Over de snoeiharde uitspraken van de Israëlische minister Ben Gvir
Discussie over 'ontmenselijking' werkt twee kanten op
- Anti-Israël film NAZA verdient geen applaus, maar hoon - 17 september 2026
- NOS-berichtgeving Israël: kille kennismaking met de mediamachthebbers - 9 september 2026
- Over de snoeiharde uitspraken van de Israëlische minister Ben Gvir - 29 augustus 2026

Itamar Ben Gvir. Foto: CC0
De Israëlische minister Ben Gvir deed stevige uitspraken over het elimineren van Hamas-terroristen. Uitspraken die hem het verwijt van ontmenselijking opleverden. Anders dan bij Hamas plaatsen media zijn retoriek echter niet in een verzachtende context. Wie eist dat Israëli’s de menselijkheid van Palestijnse terroristen blijven zien, zou zelf niet continu Israëli’s moeten ontmenselijken.
Onlangs was er weer eens ophef over de Israëlische minister Ben Gvir.
Zodra media hem citeren, is het verstandig te controleren wat hij werkelijk heeft gezegd. Dat zijn doorgaans provocerende uitspraken, die de media vervolgens opblazen tot monsterlijke proporties. De volgende stap is dat gematigde stemmen ter verantwoording worden geroepen over ‘wat Ben Gvir nu weer heeft gezegd’, en tot hun ongenoegen de provocateur moeten verdedigen.
Alle overdrijving maakt wat Ben Gvir wél zegt en doet nog niet gematigd. Zo vernederde hij de Flotilla dwaallichten en pronkte daarmee op sociale media. En al riep hij niet op tot het executeren van willekeurige Gazanen, hij deed wel kwalijke uitspraken. Zijn bizarre voorstel om Gaza te annexeren was in mijn ogen niet eens het dieptepunt.
Persoonlijk struikelde ik over deze uitspraak: “Er zijn mensen daar die het leven niet waard zijn. Ze zouden niet moeten leven. Het zijn niet eens mensen.” Het is waar dat hij hiermee Hamasleden bedoelde – en geen burgers – maar het was ontmenselijking.
Ontmenselijking
Op het slagveld moeten soldaten hun natuurlijke empathie met hun tegenstanders onderdrukken om hen te kunnen doden. Die ontmenselijking is een van de verschrikkingen van oorlog, maar noodzakelijk om op een slagveld in leven te kunnen blijven. Ben Gvir sprak echter niet alleen over een gevechtssituatie: hij sprak ook over terroristen in Gaza die op dat moment geen bedreiging vormden.
En dertig of veertig eliminaties per nacht? Dat klinkt als een quotum dat gehaald moet worden, niet als een zorgvuldige selectie van doelwitten. Voor gerichte uitschakeling van terroristen zijn goede argumenten, en zelfs de doodstraf valt te rechtvaardigen; al is het maar om de praktijk te ontmoedigen dat Israëli’s ontvoerd worden om hen te ruilen tegen tientallen terroristen. Maar Ben Gvir verlustigt zich in hun dood. Dat bleek ook uit zijn reactie op het invoeren van de doodstraf voor de ergste terroristen.
De Britse schrijver Terry Pratchett schreef ooit: “Evil begins when you begin to treat people as things.” Op het moment dat de ander voor ons geen mens meer is, verdwijnt onze empathie. Dan is alles geoorloofd; dan is het zelfs geoorloofd om die ander ongelimiteerd kwaad te doen. Dat is het hellende vlak waarop Ben Gvir zich begeeft. Maar – om met NRC te spreken – helaas is er wel een context waarin Ben Gvir zijn uitspraken doet.
Onmensen in Gaza
In Nederland zijn velen het alweer vergeten, maar bij talloze Israëli’s staan de taferelen van 7 oktober 2023 in het geheugen gebrand. Het waren niet alleen de terroristen die op die zwarte dag Israël binnentrokken en de meest gruwelijke wreedheden begingen. Het waren ook al die burgers in de straten van Gaza die euforisch waren over het geweld, en deelnamen aan de orgie toen weerloze slachtoffers binnen hun bereik kwamen.
