Anti-Israël film NAZA verdient geen applaus, maar hoon

• Over
• Laatste berichten

Maaike van Charante

Columnist, schrijver. Houdt van feiten, haat hypocrisie. Auteur van: Het verdriet van de Schilderswijk (2021), Debat ongewenst (2023) en medeauteur van Wat leren we onze kinderen? (2025)

Laatste berichten van Maaike van Charante (alles zien)

• Israël-berichtgeving NOS krijgt antisemitische trekken - 27 september 2026
• Anti-Israël film NAZA verdient geen applaus, maar hoon - 17 september 2026
• NOS-berichtgeving Israël: kille kennismaking met de mediamachthebbers - 9 september 2026

Yuval Abraham and Rachel Szor. Foto: Ondine goat CC BY-SA 4.0.

De Israëlische documentaire NAZA kreeg daverend applaus, maar wie vraagt nog naar de betrouwbaarheid van de makers? Yuval Abraham en Rachel Szor maakten eerder de op onwaarheden gebaseerde film No Other Land en wonnen er een Oscar mee. Tegenwoordig hoeft een documentaire blijkbaar niet feitelijk te zijn om succes te hebben: het demoniseren van Israël is genoeg.

Misschien heeft u het gehoord, misschien ook niet. Twee Joods-Israëlische filmmakers – Yuval Abraham en Rachel Szor – kregen op het filmfestival in Venetië een applaus dat ruim 24 minuten duurde. Spontaan was het niet. Alberto Barbera, de directeur van het festival, regisseerde het applaus en hield nauwkeurig de tijd bij totdat het ‘record’ bereikt was. Dit applaus moest een statement zijn.

Het deed denken aan scènes uit het boek De Goelag Archipel van Aleksandr Solzjenitsyn waarin partijleden moesten applaudisseren voor Stalin en niemand als eerste durfde te stoppen:

‘Het applaus hield maar aan – zes, zeven, acht minuten! Het was met ze gedaan! Hun lot was bezegeld! Ze konden niet stoppen voordat ze door een hartaanval neervielen! Achterin de overvolle zaal konden ze natuurlijk wel een beetje smokkelen: minder vaak klappen, minder krachtig, minder geestdriftig… Negen minuten! Tien!… Waanzin! Met geveinsd enthousiasme op hun gezicht terwijl ze uit hun ooghoeken naar elkaar keken, moesten ze blijven klappen tot ze ter plekke neervielen, tot ze op brancards de zaal uit werden gedragen.’

NAZA

Waarvoor klapte het publiek in Venetië? De documentaire NAZA is nog niet voor het grote publiek te zien, dus we moeten afgaan op wat de makers en de eerste kijkers erover zeggen. De makers hebben 24 Israëli’s geïnterviewd. Het zou gaan om (voormalige) IDF-soldaten en medewerkers van inlichtingendiensten die niet herkenbaar in beeld komen en ook verder anoniem blijven.

Voor elke aanval maakt het Israëlische leger (IDF) een afweging of die aanval verantwoord is. Als tijdens die afweging blijkt dat het risico op burgerdoden te groot is in verhouding tot het militaire nut van de aanval, wordt de aanval afgeblazen. NAZA – de titel van de film – is een acroniem van de Hebreeuwse term voor collateral damage, wat slaat op onbedoelde schade of burgerslachtoffers.

Het bizarre van deze documentaire is dat die aantoont dat Israël niet – zoals Hamas, Iran, de Houthi’s en Hezbollah – zomaar op burgers schiet, maar afwegingen maakt voordat een aanval groen licht krijgt. Het is zelfs zo – al vermeldt de film dit waarschijnlijk niet – dat bij het IDF het oordeel van juristen over de rechtmatigheid van aanvallen bindend is. Dat is uitzonderlijk zorgvuldig. En toch stellen de filmmakers en hun fans dat deze film Israëlische oorlogsmisdaden bewijst.

De anonieme zegslieden beweren namelijk dat het IDF grote aantallen burgerdoden voor lief neemt zonder dat dit in verhouding staat tot het militaire nut van de aanvallen. Het IDF zou ook zonder menselijke controle AI inzetten om beslissingen te nemen waardoor burgerdoden minder mee zouden tellen. Het is de oude genocidebeschuldiging in het zoveelste jasje. De film heet vermoedelijk niet voor niets NAZA, een term die vrijwel niemand kent, maar die wel associaties oproept met nazi.

