Black Monday 2.0: dollar in zwaar vaarwater
VS kraakt onder immense staatsschuld
Titelfoto: NYSE Wall Street, New York door incognito7nyc, CC BY-NC 2.0.
Afgelopen maandag 5 augustus crashten de beurzen wereldwijd en een nieuwe Black Monday was geboren. Een incident, zoals wel vaker, of is er meer aan de hand? Achter deze beurscrash schuilen de gigantische staatsschuld van de Amerikaanse federale overheid, die nooit meer terug te betalen valt, de de-dollarisering en de afnemende Amerikaanse dominantie. Valt deze zorgelijke ontwikkeling nog bij te sturen of te stoppen? De Amerikaanse verkiezingen zijn cruciaal. Een column van oud-diplomaat Johannes Vervloed.
En weer hadden we een Zwarte Maandag, een dag waarop de aandelenbeurzen wereldwijd diep in het rood stonden. De verliezen bedroegen honderden miljarden. Het was voorspeld, maar toch kwam de crash voor velen als een verrassing. De dag erna krabbelden de beurzen weer een beetje op en een zucht van verlichting ging door de financiële wereld. Het was volgens de meeste analisten slechts een storm in een glas water geweest, een voorbode van een komende waarschijnlijk milde recessie.
Diepere analyse
Een diepere analyse laat echter zien dat er meer aan de hand is. Er komt nu een proces aan de oppervlakte dat zich al geruime tijd aan het voltrekken is: een alsmaar oplopende staatsschuld van de Amerikaanse federale overheid, een de-dollarisering en een verminderde Amerikaanse dominantie vanwege andere machtsverhoudingen in de wereld. De vraag is of dit proces nog te stoppen valt. De FED, de Centrale Bank van de VS, wordt gesommeerd snel de rente te verlagen en daarmee rust te brengen in de markt en een harde landing van de economie te voorkomen. Een dergelijke cosmetische operatie zou tijdelijk verlichting kunnen geven, maar zonder de diepere oorzaken aan te pakken schrijdt het proces van een onhoudbare schuld en de-dollarisering voort.
Met dat proces zal ook de aanstaande nieuwe bewoner(ster) van het Witte Huis worden geconfronteerd. Kan die dit proces misschien nog stoppen of afremmen? En wat zijn de implicaties voor ons in Europa? Vragen waarop nog maar weinig antwoorden te vinden zijn.
Beurzen in het rood
Het verlies van de aandelenbeurzen viel uiteindelijk mee en was niet zo groot als de Black Monday van 19 oktober 1987 toen de Dow Jones-index op één dag bijna 22% verloor. De Dow verloor nu drie procent van zijn waarde.De paniek was uitgebroken in Japan waar de maandag dertien uur eerder begon dan in New York. Het verlies van de beurs van Tokyo, de TSE, bedroeg maar liefst twaalf procent.
Japan's Nikkei sees biggest rout since 1987 Black Monday • FRANCE 24 Eng… https://t.co/HegfrpTakd via @YouTube
— Johannes Vervloed (@Diplo_JV) August 6, 2024
De tegenvallende werkeloosheidscijfers in de VS vormden de trigger, maar de achterliggende reden ging om het sentiment bij beleggers dat de zeepbel een keer moest klappen. Door de wereldwijde inflatie waren de aandelen (en de vastgoedsector) zwaar overgewaardeerd. De eerste grote belegger die de stekker eruit trok was Warren Buffett. Hij verkocht de helft van zijn aandelen in Apple.
Noodklok
Het negatieve sentiment werd tevens gevoed door recente analyses die de noodklok luidden over de Amerikaanse staatsschuld, die zo hoog is opgelopen dat terugbetaling geen reële optie meer is. De enige begaanbare weg voor de federale overheid is nog het doorrollen van de schuld, het uitgeven van nieuwe staatsobligaties (treasury bonds) bij de afloop van oude. Het probleem daarbij is echter dat het in toenemende mate moeilijk wordt om kopers voor deze staatsobligaties te vinden.
