Trumps hobbelige route naar vrede in het Midden-Oosten
Alle wegen lopen via Teheran
- Trumps hobbelige route naar vrede in het Midden-Oosten - 14 augustus 2026
- Trumps offensief tegen de Deep State verdient navolging - 23 juli 2026
- Duitsland kiest voor Alleingang binnen de EU - 7 juli 2026
Foto: CC0
Vrede in het Midden-Oosten is er eigenlijk nog nooit geweest. Ook vóór de komst van de islam in de zevende eeuw na Christus werd er al gevochten om het vruchtbare land tussen de Eufraat en de Tigris en het ‘land van melk en honing’ in Palestina. De Perzen overheersten het, Alexander de Grote veroverde het, de Romeinen waren er heer en meester. Vanaf 624 na Christus (de Slag bij Badr) namen de kaliefen en vervolgens de Ottomanen het over.
Vrede brengen in dit deel van de wereld lijkt dan ook een schier onmogelijke opgave. Toch waagt de huidige regering van de VS een poging daartoe, met het opruimen van de twee grootste obstakels: Iran – beter gezegd het conflict tussen soennieten en sjiieten – en de Palestijnse kwestie.
Afleidingsmanoeuvre
De aanpak van Iran door de VS is niet altijd even duidelijk. Het lijkt op het eerste gezicht een zwalkend beleid, met aanvallen, diplomatie, weer aanvallen, enzovoort. Wat achter deze gang van zaken schuilgaat, is mijns inziens echter het volgende.
Het met Iran overeengekomen MOU was een afleidingsmanoeuvre. Het is nooit de bedoeling van de VS geweest om een akkoord te sluiten met Iran – dat zou de situatie terugbrengen naar de tijd van het JCPOA van Obama, volgens president Trump een slecht en vooral gevaarlijk akkoord. Dat gaf slechts uitstel aan de verrijking van uranium door Iran, geen definitief einde, en het rakettenprogramma van Iran bleef buiten schot.
De acties van de VS zijn er thans op gericht definitief af te rekenen met Iran: met het nucleaire programma, maar ook met het Iraanse regime zelf.
Geen haast
Trump heeft geen haast: de Amerikaanse vloot houdt de Straat van Hormuz dicht voor olietransport uit Iran. Iran mist daardoor zijn hoofdbron aan inkomsten, en dat houdt het land niet eeuwig vol. Er wordt onderhandeld over een akkoord, maar dat is voor de bühne – de VS wil geen akkoord met dit regime.
De aanvallen op Iran zijn door de VS gestopt, omdat ze niet het beoogde resultaat brachten. Maar dat hoeft ook niet, want de VS kunnen het doel ook bereiken door simpelweg niets te doen: afwachten tot de interne situatie in Iran door gebrek aan inkomsten onhoudbaar wordt en de bevolking in opstand komt. Dan is slechts een klein zetje nodig om het regime ten val te brengen.
Verkiezingen
Een tweede reden dat de aanvallen zijn gestopt zijn de komende midtermverkiezingen in de VS. Buitenlandse oorlogen zijn nooit populair bij de Amerikaanse bevolking, en Trump wil zijn meerderheid in het Huis en de Senaat niet verliezen.
De oplopende olieprijs aan de pomp is evenmin populair bij de Amerikaanse bevolking, maar die daalt inmiddels in de VS. De olie uit de Golf wordt sinds enkele weken voor een belangrijk deel via pijpleidingen door Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten naar de wereldmarkt getransporteerd, en het verschil met de hoeveelheid van vóór de oorlog wordt gecompenseerd door een opgevoerde export vanuit de VS: vijf miljoen vaten per dag, plus nog eens een miljoen uit Venezuela.
Na de midterms heeft de Amerikaanse president zijn handen weer vrij en kan de genadeklap aan Iran worden uitgedeeld.
Atoombom
Het gevaar dat Iran in de tussentijd de beschikking krijgt over een atoombom, wordt laag ingeschat. Veel verrijkingsinstallaties zijn vernietigd tijdens de Epic Fury-campagne, en ontwikkeling van een nucleair wapen uit het reeds geproduceerde (en niet vernietigde?) verrijkte uranium heeft meer tijd nodig dan de enkele maanden tussen nu en de midterms in november.
Ideaalplaatje
De eindsituatie die de VS voor ogen staat, is vrede in het Midden-Oosten: met een geneutraliseerd Iran, verslagen proxy’s als Hezbollah, de Houthi’s en Hamas, een vorm van zelfbestuur voor de Palestijnen en een uitbreiding van de Abrahamakkoorden. Dat laatste wordt mogelijk gemaakt door zelfbestuur voor de Palestijnen te realiseren, een voorwaarde die Saoedi-Arabië heeft gesteld voor aansluiting bij de Abrahamakkoorden.
