Nieuw groen Industrieplan EU jaagt bedrijven juist weg
Klimaatdoelstellingen Parijs blijven overeind
Foto © European Commission 2025, CC BY 4.0.
De Europese industrie heeft zwaar te lijden onder het rigoureuze klimaatbeleid dat de concurrentiepositie van de EU verslechtert. Om toch weer concurrerend te worden heeft de EU nu een Clean Industrial Deal gepresenteerd, die alleen maar meer van hetzelfde inhoudt en zelfs inzet op nog meer vermindering van CO₂-uitstoot. Nog steeds gelooft de EU heilig in niet-werkende industriepolitiek en groene groei. Straks is er dus geen industrie meer. Maar het is nog niet te laat om een andere weg in te slaan, schrijft oud-diplomaat Johannes Vervloed.
In Antwerpen presenteerde de Europese Commissie vorige week woensdag haar Clean Industrial Deal (CID). Deze deal moet voorkomen dat de Europese industrie failliet gaat of naar elders verhuist. De Europese industrie is door het rigoureuze klimaatbeleid van de EU op grote achterstand van de internationale concurrentie gezet, in het bijzonder van die van de VS. De Amerikaanse economie is nu dertig procent groter dan die van de EU, een verdriedubbeling van het verschil sinds de invoering van de euro in 2002. En de vooruitzichten voor de Europese economie zijn met de voortzetting van het klimaatbeleid, met hoge energieprijzen en zware regel- en lastendruk, evenmin gunstig.
De CID, de vertaling door de Europese Commissie van het rapport-Draghi, moet de Europese industrie weer concurrerend maken en voorkomen dat Europa steeds verder afglijdt.
We've presented the Clean Industrial Deal, a bold business plan to support the competitiveness and resilience of our industry.
The Deal will accelerate decarbonisation, while securing the future of manufacturing in Europe.
Press release ↓https://t.co/dGzXBPA9rg pic.twitter.com/0ebcY7Asly
— Paula Pinho (@Pinhopau) February 26, 2025
Groene groei
Het recept is groene groei. De gedachte dat met gericht industriebeleid nieuwe schone industrieën kunnen worden gecreëerd. Deze zullen de huidige industrie vervangen en voor nieuwe banen zorgen. Dat klinkt mooi, maar het is een sprookje. Elke econoom weet dat industriepolitiek niet werkt. De overheid is niet in staat om succesvolle ondernemingen uit te kiezen. Of een bedrijf wel of niet succesvol is wordt door de markt bepaald.
De CID gaat veel belastinggeld kosten, maar is gedoemd te mislukken. Als u dit verhaal leest is er maar één conclusie mogelijk. Europa staat op het punt z’n eigen graf te graven. Vice-president Vance zei het al in München: de problemen in Europa zijn self inflicted. Als op deze weg wordt voortgegaan, zal de industrie in Europa verdwijnen.
Op weg naar Parijs, in 2050, zal er geen industrie meer zijn, zal er niets meer zijn om te decarboniseren. Zoals gesteld: “What’s supposed to become climate-neutral, to decarbonize, if there is nothing left?” Dan zal Europa zoals de slogan luidt klimaatneutraal zijn, maar met een industrie in duigen en een einde aan de welvaartsstaat, die onze ouders met veel moeite hebben opgebouwd.
De reden is dat groene groei niet werkt. Het is een sprookje.
Klimaatneutraliteit
Hoewel er op instigatie van de aanstaande nieuwe bondskanselier van Duitsland Friedrich Merz een pas op de plaats wordt gemaakt met de uitrol van de Green Deal en zijn christendemocratische fractie in het Europees Parlement de Commissie heeft opgedragen gas terug te nemen, is het too little too late. Met drie “omnibus-wetten” en de CID probeert de Commissie de zogenaamde groene wetgeving te vereenvoudigen, maar de akkoorden van Parijs en de maatregelen die genomen moeten worden om de doelstellingen te halen staan nog recht overeind. Sterker nog, de zogenaamde klimaatneutraliteit van de Europese Unie moet volgens het laatste plan van de Commissie tien jaar eerder dan Parijs, om precies te zijn in 2040, al voor negentig procent worden behaald.