BRICS
Traditioneel hielden veel landen Amerikaanse staatsobligaties aan als reserve. De bonds hadden na het loslaten van de gouden standaard door Nixon in 1971 de reservefunctie van het goud overgenomen.
Met de oorlog in Oekraïne als aanleiding, maar de concurrentie tussen China en de VS als achterliggende oorzaak, kozen de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika) en veel andere landen weer voor goud in plaats van Amerikaanse treasury bonds. Ze wilden af van het door de VS gedomineerde wereldhandels- en financiële systeem met instituties als de Wereldbank, het IMF (International Monetary Fund), de WTO (World Trade Organization) en betalingssysteem Swift én ze wilden een alternatief voor de dollar.
Saudi-Arabië bracht de dollar de grootste nederlaag toe. Het kwam de afspraak met de VS dat olie altijd in dollars verhandeld wordt niet langer na en sloot een deal met China, waarbij de olie in Chinese valuta kon worden afgerekend. De $ 50 miljard-deal met China betekende de facto het einde van de petrodollar, de belangrijkste pijler van de wereldwijde dollardominantie.
En daar bleef het niet bij. De BRICS en veel andere landen begonnen op grote schaal hun Amerikaanse treasury bonds te verkopen en waren ook niet langer ‘in de markt’ om nieuwe aan te schaffen.
Staatsobligaties
Als de VS zoals gezegd niet voldoende kopers meer vindt voor zijn staatsobligaties, zal het zijn staatsschuld niet langer kunnen doorrollen en wordt het gedwongen de staatsschuld af te lossen uit de lopende begroting. Hetgeen bezuinigen betekent, op sociale uitgaven, op defensie en andere federale uitgaven. Tezamen met de de-dollarisering betekent dit dat de VS niet meer vrijwel onbeperkt dollars kunnen bijdrukken, zonder de waarde van de dollar te verlagen. Het zal niet langer zijn wereldwijde dominante positie vrijwel gratis kunnen financieren. Mede met dit vooruitzicht in gedachten besloten vele beleggers hun aandelen afgelopen maandag te verkopen. Met een beurscrash als gevolg.
Korte termijn
Wordt de soep zo heet gegeten als in dit scenario geschetst? Dat zullen we de komende tijd zien. Wellicht krabbelen de aandelen weer op en blijkt de nieuwe Black Monday een storm in een glas water te zijn geweest. De dollar is niet zomaar als internationaal betaalmiddel verdwenen en veel andere opties voor Amerikaanse treasury bonds, behalve goud, hebben overheden niet als betrouwbare reserve. En de afrekening van handels- en andere transacties in andere valuta dan dollars kent vele problemen. Dus misschien is er tijd om het proces af te remmen en wellicht in andere banen te leiden.
Langere termijn
Op de wat langere termijn lijkt het ingezette proces echter niet te stoppen. Onder aanvoering van China en Rusland hebben de BRICS-landen (een economisch samenwerkingsverband van onder meer Brazilië, Russia, India, China en Zuid-Afrika) hun mind opgemaakt. Men wil af van de Amerikaanse dominantie en het door de VS gedomineerde handels- en financiële systeem. De BRICS en in het bijzonder China zijn daarom ook al enige tijd bezig alternatieven te ontwikkelen voor instituties als de Wereldbank en het IMF, met respectievelijk de Asian Infrastructure Investment Bank en de New Development Bank. Daarnaast wordt in toenemende mate het Russische betalingssysteem SPFS/Mir, dat aan het Chinese Union is gekoppeld, gebruikt als alternatief voor het internationale verrekeningssysteem Swift. Het gebruiken van alternatieven voor het door de VS gedomineerde handels- en financiële systeem is echter een moeizaam proces, dat met veel vallen en opstaan gepaard gaat.