Het is een ideaalplaatje, dat niet makkelijk te verwerkelijken zal zijn. Vrede in het Midden-Oosten is er, zoals gezegd, nog nooit geweest, en het overbruggen van de twee grootste tegenstellingen – tussen de soennieten en sjiieten, en tussen Israël en de buurlanden – zal een monumentale opgave worden. Maar wie weet.
Twee obstakels
Het belangrijkste obstakel is in ieder geval het huidige regime in Iran. Zolang dat aan de macht is, zal er van vrede in het Midden-Oosten geen sprake zijn. Daar zal dus mee afgerekend moeten worden.
Een verzwakt en weer seculier Iran (het theocratische sjiitische regime vervangen door een traditioneel Perzisch bestuur) zal geen bedreiging meer zijn voor de soennitische buurlanden van Iran, waarmee het eeuwenoude conflict tussen soennieten en sjiieten grotendeels van tafel is.
Het tweede obstakel – de onmin tussen Israël en zijn buurlanden, en het daarmee samenhangende Palestijnse zelfbestuur – zal moeilijker weg te nemen zijn. Een aanzet is gegeven met het ‘Gaza Board of Peace’-plan: de ontwapening van Hamas en de installatie van een civiel Palestijns bestuur, bewaakt door een islamitische vredesmacht. Er is echter een patstelling ontstaan, omdat Hamas pas de wapens wil neerleggen als Israël zich uit Gaza heeft teruggetrokken, terwijl Israël niet eerder wil vertrekken dan nadat Hamas de wapens heeft ingeleverd.
Mijn inschatting is dat het tweede obstakel pas kan worden opgeruimd als het eerste er niet meer is – als de kop van de slang (Iran) is afgehakt en daarmee de proxy’s onthoofd zijn, zodat de existentiële dreiging voor Israël van tafel is. Het oplossen van de Palestijnse kwestie zal daarmee, vermoed ik, een geringere – hoewel niet onbeduidende – inspanning vergen.
Meer twistpunten
Besef dat er nog (veel) meer twistpunten zijn in het Midden-Oosten dan alleen Iran (sjiieten versus soennieten) en de Palestijnse kwestie. Zo is er de Koerdische zaak, de ambitie van Erdogan om de nieuwe kalief van de soennieten te worden, het nog niet verslagen ISIS en andere opstandige bewegingen tegen de gevestigde macht, en de strijd om invloed tussen de VS en China (en Rusland).
De beschreven ‘vrede’ – als die er komt – is dus relatief en geen panacee voor de oplossing van allerlei andere conflicten. Wel zal de ‘vrede van Trump’ – want die titel zal hij ongetwijfeld bij succes opeisen – rust brengen in het Midden-Oosten, een regio die tot op heden bekend staat als het kruitvat van de wereld.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
” Iran mist daardoor zijn hoofdbron aan inkomsten, en dat houdt het land niet eeuwig vol.” De vraag die hierna komt is: “Hoe lang houden de VS het vol”?
Wie het eerste met de ogen knippert verliest.
“de ontwapening van Hamas en de installatie van een civiel Palestijns bestuur, bewaakt door een islamitische vredesmacht.”
Dat is een grapje, natuurlijk. Hamas is niet de enige met ongefundeerde Jodenhaat, en zelfs als Hamas volledig volledig ophoudt te bestaan, zijn er zat strijdgroepen die het stokje over willen nemen. Daarvoor is is de indoctrinatie, begonnen met de Moefti van Jeruzalem en in stand gehouden door de UNWRA, te diep geworteld.
De enige duurzame oplossing is die waarmee Israël nu mee bezig is: Het permanent bezetten van zowel de Gazastrook als de Westoever. Zo gauw de gemiddelde Palestijn (Wat is dat eigenlijk?) doorkrijgt dat ‘ie onder Israëlisch bestuur beter af is dan onder dat corrupte zootje van eigen bodem, bestaat er een kans op vrede.
Mijnheer Vervloed, goede analyse. Dit scenario zou een ideale toekomstschets zijn voor de regio.
De opstand van het Iraanse volk is echter wel een ding. Het Iraanse regime heeft nog veel binnenlandse militaire macht, en zonder dat het bewapend is maken de burgers weinig kans ben ik bang. Wellicht dat het leger (niet de IRGC) gaat overlopen als de economische druk echt onhoudbaar wordt.
Toen mijn geboorteland in 1949 onafhankelijk werd, had de Republik Indonesia te maken met twee bijzonder vijandige stromingen. De Communisten (Link . . lings) en de Darul Islam (fanatieke Islam).
Nu in Patria – een ook verder in Europa – waren die bijzonder vijandige stromingen al vele jaren rond.
Het verloop gaat van kwaad tot erger….het einde is nabij???
De mogelijkheden om daar een halt aan toe te roepen zijn sweet dreams.
Een ding ben ik al zeker, dat Trump nooit een diepe buiging zal maken als toen Barry Soetoro alias Obama voor de koning van Saudi Arabië .