Miljardensteun Gaza: terreurtunnels in plaats van toekomst

Gecultiveerd slachtofferschap in plaats van opbouw samenleving

Titelfoto bij artikel Miljardensteun Gaza: terreurtunnels in plaats van toekomst Shanna vink meijer opiniez

Foto: Ted Eytan CC BY-SA 4.0.


Decennia lang is er voor vele miljarden steun aan Gaza verleend. Als dat geld door Hamas was geïnvesteerd in voorzieningen voor de eigen bevolking en opbouw van het land had Gaza een welvarend gebied kunnen zijn. Maar Hamas besteedde alle middelen aan honderden kilometer terreurtunnels en aan wapens voor de vernietiging van Israël. Het debat over Gaza zal blijven vastlopen zolang bestuur en ideologie daar buiten beeld blijven.

Wat zou jij doen met een miljoen? Het is zo’n vraag die op verjaardagen langskomt. Of die je aan je kind stelt als de Postcode Loterij weer eens op tv is. Wat zou jij doen met een miljoen?

Een huis kopen. Een bedrijf starten. Je kinderen zekerheid geven. Iets opbouwen dat blijft. Vrijwel niemand zegt: ik zou het gebruiken voor oorlogsstrategie, ideologische strijd en het bewust laten lijden van mijn eigen bevolking, met als expliciet einddoel de vernietiging van Israël. En toch is dat, als we de feiten serieus nemen, het patroon dat zich al decennia aftekent in Gaza.

 

Welvarende kuststad

Even uitzoomen. Dit is wat je niet ziet in het dagelijkse nieuws. De Gazastrook is ongeveer zo groot als Amsterdam en Den Haag samen, ruwweg de schaal van het eiland Malta. Op dat relatief kleine oppervlak wonen ruim 2,2 miljoen mensen. Dat is extreem dichtbevolkt, ja. Maar niet uniek. Niet onbestuurbaar. Niet onmogelijk om iets op te bouwen.

Belangrijker: Gaza is geen vergeten uithoek zonder middelen. Er zijn decennialang miljarden euro’s en dollars naartoe gestroomd vanuit Europa, VN-organisaties, individuele staten en landen als Qatar. Niet een keer. Niet tijdelijk. Maar structureel. Dus laten we ophouden met doen alsof dit primair een geldprobleem is.

Met de vele miljarden die Gaza in de afgelopen decennia heeft ontvangen, had daar zonder moeite een welvarende kuststad kunnen ontstaan. Een regio met havens, handel, infrastructuur, werkgelegenheid en toekomstperspectief voor een jonge bevolking. Dat is geen provocatie, maar een nuchtere constatering. Vergelijkbare kustgebieden elders in de wereld hebben met minder internationale steun een bloeiende economie opgebouwd.

In plaats daarvan is een gigantisch deel van die middelen opgegaan aan één obsessie: de strijd tegen Israël. Niet aan scholen die toekomst bieden, niet aan een economie die mensen optilt, maar aan tunnels, wapens en propaganda. Ondertussen blijft de eigen bevolking gevangen in armoede en afhankelijkheid.

 

Bodemloze put

Het dominante verhaal schildert Gaza af als slachtoffer van Israël en van geldgebrek. Maar geld is niet het probleem. En Israël is niet het probleem. Het probleem is hoe Gaza wordt bestuurd en welke ideologie daar de prioriteiten bepaalt.

Zolang de wereld blijft wegkijken van die prioriteiten en blijft doen alsof dit puur een humanitair tekort is, verandert er niets. Dan blijven miljarden verdwijnen in dezelfde bodemloze put, vaak vergezeld van keurige rapporten, internationale conferenties en applaus voor goede bedoelingen, terwijl een hele generatie wordt opgeofferd aan ideologie.