Water in de wijn
Veel zal ook afhangen van het door de VS zelf gevoerde beleid. Gaat men door met de huidige polarisatie en het sanctiebeleid of zet men in op het beslechten van geschillen en het zodanig aanpassen van het huidige handels- en financiële systeem, in het bijzonder de instituties, dat andere landen daarmee kunnen leven en alternatieven niet nodig worden bevonden? Denk aan meer stemrecht voor niet-westerse landen in het IMF, een mindere dominantie van de VS in de Wereldbank, een arbitragesysteem van de WTO dat acceptabel is voor China en de andere BRICS landen en zelfs een andere samenstelling van de Veiligheidsraad. Bijvoorbeeld met daarin India, Brazilië en Zuid-Afrika.
Harris of Trump
Het lijkt niet waarschijnlijk dat de Democraten een dergelijk aanpassingsbeleid zullen gaan voeren. Zij zijn overtuigd van het eigen gelijk en willen de wereld hervormen naar Amerikaans model. Met de Republikeinen in charge – als Trump weer wordt gekozen – zou dat echter wel kunnen. Hij heeft in ieder geval aangekondigd een einde aan de oorlog in Oekraïne te maken en met een hernieuwing van de Abraham-akkoorden weer rust in het Midden-Oosten te brengen.
Er staat met andere woorden veel op het spel bij de komende presidentsverkiezingen in de VS. Valt de wereld uiteen in elkaar op alle fronten bestrijdende machtsblokken die niet langer onderling handel drijven, in elkaars landen investeren en gebruik maken van dezelfde internationaal afgesproken regels, met als gevolg een einde aan de globalisering? Of komen we in rustiger vaarwater en worden ge- en verschillen met Realpolitik overbrugd?
Over de auteur
laten we hopen dat de Amerikanen zo verstandig zijn om op Trump te stemmen. Die heeft verstand van zaken doen en van geld. Die Harris heeft m.i nergens verstand van, maar alleen een mening.
En wat te denken van de negatieve invloed van het World Economic Fiasco en haar dominantie. Een beetje dom, zou koningin Maxima, vooraanstaand lid van dit forum zeggen.
Een ander aspect, dat naar mijn mening veel belangrijker geldt zijn de Bijbelse profetieën, waarin wordt voorzegt dat de invloed van nu nog machtige landen volledig teniet zal gaan. Al weer vele jaren geleden meende ik de VS daaruit te kunnen herleiden. Ik werd er om uitgelachen en besef dat ik dit met de nodige slagen om hand meen te kunnen vaststellen. Het begint zich nu toch duidelijker af te tekenen in de tijd tezamen met de ontwikkelingen in het midden oosten.
We gaan nog een spannende tijd tegemoet, naar ik vrees.
Ja, dit zijn hele belangrijke processen. De schuldenpositie van de VS is niet nieuw. Wel wordt er nu vaart gezet achter de de-dollarisering wat betekent dat de vraag naar de gigantische hoeveelheid dollars in omloop sterk zal afnemen met als voorspelbaar gevolg dat de waarde van diezelfde dollar zal dalen. Je kunt die ontwaarding bestrijden door de rente te verhogen, maar dan gaan alle banken plat. We hebben daar al een voorproefje van gezien in 2022 toen de FED in no time de rente met een procent of 3 verhoogde waarna er meteen een trits banken omvielen. Het moet dus allemaal heel geleidelijk, maar het is de vraag of ze daar de tijd voor krijgen. Op de achtergrond speelt tevens de introductie mee van een CBDC, wat een reset van het huidige financiële systeem zal betekenen. Dat zal de preferente oplossing zijn, ofschoon ook tijdelijk omdat de achterliggende (Keynesiaanse) principes hetzelfde blijven. Bovendien weten we niet hoeveel tijd ze nog nodig hebben om dat nieuwe stelsel op te tuigen. Overigens is het een kenmerk van de vervalfase van alle supermachten dat de waarde van het ruilmiddel snel afneemt. Ik denk dat ik maar eens wat bitcoin ga bijkopen.
