Coronacrisis: verstrikt in een web van chaos

Deel dit OpinieZ artikel

Titelfoto: ©️Redactie OpinieZ

Maanden verder, maar niets opgeschoten. We zitten nog steeds in een lockdown met een avondklok. De uitweg uit deze crisis lijkt nog ver weg. De zoveelste routekaart en beloftes zijn op ons afgevuurd. Als zoethoudertje mogen we een middagje naar de dierentuin, nou ja, een paar van ons dan. Hoe gaan de mensen die ons in deze situatie hebben gerommeld ons hier ooit uit halen? vraagt Robert Raupach zich af.

[responsivevoice_button voice=”Dutch Male” buttontext=”Beluister dit artikel”]

Bijna twee maanden geleden heb ik voor het laatst over corona geschreven. Ten opzichte van eind februariis er helaas niet veel ten positieve veranderd. Integendeel, Rutte en De Jonge hebben zich nog meer verstrikt in hun web van onnavolgbaar beleid. Of het nu gaat om versoepelingen die dan toch weer niet doorgaan, het nog steeds rammelende vaccinatiebeleid of de dreigende testsamenleving.

Zwabberbeleid

Allereerst mogen Rutte, De Jonge en hun hoofdadviseurs van het OMT en RIVM van geluk spreken dat de weergoden hen momenteel nog goed gezind zijn. De drie zomerse dagen begin april waren een voorproefje van het gedrag van ons burgers zodra de zonnestralen beginnen te kietelen. De situaties in de openbare buitenruimte waren haast niet te beheersen voor de burgemeesters van vooral grote steden, die niet voor niets het kabinet smeekten om versoepelingen in de buitenlucht. Na maanden opsluiting en avondklok willen mensen gewoon de parken, natuur en steden in, begrijpelijkerwijs. Het is slechts een kwestie van tijd voordat het kwik weer stijgt en we dezelfde taferelen als op die drie genoemde dagen zien. Ondanks dat iedereen dit kan voorzien schuift het kabinet zijn verantwoordelijkheid weer eens door naar de burgemeesters om het op te lossen.

Strategisch lekken

Inmiddels is het met opzet lekken van stukjes informatie naar bevriende pers een traditie geworden in de aanloop naar een persconferentie. Afgelopen dinsdag echter noemde Rutte het uitlekken van de geplande versoepelingen voor 21 april ‘ongelukkig’. Het past perfect in het profiel van de leugenpremier, dat als iets hem niet uitkomt of op teveel weerstand stuit – in dit geval van de witte jassen – hij dit een ongelukje noemt. Dat ze eens moeten stoppen met dat systematisch lekken om te peilen hoe iets zal vallen in de maatschappij, komt blijkbaar niet bij hem op.

https://twitter.com/annemariegelder/status/1382668370277974020?s=21

Shoppen in data

Op welke indicatoren de overheid haar beleid baseert blijft een raadsel. Was in het begin vooral het aantal overlijdens (dat inmiddels gelukkig fors gedaald is) de bepalende factor, nu lijkt het erop dat er vooral geshopt wordt in de meest alarmistische indicator van dat moment. Inmiddels zijn we achtereenvolgens bestookt met R-waardes, besmettingen, ziekenhuisopnames, IC-opnames en natuurlijk de diverse exotische varianten die her en der ontdekt zijn. Toen bijvoorbeeld de basisscholen weer opengingen wisten we dat de besmettingen daardoor zouden stijgen. Nu dat daadwerkelijk zo is, lijkt dit tegen ons gebruikt te worden om niet verder te versoepelen.

De logica en ratio zijn volledig zoek. Dat de lockdown niet werkt is overduidelijk en de buitenproportionaliteit spat ervan af. Ach, dit is eigenlijk niets nieuws meer in deze crisis, waar het beleid meer lijkt op een potje dobbelen in het casino dan op een doordachte strategie.