En hier wordt het ongemakkelijk. Stel je voor dat diezelfde miljarden, jaar na jaar, waren geïnvesteerd in regio’s waar honger, ziekte en extreme armoede nog altijd dagelijks levens kosten, bijvoorbeeld in delen van Afrika. Hoeveel infrastructuur had daar kunnen staan? Hoeveel onderwijs, hoeveel medische zorg? Het contrast dwingt tot een vraag die zelden hardop wordt gesteld: waarom blijft de internationale focus zo selectief, en welke politieke en ideologische agenda’s bepalen waar geld wél en niet naartoe stroomt?

Dan blijft één vraag over: wie bestuurt Gaza feitelijk?

 

Hamas

Sinds 2007 ligt de macht volledig bij Hamas. Na de verkiezingen van 2006 verdreef Hamas in 2007 met geweld de oppositie en hield daarna geen enkele verkiezing meer. Er is geen oppositie, geen scheiding van machten, geen democratische controle. Gazanen kunnen hun bestuur niet vervangen. Dat is geen mening. Dat is een feit.

Wat wil Hamas zelf? Niet wat buitenstaanders erin willen lezen, maar wat de beweging openlijk uitspreekt. Hamas is een islamistische, jihadistische organisatie die het bestaansrecht van Israël expliciet afwijst. Dat stond in haar handvest en wordt tot op de dag van vandaag herhaald in toespraken en daden. Voor Hamas is conflict geen probleem dat opgelost moet worden. Conflict is het bestaansrecht. Een beweging die vrede ziet als bedreiging kan geen duurzame welvaart bouwen, omdat vrede haar legitimiteit ondermijnt.

 

Regionale macht

Boven Hamas staat een bredere regionale machtsstructuur. Iran is de belangrijkste militaire en ideologische sponsor en levert wapens, training, geld en strategie. Hamas functioneert als proxy in een grotere regionale confrontatie met Israël. Qatar speelt een dubbelrol: officieel als humanitaire ondersteuner en bemiddelaar, in de praktijk ook als financier en gastheer van Hamas-leiders. Zonder deze externe steun zou Hamas aanzienlijk minder ademruimte hebben. En toch blijft het Westen geld sturen.

 

Ziekenhuis

Het publieke debat over Gaza ontspoort op een cruciaal punt: mensen zien beelden, maar begrijpen de structuur erachter niet.

Wanneer een ziekenhuis in Gaza wordt genoemd, denken veel mensen automatisch aan een westers ziekenhuis, zoals het VU of het AMC: een neutrale zorgplek los van het conflict. Dat beeld bepaalt hoe mensen het nieuws interpreteren. Maar de realiteit in een gebied onder controle van een gewapende ideologische beweging is complexer. Er is uitgebreid gerapporteerd dat civiele infrastructuur, inclusief ziekenhuizen, in verschillende gevallen is verweven geraakt met militaire activiteiten. Zorglocaties functioneren daar niet in een vacuüm, maar binnen een oorlogsrealiteit waarin civiele en militaire functies bewust door elkaar zijn getrokken.

Dat is precies waarom het concept van menselijke schilden internationaal zo beladen is. Wanneer militaire structuren zich mengen met civiele locaties, verdwijnt de heldere scheidslijn waarop het oorlogsrecht leunt. Elke aanval wordt dan tegelijk een humanitaire tragedie en een militair vraagstuk.

 

Internationale hulp

Diezelfde ongemakkelijke realiteit geldt voor de internationale hulpstructuur. Organisaties die in Gaza opereren functioneren niet in een neutraal laboratorium, maar binnen dezelfde politieke machtsverhoudingen. Rond UNRWA zijn de afgelopen jaren meerdere onderzoeken en ernstige beschuldigingen geweest over medewerkers met banden met Hamas. Dat raakt aan de kern van vertrouwen. In zo’n omgeving is het naïef om te doen alsof grote hulporganisaties volledig losstaan van de lokale machtsstructuur. Dat betekent niet dat elke hulpverlener fout zit. Het betekent wel dat een systeem waarin geld, macht en ideologie zo dicht op elkaar zitten structureel kwetsbaar is voor misbruik.