De afzwakking van de harde maatregelen om de CO₂-uitstoot terug te dringen zal met de drie omnibus-wetten en de CID wellicht wat lucht geven aan de industrie, maar het proces van de-industrialisering zal daarmee niet worden gestopt.
Omnibus-wetten
Een van de drie omnibus-wetten behelst een versoepeling van de rapportagewetgeving Corporate Sustainability Reporting Directive (CRSD) voor bedrijven. Deze wordt later van kracht en gaat alleen voor de wat grotere ondernemingen gelden, maar is niet van tafel. De European Sustainability Reporting Standards, die ten grondslag liggen aan de CSRD, blijven ongewijzigd.
Nog belangrijker, het Emission Trading System (ETS), het handelssysteem in CO₂-rechten, wordt niet gewijzigd. Elk jaar worden de rechten ingekort zodat bedrijven steeds minder CO₂ mogen uitstoten en gedwongen worden over te schakelen op zogenaamde duurzame productie. Ook alle uitvoeringsrichtlijnen van de Green Deal voor duurzame industrie, landbouw en energie blijven van kracht.
The EU Emissions Trading System (EU-ETS) is a game changer in the fight against climate change. As Europe’s cornerstone climate policy, EU-ETS incentivizes carbon reduction and supports the shift toward a low-carbon economy. pic.twitter.com/cpTa10rpxf
— WEglobal (@weglobalorg) February 27, 2025
Gelijk speelveld
Het zijn allemaal maatregelen die niet gelden voor bedrijven buiten de Europese Unie. De concurrentieachterstand voor Europese ondernemingen is al groot, maar als de uitvoeringsmaatregelen van de Green Deal niet van tafel gaan zal de concurrentiekracht verder verslechteren. Ten opzichte van de concurrenten buiten de Europese Unie zal de concurrentiepositie van de Europese bedrijven verder verzwakken, omdat zij moeten overstappen op duurzame productie. Het is een afgedwongen proces.
Hoe mooi de zogenaamde groene groei ook wordt voorgesteld, de werkelijkheid is dat duurzame productie onrendabel is en dat bedrijven die moeten overstappen op duurzame productie niet kunnen concurreren met bedrijven die dat niet hoeven te doen. De wereld kent sinds jaren een globale economie en ondernemingen die niet mee kunnen komen in de internationale concurrentieslag gaan failliet of worden gedwongen naar elders te verhuizen.
De enige manier om te voorkomen dat de Europese industrie weggeconcurreerd wordt, met welvaartsverlies als gevolg, is om de energietransitie en de overstap naar duurzame productie geleidelijker te laten verlopen. In ieder geval niet sneller dan elders. Een level playing field is een absolute voorwaarde. De Europese Unie moet stoppen met voorop te willen lopen en kijken naar bijvoorbeeld China, dat ook streeft naar duurzame productie en energietransitie maar dat geleidelijker doet en niet in 2050, zoals de Europese Unie, maar in 2060 de doelstellingen van Parijs wil halen.
Verenigde Staten
De grootste concurrent voor de Europese Unie is echter de Verenigde Staten. Daar vindt ook een energietransitie plaats, maar veel langzamer. Men beseft dat voor nog vrij lange tijd fossiele energie, in het bijzonder natural gas, als overgangsbrandstof nodig is. De EU zou er verstandig aan doen niet te snel van het gas af te stappen, de eigen voorraden zoals in Slochteren en de Noordzee te gebruiken en wellicht zelfs te overwegen Russisch gas weer te importeren.