Druk op de zorg

Het drukmiddel van dienst is op dit moment het aantal IC-opnames. In Nederland is blijkbaar geld voor van alles en nog wat, maar in veertien maanden is er geen euro uitgegeven om structureel de IC-capaciteit te verhogen. De beloofde zorgbonus laat ook nog op zich wachten. De suggestie om de handen aan het bed uit Cuba, die ook in Bergamo hebben ondersteund, in te zetten werd van tafel geveegd omdat deze mensen bijvoorbeeld niet over een zogenaamde BIG-registratie zouden beschikken. Dán wíl je deze crisis gewoon niet doortastend oplossen als je blijft emmeren over dit soort bureaucratisch geneuzel. En sowieso beste mensen; wij kunnen dus geen 800 patiënten extra in het land aan, verdeeld over alle ziekenhuizen, nadat we ons langer dan een jaar aan de situatie konden aanpassen? Dan is er sowieso iets grondig mis.

Vaccineren

We kunnen in Nederland elke maandag exact vertellen hoeveel coronaboetes er in de voorgaande week zijn uitgeschreven, maar het aantal gezette prikken is drie-en-een-halve maand later nog steeds een ‘schatting op basis van allerlei gegevens’. In het weekend en begin van de week stond de teller zelfs een aantal dagen stil, voordat hij vlak voor de persco van 3,2 miljoen naar 3,9 miljoen sprong. Ondanks deze flinke toename binnen enkele dagen zijn de beloofde tweeëneenhalf miljoen vaccinaties per week nog steeds niet gehaald, we zitten niet eens op de helft daarvan.

Gecalculeerd risico

Maar waar het de afgelopen anderhalve week nog meer over ging dan over de tegenvallende prikcijfers van Hugo waren de bijwerkingen van enkele vaccins. In principe is het heel simpel: een vaccin moet veel meer coronabesmettingen voorkomen dan bijwerkingen opleveren. Volgens iedere expert op dat gebied die de afgelopen tijd in de diverse media is geciteerd doen de vaccins van in dit geval Astra Zeneca en Janssen dat.

Weten we het nu daadwerkelijk te presteren om de spectaculaire krachtsinspanning van de ontwikkeling van deze vaccins teniet te doen door het risicomijdende gedrag waar we in het Westen zo verslaafd aan zijn geraakt? We moeten een gecalculeerd risico durven nemen, en de cijfers over Janssen én Astra Zeneca vormen geen enkel rationeel risico. En net als Hugo de Jonge lijkt corona ook nooit meer weg te gaan, dus we zullen er toch aan moeten wennen dat het virus linksom of rechtsom consequenties zal hebben.

Wij weten het beter

‘Gelukkig’ zit niet alleen ons land opgescheept met corona, maar de hele wereld. Veel kansen dus om van successen elders te leren en deze aanpak ook hier toe te passen. Zou je denken. Wij hebben Hugo, en Hugo weet alles beter. Zo is bijvoorbeeld de ruimte tussen de eerste en tweede prik in het Verenigd Koninkrijk twaalf weken. Mede daardoor hebben zij inmiddels bijna 50% van de bevolking die belangrijke eerste prik kunnen geven. De Gezondheidsraad in ons land adviseerde dit overigens ook.

Maar wat zegt Hugo: “Het zou tot te veel onrust en onduidelijkheid onder de bevolking én te veel inspanning voor de GGD’s leiden”, en verder: “We moeten de geringe voordelen van het uitstellen van de tweede prik dus afwegen tegen de nadelen die het heeft”. Tja, die Engelsen zullen het wel niet begrepen hebben, maar ja, die hebben dan ook geen Hugo. Hetzelfde geldt voor het vaccineren van enkel nog 60-plussers met Astra Zeneca in Nederland. De EMA adviseert: doorprikken zonder leeftijdsgrens. Maar onze Gezondheidsraad denkt het beter te weten. Iedere dag minder vaccineren dan mogelijk betekent meer doden dan nodig.

Testsamenleving

Naar de dierentuin, een festival of een hapje eten op het terras? Het kan straks allemaal weer, je moet alleen even een testje doen. Terwijl inmiddels iedereen zich ervan heeft laten overtuigen dat de kans op besmetting in de buitenlucht extreem laag is (namelijk 1 op 1.000) wordt de testsamenleving ons verkocht als dé oplossing om weer onze vrijheid terug te krijgen. Bovendien weten we dat het virus zich moeilijker verspreid in de hogere temperaturen waar we nu op afkoersen.