Zoals president Isaac Herzog kort na de Hamasaanval zei: “Het is een heel land dat hiervoor verantwoordelijk is. De retoriek dat burgers zich er niet van bewust waren en er niet bij betrokken waren, die klopt absoluut niet.” Overigens trok Herzog scherp de grens tussen militanten en burgers: in diezelfde persconferentie benadrukte hij dat Israël zich aan het internationaal recht houdt en burgers beschermt.
Steun voor Hamas
Ondanks de spontane volksfeesten in de straten van Gaza op 7 oktober 2023 zijn er nog steeds wensdenkers die stellen dat het hier slechts om een kleine minderheid van de Gazanen ging. ‘De meesten willen alleen maar een goed leven, en vrede met Israël, echt waar!’ Degenen die dit willen geloven, moeten veel negeren.
Zij moeten negeren dat – nadat Israël het gebied afstond – Hamas de verkiezingen won, ondanks het Hamas-handvest van 1988 dat opriep tot vernietiging van Israël en dood aan de Joden. De wensdenkers moeten ook negeren dat opiniepeilingen in de Gazastrook al jaren grote steun voor Hamas laten zien, vooral na geweld door Hamas.
Zij moeten negeren dat twee jaar lang honderden – later tientallen – gijzelaars onder vaak erbarmelijke omstandigheden gevangen zaten in de Gazastrook, en dat niet één Gazaan hen geholpen heeft. Niet één, terwijl ongetwijfeld velen wisten waar gijzelaars gevangen werden gehouden. Zoals ik al schreef: helaas is er context voor de uitspraken van Ben Gvir.
Meest beklagenswaardige volk
Maar wil dat zeggen dat Hamasleden en hun helpers geen mensen zijn? Dat ze maar beter als ongedierte verdelgd kunnen worden? Direct na 7 oktober 2023 – toen de IDF nog in Israël vocht tegen terroristen – schreef ik een stuk waarin ik de Palestijnen het meest beklagenswaardige volk ter wereld noemde.
Ik noemde hen zo omdat niemand werkelijk voor ze opkomt – ook de Palestina-activisten niet – en omdat hun ellende al sinds 1948 in stand wordt gehouden om Israël ermee aan te vallen. Niet voor niets wordt bij Palestijnse vluchtelingen de vluchtelingenstatus aan volgende generaties doorgegeven. En hun kinderen worden van kleins af aan geïndoctrineerd met haat tegen Israël.
De grote tragiek van de Palestijnen is dat zij zo’n perfect wapen tegen Israël zijn. Zelfs hun eigen leiders gaven soms openlijk toe dat zij de Palestijnen tot volk verklaarden om Israël te kunnen ondermijnen. Dat wil trouwens niet zeggen dat er nu geen Palestijns volk is. Elk volk heeft ergens zijn oorsprong, en het Palestijnse volk is tot een eenheid gesmeed door het vluchtelingenprobleem van 1948 en de politieke machinaties van hun leiders daarna.
Het leed van de Arabische vluchtelingen van 1948 was echt, of zij nu vluchtten voor het oorlogsgeweld en uit angst, op bevel of aandringen van Arabische leiders vertrokken, zelf aan de strijd hadden deelgenomen of door Israëlische strijdkrachten werden verdreven. Hun leiders parasiteerden op dat leed. Ze hebben het politiek uitgebuit en uitsluitend Israël aangewezen als oorzaak. Hun eigen rol bagatelliseerden zij, en UNRWA kaapten zij om hun doelen te dienen.
Realiteit van nu
Het resultaat is dat de Palestijnen inderdaad gesmeed zijn tot het perfecte wapen in de propagandaoorlog tegen Israël, terwijl een vreedzame toekomst hen ontnomen is. De Arabische leiders en de ‘internationale gemeenschap’ hebben dit conflict decennialang gemanipuleerd, en de Palestijnen voorgehouden dat er voor hen maar één uitweg is: Israël moet vernietigd worden.
Maar de realiteit is dat Israël bestaat. En wat propagandavolgers ook zeggen, het is geen ‘koloniale entiteit’. Er zijn twee miljoen Arabische Israëli’s, en de meerderheid van de Joodse bevolking stamt af van vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. De ontstaansgeschiedenis van Israël is veel minder uitzonderlijk dan vaak gedacht wordt: de meeste staten zijn jonger dan Israël, en waar grenzen werden getrokken, ontstonden vluchtelingenstromen.
