NOS-berichtgeving Israël: kille kennismaking met de mediamachthebbers
Hoe een kritisch rapport onder de tafel werd geveegd
- NOS-berichtgeving Israël: kille kennismaking met de mediamachthebbers - 9 september 2026
- Over de snoeiharde uitspraken van de Israëlische minister Ben Gvir - 29 augustus 2026
- De echte macht en de echte rebellie - 16 augustus 2026
Foto: watlerenweonzekinderen.nl
Wie werkelijk de waarheid aan het licht wil brengen, leert de mediamachthebbers van de gevestigde orde kennen. Dit geldt voor iedereen die onwelgevallige feiten onder de aandacht brengt, of dat nu feiten over de boeren zijn, over immigratie of over welk onderwerp ook. Zelf heb ik het nergens zo erg meegemaakt als over Israël, vooral sinds wij een rapport uitbrachten met kritiek op de NOS.
Het oude spreekwoord zegt: Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel. Zou dit werkelijk zo zijn? Soms denk ik dat we dat graag geloven omdat het ons geruststelt. Omdat het de illusie van veiligheid biedt, en hoop voor de toekomst.
Maar heeft de waarheid gewonnen de afgelopen jaren? Een jaar na het verschijnen van ons goed gedocumenteerde rapport over de NOS-Israëlverslaggeving voor de jeugd vraag ik me serieus af of het mogelijk is om de waarheid aan het licht te brengen als de mediamachthebbers dat niet willen.
Kantelpunt
Voor 7 oktober 2023 wist ik wel dat de meeste media niet neutraal waren over Israël, en een enkele keer schreef ik daarover. Maar er waren zaken dichterbij huis die zoveel dringender leken. De immigratie die ons land ingrijpend verandert, de benarde positie van de boeren, de soevereiniteitsoverdracht aan de antidemocratische EU en vooral het uithollen van onze democratie.
In al deze zaken stonden en staan onze gevestigde media aan de verkeerde kant, namelijk aan de kant van de gevestigde macht die op alle punten van deze incomplete opsomming de fout in gaat. Toch ging ik pas na 7 oktober 2023 beseffen hoe verziekt ons systeem was.
Die eerste weken… talloze media grepen elke gelegenheid aan om het zwaar getroffen Israël zwart te maken. De sympathie voor Israël onder de bevolking moest er blijkbaar snel en grondig uitgestampt worden. Deze media deden geen neutraal verslag; hun missie leek te zijn om Nederland op te voeden. ‘Dit zijn de schurken, dat zijn de slachtoffers. Aan deze kant moet je staan.’
Achteraf bezien was het niet eens zo dat de gevestigde media hun masker lieten vallen. Het waren onze illusies over hun integriteit die niet meer niet meer houdbaar bleken.
Stukken schrijven, klachten indienen
En toch had ik nog wel illusies. In een open debat zou duidelijk worden wat waar was, en dus schreef ik artikelen: eerst vooral stukken om zaken uit te leggen, later steeds meer factchecks op foutieve berichtgeving door de gevestigde media. Ja, Hamasleiders hebben echt gezegd dat ze 7 oktober willen herhalen totdat Israël zou zijn vernietigd. Nee, Gaza was geen openluchtgevangenis.
Dergelijke info was niet of nauwelijks terug te vinden bij de NPO en de kwaliteitskranten. Gelukkig waren er nog media die wel te vertrouwen waren, maar buiten de Joodse en pro-Israëlmedia waren dat er beschamend weinig.
Mijn artikelen vonden weerklank, maar vrijwel alleen bij mensen die toch al doorhadden wat er mis was. Hoe moest ik degenen bereiken die dagelijks indoctrinatie over zich heen kregen van media met een anti-Israëlbias? De NPO leeft van belastinggeld en is ons in principe verantwoording schuldig. Dus diende ik klachten in, maar die liepen stuk op de beschermende muur van de ‘toezichthouders’.
Onderzoek
Net op het moment dat ik de moed dreigde te verliezen, klopte José Hak bij me aan.
De NPO-verslaggeving voor de jeugd – educatieve video’s en de NOS-jeugdjournaals – is kleiner in omvang, maar heeft dezelfde problemen als de verslaggeving voor volwassenen. Bovendien: al die jeugdjournaals en uitlegvideo’s zijn op vrijwel alle scholen van Nederland te zien. Het gaat hier dus om lesmateriaal, en lesmateriaal moet voldoen aan educatieve normen. Het moet leerlingen neutraal informeren en aanzetten tot kritisch denken.
José vroeg of ik mee wilde werken aan een onderzoek naar dit NOS-materiaal, en ik stemde graag toe. Ondersteund door een groep vrijwilligers analyseerden we tientallen video’s en schreven een rapport. Het kwam uit op 9 september 2025.