Leg mij eens uit waarom de waarde van de USD zou dalen als er in de handel tussen BRICS landen de-dollarisering optreedt.
Tip: zoek op internet de bedragen die de BRICS landen onderling in handel uitwisselen. Je bent dan snel uit de droom geholpen.
De hoeveelheid USD buiten de VS is bovendien giraal. De FED regelt het evenwicht via de balans. Tenslotte: zelfs al zou er een waardedaling optreden, dan heeft dat voor binnenlands gebruik voor de VS geen gevolgen. Voor buitenlands gebruik zou het de concurrentiepositie van de VS alleen maar versterken.
Conclusie: de-dollarisering zal geen merkbaar effect hebben voor de EU.
De waarde van een munt wordt bepaald door de vraag er naar. Als er minder vraag naar de dollar is omdat er ook met een andere munt betaald kan worden wordt de waarde van de dollar lager.
Dat de olie niet meer betaald hoeft te worden met dollars zal op de lange duur zeker zijn effect hebben.
Dat geeft overigens al aan hoe ver de VS zich al aan het isoleren zijn. De Saoudi`s waren trouwe bondgenoten.
Overigens toch nog belangrijk om op te merken dat deze verkoeling pas plaats vond na het aantreden van Joe Biden als president.
Trump had uitstekende contacten met SA. De Abraham akkoorden weet u nog. Ook met India had Trump uitstekende contacten.
De situatie is nu een stuk bedenkelijker geworden.
1) uiteraard is de vraag naar een valuta van invloed op de waarde ervan. Maar de vraag naar USD wordt niet alleen bepaald door dollars buiten de VS, maar ook binnen (kapitaalmarkt en vermogensmarkt). Bovendien het aandeel van dollar transacties tussen BRICS landen onderling in USD schat ik op 1 promille van alle dollars buiten de VS, dus de uitwerking daarvan zal nauwelijks meetbaar zijn.
2) Wat betreft de KSA: het overgrote deel van handel en olie export gebeurt in de eigen regio, India, Zuid-Korea, Japan. KSA doet al jaren heel weinig met de VS. Ook als KSA zijn eigen olie export in niet-USD wil afrekenen, dan volgt daar niet uit dat andere olie exporteurs dat voorbeeld volgen.
Dat is niet zo moeilijk. Toen de USD nog het internationale betaalmiddel was en alle handel in grondstoffen, maar ook in andere producten tussen welke landen dan ook in USD plaatsvond, betekent dit dat alle landen flinke hoeveelheden USD moeten aanhouden. Er is dus heel veel vraag naar USD. Dit is de reden dat de VS heel veel USD hebben kunnen bijdrukken zonder zwaar inflatoire consequenties. Zodra de USD ophoudt het internationale betaalmiddel te zijn valt een heleboel vraag naar de USD weg, terwijl er wel nog griezelige hoeveelheden ervan circuleren. Die gaan allemaal terug naar de VS (giraal of chartaal maakt niet uit) zodat daar de inflatie zal toenemen. Dat is niet te managen voor de FED. Ze kunnen de rente verhogen, maar daar zitten andere, hele nare consequenties aan zoals het eenvoudige feit dat de schuld niet meer af te lossen valt bij hogere rente percentages. Ook banken die het staatspapier opkopen komen dan in de problemen.
1) Alleen die USD vloeien terug naar de VS di de BRICS landen niet nodig hebben voor handel verkeer. Als Brazilië rundvlees wil importeren uit Argentinië of als Rusland auto’s wil importeren uit Japan of Frankrijk hoeven ze echt niet aan te komen met renminbi, roebels of cruzeiro.
Er zullen dus heel veel dollars in circulatie blijven.
2) Wat betreft de FED wil ik opmerken dat een van de taken van banken de geldscheppende functie is. Chartaal en giraal geld kan geschapen worden – en dus ook vernietigd worden. Staat in elk boek over macro economie. Sla het eens na. Dat scheelt veel hoofdbrekens over problemen die alleen op papier bestaan.