Doordat dit conflict vernauwd is tot een zwart-witverhaal met maar één schuldige – Israël – is elke oplossing onmogelijk gemaakt. De rol van de Britten, de Arabieren, Iran, de VN, de NGO’s en UNRWA telt blijkbaar niet, om van de Russen en de Amerikanen maar niet te spreken. Dit conflict zou alleen op te lossen zijn als veel meer betrokkenen hun verantwoordelijkheid zouden nemen, maar dat is niet de wereld waarin wij leven.
Arena
In feite zijn de Palestijnen en de Israëli’s in de arena tegenover elkaar gezet, en de rest van de wereld schreeuwt vanaf de tribunes wie er moet winnen. Voor een groot deel van dit publiek lijkt de enige acceptabele uitkomst de vernietiging van een van de twee volken te zijn.
Veel Gazanen zijn al lang geleden op het punt gearriveerd dat Israëli’s voor hen geen mensen meer zijn. De Israëlische vredesactivisten die zich voor hen beijverden, werden op 7 oktober 2023 afgeslacht, en niemand uit Gaza waarschuwde hen. De gevolgen in Israël waren groot. De hoop op vrede was verpletterd, en daarbovenop kwam nog een desillusie: internationaal was er minder solidariteit met Israël dan met… Gaza.
De VN, de NGO’s en veel westerse media steken hun afkeer van Israël niet onder stoelen of banken. Ze speuren met een loep naar fouten van Israël, en negeren de rol van Hamas en andere vijanden. Ze juichen als weer een opportunistische regering de ‘Palestijnse staat’ erkent. Criticasters hebben na 7 oktober 2023 geconcludeerd dat de stichting van de staat Israël een historische vergissing was.
Maar zoals Kofi Annan, secretaris-generaal van de VN, in 2006 zei: “Een deel van de retoriek die in verband met deze kwestie wordt gebruikt, impliceert een weigering om de legitimiteit van Israëls bestaan te erkennen, laat staan de geldigheid van zijn veiligheidszorgen. We mogen nooit vergeten dat Joden zeer goede historische redenen hebben om elke bedreiging voor Israëls bestaan serieus te nemen.”
Uitputtingsslag
De waarschuwing van Annan is in de wind geslagen. Er is nauwelijks empathie met Israël, integendeel. In de wereldopinie is Israël al jaren de grote boosdoener: de zionistische entiteit, de koloniale mogendheid die genocide pleegt op de inheemse bevolking. De meutes verzamelen zich weer om op de aloude zondebok te jagen, die voor deze gelegenheid benoemd is tot de verpersoonlijking van het kolonialisme.
In de ogen van de propagandisten maakt Israël zich allang schuldig aan ontmenselijking van de Palestijnen. Elk incident – zoals de verwrongen uitspraken van Ben Gvir – is genoeg om dat te bewijzen. En zo nodig verzinnen ze zelf hoe Israël zich misdraagt. Iedereen die zich eerlijk op de hoogte stelt, kan de waarheid achterhalen. De tegenbewijzen zijn overvloedig, hoeveel verhalen de NGO’s, media en VN-rapporteurs ook verzinnen.
Maar dat wil niet zeggen dat het niet waar kan worden. Dit is een uitputtingsslag voor Israël op meerdere fronten. Hoe lang nog voordat Israëli’s zo moe worden van alles dat ze het opgeven en massaal gaan denken zoals Ben Gvir?
Maar wie anderen ontmenselijkt, ontmenselijkt ook zichzelf.
Veel Israëli’s verzetten zich hiertegen, ongetwijfeld ook vanuit de Joodse traditie waarin ieder mens intrinsieke waarde heeft. Hopelijk zullen de meeste Israëli’s hun menselijkheid weten te bewaren en hun belagers als mensen blijven zien. Maar meer nog valt te hopen dat overal ter wereld mensen op zullen staan die zich zullen keren tegen de ontmenselijking van Israëli’s.
U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|

Een analyse waar niets op af te dingen valt. Dank maar weer Maaike voor dit meesterlijke stuk journalistiek. Wat een verademing vergeleken met de dagelijkse riooljournalistiek van het NOS-journaal en aanverwanten. En dank voor uw inzet om dit niet aflatend onder de aandacht te brengen.