In dat rapport hebben we punt voor punt aangetoond wat er allemaal mankeerde aan wat (voornamelijk) de NOS de jeugd vertelde in de eerste anderhalf jaar na 7 oktober 2023. Alles wat wij schreven is voor iedereen te controleren. In alle analyses staan linkjes naar het beoordeelde materiaal, dus iedereen kan de analyses direct vergelijken met de video’s. Talloze linkjes naar bronnen onderbouwen onze opmerkingen.
We hebben het materiaal getoetst aan de normen die de NOS zelf zegt te hanteren, en eindeloos opgesomd waar die normen geschonden werden. Zoals gezegd, iedereen kan zo controleren of onze conclusies kloppen. De video’s die wij analyseerden vormen geen kleine selectie; het is een enorme steekproef die een duidelijk beeld geeft van het totale aanbod.
In de media
Bart Nijman en ik bespraken het rapport in de Nijman & Charante podcast en ik schreef erover op OpinieZ. Verder besteedden Wynia’s Week, de Telegraaf, Wierd Duk, EW Magazine en NieuwRechts (ook nog met een podcast) er aandacht aan. Ook talloze Joodse en pro-Israël media deden verslag, maar u ziet al wat in dit rijtje ontbreekt. De ‘kwaliteitskranten’ en de NPO waren niet geïnteresseerd, zelfs niet om het rapport af te kraken.
Dat komt niet doordat we deze media niet benaderd hadden. We hebben journalisten, columnisten en redacties aangeschreven, en kwamen nergens binnen. We probeerden het via de politiek, en er werden Kamervragen gesteld, maar die liepen op niets uit. Martin Bosma zwaaide met ons rapport tijdens een mediadebat. Het had allemaal geen effect; de gevestigde orde hield zich doof.
Feiten tellen niet
Het leek alsof er een cordon sanitaire was ingesteld om een debat over de kwaliteit van Israëlverslaggeving te verhinderen. En dat terwijl een inhoudelijk debat hard nodig was, want de verslaggeving draaide niet meer om feiten, maar om een opgelegd narratief. Voor wie oplette was dit laatste al snel duidelijk, en telkens komt er meer bewijs dat luidkeels verkondigde verhalen inderdaad niet klopten.
De bereidheid om wilde beschuldigingen tegen Israël zonder onderbouwing te publiceren, stak schril af bij de weigering om grondig onderzochte feiten in het voordeel van Israël ruim aandacht te geven. Deze eenzijdigheid vonden we ook in het videomateriaal voor de jeugd. We konden een schaterlach dan ook niet onderdrukken toen we de reactie van de NOS op ons rapport lazen:
“De suggestie dat onze berichtgeving bol zou staan van fouten, sturend of zelfs agenda-gedreven zou zijn werpen we ver van ons. Als er onverhoopt een fout in de berichtgeving sluipt, wordt die ruimhartig rechtgezet.”
Wij waren zelfs nog te beleefd geweest om te stellen dat er sprake was van een agenda bij de NOS, al is het bijna niet mogelijk om tot een andere conclusie te komen. Verder verwijs ik u graag naar de bijlagen bij het rapport waarin tientallen analyses staan die – helaas – aantonen dat het NOS-materiaal voor de jeugd inderdaad bol staat van de fouten. En rectificeren? Laat staan ruimhartig? Die schaterlach ontsnapte ons niet voor niets.
Kritiek is verboden
Kritiek was niet welkom, wat ook bleek toen vicepremier Mona Keijzer het waagde om zeer milde kritiek op de NOS te hebben. Zij beaamde een controleerbaar feit over de NOS (het letterlijk overnemen van de informatie die het Ministerie van Gezondheid van Hamas levert) en dat leidde tot een hysterische week bij de NPO-talkshows.
Aan de talkshowtafels ging het geen moment over het waarheidsgehalte van de kritiek, welnee. De een probeerde de ander te overtreffen in verontwaardiging over deze ‘aanval’ van vicepremier Keijzer op de ‘onafhankelijke’ journalistiek. Zelfs de Ombudsman voor de Publieke Omroepen bemoeide zich ermee en ontwaarde een gevaar voor de democratie.
Waarom gingen al deze mediafiguren zo verontwaardigd tekeer zonder te checken of de kritiek zelf terecht was? Destijds concludeerde ik dat daar angst achter zat. Angst dat het kaartenhuis van leugens niet bestand zou zijn tegen een inhoudelijk debat. En als het debat niet op inhoud te winnen is, kan een machthebber nog altijd een ander wapen gebruiken: critici het zwijgen opleggen.
