maidanplein in Kiev heftige demonstraties tegen de anti-EU koers van de Oekraïense leider Janoekovytsj. Als Oekraïne een westers land wordt, zouden westerse ideeën wel eens kunnen overslaan naar Rusland. Dat wil Poetin coûte que coûte voorkomen. Het is ook om dezelfde reden dat hij meteen heeft ingegrepen bij de recente onrusten in Kazachstan. Daar dreigde het met Rusland bevriende regime afgezet te worden en vervangen door een westers georiënteerd, of nog erger, islamistisch bewind.

 

Slechte ervaring met westers model

Na de implosie van de Sovjet-Unie in 1991 heeft Rusland onder Jeltsin even gespeeld met de introductie van een op westerse leest geschoeide markteconomie. Dat werd een gigantische mislukking. Ik heb het van nabij meegemaakt, toen ik waarnemend consul-generaal voor Nederland in Sint Petersburg was. Van de staatsbedrijven werden aandelen uitgegeven en verdeeld onder de bevolking. Een paar slimme zakenlieden (de Boyars) kochten deze voor een appel en een ei en werden in recordtempo multimiljardair. De voormalige Sovjet-elite zag dit met lede ogen aan en greep in, eerst met een mislukte staatsgreep, maar niet veel later met een succesvolle operatie waarbij KGB-man Poetin op het schild werd gehesen. Jeltsin werd gedwongen Poetin als opvolger te accepteren in ruil voor amnestie. Deze operatie werd opgezet vanuit Sint Petersburg, de voormalige hoofdstad van het Tsarenrijk, de stad waar Poetin locoburgemeester was. Ik schreef hier eerder over.

 

Monddood

De Russische elite wil dit niet nog eens meemaken. Die doet er alles aan om de interne oppositie mond- en soms ook letterlijk dood (Nemtsov en bijna Navalny) te maken en is, om in dezelfde beeldspraak te blijven, als de dood dat westerse invloeden van buiten het land binnensijpelen.

Ik ben bang dat op een enkele uitzondering na (Henry Kissinger) de leiders in het Westen dit niet als achterliggende reden op het netvlies hebben staan. Zij denken slechts in geopolitieke en vooral militaire termen. Hun angst is dat Rusland als opvolger van de Sovjet-Unie weer territoriale uitbreidingsambities koestert. Die moeten een halt worden toegeroepen. Niet met militaire middelen, maar met diplomatie en als die faalt met sancties.

Het is een verkeerde aanpak en in ieder geval geen Realpolitik. De rode streep die Poetin heeft getrokken is niet ingegeven door het lidmaatschap van de NAVO van zijn buurlanden, maar door de westerse invloeden. Als dat besef doordringt bij de leiders van de westerse wereld, is de uitkomst van het Oekraïne-conflict een andere dan harde sancties tegen Rusland. Sancties, die meestal niet werken en vaak zelfs als een boemerang terugslaan. Sancties roepen tegensancties op, bijvoorbeeld het dichtdraaien van de gaskraan door Moskou.

Een betere oplossing van het conflict is de toezegging aan Poetin dat de VS en de EU de subsidiekraan naar in de buurlanden van Rusland opererende NGO’s dicht draaien. NGO’s die daar op niet aflatende wijze ondermijnende activiteiten ontplooien. Kazachstan is een treffend voorbeeld. De opstand aldaar had nooit plaats kunnen vinden zonder de jarenlange activiteiten van westerse NGO’s in het land.

 

Koude oorlog terug?

Dat een dergelijke actie kans van slagen heeft, acht ik echter niet waarschijnlijk. De onderhandelingen met de Russen zullen zich eerder toespitsen op militaire zaken: terugtrekking van troepen en lanceerinstallaties, misschien herstel van het verdrag betreffende het verbod op aanwezigheid van nucleaire middellange afstandsraketten in Europa en transparantie over militaire oefeningen aan de grens. Dat zijn allemaal zogenaamde confidence building measures. We kennen dit scala aan maatregelen goed. Het zijn de instrumenten uit de Koude Oorlog-tijd.