Kritisch interview

Raviv Drucker – een Israëlische onderzoeksjournalist die de film wel al mocht zien – interviewde filmmaker Yuval Abraham. Drucker wees erop dat de anonimiteit van de zegslieden het onmogelijk maakte om te verifiëren of hun vage en soms ongeloofwaardige beschuldigingen klopten. Yuval stelde dat hij genoeg extra details wist om in te kunnen staan voor de betrouwbaarheid van de zegslieden, maar dat hij daarover zweeg om deze getuigen te beschermen. Hij gaf toe dat hij niet alles had kunnen verifiëren, maar hij vond de beschuldigingen geloofwaardig genoeg.

Drucker merkte op dat NAZA nauwelijks aandacht besteedt aan de rol van Hamas. Wie wil praten over burgerslachtoffers in Gaza, zou ook moeten spreken over het enorme tunnelsysteem waar burgers niet in mogen schuilen, en over de gewoonte van Hamas om in burgerkleding te vechten en zich te verschuilen in scholen, moskeeën en ziekenhuizen. Dit wuifde Yuval weg.

Zijn belangrijkste verweer tegen de kritiek van Drucker was dat die dan zelf maar een betere film moest maken. Verder beriep Yuval zich op het gezag van het Britse dagblad The Guardian dat de film geproduceerd heeft. Maar zowel Yuval Abraham als The Guardian hebben eerder onwaarheden over Israël verspreid.

Bedenkelijk verleden

Zo publiceerde The Guardian in augustus 2025 een artikel met de suggestieve kop dat 83% van de doden in Gaza burger zou zijn. Dit verhaal ging de wereld rond. Het was onzin vanwege de absurde limiet die bedacht was: alleen dode militanten die Israël kon identificeren én die bewijsbaar lid waren van een terreurgroep telden als militairen. Elke gedode terrorist die niet aan deze bijzonder strikte voorwaarden voldeed, telde automatisch als burger. Een van de auteurs van dat artikel was Yuval Abraham.

Ook de verdere geschiedenis van Yuval wekt weinig vertrouwen. Behalve in de Guardian publiceert hij in nog andere zeer linkse of jihadistische media die allemaal vijandig tegenover Israël staan. Verder is hij al jaren innig bevriend met Ahmed Alnaouq, een Hamasactivist. Onderzoeksjournalist Eitan Fischberger onderzocht zowel deze vriendschap als de verdenkingen tegen Alnaouq zelf.

No Other Land

Daar komt bij dat Yuval Abraham en Rachel Szor eerder onbetrouwbaar bleken. Samen met een aantal Palestijnse activisten maakten zij de film No Other Land over vermeende etnische zuivering door Israël van het gebied Masafer Yatta. De film won een Oscar en werd wereldwijd geprezen als een dapper protest tegen Israëlische onderdrukking.

Wat minder aandacht kreeg, was het gebrek aan feitelijke onderbouwing van No Other Land. In de eerste plaats bevindt Masafer Yatta zich in het C-gebied op de Westbank, dat in overeenstemming met de Osloakkoorden onder beheer van Israël valt. En in de tweede plaats is daar geen sprake van langdurige Palestijnse bewoning, zoals luchtfoto’s vanaf 1945 aantonen.

Omdat het gebied onbewoond was, gebruikte het IDF het vanaf de jaren tachtig als militair oefenterrein, al gaf Israël tussen de oefeningen door Palestijnen toestemming om er kuddes te laten grazen. Maar Palestijnse activisten gingen er de afgelopen decennia wonen om zo ‘feiten op de grond’ te creëren. Hun illegale nederzetting werd een terreurnest van waaruit talloze aanslagen werden gepleegd.

Dubieuze aanklacht

Het succes van de film No Other Land – die overigens de titel van een bekend Israëlisch lied draagt – maakte weer eens twee dingen duidelijk. Ten eerste dat een aanklacht tegen Israël meteen als bewijs telt, en ten tweede dat zo’n aanklacht per definitie op applaus kan rekenen.

Buiten Israël weet vrijwel niemand dat No Other Land zo’n loopje met de feiten nam, maar Israëli’s weten heel goed dat het succes van Abraham en Szor gebouwd is op hun feitenvrije aanklacht tegen Israël. Dat maakt dat weinig Israëli’s geloven dat deze activisten nu wel serieuze misstanden aan het licht hebben gebracht.