“Als Brazilië rundvlees wil importeren uit Argentinië of als Rusland auto’s wil importeren uit Japan of Frankrijk hoeven ze echt niet aan te komen met renminbi, roebels of cruzeiro.”
En dat is precies wat er nu wel gebeurt. Het gebeurt wel binnen het zogenaamde Globale Zuiden, dwz de BRICS+ landen. Dat zijn er inmiddels heel erg veel. Maar Frankrijk en Japan horen daar niet bij. De schrijver beschrijft dit ook in zijn stuk. Ik citeer: “Saudi-Arabië bracht de dollar de grootste nederlaag toe. Het kwam de afspraak met de VS dat olie altijd in dollars verhandeld wordt niet langer na en sloot een deal met China, waarbij de olie in Chinese valuta kon worden afgerekend. De $ 50 miljard-deal met China betekende de facto het einde van de petrodollar, de belangrijkste pijler van de wereldwijde dollardominantie.”
Deel 2.
Niemand leeft in een vacuum. Ook de VS niet. Als de waarde van de USD daalt moeten ze meer dollars betalen voor hun import wat doorberekend wordt in de eindprijzen. Verder is het ook niet zo dat een zwakke munt goed is voor de export. Er is alleen een tijdelijk voordeel, voor producten die al klaar liggen om verkocht te worden, dat een daling van de waarde van het ruilmiddel een korting betekent voor buitenlandse kopers omdat ze meer dollars kunnen kopen met hun eigen munt. Zodra dat verkocht is zullen bedrijven weer grondstoffen moeten kopen tegen hogere prijzen die doorberekend moeten worden in het eindproduct. Het is vanzelfsprekend niet mogelijk om rijker te worden door iedereen eerst armer te maken (bv door de waarde van het ruilmiddel verlagen).Ofschoon dhr Keynes het wel zo doet voorkomen.
Een zwakke munt is heel iets anders dan een munt waarvan de waarde is gedaald ten opzichte van andere munten. In dit laatste geval zijn de exporteurs in het voordeel nadat de munt is gedaald ten opzichte van de vorige situatie dat de waarde hoger was.
Aangezien de VS in ruime mate met eigen grondstoffen kan produceren en niet erg afhankelijk is van buitenlandse leveranciers (die overigens toch meestal in USD afrekenen, dus waardedaling speelt ook hier geen rol) , is de positie van buitenlandse kopers nauwelijks van belang. De doorberekening van zulke effecten zal hooguit marginale effecten hebben op de eindprijs.
“Een zwakke munt is heel iets anders dan een munt waarvan de waarde is gedaald ten opzichte van andere munten. ”
Dt is de definitie van een zwakke munt: de waarde daalt vis-à-vis andere munten.
Volgens de begrippenlijst van dfbonline is een zwakke munt een munt die te maken heeft hoge inflatie. Dat is een binnenlands criterium, geen internationaal criterium.
Inflatie = geldontwaarding = een zwakke munt.
Als jij denkt dat dit geen enkel probleem is voor de VS omdat het slechts een binnenlands akkefietje is, dan zullen we wel gaan zien hoe dat uitpakt. Ik denk namelijk dat we dat nog gaan meemaken.
Dit is een zeer goede analyse. Geopolitiek kan schokken op de financiële markten verklaren, meestal op de korte termijn, maar het is goed om rekening te houden met de mogelijke gevolgen op de lange termijn.
De belangrijkste redenen achter de plotselinge marktcorrectie waren:
1. Zwakke fundamentele factoren: het recessierisico werd concreter in de VS, zoals blijkt uit de zwakke banencijfers; aandelen waren al duur en de winsten vertoonden tekenen van zwakte.