Of het voldoende zal zijn om de angst van de Russische elite voor oprukkende westerse propaganda en ondermijnende activiteiten in de buurlanden met met Rusland bevriende regimes weg te nemen, valt echter te betwijfelen. Zolang die angel (angel in Russische ogen) niet is uitgetrokken, blijft de spanning tussen Rusland en het Westen bestaan en komt van normalisatie van de betrekkingen – toch in beider belang – niets terecht.

Erger nog, als de onderhandelingen tot niets leiden en harde sancties op Rusland worden losgelaten, gaan we in Europa een hoge prijs betalen: gastekort, einde handelsbetrekkingen met Rusland en terugkeer naar de Koude Oorlog. Koren op de molen van ‘strategische autonomie voor de EU’-aanhangers als Macron in Frankrijk en Han ten Broeke, Rob de Wijk en D66- denktank Clingendael in eigen land, die een verslechterende relatie met Rusland zullen aangrijpen om (nog harder) te pleiten voor een eigen EU-leger.

Reacties worden gemodereerd. Let op uw taalgebruik. Schelden en tieren is niet toegestaan. Lees hier onze spelregels. Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen, Holocaust-vergelijkingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest
25 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
De Dertiende
De Dertiende
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

De crux zit hem in de laatste alinea van uw uitstekende analyse. In de ogen van de Eurofielen valt er op dit moment meer winst te behalen als de betrekkingen verslechteren. Dat het volk, als altijd, de dupe is vinden ze bijzaak. De federale droom moet in hun ogen uitkomen en heeft voorrang. Daarnaast heeft het meer voordelen om een boogeyman aan te wijzen, in dit geval Rusland. De volgzaamheid van het Europese volk wordt vergroot (regeren over een bang volk schijnt heerlijk te zijn) en zo ook het draagvlak voor de federale plannen.

De beweegredenen van de VS kan ik niet helemaal inschatten, maar die zouden ook best een boogeyman-strategie kunnen hebben. Sowieso mag gezegd worden dat we Washington het afgelopen jaar nauwelijks hebben kunnen betrappen op wijze beslissingen.

Bert Panhuise
Bert Panhuise
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  De Dertiende

Heel goed artikel. En vergeet niet de afspraak met de Russen in 1989 om de EU/NAVO niet verder uit te breiden richting de Russische grens, al staat het niet op papier.

Charles Janssen
Charles Janssen
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  De Dertiende

De VS zagen kennelijk een mogelijkheid hun invloed in dat vacuüm te vergroten. De President van Oekraïne staat met zijn rug tegen de muur. Hij weet dat EU een papieren tijger is. Overigens zijn de huidige onderhandelingen zonde dat zijn land daarbij rechtstreeks is betrokken. Dat is contraproductief. Een stabiele territoriale oplossing is slechts stapsgewijs mogelijk. Het belang van Rusland moet daarbij erkend worden m.n. m.b.t. de Krim. Oekraïne kan niet tot EU toetreden: het land is daarvoor te groot, ook al zou het aan alle vereisten voldoen; associatie zou t.z.t. kunnen. De lidstaten van de NAVO kunnen hun veto tegen opname uitspreken en zouden dat nu al kunnen aangeven. Oekraïne zou zelf met Rusland kunnen onderhandelen over een “Finse” of “Öostenrijkse” oplossing, zodat opschaling van bewapening daar kan uitblijven. Gang van zaken toont overigens aan dat Noord Korea terecht haar kernbewapening in stand houdt.

Alysa
Alysa
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Charles Janssen

Heb dat ook reeds gedacht!

Daan van der Keur
Daan van der Keur
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Ik zou eigenlijk alle Amerikaansen en Europese machthebbers/politici maar één ding aan kunnen raden en dat is pak uw auto/motor en ga eens 4-12 weken door Rusland heen rijden van west naar oost en dan iets zuidelijk weer terug van oost naar west. Zeker weten dat u herboren terugkomt met een totaal andere kijk op de mensheid in het algemeen. Mijn mooiste verre motorreizen over deze wereld zijn nog steeds de Russische en dat is niet voor niets! Niet voor niets had mijn 3-delige reisverslag over mijn laatste Ruslandreis de titel: “Een motorreis door de Russische ziel.” Wij in het westen hebben namelijk al heel erg lang geen ziel meer die hebben we verkocht….