Toch wordt dit alles in het publieke gesprek vaak versimpeld tot losse beelden zonder context. Een geraakt ziekenhuis wordt een symbool, een hulporganisatie automatisch als neutraal gezien, terwijl de onderliggende structuren uit beeld verdwijnen. Dat versimpelde frame voedt emotie, maar verduistert begrip.

 

Palestijnen als drukmiddel

De regio zelf kijkt ondertussen grotendeels weg. Gaza grenst aan Egypte en ligt temidden van landen met gedeelde taal, cultuur en religie. Toch vangt geen van deze staten structureel Gazaanse vluchtelingen op. Niet uit onmacht, maar uit politieke keuze. Zolang de Palestijnse bevolking blijft waar zij is, functioneert zij als drukmiddel en symbool in een groter ideologisch conflict. Dat is geen solidariteit, maar geopolitiek misbruik van mensenlevens.

Israël trok zich in 2005 volledig terug uit Gaza. Geen soldaten, geen nederzettingen, geen permanent civiel bestuur. Het gebied werd fysiek en bestuurlijk overgedragen. Gaza kreeg daarmee een historische kans om een eigen koers te varen zonder Israëlische aanwezigheid binnen de grenzen.

Tegelijkertijd kozen de omringende landen ervoor om nauwelijks structurele verantwoordelijkheid te nemen voor de humanitaire gevolgen. Egypte, Jordanië, Libanon en Syrië hebben geen duurzame opvangstructuur voor Gazaanse vluchtelingen opgebouwd. Die terughoudendheid staat in scherp contrast met Israël, dat ondanks jaren van raketaanvallen en veiligheidsdreiging werkvergunningen, medische behandelingen en humanitaire doorgangen bleef faciliteren.

 

Israël

Daar komt nog iets bij wat zelden wordt benoemd. Een aanzienlijk deel van de elektriciteit en watervoorziening van Gaza is jarenlang via Israël geleverd of gefaciliteerd. Dat betekent dat een land dat zelf doelwit is van raketaanvallen tegelijk betrokken bleef bij het in stand houden van essentiële infrastructuur voor de burgerbevolking.

Waarom wordt die verantwoordelijkheid niet structureel overgenomen door andere landen in de regio? Gaza grenst aan Egypte en bevindt zich midden in een regio met aanzienlijke financiële middelen. Toch bleef Israël in de praktijk een cruciale leverancier van basisvoorzieningen. Dat versterkt de paradox die het publieke debat vaak negeert: een conflict waarin vijandigheid en afhankelijkheid naast elkaar bestaan.

Dat roept een ongemakkelijke vraag op. Waarom blijft een land dat zelf doelwit is van geweld toch humanitaire toegang bieden? Waarom blijft het medische zorg verlenen aan mensen uit een gebied dat wordt bestuurd door een beweging die zijn bestaansrecht ontkent?

Het simpele antwoord zou kunnen zijn: laat Gaza het zelf uitzoeken. Veel staten zouden in vergelijkbare omstandigheden precies dat doen. Dat Israël die keuze niet maakt, zegt iets over de spanning tussen veiligheid, internationale druk en een diepgeworteld besef van humanitaire verantwoordelijkheid. Die spanning wordt zelden benoemd in het publieke debat, maar is essentieel om de werkelijkheid te begrijpen.

 

Medische zorg

Zelfs Yahya Sinwar, later Hamas-leider, zat ruim twintig jaar gevangen in Israël en werd in 2011 vrijgelaten bij de Gilad Shalit-gevangenenruil, waarbij Israël meer dan duizend gevangenen ruilde voor één ontvoerde soldaat. Tijdens zijn gevangenschap werd hij in Israël geopereerd en medisch behandeld. Die ruil onderstreept hoe ver Israël bereid is te gaan om één eigen burger terug te halen en weerspiegelt de uitzonderlijke waarde die het land hecht aan één mensenleven.