2. Timing: Augustus is het begin van het moeilijke seizoen voor de aandelenmarkten en de liquiditeit is slecht. Slimme beleggers gebruikten seizoensinvloeden als een goede reden om de risico’s in de toekomst te beperken
3. Grote positionering: beleggers liepen te veel risico, vooral op de derivatenmarkten.
Hoewel de fundamentele factoren al een tijdje zwak waren, is het de positionering die de omvang van de bewegingen op de volatiliteitsmarkten verklaart. Over het algemeen zagen de gebieden die het drukst waren (technologieaandelen, carry trade tussen USD en JPY) en die het meest geliefd waren bij hedgefondsen, de grootste bewegingen.
Behalve op de korte termijn voegen beleggingen in vastrentende obligaties, na aftrek van inflatie, geen waarde of decorrelatie meer toe aan een gediversifieerde portefeuille. Zoals u terecht schreef, worden de staatsschulden te hoog.
Dit is mijn mening als ervaren financiële investeerder op mondiale schaal, waaronder vele jaren in Japan.
Gelukkig gaat het met de Amerikaanse wapen industrie erg goed.
Ik begreep dat de economie ook erg goed draait. Amerikanen zijn creatief en harde werkers. Daar kan de rest van de wereld een voorbeeld aannemen.
Stel dat de VS in een dolle bui lid zou willen worden van de Euro. Dan wordt ze met 120% staatsschuld en 6% begrotingstekort vierkant uitgelachen. De VS zit daarmee ergens tussen Frankrijk en Italië in, maar in deze monetaire Kleren-Van-De-Keizer variant doen we net alsof de VS ‘wie immer’ het fundament van monetaire stabiliteit vormt.
Dat is het natuurlijk niet en op enig moment circuleert er een enorme berg dollars wanhopig op zoek naar betaling of waardestijging – dat laatste vooral in overgewaardeerde aandelen en vastgoed.
Omdat de VS nog leidend is in belangrijke sectoren als banking, communicatie en militair houdt de façade stand. Maar als die positie minder wordt is de leidende rol van de VS gewoon voorbij. En een zeer snel oplopende staatsschuld versnelt dat proces aanzienlijk.
De auteur van dit artikel doet alsof het vervangen van de ene valuta door de andere een keuze is die geheel vrij is en bovendien dat de de-dollarisering een positieve ontwikkeling is voor ons.
1) de BRICS landen hebben geen universele valuta die wordt gebruikt in het onderlinge verkeer. Wij in Nederland en de EU kunnen daar niets mee.
2) de dollar wordt overal geaccepteerd omdat de VS relatief stabiel zijn en de groeiende staatsschuld van dat land verandert dat niets aan. Schuld op zich is geen probleem, zolang het vermogen tot betalen in stand blijft. En dat is het geval in de VS.
3) het voorgaande betekent ook dat een kleine sanering van de uitgaven van de VS, bijv. op militair gebied voldoende is om de dollar weer gewicht te geven op internationaal terrein
De westerse landen zijn zichzelf aan het isoleren.
Klopt, maar de betekenis daarvan moet niet overschat worden.
1) handel trekt zich weinig aan van politiek. Politiek isolement is voor internationale handel niet zonder meer een reden om te gaan afrekenen in roebels of yuanmin.
2) de USD is algemeen betaalmiddel in Latijns-Amerika en Afrika. In Argentinië koop je een huis met USD, niet met peso. Het belang van de USD gaat dus veel verder dan de VS of het politiek gewicht van de VS.
3) De BRICS landen hebben geen eenheidsmunt. Bovendien zijn het grondstoffen exporteurs met een relatief eenzijdige economie. Zij hebben zelf USD nodig om te kunnen kopen in het internationale verkeer. Onderling kunnen ze afrekenen in hun nationale valuta, maar daar zal het bij blijven.
4) Groot voordeel van de USD is: geen wissel van valuta nodig, dus geen bijkomende bankkosten.
Helemaal mee eens. Daarom moeten de USA zich niet bezig houden met politiek, waarin ze zichzelf aan het isoleren zijn, maar met handel en economie als prioriteit.
Hun obsessie met Oekraïne is opvallend. De sancties tegen Rusland zijn al meer aan het kosten dan dat ze opleveren, zowel politiek als financieel.