Christiaan
Christiaan
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Daan van der Keur

En niet alleen in Rusland tref je dit aan. Ook in Centraal Azië snapt men helemaal niets van de manier waarop wij met onze cultuur om (laten) gaan. Het is een verademing om met deze mensen te spreken, als ook met de mensen in Rusland natuurlijk.

Ni28
Ni28
1 dag geleden
Antwoord op reactie van  Daan van der Keur

De hele Oostblok heeft dat ziel gehad waar u het over hebt, het kwam door de algehele armoede en weerloosheid. Het kwam in verval toen de top de grenzen heeft overtreden met eigen verrijking en nu iedereen het beter heeft is het al helemaal over. Over blijft nog wat van de Slavische gastvrijheid die je in het Westen niet hoeft te zoeken. Vanaf Moskou naar het oosten heerst algehele armoede en is dus men nog zeer gastvrij. Bij de armen eet je goed maar bij de rijken krijg je honger. Dat geldt nog steeds.

Peter
Peter
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Je hoeft geen professor te zijn om te begrijpen dat na al wat Bruusel heeft voortgebracht een grote puinzooi is,er is geen land buiten Hongarije die nog zijn eigen koers vaart, en nu een grote mond tegen Putin ,wij hebben een minister van defensie die het verschil in rang niet eens kan opnoemen,Duitsland heeft een minister van buitenlandse zaken Bearbock die als ze binnen komt bij Putin helemaal niks voorstelt ,en sancties schrikken ze ook niet van ,dat gaat daar alleen maar beter vanaf dag 1 dat ze zijn ingesteld ,De legers die Brussel heeft neergezet bij de grens,zorgen voor de onrust ,haal die weg en alles wordt weer rustig ,V Baalen ,Verhofstadt liepen de boel al op te stoken daar ,en wat voor afspraken Biden heeft gemaakt is duister maar het gaat om veel geld en olie,en die laat Rusland zich echt niet zo maar afnemen ,ook niet door wat dreigementen van een stel onbekwaam schriftgeleerde in Brussel ,die mooi weer spelen met klimaataanpak maar niet meer weten waarmee ze straks alles moeten verwarmen ,zonder torenhoge kosten voor de bevolking .
Het zijn wij die de kosten moeten betalen ,Rutte geeft het gas aan Duitsland ,en hier wordt het verboden ,winkels overal op ,hier dicht ,regren is vooruit zien , bij de komende verkiezingen zou men de partijen die andere op voorhand uitsluiten van mee regeren moeten verbieden om mee te doen .

Anna
Anna
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

EEN KOEKJE VAN EIGEN DEEG.
Ben ik nou de enige die zich de “ CUBA CRISIS “ nog herinnerd.
Dat was mijns inziens precies hetzelfde maar dan omgekeerd.
Croetsjov plaatste raketten in Cuba en Kennedy was zeer dreigend tegen Rusland : als je ze niet wegneemt uit onze achtertuin dan vallen we aan. 🤭

En nu…….. Putin zegt als je Ukraine volstopt met NAVO wapentuig dan krijgen jullie ruzie met mij.
Enne……. Mijns inziens terecht…… Putin kent de geschiedenis….. de NAVO is dit kennelijk vergeten…..‼️😉 zo Cuba zo Moskou❗️Stop met dit kinderachtige gedrag. ❗️

C Wullink
C Wullink
15 uur geleden
Antwoord op reactie van  Anna

Rusland plaatse raketten op Cuba als reactie voor het plaatsen van US raketten in
Italië en Turkije.

Frans Nijhof
Frans Nijhof
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Juiste analyse.
Bovendien zijn er destijds afspraken gemaakt tussen VS-president Reagan en Sovjet-leider Gorbatsjov, namelijk dat de Sovjet Unie 500 duizend militairen uit Oost Europa zou terugtrekken met als tegenprestatie dat de Nato geen uitbreiding zou zoeken in het voormalige Oost Europa. De Sovjet Unie hield zich aan deze afspraak, zo niet de Nato en later de EU. Beide internationale organisaties zoeken uitbreiding naar het oosten, tot (terechte) ergernis van Putin. Dat de door NL fors gesubsidieerde Ngo’s zich vooral met staatsondermijnende activiteiten bezighouden, heb ik in Azië van nabij ervaren. Onderschat daarin niet de rol van paters en priesters.

Waldemar
Waldemar
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Als ik lees: westerse NGO’s, dan denk ik: George Soros.

Theo Prinse
Theo Prinse
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Het is een rare spagaat. De Sovjet Unie heeft met de DDR de palestijnen bedacht en met China de anarchistische woke cultuur in het westen verwelkomt maar de Russische federatie wordt er nu zelf door bedreigt. Biden is met massieve stembus vervalsingen aan de macht gekomen waarmee Putin al decennia lang aan de macht blijft maar dan om figuren als Biden te weren. Nederland moet gewoon voor de Russische Nordstream gasleiding gaan en de gas rotonda worden van Noord-Europa

H.J.
H.J.
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Dit hele zaakje stinkt.
Inderdaad, het hoofddoel is simpel, maak alle deelnemende landen afhankelijk aan de EU.
Het EU leger is een perfect middel, om de onderdrukking kracht bij te zetten.
Ik heb 1940-1945 meegemaakt, moet ik het nog een keer meemaken.
De aanval met Corona is tot op heden door mij afgeslagen, maar dat is geen garantie voor de toekomst.

Charles Janssen
Charles Janssen
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  H.J.

Geen EU leger. NAVO voldoende, mits EU leden elk over een behoorlijke defensie beschikken. Souvereine staten geen Brusselse federatie.

Andre
Andre
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Putin weet inderdaad goed hoe hij het hard moet spelen: zoek de zwakste plek van de tegenstander en gebruik de media.
Toch is enige relativering op zijn plaats. Rusland is voor 50 % van zijn inkomsten afhankelijk van gas en olie export. Knijp die een maand af en het land nadert een economische crisis. Verder heeft Rusland te kampen met een te oude en vooral ongezonde bevolking, is volledig politiek geïsoleerd, en voert eigenlijk een achterhoede gevecht om te overleven.
Putin weet maar al te goed dat het westen alleen maar rommelt in Oekraïne om de eigen bevolking bezig te houden en af te leiden van de binnenlandse problemen. Westeuropeanen vinden het heel leuk om zichzelf de heldenrol toe te eigenen als een naburig volk onder druk wordt gezet door een sterkere macht. In Nederland noemen we dat het Calimero complex: sympathiseren met de zwakkere, ongeacht de omstandigheden of de voorgeschiedenis, om de eigen zwakte af te reageren. De realiteit is echter dat we niets te halen hebben in Oekraïne en dat we er heel veel te verliezen hebben.

Charles Janssen
Charles Janssen
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Op den duur is een associatie met Oekraïne goed voor beide partijen. Dat hoeft Rusland niet te schaden.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Andre

De EU is heel hard aan het werk om Oekraïne de EU en de NAVO binnen te slepen, we hebben daar in 2016 nog over gestemd. Oekraïne krijgt geld van de EU voor hervormingen en wapens van de USA voor militaire steun.

Els Schwencke
Els Schwencke
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Zo had ik het nog niet beken! Ga het andermaal nog eens goed bestuderen, dank!

Jan Smid
Jan Smid
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Terugkeer koude oorlog? Maar wacht effe, Rusland zit toch economisch volledig aan de grond met verouderde wapens?En enkel met verkoop van gas en olie kan een land toch geen economie opbouwen? En voor een oorlog is geld nodig, Israël en de VS weten er alles van wat dat kost

Nee, het zit anders. Poetin draait gewoon de gaskraan definitief dicht en waar ik niet aan moet denken is dat de politieke leiders Europese lidstaten in een wespennet drijven en de EU verder verdeeld raakt. Veel landen hebben zich militair enorm verzwakt, zijn niet in staat om samen te werken en terug te slaan en dat EU- leger – wie mag het leiden, wie deelt de bevelen uit? – wordt helemaal niets.

Richard
Richard
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Als ik nadenk over assimilatie, dan komt mij dat paradoxaal voor. Niet dat er sprake is van een paradox, in tegendeel zelfs, alleen om dat van de rechter zijde men zich openlijk uitspreekt over assimilatie (bijvoorbeeld Eric Zemmour) doorziet men blijkbaar niet dat de drang, het instinct tot assimilatie daadwerkelijk vandaan komt. Wat is de woke ‘revolutie’ anders dan een terreur jegens het andere en dat zich als virus in alle geledingen van het Westen zich aan het nestelen is? Meneer Poetin behoeft geen historicus van het Westen te zijn om de gevolgen te overzien wat dit instinct tot assimilatie in de wereld tot gevolg heeft gehad.