Daarnaast zijn in de afgelopen jaren duizenden Gazaanse patiënten behandeld in Israëlische ziekenhuizen: kinderen, kankerpatiënten, spoedgevallen. Zonder slogans, zonder camera’s, zonder politieke winst. Dit zijn geen interpretaties. Dit zijn feiten.

Op dit punt komt vaak een voorspelbare reactie: dat dit een “slachtofferkaart” zou zijn, een poging om kritiek te ontwijken door naar Hamas of naar 7 oktober te wijzen.

Maar dat frame mist de kern. Het benoemen van feiten is geen slachtofferschap. Het is analyse. Er is hier geen “ja, maar”. Er ligt een reeks controleerbare gebeurtenissen, geldstromen en bestuurlijke keuzes op tafel. Wie dat afdoet als emotioneel beroep op slachtofferschap, ontwijkt niet alleen de discussie, maar vervangt inhoud door retoriek.

OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.

Over de auteur

Shanna Vink-Meijer

Reacties worden gemodereerd. Schelden, tieren en en intimideren is niet toegestaan. Reacties in of met HOOFDLETTERS worden verwijderd.

>>> Lees hier onze spelregels <<<

Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

9 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Andre
Andre
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Natuurlijk zou Hamas en Gaza de miljarden steun niet hebben geïnvesteerd in een beter leven nu en hier op aarde. Want de islam draait om een beloning in het hiernamaals en het leven op aarde is slechts een beproeving om die beloning te kunnen verdienen.
Het leven op aarde staat in het teken van jihad, de strijd tegen de ongelovigen, een strijd die zowel met wapens als door demografie of geld uitgevoerd kan worden.
Dat was altijd het doel van de islam: de jihad in Andalus, op Sicilië, op de Balkan, op de Krim.
Het conflict tussen islam en het westen kan niet worden opgelost, want voor islam is conflict een bestaansreden.
De moslims lachen in hun vuistje: de sullige Europeanen geven miljarden uit om moslims te ontvangen in hun eigen gebied. Ze betalen op die manier de komst van vijanden, ze financieren hun eigen ondergang. De moslims zien heel goed dat de Europeanen geen contact meer hebben met de werkelijkheid. De Europeanen hoef je niet meer voor de gek te houden – ze doen het zelf al. Zij zijn de echte slachtoffers.

Ronald
Ronald
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Uitmuntend en evenwichtig stuk.

Helaas, het is ook de naakte waarheid die laat zien hoe ideologisch vertroebeld ons westers denken is geraakt.

De eenzijdige berichtgeving van de meeste media heeft haar doelstellingen bereikt.

Helaas moeten we het hebben van aanvullende media. Gelukkig zijn die er.

Andre
Andre
3 maanden geleden
Antwoord op reactie van  Ronald

Maar eigenlijk hebben we geen media nodig over de actuele situatie. Er zijn voldoende boeken over de geschiedenis van de islam en boeken van islamologen die uitleggen wat islam nu eigenlijk echt is.
Er zijn dus voldoende bronnen die informatie verstrekken die een volstrekt ander beeld geven en bovendien veel betrouwbaarder zijn omdat ze zijn geschreven door echte deskundigen en niet door stukjesschrijvers.

Harry Fontein
Harry Fontein
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Uitstekende analyse van de feitelijke situatie. Helaas zal het de rabiate anti Israël houding, wat feitelijk niets anders is dan onversneden antisemitisme, van links Nederland onder aanvoering van de Moslim Broederschap, niet wijzigen.