Op die manier zou de Europese staal-, chemische en overige energie-intensieve basisindustrie kunnen overleven en voorkomen kunnen worden dat producten van de basisindustrie uit het buitenland geïmporteerd moeten worden. De basisindustrie produceert grondstoffen en halffabricaten, zoals staal, glas en chemische stoffen. Deze worden gebruikt als input voor de lichte industrie. De lichte industrie verwerkt deze halffabricaten tot eindproducten. De bekende draagvlaktheorie zegt duidelijk dat zonder basisindustrie ook de lichte maakindustrie verdwijnt. Een sterke industriële basis is derhalve cruciaal voor economische groei en werkgelegenheid.
Met alleen een dienstensector kan de Europese economie niet floreren en voor welvaart zorgen.
Leuk die Nationale Klimaatweek, maar ondertussen verdwijnt de industrie
Technologie
Daarnaast zal de technologische ontwikkeling vrij baan moeten worden gegeven om de energietransitie te voltrekken. De ontwikkeling van nieuwe duurzame energiebronnen gaat snel en zal binnen het huidige decennium de productie van schone en goedkope energie mogelijk maken. Het geforceerd doorzetten van de transitie met technologie die slecht presteert, allerlei negatieve bijeffecten kent en de energieprijzen tot ongekende hoogte opjaagt is onverstandig. Windenergie en biomassa zijn achterhaalde technologie. Zonne-energie heeft geen zin in noordelijke gebieden.
Tot de tijd dat nieuwe energiebronnen beschikbaar komen kan gas als overgangsbrandstof dienen.
Met deze aanpak kunnen de Europese economie en onze welvaart worden veiliggesteld. Dat de doelstellingen van Parijs tien jaar later worden behaald is geen ramp. Zelfs de laatste berekeningen van het IPCC geven aan, dat het aanvankelijke worst case scenario RCP 8.5 (klimaatneutraliteit in 2050, anders 3% opwarming in 2100) niet realistisch is. Het gematigdere SSPC-4.5 scenario (met 2% opwarming) wordt thans een hogere waarschijnlijkheidsratio toegedicht. Maar er is veel kritiek op de klimaatmodellen van het IPCC. Een groeiend aantal wetenschappers stelt onomwonden, dat de invloed van de mens op het klimaat (met CO₂-uitstoot) verwaarloosbaar is.
Nog niet te laat
Het is nog niet te laat om de weg van een meer geleidelijke energietransitie in te slaan. De logica van deze weg is vele nieuwe regeringsleiders van centrumrechtse signatuur ook niet ontgaan. Friedrich Merz is niet de enige die deze weg bepleit. Mijn hoop is dan ook gevestigd op de nieuwe regeringsleiders. Zij zijn in staat om de Commissie een halt toe te roepen en te dwingen het huidige rigoureuze klimaatbeleid te herzien en daarmee de regel- en lastendruk voor het bedrijfsleven sterk te verminderen.
Doorgaan op de huidige weg is desastreus. Het zal ons door onze kleinkinderen worden kwalijk genomen.
Over de auteur
Wij hebben een Ministerie van Klimaat en Groene Sprookjes met dat Hermans-leeghoofd als buikspreekpop. Zolang dat ministerie blijft bestaan zal NL nog verder wegzakken in economische drijfzand. Verder zie ik niet zoveel daadkracht bij onze regering maar vooral onbeweeglijkheid. Een recept voor rampzalige ontwikkelingen.
Ze moet van de EU.
Bovendien zijn veel klimaatmaatregels vastgelegd in wetten door voorgaande kabinetten. Zij kan daar niet onderuit zonder eerst die wetten te veranderen, waarin de kamer niet zal meegaan.
Ik zie ook op lange termijn niets veranderen door de gebruikte terminologie.
Het klimaat is heilig.
Durf daar maar eens kritiek op te hebben.
Veel mensen zien de -industrialisatie als een voordeel vanwege de vermindering van CO2 uitstoot.
inderdaad – veel mensen zijn ziende blind.
