De roep om ‘genderneutrale’ toiletten door diverse overheidsinstellingen in Europa is intrigerend. Niet alleen omdat je zou denken dat er prangender zaken op het wereldtoneel spelen, maar ook omdat het symbool staat voor de ‘status mentalis’ van onze samenleving.
We leven in een tijdsgewricht dat zich kenmerkt door verwarrende tegenstellingen. Aan de ene kant een overdonderende vorm van exhibitionisme, anderzijds de dwangmatige tendens om verschillen zoveel mogelijk te ontkennen en weg te maken.
“Ik heb zoveel gevroten dat ik mijn penis al jaren niet meer heb gezien”. Plastisch chirurgen, coaches en stylisten storten zich op de arme drommel en een uur later zien we een zelfverzekerde man met hip haar, kek montuur en een onwerkelijke styling uit de coulissen komen. Het feit dat hij inmiddels weer zicht heeft op zijn Johnson geeft hem een geluksgevoel met de houdbaarheid van hoogstens een paar uur. De familie staat met open mond van afgrijzen en/of bewondering te kijken en zijn geregisseerd tot op het aantal milliliters tranen.
“Henk, hoe voel je je nu? Fantastisch, ik kan het nog niet bevatten”.
Ik eigenlijk ook niet meer. Een hysterische zoektocht naar geluk, gestimuleerd en voortgestuwd door de illusie dat alles maakbaar is. Die penis amputeren of juist vergroten? Barbapapa roept “huup huup Barbatruc” en neemt een politiek-correcte gedaante aan, al naar gelang de waan van de dag.
Patiënten hebben vaak als hulpvraag dat ze gelukkig willen worden. Ik leg ze vervolgens uit dat deze uitkomstmaat als zodanig niet bestaat en dat het hier uitsluitend om een epifenomeen gaat. Hiermee wordt bedoeld dat een sensatie van geluk uitsluitend kan ontstaan als een soort bonus bovenop goed georganiseerde basale parameters zoals werk, huisvesting, relaties, fysieke en mentale conditie.
Als samenleving lijken we niet meer in staat om met voldoende realiteitszin naar de natuurlijke voorwaarden voor geluk te kijken. Reclame bijvoorbeeld, heeft ons inmiddels geleerd dat hypotheek, shampoo en frisdrank automatisch leiden tot succes, gezondheid, vriendschap, kortom geluk. Als goed geprogrammeerde diersoort reageren we reflexmatig op deze (subliminale) boodschappen en zijn we niet in staat om ze tijdig met onze ratio te ontkoppelen: “hey, wat een onzin, natuurlijk wordt mijn gezinsleven niet stabiel en harmonieus door die mediterrane macaronischotel”. Helaas, het kwaad is al razendsnel geschied en ons brein is effectief gemanipuleerd.
We zijn de afgelopen decennia, onder andere geïnduceerd door de media, steeds meer op suggestie gaan varen. De maakbaarheidsindustrie spint hier dankbaar garen bij omdat we door deze illusie steeds verder verwijderd raken van de realiteit en haar ijzeren wetmatigheden, ook ten aanzien van geluk. We dachten dat onze grenzeloosheid op gebied van seks, globalisering en moraal ons voorspoed zou brengen. Het tegendeel is waar en we lopen massaal op tegen de natuurlijke grenzen van onze diersoort: eenzaamheid, verwaarlozing, overdaad en oppervlakkigheid zijn de zaken die ons tegenwoordig pas echt ongelukkig maken. Onder het motto van vrijheid richten we ons ten gronde, met de commercie als lachende derde.
Genderneutraliteit maakt een einde aan seksisme, want door seksisme worden we ongelukkig? Bullshit, niemand is op individueel niveau gekwetst door een mannen- of vrouwentoilet. En als dat wel zo is dan bied ik een gratis psychiatrisch consult aan.
Over de auteur
- Psychiater, cultuurcriticus