Mooi artikel weer Maaike!
1) De ontmenselijking die Hamas in het bijzonder en Gazanen in het algemeen toepassen op de bewoners van Israël, is gebaseerd op islam. En is ook van toepassing op alle niet-moslims. Vele eeuwen van slavenhalen en plunderen door moslims in Andalus, Italië, de Balkan en Rusland zijn zeer goed gedocumenteerd.
De term ‘ontmenselijking’ is dus eerder van toepassing op acties die voortkomen uit de godsdienstige overtuiging die islam wordt genoemd. Niet-moslims zijn geen ‘echte’ mensen, maar dienen alleen als slaaf of als belastingbetaler (jizhya).
Er zijn veel verzen in de koran die dit aantonen.
2) dat ontmenselijking van anderen, ook zichzelf zou ontmenselijken, lijkt me twijfelachtig. Ten eerste is de constatering dat moslims andere ontmenselijken niets meer dan een constatering van reeds lang bekende feiten. Ten tweede, ze doen het zelf bij anderen, dus volgens de redenatie, hebben ze zichzelf ook al ontmenselijkt. Niet-moslims zijn niet in staat om moslims van mening te doen veranderen, dus niet-moslims hebben gewoon helemaal geen keuze in deze kwestie. Tenzij ze graag zwijgend ten onder willen gaan.
Als aanvulling: de islamitische slavenhandelaars haalden de meeste slaven uit Midden-Afrika, de Trans-Saharaanse slavenroutes reikten tot het huidige Niger, Tsaad, Kameroen en Nigeria, en strekte zich uit van de Nijl tot aan de Atlantische Oceaan. Zij noemden dit Bilad al-Sudan (het land van de zwarten). In delen van Mali bestaat vandaag de dag nog steeds slavernij, die zelfs erfelijk is. Het grootste deel van het Iberisch Schiereiland (Al-Andalus) was van 711-1492 Islamitisch (o.a. onder het kalifaat Damascus en emiraat / kalifaat Cordoba).
Verder was eeuwenlang de Islamitische kaapvaart berucht, waardoor er b.v. zelf Amerikanen en Ieren tot slaaf werden gemaakt (als bemanning van schepen).
Over de slavenhandel door de Islamitische rijken (m.n. rond de Middellandse Zee) horen we niet zoveel.
Goed verwoord, precies wat u stelt. Het valt te vrezen dat een minderheid of beter gezegd, weinigen zich bewust zijn van het feit dat we slechts jizhya’s zijn.
Het beste wat “de Palestijnen” (wat zijn dat eigenlijk? De oorspronkelijk bewoners van het gebied zijn christenen, moslims en joden, in diverse culturele groepen verdeeld. Joden en christenen zijn verdreven. Valt dat niet onder genocide?) kan overkomen is dat ze onder Israëlisch bestuur komen. De zogeheten twee-staten oplossing heeft jammerlijk gefaald. Komt er een Palestijnse staat, dan zal daar hetzelfde gebeuren als wat de afgelopen jaren in Gaza is gebeurd: Extremisten nemen de macht over en zullen Israel net zolang treiteren met bomaanslagen, moord, verkrachtingen, raketaanslagen en meer totdat Israel met harde hand daar een einde aan gaat maken.
De oorspronkelijk moslim bevolking die in Israel is blijven wonen heeft gewone burgerrechten en zelfs een eigen politieke partij. Iets wat ze in Palestijnse gebieden node missen.
Inderdaad. 22% van de bevolking in Israel is arabisch. Zij hebben dezelfde rechten als de rest vd Isr. bevolking. Daarnaast is nog een deel christelijk.
Goede analyse, die klopt als een bus. Niemand in de regio wil of wilde de Palestijnse Arabieren, want dat waren het uiteindelijk. Natuurlijk kun je dat nu natuurlijk niet meer helemaal volhouden, sinds zij ook een eigen staat hebben uitgeroepen en de naam van het gehele gebied hebben gegeven. Dat ze daarmee het volledige gebied ook claimen, kan natuurlijk niet, maar daar heeft niemand over. Ook heeft niemand het erover dat deze Arabische Palestijnen nergens in de regio welkom zijn en waren. Denk aan de eerste oliecrisis en Koeweit. Alle Palestijnse arabieren werden uit het land verdreven en die toch achterbleven werden vermoord. Ja voor de gewone mensen is het één brok ellende en met een gedwongen Hamas is het alleen maar erger voor hen geworden. Het is al met al een vreselijk drama met een zeer bedenkelijke rol van het westen.