Natuurlijk zagen de mediamachthebbers dit anders; zij riepen dat zij opkwamen voor de persvrijheid. Maar in werkelijkheid beschermden zij hun eigen positie en die bescherming was al bijna volmaakt. Dankzij aanbevelingen in overheidscampagnes over mediawijsheid hebben zij het monopolie op het grote gelijk, toezichthouders weren klachten af en – het belangrijkste – al deze media dekken elkaar.
Dubbele schok
Eigenlijk was het voor ons als schrijvers van het rapport een dubbele schok. De eerste schok was dat het NOS-materiaal nog eenzijdiger was dan we dachten. Onze aanname dat grove fouten uitzonderlijk zouden zijn, klopte niet. Verreweg de meeste uitlegvideo’s en jeugdjournaals hadden ernstige gebreken.
Maar de tweede schok kwam harder aan. Wij dachten dat ook in de media velen het belangrijk zouden vinden om de jeugd te beschermen tegen indoctrinatie. We dachten dat mensen geschokt zouden zijn door alle misstanden die wij aantoonden. Maar op een enkele gunstige uitzondering na negeerden journalisten wat wij aan het licht brachten.
Hoe doorbreek je het zwijgen van een gevestigde orde die geen gesprek wil? Dat is de puzzel waar ik me al een tijdje het hoofd over breek. De veronderstelling van Andrew Fox dat de mediamachthebbers na alle onthullingen alsnog aan waarheidsvinding gaan doen, lijkt me dan ook erg optimistisch.
Wint de waarheid?
De waarheid is sterker dan de leugen, maar alleen als die waarheid gehoord wordt. De volstrekte weigering van de gevestigde orde om een inhoudelijk debat te voeren over de demonisering van Israël bewijst vooral hun angst voor die waarheid. Helaas hebben zij een mediabastion weten te creëren waarin dissidente geluiden geweerd kunnen worden.
Wat mij wel eens stoort aan geruststellingen over de winnende waarheid, is de gemakzucht van sommigen. ‘Waarom zou je je druk maken over de leugens? De waarheid komt uiteindelijk toch wel aan het licht!’ Zou het? Zomaar vanzelf? Ik denk het niet. Als wij niet bereid zijn om met alles wat we in ons hebben te vechten voor de waarheid, geven we de onwaarheden kans om alles te overwoekeren.
En als het de machthebbers lukt om het vrije internet te beteugelen – met name dat vrijgevochten X waar we nog wel dissidente geluiden horen – dan zijn ook wij afgesneden van informatie die ons in staat stelt door de propaganda heen te kijken. Hoe lang zal ons denken dan nog vrij zijn? Daarom is het belangrijk om niet op te geven en de mediamachthebbers geen rust te gunnen.
Wie de strijd voor de waarheid niet serieus neemt, zal hem verliezen.
U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Waardering wederom voor dit huzarenstuk, journalistiek zoals het hoort! Tegelijkertijd weerzinwekkend te zien hoe met name de NOS de giftige leugens dagelijks verkondigt.
Uw slotzin en ‘de aanhouder wint, is wat ons rest.
Dank Maaike voor dit welgeformuleerd artikel dat, zoals je al aangaf bij mensen die op dit platform goed wordt begrepen. Ik heb al jaren medelijden met onze jeugd die dag in dag uit wordt gedwongen om, al vanaf de lagere school, door een politiek hoepeltje te springen in plaats van te leren wat waarheid is en wat niet. De jeugd is ook niet voor niets geestelijk zwak en terneergeslagen in plaats van wat jeugd zou moeten zijn in een samenleving; een sprankeende energie naar de toekomst.
Ik denk dat de feiten die je noemt in dit artikel maar ook in andere artikelen die je geschreven hebt een goede onderbouwing kunnen zijn in een juridisch geschil dat ON tegen de beslissing van de minister van Cultuur tot opheffing van de uitzendlicentie via de NPO zal aangaan.
Bij een eerlijke re chtspraak wel, maar van onze D66-rechters en OM66 hoef je niets te verwachten
Goede journalistiek zou motieven en daden van beide kanten belichten en de conclusie overlaten aan de lezer.
Propaganda belicht motieven en daden slechts van één kant en herhaalt zichzelf min of meer.
Als aan een praattafel in een praatprogramma iedere deelnemer ongeveer dezelfde invalshoek heeft, is dat heel verdacht. Dat kan eigenlijk niet en kan nooit echte discussie opleveren.
Op internet en in boeken kan men echter nog steeds de andere kant van het verhaal ontdekken.
Goede journalistiek moet de waarheid aan het licht brengen overal in de samenleving. Ik zou weleens willen weten wat de antecedenten zijn van onze deugdleiders wat betreft klimaat, beleggen, etc. uitsluitend om te beoordelen of deze mensen naleven wat zij Nederland opleggen.