Dat levert automatisch ook minder besmettelijke mensen op, waardoor ook binnenactiviteiten minder ‘gevaarlijk’ worden, helemaal met inachtneming van anderhalve meter afstand en mond- en neusbescherming. Van die besmettelijke mensen schijnen er momenteel overigens ruim 160.000 te zijn, volgens het coronadashboard van de overheid. Minder dan 1% van de totale bevolking. Wat was er ook alweer zo verachtelijk en onrealistisch aan het plan van HerstelNL van veilige zones en bescherming van kwetsbaren? Je zou 99 van de 100 Nederlanders in theorie zo hun leven grotendeels terug kunnen geven.

Verslaafd aan testen

Net als Annelies Strikkers vorige week hier betoogde heb ik principieel bezwaar tegen een overheid die haar burgers per definitie als ziek bestempelt totdat zij het tegendeel hebben bewezen door middel van een test met een staaf in de neus. De Jonge gaf in de persconferentie deze week aan dat we in augustus ‘terug naar normaal’ zijn. Voor het gemak stellende dat er voor begin mei weinig tot geen versoepelingen komen, vraag ik me sterk af wat voor zin het optuigen van deze testsamenleving überhaupt heeft voor een uiterst korte periode van drie maanden.

Of maakt de testsamenleving straks een blijvend onderdeel uit van De Jonges normaal? De voorgespiegelde testsamenleving lijkt het zoveelste zoethoudertje van het kabinet om tijd te kopen, omdat gevoerd beleid faalt. De enige testsamenleving die ik wil is er eentje waar we politici en bestuurders testen of zij capabel zijn voor de opdracht die hen is toevertrouwd.

Perspectief

Dinsdag presenteerden beide heren opnieuw een routekaart voor de komende maanden. Complimenten overigens voor het feit dat er voor het eerst geen universitaire graad benodigd is om hem te kunnen begrijpen. Nog maar weinig mensen zullen er echter nog fiducie in hebben dat dit openingsplan daadwerkelijk zo uitgevoerd zal worden. De voorgaande routekaarten konden na enkele dagen linea recta de prullenbak in.

https://twitter.com/roelgrif/status/1382472740515495936?s=21

De meeste hoop vestig ik op het zomerse weer dat, net als in de zomer van 2020, het virus iets laat uitdoven. De hoop dat het falend beleid alsnog rechtsomkeert maakt vanuit de doodlopende weg die men is ingeslagen, is klein. Met oogkleppen op en een ego zo groot als de Ziggo Dome moet en zal de wil van beide heren uitgevoerd worden, dankbaar gesouffleerd door de Van Dissels en Gommers’ van het land. In de tussentijd is het aan de gewone burger om dagelijks een kaarsje te branden opdat GGD en ziekenhuizen onder het juk van het beleid uit kunnen komen en het vaccinatietempo dusdanig opvoeren dat we de herfst in kunnen met groepsimmuniteit. Dat geldt natuurlijk alleen als er dan nog vaccins over zijn die we in mogen zetten van de wijze heren en dames van de Gezondheidsraad.

Op 7 juli zou onze samenleving in Nederland er weer redelijk normaal uit moeten zien, volgens het openingsplan. En tot het zover is: was vooral vaak je handen en hoest en nies in je elleboog.

Over de auteur

Robert Raupach

Deutsche Gründlichkeit vermengd met Nederlandse nuchterheid. Kritisch en altijd benieuwd naar de andere kant van de medaille.

Recent gepubliceerd

Archief

• Politiek Nederland12 juli 2023Eindelijk heeft eindbaas Rutte de uitgang gevonden
• Klimaat en Milieu15 juni 2023Eindeloos alarmisme over prachtig Nederlands landschap
• Klimaat en Milieu13 april 2023Ik houd van benzineauto’s, vlees en verre vakanties. Nou èn?
• Politiek Nederland26 februari 2023Weglopen, wegpesten en wegblijven

Deel dit OpinieZ artikel