Bovendien: als zij werkelijk dachten dat dit waar was, waarom hebben zij dit dan niet gemeld bij het IDF? Het IDF heeft een speciale onderzoekseenheid waar mensen klachten in kunnen dienen over mogelijk onterecht militair optreden. In plaats daarvan besloten deze filmmakers en hun bronnen om hun beschuldigingen in een film te gieten. Overigens is het goed mogelijk dat zij de wet hebben overtreden door onbevoegd geheime informatie vrij te geven. Israël overweegt dan ook om de filmmakers en de geïnterviewden strafrechtelijk te vervolgen.

Het IDF heeft wel een eerste reactie gegeven, maar kon nog niet inhoudelijk reageren, omdat het IDF de beelden nog niet heeft. Blijkbaar vinden Yuval en Rachel het belangrijker om wereldwijd applaus voor hun aanklacht te krijgen dan om de beschuldigde te laten weten waarvan hij beschuldigd wordt. Zij weten immers uit ervaring dat vrijwel niemand belang stelt in een eerlijke rechtsgang als het om Israël gaat.

Woede in Israël

De woede in Israël over NAZA is groot. Israëli’s die dapper vechten om hun land te beschermen, worden als misdadigers afgeschilderd. Het Nederlandse OM kan nonchalant wegkijken bij opportunisten die de meute ophitsten met ‘Death to the IDF!’ Maar Israëli’s kunnen zo langzamerhand overal ter wereld een Jodenjacht verwachten, die vervolgens goedgepraat wordt vanwege ‘Israëlische oorlogsmisdaden’. Dat is wat NAZA aanwakkert.

IDF-soldaten waagden hun leven, en velen verloren dan ook hun leven, in hun pogingen om de gijzelaars te bevrijden. Bovendien verloren veel soldaten hun leven door de manier waarop Israël in Gaza vecht. Het IDF had Gaza botweg plat kunnen bombarderen, maar ging het gebied in en waarschuwde zelfs burgers voor aanvallen, waardoor IDF-soldaten doelwit werden.

Elke Israëli weet dat Israël alleen dankzij het IDF veilig is, en bijna elke familie rouwt om gevallen soldaten. Dat zijn de mensen die NAZA nu vertrapt. Ook het IDF kan fouten maken, en Israëli’s zijn niet terughoudend in hun kritiek als dat gebeurt. Maar de vileine karikatuur die NAZA schildert, staat ver af van de werkelijkheid.

Bovendien voelen Israëli’s zich verraden. Zij zijn wel gewend dat jihadisten en extremisten uit alle hoeken leugens over Israël vertellen. Maar Yuval Abraham is een Israëlische Jood. Zijn ene grootvader verloor bijna al zijn familie in de Holocaust; zijn andere grootvader moest vluchten uit Jemen; Yuval is voor Israëlische Joden ‘een van ons’. Dat iemand als hij dit doet, is extra pijnlijk.

Omkering

Het ergste aan deze film is misschien nog wel de claim van de makers op morele superioriteit. Dat was ook zichtbaar in het interview van Raviv Drucker met Yuval Abraham.

Yuval presenteerde zichzelf als de dappere rebel die het had aangedurfd deze film te maken, terwijl journalisten als Drucker dat niet zouden durven. Het is de omgekeerde wereld. Deze films van Yuval kunnen wereldwijd op een warm welkom rekenen, terwijl op feiten gebaseerde films over Israël eerder gecanceld zullen worden. Die passen namelijk niet in het narratief.

Al die mensen die stonden te applaudisseren op het filmfestival van Venetië, zouden die ooit nog gedacht hebben aan de vele oorlogsmisdaden van Hamas? Aan hun voortdurende aanvallen op Israëlische burgers, en aan hun terreur tegen de burgers van Gaza? Zouden die applaudisserende kuddedieren nog gedacht hebben aan de Palestijnse kinderen die als menselijk schild dienen? Misschien hebben ze dergelijke gedachten weggedrukt, uit angst voor uitstoting.

Te veel mensen zijn kuddedieren, en de kudde kan altijd een meute worden. Yuval Abraham verkondigt dat hij de dappere rebel is, maar hij koos voor de meute. Tegen zijn eigen volk.

Yuval Abraham en Rachel Szor verdienen geen applaus, maar hoon.

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org