Volgens mij maak je jezelf behoorlijk kwetsbaar met een schuld van 35.000 miljard dollar.
Klopt. De EU had dezelfde problemen en heeft de EURO verzonnen en ingevoerd. Over de gevolgen daarvan hoeven wij het niet te hebben, maar de BRICS landen kunnen hetzelfde verzinnen en invoeren. De vraag is niet of ze het doen maar wanneer.
Pardon? Vrijwel alles wordt tegenwoordig gemaakt in Azie. Eerst vooral China, nu steeds meer Vietnam en andere plekken in het Verre Oosten. Aan die eenheidsmunt voor de BRICS+ landen wordt gewerkt en er zal op enig moment iets komen omdat ze dat graag willen. Vrijwel niemand van de BRICS+ steunt de sancties tegen Rusland en de gedachte dat meedoen aan SWIFT en het internationale betalingsverkeer gebasserd op deUSD gekoppeld zit aan geopolitieke condities (lees: buigen voor de rules based order waarbij voor de VS andere regeles gelden dan de rest, en zomaar je assets geconfisqueerd kunnen worden) is velen een gruwel.
Die eenheidsmunt zou wel eens goud kunnen zijn. In ieder geval gedekt met goud.
Dat voorkomt een hoop geruzie.
De dollar is ook maar een stukje papier.
Klopt maar dat stukje papier wordt wel gegarandeerd door een overheid.
Dan nu even een praktijk voorbeeld. KSA exporteert voor 36 mrd naar Zuid-Korea (vnm olie). Zuid-Korea exporteert voor 5 mrd naar KSA (vnm auto’s). Het verschil van 31 mrd wil je oplossen met het transport van staven goud? Reken even uit hoeveel kilo goud je daarvoor nodig hebt.
Hoe zal die eenheidsmunt er uitzien? Welke overheid gaat die garanderen?
Daar is men dus mee bezig. Vanzelfsprekend gaat dat niet van vandaag op morgen. Het is ook niet zo eenvoudig. Aan de ene kant wil men graag de munt dekken door grondstoffen, maar is het moeilijk te bepalen welke grondstoffen en in welke mate omdat het ene land daar meer van heeft dan een ander en daarmee een voordeel zou hebben. Het zal dus wel een mandje van het een of ander worden wat men regelmatig zal moeten herbalanceren.
Overheidsgaranties stellen weinig voor omdat overheden niks hebben. Ze kunnen alleen spullen afpakken van hun burgers en dat herverdelen. Overheidsgaranties maken weinig indruk. Geld is dan ook historisch gezien altijd gedekt door goud en/of zilver. Pas in 1971 is de koppeling met goud definitief doorgesneden. Henri Kissinger – wat een hele slimme kerel was – begreep dat dit problematisch is en heeft toen getracht de USD aan olie te koppelen door belangrijke deals met Saoedi-Arabië te sluiten waardoor de petrodollar is ontstaan. Aan die situatie is nu een einde gekomen. Omdat geld sinds 1971 niet langer gedekt is door goud of zilver wordt het fiat geld genoemd. Het heeft geen intrinsieke waarde meer. Nu de USD ook niet meer indirect door olie wordt gedekt geeft dat additioneel verlies aan waarde die in de kern toch al denkbeeldig was. We zitten dus mondiaal gezien sinds 1971 in een gigantisch monetair experiment wat, om eerlijk te zijn, nu op zijn laatste benen loopt met name omdat de schulden te groot zijn geworden en het feit dat er zoveel schuld kan ontstaan is een gevolg van het gebrek aan dekking door assets van echte waarde.
Waarom hebben euro’s en dollars dan nog waarde? Vanwege netwerkeffecten. Iedereen gebruikt het en het wordt overal geaccepteerd. Totdat dit niet meer zo is.
Dekken met grondstoffen is een soort overheidsgarantie. Het zijn immers overheden die onderling overeenkomen zo te werken.