Dat zou een groeiende minderheid van 45% Arabieren ín Israël opleveren, die binnen één generatie in de meerderheid is. Daarbij komt dat je na zo’n annexatie opgescheept wordt met 2.3 miljoen totaal gehersenspoeld mensen, die het uitroeien joden tot hun levensdoel verheven hebben. Dit zou de ondergang van Israël betekenen.
Ik vind dat Ben Gvir volkomen gelijk heeft! Heel gaza hielp meeop 7 oktober, volgens de gegijzelden. Eruit met dat volk, en annexeren. Geldt ook voor zuid Libanon
Evenwichtig artikel. Natuurlijk moeten we ook kritisch zijn op het handelen van Israël, maar niet meer dan op de Palestijnen en zeker het geweld door Hamas verheerlijken zoals veel door de media gebeurt. Elke oorlog is verschrikkelijk, maar het wordt alleen maar erger als openlijk partij wordt gekozen en ook nog op grotendeels oneigenlijke gronden. Daarom zijn artikelen en beschouwingen als deze zeer belangrijk. Dank weer voir deze bij bijdrage Maaike.
Ik denk dat de term ontmenselijking niet meer dan als een metafoor moet worden opgevat. In de westerse cultuur heeft het een heel andere betekenis dan in de islam.
In de islam wordt iemand pas echt mens als hij allah dient.
Ik betitel alleen ‘islam’. Want dé islam bestaat niet. En islam is ook géén op zichzelf staande godsdienst. Islam is m.i. bovenal een alles overkoepelend totaalsysteem, gericht op onderwerping van de gehele mensheid. Waartoe elk middel toegestaan is. Als Israël aan hen ten prooi valt, is het een kwestie van (korte) tijd voor het gehele westen zal vallen.
Zeer goede analyse!
Dank Maaike. Jouw analyse laat weer eens zien wat hersenspoeling en indoctrinatie met met deugdzame mensen doet. Ze geloven degenen die het hardst roepen, zonder zelf na te denken en de feiten te controleren.
Beste Maaike,
En Israel was vanaf het uitroepen van de staat en ook daarna een on-af project. Op zijn best iets in aanbouw.
Het succes van ’67 maakte van dat project met vele verschillende architecten en ontwerpideeën een land zonder grondwet maar met bezette gebieden inclusief bevolking, die van harte ondersteund werd om het daar vooral niet mee eens te zijn. En die situatie – inclusief heel veel meer kindertjes aan arabische zijde – duurt tot de dag van vandaag voort.
‘Hun leiders parasiteerden op dat leed. Ze hebben het politiek uitgebuit en uitsluitend Israël aangewezen als oorzaak. Hun eigen rol bagatelliseerden zij, en UNRWA kaapten zij om hun doelen te dienen.’ biedt nog geen zicht op het waarom. Het waarom, waarom die Egyptische legerkaptein, naar verluidt een neef van de bekende moefti van Jeruzalem, die bij zijn verscheiden toch een meer dan mooie erfenis aan de weduwe achterliet met het concept ‘Palestijnen’ kwam blijft buiten zicht.
Nadat in meerdere rondes alle omliggende landen keer op keer op de billen hadden gekregen na hun herhaalde plannen om de Joodse entiteit van de kaart af te duwen, bleven de Pallies alleen over en wilde die omringende landen ook steeds minder met ze te maken hebben. Maar het geld was goed en bleef meer dan goed beschikbaar vanuit de ummah.
Het enige wat daar voor nodig was, was A) het instandhouden van het probleem/conceptueel ontkennen van de staat Israel, hetgeen op zijn beurt weer B) prima te realiseren was door het instandhouden van de haat. Haat = geld en geld = haat, dus zie hier ook één van de redenen waarom ome Yassar de toentertijd beschikbare tweestatenoplossing niet wilde pakken en de PA sindsdien weinig voor elkaar gekregen heeft.