Het is prima als een ieder zijn eigen mening presenteert als ‘waarheid’. De democratie is uitgevonden om vreedzaam om te gaan met al die verschillende waarheden, maar dan moeten ze wel gehoord kunnen worden.
Het gaat pas fout als mensen hun eigen waarheid ook aan anderen gaan opleggen.
Het mooiste is ook nog dat juist die mensen die hun waarheid aan anderen willen opdringen, die anderen betichten van fascisme.
Dat dus … En als er al eens iemand de waarheid verteld, wordt deze steevast en voortdurend in de rede gevallen, waarbij de discussieleider, die zelf duidelijk ook tot het narratief behoord, niet ingrijpt, waar hij dat wel doet als een spreker van het narratief in de rede wordt gevallen.
De laatste keer dat ik (jaren geleden) NPO1 luisterde was er een ‘discussie’ tussen twee studiogasten over het terughalen van ISIS-moeders uit Irak. Beide gasten waren het roerend met elkaar eens: die moesten teruggehaald worden mét kinderen. Vol walging heb ik die zender afgezet en nooit meer aangezet.
Vinden we het vreemd dat een Afd/PVV/FvD /Franrijk/Belgie en UK zoveel gehoor krijgen? Het gevolg van het feit dat de gevestigde orde er alles aan kan doen om het eigen straatje schoon te houden is voor veel mensen met gezond verstand zichtbaar. Je hoeft het niet eens te zijn met de partijen maar ga in gesprek en probeer verbinding te krijgen. Het cancelen in talkshows is stuitend. We halen een ander geluid ( met al zijn gebreken) ook uit ons bestel. Politici ga vooral zo door en jullie worden ingehaald en voorbij gestreefd door de “democratische” anders denkenden.
Heb het lef om de stikstof waanzin uit te stellen;
heb het lef;
om een immigratiestop en nareizigers stop door te voeren (m.u.v echte vluchtelingen):
om de waanzijn van het belasten van niet gerealiseerde waardestijgingen te stoppen;
veel werkelozen harder aan te pakken, werk genoeg;
de boeren met een vergunning een periode van 20-30 jaar te geven om hun bedrijf voort te zetten resp. af te bouwen:
per direct de gasputten open te houden. Ruime vergoeding voor Groningen;
om veel van het geld voor de Navo snel en gedeeltelijk te gebruiken om de wegen en bruggen op orde te brengen, hoe moeten de vele voertuigen via de havens van Antwerpen, Rotterdam en Hamburg rijden of omrijden.;
per direct een aantal internationale verdragen tijdelijk terzijde te schuiven totdat we onze eigen zaken op orde hebben en niet aan de leiband van Brussel te lopen:
om onze bijdrage aan veel waanzin uit Brussel te korten en terug te gaan naar een gezamenlijke markt.
Ga snel terug naar de basis toen we nog zelf het initiatief konden nemen en de ondernemers geld konden verdienen om alle mooie sociale voorzieningen te kunnen betalen.
Weer een mooi stuk Maaike. Het is vechten tegen de bierkaai of gevestigde orde! Naar mijn mening is het een hopeloze strijd omdat de massa het niet ziet! De obsessie om Israël te demoniseren is de opmaat naar de oorlog tegen Israël die gaat komen.
Hulde Maaike voor je onverschrokkenheid en vastberadenheid. Blijf je a.u.b. uitspreken voor de waarheid en onweerlegbare feiten en leugens benoemen.
Als het zo moeilijk is om het publiek te bereiken dat zichzelf alleen informeert via de gevestigde media, dan heb ik misschien een idee. In de 70-er jaren was ik links en het narratief in de media was over het algemeen rechts. Ook toen zagen wij dat veel werd verzwegen of verdraaid. In Utrecht (wellicht ook in andere plaatsen?) kwam De Muurkrant, letterlijk geplakt op muren, in het openbaar, voor iedereen leesbaar. Niet dat alles wat daarin stond geschreven klopte, want communistisch, maar élk publiek werd ermee bereikt. Men stond te lezen!
Is dat wellicht te overwegen, mevrouw Charante? Dan blijft het niet bij preken voor eigen parochie.
Van Charante heeft voldoende concrete voorbeelden verzameld om van NOS en NTR een serieuze inhoudelijke reactie te mogen verlangen. Maar in haar column beweert ze veel meer dan haar rapport kan dragen. Journalistieke fouten en eenzijdige keuzes worden bij haar aanwijzingen voor structurele anti-Israëlische bias; die mogelijke bias wordt vervolgens opgevoerd als aanwijzing voor een agenda; en het uitblijven van aandacht voor haar rapport wordt tenslotte geïnterpreteerd als bewijs dat een mediabastion die agenda beschermt. Vooral die laatste twee stappen zijn niet aangetoond.