Roelof
Roelof
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Ik kan hier bijna niets aan toe voegen behalve dat in het westen en zeker in Nederland alle ideologie wordt vertaald in geld. Alles wordt afgekocht en weg gemoffeld. De Nederlandse schatplicht aan Israel wordt daarentegen volledig ontkent en niet vertaald in geld. Het antisemitisme in Nederland is al eeuwen angstaanjagend groot en de steun aan Gaza (lees Hamas) in het verleden is erg effectief gebleken voor de bouw van tunnels en de aanschaf van wapens. Vergeet niet: London (15 miljoen inwoners) heeft 12 ziekenhuizen en Gaza (2.2 miljoen inwoners) 37 en allemaal gefinancierd buiten Gaza en gebruikt als militaire objecten.

H.Nijhuis
H.Nijhuis
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Sinds het laatste conflict was de berichtgeving eveneens uiterst merkwaardig. Er was geen stroom, geen water en geen voedsel. Er dat hebben we een aantal maanden via de mdia meegekregen die palestijnen interviewden die in- en uit liepen. vijf en twintig ziekenhuizen op een gebied ter grootte van Texel en nog vééél meer onzin. Laat Trump er maar iets moois bouwen.

Fred
Fred
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Het probleem Gaza is een afspiegeling van het probleem Islam. Kijk naar wat die “heilige” leiders van de Sjiitische Islam in Iran doen met demonstrerende jonge mensen, maar vooral, luister naar hoe ze die jongelui als “vijanden van Allah” betitelen en daarmee tot de dood veroordelen. Of luister naar dat onnodige gedram van die Soennitische leiders, de Saud, die recent weer zeiden, niks te hebben tegen Israël , maar juist wel tegen de “Zionisten”. Vergeet de gluiperds niet in Ankara, die met hun “Sorry, we hebben lange en lekke grenzen” het ISIS afval zwaar steunden 10 jaar geleden. Onderling is het ook niks: in Pakistan vliegen de Sjiieten geregeld, in stukken gebombardeerd, door de lucht: ‘ja, want verkeerd geloof”. IJdelheid, een Christelijke zonde, ligt hieraan te grondslag. De Koran predikt dat moslims de beste en de juiste zijn, en daarnaast de enige juiste God, Allah genaamd, vertegenwoordigen op aarde. Zo worden (te veel) moslims mentaal gevormd: hun Goddelijke rechten stijgen boven al het andere recht uit. Gaza is hooguit een klein conflict haardje, in de vele haarden die je geografisch onderkent rond Islam, met name omdat daar, midden in een groot gebied waar 99.5% Islam heerst, een klein hoopje door Allah zo diep verachte Joden wonen, gesteund door godslasterende Christenen, die zeggen dat Allah een zoon heeft.

Pappakilo
Pappakilo
3 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Alweer zo’n grandioos goed artikel, vol feiten, van Shanna Vink-Meijer. Wat zou het prachtig zijn indien dit stuk, van ca. 2 A4-tjes, een begin van inkeer en correctie zijn van alle media als NPO/NOS, Trouw, NRC, De Volkskrant en vele andere indien zij dit zouden plaatsen. Of b.v gelezen (en begrepen) zou worden door schreeuwlelijken als Van Baarle van Denk, enz., enz.

Erik Fransman
Erik Fransman
2 maanden geleden
Artikelwaardering :
     

Keurig stuk. Ik beschrijf wat jij zegt vaak genoeg in mijn Substack columns. Echter er is één ding wat hij beschrijft wat niet klopt: jij schrijft “Israël is niet het probleem”. Dat is niet juist. Israël is het probleem omdat Hamas. Hezbollah, Iran als eerste prioriteit hebben om Israël te vernietigen. Dat staat boven al het andere. Dus de eigen bevolking komt niet op de eerste plaats. Ook niet op de tweede. Want plaats een en twee zijn voor de vernietiging van Israël en de zelfverrijking van de leiders van Hamas. Als Israël er niet was, was er geen oorlog. (Natuurlijk is dat de omgekeerde wereld, maar dat is hun visie!)

9
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex