Zeven oktober 2023 was geen beginpunt, maar een katalysator
Explosie van antisemitisme en ontmenselijking met grote gevolgen
Terwijl de brute moordpartij op zeven oktober 2023 in het nieuws steeds verder naar de achtergrond verdwijnt, worden de morele gevolgen ervan juist met de dag zichtbaarder. Niet alleen in Israël, maar ook hier, in Nederland. Juist nu die gebeurtenis steeds vaker wordt verborgen onder termen als context en nuance, is het noodzakelijk om terug te keren naar wat die dag werkelijk blootlegde. Niet als incident, maar als spiegel. Niet als beginpunt, maar als katalysator.
Zeven oktober wordt vaak gepresenteerd als een breuklijn, als het moment waarop “alles begon”. Voor Joden is dat een misvatting. Het antisemitisme dat die dag explodeerde, bestond al. Het leefde onder de oppervlakte, sociaal geaccepteerd onder het mom van politieke kritiek, morele superioriteit of academische complexiteit. Wat zeven oktober deed was geen nieuw sentiment creëren, maar bestaand sentiment legitimeren, versnellen en normaliseren. Het gaf toestemming. Het gaf taal. Het gaf vrij spel.
Vijftien miljoen Joden
De wereld telt ruim acht miljard mensen. Daarvan zijn ongeveer vijftien miljoen Joden. Minder dan 0,2% van de wereldbevolking. Statistisch gezien is de kans groter dat iemand in zijn leven nooit een Jood ontmoet dan dat hij er wel één kent. En toch is de wereldwijde obsessie met Joden en met Israël disproportioneel, intens en vaak ontmenselijkend. Er is geen ander volk, geen ander land, dat zo structureel wordt ontleed, gewogen, veroordeeld en verdacht gemaakt.
Er bestaat een bekende theorie: Six Degrees of Separation. Iedereen zou via zes stappen met elkaar verbonden zijn. Binnen Joodse gemeenschappen werkt dat anders. Daar zijn het geen zes stappen, maar één. Soms anderhalf. Dat betekent dat wanneer één Jood wordt vermoord het geen abstract nieuwsfeit is, maar collectieve rouw. Namen zijn nooit ver weg. Verhalen raken altijd dichtbij. Een volk rouwt mee.
Collectief verdacht
Wat op zeven oktober plaatsvond had dan ook niet alleen als doel om zoveel mogelijk Joden te vermoorden, maar om Joden te ontmenselijken. Om hen uit het morele domein te verwijderen. Om hun pijn verdacht te maken en hun rouw te ondermijnen. Dat was geen bijeffect. Dat was het doel. En in die zin is die oorlog gewonnen. Misschien niet militair, maar wel moreel. In beeldvorming, in publieke opinie, in de manier waarop feiten zijn vervangen door frames en rouw door verdachtmaking.
Niet door Israël te verslaan, maar door Joden collectief verdacht te maken. Door slachtoffers te herdefiniëren als daders. Door gruwel te relativeren zolang het Joodse lichamen betrof.
Families
Voor Joden in Nederland was zeven oktober geen gebeurtenis op afstand. Het was geen abstract geopolitiek moment. Het was een dag waarop telefoons niet meer stil waren. Waarop families hier onafgebroken in contact stonden met familie daar. Met mensen die in schuilkelders zaten. Met kinderen die plotseling werden opgeroepen voor het leger. Met neefjes, nichtjes, zonen en dochters die ineens in uniform moesten verschijnen.
Voor velen ging het niet om “Israël” als staat, maar om ouders, broers, zussen en vrienden. Om familie die op het Nova-festival was. Familie die werd vermoord. Familie die werd ontvoerd. Urenlang, dagenlang, wekenlang en voor sommigen nog steeds, bleef de onzekerheid bestaan of zij nog leefden of al verloren waren. In sommige gevallen werd pas na lange tijd duidelijk wat er met hen was gebeurd.
Kibboetsen
Daar kwamen de families bij van mensen die woonden in de kibboetsen in het zuiden van Israël. Gemeenschappen die bewust stonden voor samenwerking, dialoog en co-existentie. Kibboetsen die jarenlang werk boden aan Palestijnen uit Gaza, die dagelijks de grens overstaken, die meewerkten, meeaten en deel uitmaakten van het dagelijks leven.
Juist deze kibboetsen werden aangevallen. Juist daar vond grootschalige moord plaats. En juist daar werden bewoners afgeslacht door mensen met wie zij jarenlang hadden samengewerkt, die zij kenden en vertrouwden, die zij als collega’s beschouwden, en die voor sommigen zelfs vrienden waren geworden.
Het verhaal uit kibboets Be’eri maakt die werkelijkheid pijnlijk concreet. Een fotografe die het dagelijks leven vastlegde, werkte jarenlang samen met een Palestijnse collega uit Gaza. Ze deelden hun vak, hun idealen en hun overtuiging dat wederzijds begrip mogelijk was. Ze spraken zelfs over een gezamenlijke tentoonstelling, in Israël over Gaza en in Gaza over Israël. Achteraf bleek dat deze man de door haar gemaakte foto’s had gebruikt als gedetailleerde plattegronden. Beelden van huizen, paden, schuilplekken en routines. Ze fungeerden als een kaart waarmee de kibboets doelgericht kon worden aangevallen.
Dit was geen oppervlakkig contact. Dit was iemand die de kinderen kende, hun namen noteerde, cadeautjes meebracht, over de vloer kwam, meeleefde en onderdeel leek van het dagelijks leven. Voor velen was dit het moment waarop niet alleen mensen werden vermoord, maar ook het laatste restje vertrouwen. Niet uit haat, maar uit de pijnlijke erkenning dat zelfs samenwerking, werk, vriendschap en gedeelde idealen geen bescherming boden.
Werkelijkheid verdraaien
En terwijl die rouw nog rauw was, terwijl lichamen nog niet eens geïdentificeerd waren, gebeurde hier iets anders. Op acht oktober. Nog voordat Israël ook maar één militaire reactie had ingezet, werd de werkelijkheid verdraaid. Er werd getwijfeld of het wel gebeurd was. Gesuggereerd dat het overdreven was. Dat het misschien een inside job was. Dat het context miste.
Nederlandse Joden kregen vrijwel direct etiketten opgeplakt: kindermoordenaars, kolonisten, génocidaires. Niet vanwege wat zij deden, maar vanwege wie zij zijn. Rouw werd niet toegestaan. Angst werd niet erkend. Verbondenheid met familie werd gepresenteerd als morele schuld.
Ontmenselijking
Wat die dag plaatsvond, was geen gewone massamoord. Het was doelbewuste ontmenselijking. Mensen werden verkracht, verminkt en levend verbrand. Lichamen werden bewust vernietigd, zodat er zo min mogelijk overbleef. Niet uit chaos, maar uit intentie. De ideologische netwerken hierachter begrepen precies wat zij deden. Het ontzeggen van rouw en waardigheid volgt dezelfde logica die Europa eerder kende.
Dit was geen spontane uitbarsting, maar het resultaat van jarenlange indoctrinatie. In Gaza groeien kinderen op binnen een systeem waarin haat wordt aangeleerd en geweld verheerlijkt. Niet identiteit staat centraal, maar eliminatie. Dat is geen cultuur en geen verzet, maar structurele ideologische vorming die kinderen tot instrument maakt. Zolang dat niet benoemd wordt, blijven zowel Israëlische als Palestijnse kinderen slachtoffer.
Rookgordijn
Zionisme werd daarbij een rookgordijn. Een verhullende term. In de praktijk betekent het niets anders dan het recht van Joden op zelfbeschikking in hun historische thuisland. Geen overheersingsideologie, geen oproep tot geweld, maar bestaansrecht. En juist dat recht blijkt bij Joden voortdurend ter discussie te staan. Niemand noemt Amerikanen kolonisten. Of Australiërs. Of Engelsen. Maar Joden wel. Ondanks archeologische, historische en culturele continuïteit die duizenden jaren teruggaat.
Dit gaat niet over grenzen of beleid. Dit gaat over bestaansrecht.
Waardigheid
Binnen het jodendom bestaat een diepgeworteld besef dat lichaam en ziel onlosmakelijk verbonden zijn. Ook onder niet-religieuze Joden leeft dat cultureel voort. Het lichaam blijft drager van waardigheid, ook na de dood. Precies dát werd aangevallen. En toch is dat niet wat ons definieert.
Wat overeind bleef, was geen wraak en geen ontmenselijking van de ander, maar vasthouden aan wie we zijn. Aan waardigheid. Aan leven.
Dit stuk vraagt geen instemming. Het vraagt eerlijkheid. Zeven oktober was geen beginpunt. Het was een katalysator en een spiegel. En wat zichtbaar werd, was niet alleen geweld, maar hoe snel waarheid buigt wanneer Joden het onderwerp zijn. Wie dat niet durft te erkennen, draagt bij aan de normalisering van iets wat Europa al eens eerder te laat herkende.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
Recent gepubliceerd
Israël1 april 2026Dilemma’s bij Israëlische wet over de doodstraf voor terroristen
Antisemitisme18 maart 2026De buitenwereld bepaalt niet wat Joden zijn, moeten vinden en doen
Antisemitisme15 maart 2026Aanslag Joodse school is geen geopolitiek maar Jodenhaat
Antisemitisme9 maart 2026Schaamteloos confereren over vernietiging van Israël en het Joodse volk
De EU heeft na het olie embargo van 1973 de kant van de moslims gekozen en werd een werktuig in de politiek die anti-Israël was.
Dat maakte de massale instroom van moslims mogelijk en dat heeft invloed op de publieke opinie op allerlei manieren.
Het eindresultaat zien we nu in onze straten en in de media in de vorm van de hetze tegen joden.
Je ziet het goed Andre
Beste André en Herman,
Maar we zijn toch over Peak Oil heen?
Een hoe zit het dan met de energietransitie (als die zou werken), Net Zero en het niet meer afhankelijk zijn c.q. willen zijn van koolwaterstoffen?
Leidt het rijden in een EV dan tot een herijking van de Weltanschauung (NB is een nazi term) m.b.t. Leitkultur (ook wat besmet) en de eigen Konzeptia (Israëlisch begrip, hoe je je verhoudt tot je omgeving en welke acties daar wel/niet door ingegeven worden)?
Onverwachte positieve kanten van het hele SDG-gebeuren.
Zin an!
Mooi geschreven. Het drama is eigenlijk met geen pen te beschrijven, zoals dat heet. Wie was niet geschokt door de afschuwelijke wreedheid en daarbovenop het gejuich daarover. Geen enkele rechtvaardiging voor te bedenken, of je vóór dit drama nu meer sympathie had voor de Israëlische kant of voor de “Palestijnse” kant.
Daarna verbijsterde mij dat de collectieve verontwaardiging zeer snel omdraaide naar de vergeldingsacties tegen Hamas en dat dit bovendien algemeen op “de Joden” werd betrokken. Waarom?! Wat een afschuwelijke onvoorstelbare aanleiding voor weer antisemitisme. En hoezo sympathie voor Hamas? Hoe krijg je dat überhaupt verzonnen. Zeker na dit drama. From the river to the sea, dát is een genocidaal doel. Toen kwam die rode lijn, ik vond het stupide en volkomen hypocriet. Ik zie het zelf maar als een combinatie tussen die achterlijke zelfislamisering van het Westen en verder, erg genoeg, gewoon achter “the current thing” aanlopen. Namelijk de door de Soros-Gates-Clinton gefinancierde, media-opgewekte selectieve verontwaardiging tegen zwarte piet, George Floyd, BLM, Trump, Poetin en al die onzin van de pseudointellectuele praathoofden en hun tv-gapers. Zo oppervlakkig en stupide is het volgens mij helaas. In geen verhouding tot het afschuwelijke drama van 7 oktober 2023.
De grootste fout die wij in het westen maken is een probleem in het midden oosten te willen oplossen op de westerse manier.
Dit zijn twee totaal verschillende werelden.