Iemand schreef: in 2040 is de NL industrie helemaal klimaatneutraal, want niet meer bestaand.
Naar mijn mening een mogelijk scenario.
We kunnen ons afvragen hoe de levensstandaard er dan zal uitzien.
Het feit dat het huidige kabinet niet zo veel doet, is feitelijk al winst. Als we een links VVD-kabinet gehad hadden zoals de afgelopen decennia, hadden de draconische klimaatmaatregelen ons al om de oren gevlogen. Blijft staan dat een beleid van terugdraaien en afschaffen nog steeds hard nodig is.
De Brusselse politiek doet mij steeds meer en meer denken aan de communistische Sovjet tijd waarin elke vijf jaar werd gejuichd dat de vijfjarige plan weer met enorm succes werd afgesloten totdat het geheel na viertig jaar bedrog en leugens in elkaar stortte door al die opgespaarde economische en politieke ellende gebaseerd op de communistische ideologie.
Brussel lijkt het nu dunnetjes over te doen. Van fouten zou je moeten leren, denk je.
Klimaat ideologie.
of klimaat idioterie
Van de opwarming van 1,5 graad die sinds Napoleon heeft plaatsgevonden, is maar 0,1 tot 0,2 veroorzaakt door fossiele CO2. Dat kun je berekenen op basis van natuurkunde.
Bovendien zijn er duizenden natuurkundigen op deze wereld die datzelfde rekensommetje al hebben gemaakt. Dus waarom kijkt de linkse partijen, de christendemocraten en de EU-commissie weg van die feiten? Waarom is er een massieve indoctrinatie-campagne gaande die hardnekkig beweert dat een ‘groot deel’ van de opwarming door de mens is veroorzaakt?
Omdat het wordt voorgesteld als een bedreiging ‘voor iedereen’ en dat maakt het kudde-instinct los in de mens. Net als bij corona en Rusland, maakt de blinde overlevingsdrang een oerangst los in de mens die alle redelijkheid uitschakelt. Als veel mensen eenmaal rotsvast zijn geloven in de waan die hen is opgedrongen, zullen ze die met hand en tand verdedigen, alleen al om niet de aansluiting met de groep te missen en niet het gevoel te hebben dat ze jarenlang een stommeling zijn geweest.
En zo blijven de mensen in de macht van de politici die deze waan hebben opgedrongen.
Helemaal waar. Een (m.i.) goed boek over het verspreiden van (onterechte) angst door de overheid (en de gelieerde instituten) en aantasting van de vrijheid van meningsuiting, de negatieve invloed van consensus en conformisme e.d. is: “De maakbare mens” van Bina Ayar. Zeer aan te bevelen.
Indien vrijwel elke beleidsbeslissing niet in het belang is van de samenleving kun je dit uiteraard domheid noemen maar de kans is beduidend groter dan het een weloverwogen keuze is. Het westen wordt economisch, sociaal en cultureel gesloopt, we staan er bij en kijken er naar. Maar blijf vooral analyseren en stemmen, dat zal ze leren……proest.
Ik krijg de indruk dat de schrijver verbaast is dat de EU blijft doorgaan op het pad wat ze al meer dan 20 jaar geleden zijn ingeslagen en waardoor we steeds verder achterop raken bij de VS, China en andere grote economische spelers.
“De ontwikkeling van nieuwe duurzame energiebronnen gaat snel en zal binnen het huidige decennium de productie van schone en goedkope energie mogelijk maken. ”
Het probleem is niet de productie van energie. Het probleem is opslag en transport. Je kunt prima goedkope groene energie produceren, maar je kunt het niet opslaan en niet transporteren (althans het laatste niet zonder veel verlies). Daarom zijn olie en gas zo handig: je kunt het bewaren en vervoeren. Het is er altijd als je het nodig hebt. Het enige zinvolle alternatief is nucleair. Die energie kun je ook niet opslaan of transporteren, maar met een dicht netwerk van kleinere nucleaire reactoren kun je dat probleem adresseren. Het is niet zinvol om de Sahara vol te zetten met zonnepanelen, of de Noordzee met windmolens. Energie is per definitie een lokale aangelegenheid; totdat Tesla of een andere partij baanbrekende batterijtechniek rendabel op de markt kan brengen. Daar kun je natuurlijk niet op wachten. Toch maar blijven doorgaan is wel zo dom dat het verdacht wordt.
