Box 3: uw spaargeld als wisselgeld

• Over
• Laatste berichten

OpinieZ Nieuwsredactie

Analyse van actueel nieuws

Laatste berichten van OpinieZ Nieuwsredactie (alles zien)

• Box 3: uw spaargeld als wisselgeld - 5 oktober 2026
• Trump is de poortwachter van Hormuz - 4 oktober 2026
• Investeringsklimaat lijdt onder onduidelijkheid kabinetsplannen - 2 oktober 2026

Beeld: Gemini (AI)

De VVD meldt sinds 29 september op haar website dat de belasting op papieren winst van tafel is². Wat de partij er niet bij vertelt: in de kabinetsplannen van diezelfde dag ging het belastingvrije vermogen van spaarders en beleggers volgend jaar omlaag naar 30.846 euro per persoon⁵. Wie daarboven zit, gaat dus eerst meer betalen. Hoeveel dat een gewone belegger zou kosten, rekent OpinieZ onderaan dit stuk voor.

Bijna een jaar na de verkiezingen van oktober 2025 is het formeren in Den Haag nooit opgehouden. Premier Rob Jetten (D66) leidt een minderheidskabinet van D66, CDA en VVD dat 66 zetels telt³, tien minder dan een meerderheid, een ministersploeg die voor elke euro die ze wil uitgeven moet aankloppen bij partijen die zelf niet meeregeren. Elke begroting wordt zo een nieuwe formatie.

Op 29 september stuurden Jetten, onze minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) hun nieuwe voorstellen naar de Kamer. De geplande bezuinigingen op de WW en op de arbeidsongeschiktheidsregeling WIA verdwijnen⁵.

Vanaf 2028 belast de fiscus winst op aandelen en verhuurd vastgoed pas bij verkoop, en vanaf 2030 geldt dat voor al het vermogen²⁵. Ondernemers met een eigen bv krijgen vier jaar een lager tarief van 29,2 procent in box 2, waar de winst uit die bv wordt belast⁵. De grens voor lenen bij de eigen bv zakt in vijf stappen van 500.000 naar 100.000 euro⁵.

Ook spaarders en beleggers moesten volgend jaar bijspringen. Het kabinet wilde het heffingsvrij vermogen in box 3 in 2027 verlagen tot 30.846 euro per persoon⁵. Het fictieve rendement dat de fiscus toerekent aan beleggingen en verhuurd vastgoed, ging met anderhalf procentpunt omhoog naar 7,87 procent⁵⁶. Naar schatting 850.000 Nederlanders zouden er als belastingbetaler bij komen⁶.

Achtenveertig uur

Twee dagen later ging dat onderdeel alweer terug naar de tekentafel. In de Tweede Kamer en in de eigen coalitie kwam kritiek op de rekening voor kleine spaarders, en Heinen kondigde op 1 oktober aan dat er een voorstel komt om hen te ontzien⁷. De nieuwe dekking lag nog niet vast⁷.

Jetten maakte van de verlaging geen principekwestie¹. Na de ministerraad van 2 oktober kondigde hij aan dat het kabinet een aangepast plan via een novelle, een wijziging van een wetsvoorstel dat al bij de Kamer ligt, op korte termijn met de Tweede Kamer wil afstemmen¹.

Het gat is niet klein. Opgeteld loopt de verbouwing van box 3 op tot zo’n twintig miljard euro⁷. De dekking die het kabinet daarvoor op dinsdag presenteerde, breekt het kabinet nu zelf weer open.

Een maatregel die binnen twee dagen wordt ingeslikt zodra de Kamer mort, was nooit een weloverwogen keuze. Het was een proefballon, en de spaarder hing eronder.

Klaver kreeg zijn zin

Het schrappen van de bezuinigingen op WW en WIA blijft staan⁵. Daar was het PRO om te doen⁸, de linkse fusiepartij die in juni ontstond als voortzetting van de fractie van GroenLinks-PvdA, met Jesse Klaver als fractievoorzitter en twintig zetels in de Kamer⁹. JA21-leider Joost Eerdmans zag op 30 september slechts één winnaar. “Klaver heeft volledig zijn zin gekregen”, zei hij⁸. Onder de streep houden werkenden volgens hem acht miljard euro lastenverzwaring over⁸.

Jetten regeert zo bij de gratie van Klaver. PRO zit niet in het kabinet, hoeft geen enkele begroting te verdedigen en draagt geen verantwoordelijkheid voor de gaten die het kabinet daarna moet dichten, en haalt toch binnen wat het wil. Een ideale positie.

OpinieZ schreef op 28 september dat de rekening van het eerste aanbod bij ondernemers zou belanden. Dat bleek half juist. Het box 2-tarief gaat omlaag⁵, de leengrens daalt veel verder dan de 400.000 euro waar toen sprake van was, en de spaarder moest er ook nog voor opdraaien.

Box 3-plan legt rekening bij ondernemers

Rechts in woorden

De VVD presenteert hetzelfde pakket als een rechtse overwinning. De partij somt het einde van de belasting op papieren winst op, een lager tarief voor ondernemers, 450 miljoen euro extra voor de koopkracht van werkenden in 2027 en strengere maatregelen tegen de instroom van migranten². Met die instroom gaat het de verkeerde kant op. Het CBS telde in het eerste kwartaal van dit jaar bijna 6.000 eerste asielaanvragen, 33 procent meer dan een jaar eerder⁴. Werkenden krijgen onder meer een hogere inkomensgrens voor het toptarief⁵. Die stijgt van 78.426 naar 80.578 euro, een verschil van ruim 2.100 euro. Over 2027 zwijgt de VVD-opsomming.

In dat jaar stijgt het fictieve rendement op beleggingen juist, en dat is de belasting op papieren winst die de partij zegt te hebben afgeschaft⁶. Een vermogenswinstbelasting die pas in 2028 begint, betaalt de belegger dus eerst met een hogere heffing op winst die hij nooit heeft gemaakt.

De kiezer ziet het verschil. In de peiling van Maurice de Hond van 2 oktober zakt de VVD naar twaalf zetels, evenveel als bij het dieptepunt van 2008³. JA21 komt uit op twintig zetels, het hoogste aantal dat die partij in de peilingen van De Hond ooit haalde³. De coalitie zakt van 66 naar 42 zetels³.

Een kabinet met een beetje ruggengraat zou de box 3-hervorming betalen uit de eigen uitgaven, en de sociale zekerheid niet als wisselgeld weggeven aan een partij die niet meeregeert. OpinieZ verwacht dat de novelle het gat opnieuw dicht met hogere lasten op vermogen en/of ondernemen. Lagere rijksuitgaven zullen er geen rol in spelen. Dat wordt toetsbaar zodra het kabinet de novelle naar de Kamer stuurt.

Niets gortigs

Neem een alleenstaande belegger met 55.000 euro aan aandelen en geen schulden. De vrijstelling in box 3 ligt dit jaar op 59.357 euro per persoon¹⁰. Hij betaalt dus niets. Volgens het plan van 29 september rekent de fiscus hem in 2027 over het deel boven 30.846 euro een rendement toe van 7,87 procent⁵⁶. Uitgaande van het huidige tarief van 36 procent¹⁰ komt dat neer op 684 euro per jaar. Ruim 57 euro per maand. Een stel met 110.000 euro aan beleggingen ging van nul naar ruim 1.360 euro.

Jetten noemde die ingreep op 2 oktober “niet iets heel gortigs”¹. Kort daarna sprak hij van een evenwichtige maatregel¹. Wat de belegger volgend jaar betaalt, staat in een novelle die het kabinet nog niet heeft gepresenteerd.