Laat de heer Rutte op de stoel van Poetin zitten en ik twijfel er niet aan dat hij binnen een paar maanden door zijn hoeven zakt. In die regio gelden andere wetten dat vraag om pragmatisme en realpolitik. Het moge duidelijk zijn dat onze elite een dergelijk kijken volkomen vreemd is, maar vooral waarom dit zo is. “Of het voldoende zal zijn….”, gezien dat vraag en antwoord zover uiteen liggen, de ’terreur tot assimilatie’ van het Westen en het andere ‘Wij volgen onze ontwikkeling’ voorspeld dat weinig goeds. Of het voldoende zal zijn, ik dank de auteur, het artikel haalt een dikke voldoende.

Charles Janssen
Charles Janssen
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Na de onafhankelijkheid van Rusland was Oekraïne een grote kernmacht en beschikte over een arsenaal van kernwapens. Begin 1994 werd de internationale afspraak gemaakt dat Oekraïne binnen drie jaar 1800 raketten voor vernietiging aan Rusland afdraagt.[5] Het verrijkte uranium uit de kernkoppen wordt vervolgens met Amerikaanse financiële steun omgezet in brandstof voor kerncentrales. In het Boedapestmemorandum van 1994 werd vastgelegd dat het land in ruil voor de kernwapens een soevereiniteitsgarantie kreeg van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Rusland. Oekraïne ondertekende ook het non-proliferatieverdrag van kernwapens. Rusland heeft dus zelf de soevereiniteit van het land gegarandeerd. Als het die aanlast zijn sancties op zijn plaats. De Oekraïne is overigens een complex land, deels op Rusland georiënteerd, deels anti-Russisch. Afscheiding na plebisciet of federatieve opzet zou een oplossing kunnen zijn; grootste probleem daarbij is de Krim

Ni28
Ni28
2 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Om zijn eigen macht te verstevigen heeft hij een vijand buiten de grenzen nodig waarmee hij zijn volk bang kan maken en die dan achter hem blijft staan. Onwetendheid vooral buiten de grote steden waar men nogal primitief leeft afgesneden van echte nieuws is een grote wapen. Zo is de Sovjet unie altijd bij elkaar gehouden. Er bestond in die tijd geen communicatie op afstand men had niet eens een telefoon. Communicatie is een groot vijand in dictaturen. Onwetendheid en propaganda doen dan wonderen. De Westerse wereld heeft dit herontdekt en andere nieuws dan van MSM wordt voor nepnieuws uitgeroepen en wordt geweerd nu met behulp van de Big Tech bedrijven. De elite is in het Oostblok blijven zitten verrijkt door de uitverkoop van staatsbedrijven en omdat dit een fluwelen revolutie was bleven de communisten gewoon zitten met hun nieuwe rijkdom. Geen wonder dat zij heimwee naar oude tijden hebben en proberen hetzelfde te creëren in een nieuwe jasje. Daarom moet de Westerse invloed geweerd worden tot elke prijs. De NAVO zal nooit militair ingrijpen en het huidige boycot heeft Rusland tot nu toe overleefd. De Russen kunnen er tegen beter dan wij hier en zolang zij hun leider geloven zullen zij hem steunen. De afhankelijkheid van het Westen van Rusland met zijn gas zal hier ook rol spelen. Hoe lang kunnen wij zonder gas tegen hoe lang kan Putin zonder Westerse geld. Lijkt mij duidelijk daar Rusland zich naar het Oosten zal gaan richten en China zal zeker helpende hand bieden. Dat zou op den duur Putin kunnen breken want China doet niets gratis en echte vrienden zijn zij nooit geweest. Welke balans zal Putin hierin kunnen realiseren?

Charles Janssen
Charles Janssen
2 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Het is in ons belang goede betrekkingen met Rusland te onderhouden. Daar weet men heus wel de Rusland en China longterm tegengestelde belangen hebben.

Ni28
Ni28
1 dag geleden
Antwoord op reactie van  Charles Janssen

Mensen in het voormalige Oostblok hebben daar een andere kijk op en zoeken zeker ook geen oorlog.

25
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex
()
x