Wij westerlingen hebben altijd haast. Moslims hebben zee”en van tijd. Het gaat nu nog met geboortecijfers in het westen. De strijd om de wereld volgt later wel
Heel goed verwoord. Als ik dit lees wordt ik boos en tegelijkertijd erg verdrietig. Wat is dat toch met die mensen (veelal links) die zo een-dimensionaal denken. Het zijn de domme, makke schaapjes van de Linkse Media. Antisemitisme was altijd al virulent, niet alleen in Nederland, maar in heel West-Europa. Dit (m.i.) met name onder jongeren, die zo onwetend zijn over de geschiedenis van joden. Zie het in eigen familie hoe het nieuws van de NOS en zgn. “kwaliteitskranten” kritiekloos wordt geloofd. Zelf eens nadenken is er niet meer bij. Triest, zeer triest.
We hebben langzamerhand onze christelijke ethiek verruild voor de arabische ethiek, denk ik. Zelfinzicht heeft steeds minder waarde tegenover oppervlakkig exposeren.
In Iran kunnen die Hamas broeders er ook wat van. Schijnen tussen de 2000 en 20.000 mensen afgelopen week te zijn vermoord: https://www.cbsnews.com/news/iran-protest-death-toll-over-12000-feared-higher-video-bodies-at-morgue/ Geen Koranitische Jodenhaat, maar gewoon een paar dagen geleden even labelen als “terroristische vijanden van God (Allah)” door Kameini. Geen “Entlosung der Judenfrage”, Koranitisch in het heden vertaalt als “from the river to the sea”, maar met een door de Korangod gesanctioneerde “Entlosung der protestantenfrage”. De EU is van plan de daders, gelijk Hamas, op de terreurlijst te zetten. Helpt helemaal niks, zoals we bij Hamas zagen. Ideologische hondsdolheid bestrijden heeft andere maatregelen nodig.
Beste Shanna,
‘Dit was geen spontane uitbarsting, maar het resultaat van jarenlange indoctrinatie. In Gaza groeien kinderen op binnen een systeem waarin haat wordt aangeleerd en geweld verheerlijkt. Niet identiteit staat centraal, maar eliminatie. Dat is geen cultuur en geen verzet, maar structurele ideologische vorming die kinderen tot instrument maakt.’
Kleine toevoeging: Het resultaat van jarenlange voorbereiding op de basis van decennia lange indoctrinatie als één van de facetten van het Palestina-vehikel zoals geëxploiteerd vanaf de bundeling van de krachten aan die zijde binnen de PLO.
Bijzonder goed renderende beweging, waarbij elke afsplitsing de monies goed in de gaten heeft.
Weduwe Arafat is warmpjes overgebleven en de Hamas Vorstand hoeft ook niet in Qatar de aanbiedingen in de gaten te houden.
Het proletariaat kan zich alleen staande houden door meer kindertjes te maken, want daar wordt voor betaald. En rijk gevulde kinderscharen + het nodige vormingswerk over de schooljaren leveren genoeg sicario’s op. Soort Verelendung 2.0 MO-stylee.
Hamas heeft zich zo vanaf 2005/2007 Gaza toegeëigend – waarbij team voorafgaand geëlimineerd werd, zoek maar de Werdegang van de neef van Yassar op, die als Fatah head of security na vele pogingen toch is gaan hemelen – en ‘Hey presto’ na zo’n 18 jaar stonden de heerscharen klaar en werden op missie gestuurd.
Dank voor dit doorleefde stuk.
Ik schaam mij diep en voel me bedroefd over wat er ook gebeurt. Ook in mijn land.
Mooi artikel dank de werkelijkheid ontroert mij
Beste Shanna, Het interview in de telegraaf vandaag (15-01-2026) gelezen. Het antisemitisme maakt mij woedend…..troostvol om te lezen dat christenen voor Israël voelt als een nieuwe familie voor je. Dat mag ook wel want de christenheid heeft een ereschuld ten aanzien van het joodse volk.
Tijdens de lezing van dit artikel moest ik denken aan een ontmoeting 35 jaar geleden (ik ben 70). Een groep christenen knapte de graf opschriften op in een joodse begraafplaats. Ik sprak de beheerder. Nooit zal ik vergeten de angst die ik in de ogen van deze man zag. Ik merkte dat op en hij zei (ook iets om nooit te vergeten) Marc ik ben doorlopend alert want je weet maar nooit! Nooit vergeten vooral de angst in deze ogen en het is meer dan 35 jaar geleden!
Dank voor je woorden!
Hartelijke groet, Marc van den Oord Rotterdam