Ik kan geen enkele nieuwe duurzame energiebron bedenken die de laatste jaren is ontwikkeld. Zon en windenergie is niet nieuw, net als waterkracht en geothermie. Kernenergie op basis van kernsplitsing bestaat ook al 70 jaar, kernfusie duurt nog decennia voordat dat toepasbaar is.
Een gematigde aanpak om de CO₂-uitstoot te verminderen is in mijn ogen geen oplossing. Gezien de huidige stand van de Europese politiek en elite, die alle realiteitszin lijken te hebben verloren, is het onwaarschijnlijk dat zij in staat zijn om een evenwichtige strategie te hanteren. De rol van CO₂ bij de opwarming van de aarde wordt door veel wetenschappers ter discussie gesteld. Zij wijzen op zonneactiviteit en natuurlijke klimaatcycli als mogelijke oorzaken van temperatuurstijgingen. Door stijgende kosten en hoge werkloosheid en daling van welvaart, zullen de Europese burgers hopelijk uiteindelijk in verzet komen en afdwingen dat er leiders komen die wel naar de burgers luisteren in plaats van ze mee te nemen in deze neerwaartse spiraal.
De energietransitie in Europa stuit op nog meer obstakels:
•Zo is er een overbelast elektriciteitsnet. In Nederland en Duitsland kan nieuwe duurzame energie niet goed worden aangesloten door capaciteitstekorten.
•Er is blijvende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Ondanks de klimaatdoelen blijven gas, olie en steenkool nodig, vooral door tekort aan kern- en hernieuwbare energie.
•De wind en zonneparken worden duurder en lopen vast door vergunningen en inflatie.
•Boeren protesteren tegen de onteigening van hun land, het afpakken van familiebedrijven en de bijkomende economische belangen.
•Bedrijven willen van gas af, maar stroomprijzen zijn onstabiel en infrastructuur ontbreekt.
•Er is veel maatschappelijke weerstand tegen wind en zonneparken. Zonneparken vervormen het landschap en mensen krijgen klachten van windturbines die een infrageluid maken die slecht is voor de gezondheid. Je ziet daardoor veel protesten tegen wind- en zonneparken die zorgen voor juridische vertragingen.
Kortom: ‘minister’ Jetten heeft een puinhoop achtergelaten.
In principe is het niet erg als je vervuiling van de natuur wilt tegengaan maar als je de enige samenleving bent die dat doet maak je jezelf wel erg zwak ten opzichte van landen die dat niet doen.
Vervuiling tegen gaan is prima, hoogst noodzakelijk zelfs als je ziet hoe de leefomgeving verloedert en de natuur op veel plaatsen als afvaldump wordt gebruikt.
Dat is echter heel wat anders dan megalomaan denken dat je de aarde moet/kunt redden met idiote, contraproductieve wetten en regels. Niets is gevaarlijker dan grote gedachten in een verder leeg hoofd.
Wat eigenlijk gebeurd is dat de welvaart in Europa in een razend tempo compleet afgebroken wordt. Door mensen die het niet aan den lijve zullen merken voor een doel dat nergens op slaat. En dan komt daar dat wapengekletter in het oosten nog eens bij. Voor geinformeerde mensen die van Jeffrey Sacks en John Mearsheimer wat achtergrondinfo wilde bestuderen geen wonder dat we nu zien dat de Eu weer eens de domste reactie geeft die denkbaar is. Maar we deugen hard en oorverdovend.