Box 3-plan legt rekening bij ondernemers

• Over
• Laatste berichten

OpinieZ Nieuwsredactie

Analyse van actueel nieuws

Laatste berichten van OpinieZ Nieuwsredactie (alles zien)

• Box 3-plan legt rekening bij ondernemers - 28 september 2026
• Hoe Xi via Teheran wil winnen - 27 september 2026
• Internationaal Strafhof graaft zijn eigen graf - 26 september 2026

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD). Beeld: Tweede Kamer. Publicatie conform Licentievoorwaarden Tweede Kamer

Een ondernemer die 500.000 euro van zijn eigen bv heeft geleend, betaalt daar nu geen extra belasting over. Zakt de grens naar 400.000 euro, een van de opties om de snellere box 3-hervorming te betalen, dan belast de fiscus die laatste ton als inkomen uit de eigen bv⁴⁶. Voor een alleenstaande directeur-grootaandeelhouder (dga) zonder ander box 2-inkomen dat jaar komt dat neer op ruim 26.500 euro. Dat is de prijs die het kabinet voor gedoogsteun op tafel legt, alleen komt de rekening terecht bij de ondernemers.

Zaterdag ontvingen Jetten en onze minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) de ChristenUnie, PRO en Volt samen, en daarna JA21 en SGP. PRO heette tot voor kort GroenLinks-PvdA. Wat ze aanboden, lekte via De Telegraaf uit en werd door BNR bevestigd¹. De bezuinigingen op WW en WIA gaan definitief van tafel, en box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen, moet per 2028 versneld overgaan naar een heffing over werkelijk gerealiseerde vermogenswinst¹.

Die versnelling slaat een gat van ruim tien miljard euro, dat vooral box 2 moet dichten⁵. In box 2 betaalt de dga 24,5 procent belasting over de eerste 68.843 euro winst die hij uit zijn bv haalt, en 31 procent over het meerdere⁶. Eerst zou het kabinet dat tarief tijdelijk verlagen, zodat ondernemers opgepotte winst versneld uitkeren. Daarna volgt de strengere leengrens⁶. Wat boven die grens uitkomt, telt de Belastingdienst op 31 december mee als inkomen in box 2⁴.

Het gaat om een eenmalige klap. Het belaste deel telt het jaar erna mee in de grens, zodat dezelfde ton geen tweede keer wordt belast⁴. De dga ontloopt de heffing door vóór 31 december een ton af te lossen⁴, geld dat hij dan eerst moet vrijmaken.

Waarom zo’n gulle ruil? De coalitie van D66, CDA en VVD telt 66 zetels, waar een meerderheid in de Tweede Kamer er 76 vraagt, en in de Eerste Kamer komt ze er zestien tekort⁹. Jetten moet dus voor elke begroting steun kopen, en hij winkelt links en rechts tegelijk.

Weggegeven

Wat het kabinet nu inlevert, was in februari nog de kern van het coalitieakkoord. Werklozen zouden vanaf 2028 nog hooguit een jaar WW krijgen, en vanaf 2029 zou het maximumdagloon, het hoogste loon waarover WW en WIA worden berekend, met twintig procent dalen⁸. De arbeidsongeschiktheidsregeling WIA zou eveneens soberder worden⁸. Rabobank beschreef het akkoord destijds als een herverdeling richting defensie, onderwijs en wonen, betaald uit zorg en sociale zekerheid⁸. Juist die ingrepen moesten de groei van de uitkeringslasten afremmen.

Die rekening kwam nooit. Op Prinsjesdag, elf dagen voor het aanbod, schrapte het kabinet al de lagere dagloongrens, liet het een volledige koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting los en schoof het de kortere WW naar 2029³. De overige sociale bezuinigingen gingen toen een jaar de ijskast in³. Nu verdwijnt de rest.

PRO-leider Jesse Klaver roemt de “echte bereidheid” van het kabinet, maar ziet nog geen beweging op de hogere vermogensbelasting die zijn partij wil⁵. Het volgende verlanglijstje ligt dus al klaar.

Goed idee, verkeerde betaler

Aan de box 3-belofte zelf ligt het niet. Pas belasting betalen als u verkoopt, over winst die u echt heeft gemaakt: daar vragen spaarders en beleggers al jaren om, na een stelsel dat hun een fictief rendement toerekende. SGP-leider Chris Stoffer steunt de plannen dan ook, al hangt hij er eisen over abortus en draagmoederschap aan⁵.

In een Kamerbrief op Prinsjesdag legden Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) vier routes voor. Volgens de snelste route valt vanaf 2028 negen tiende van het vermogen met waardegroei onder een heffing die pas bij verkoop komt⁷. Omdat de fiscus dan pas geld ziet als beleggers iets verkopen, loopt de schatkist tussen 2028 en 2031 opgeteld ruim elf miljard euro mis. Tot 2035 is dat ruim 15,6 miljard⁶. Nog duurder is de route waarin het oude forfaitaire stelsel het langst blijft bestaan, met bijna twintig miljard⁷.

Die derving moet ergens vandaan komen, en het kabinet legt haar bij ondernemers met een eigen bv. Een rechts principe, betaald door de eigen achterban.

De staat groeit door

De Miljoenennota telt voor volgend jaar 516,8 miljard euro aan uitgaven, 35,6 miljard meer dan de 481,2 miljard aan inkomsten². Het EMU-tekort, het tekort van de hele overheid, komt in 2027 uit op 2,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp), net onder de grens van drie procent die het Europese Stabiliteits- en Groeipact stelt².

Sociale zekerheid (132,4 miljard) en zorg (125,6 miljard) nemen samen de helft van alle uitgaven voor hun rekening², en beide groeien met de vergrijzing vanzelf mee. Werkenden dragen intussen al bij via de zogeheten vrijheidsbijdrage. Omdat de belastingschijven minder meestijgen met de inflatie, levert die in 2027 naar schatting 1,5 miljard euro op bij burgers, plus een vergelijkbaar bedrag bij bedrijven¹⁰. De uitkering blijft buiten schot.

JA21-leider Joost Eerdmans vindt dat het aanbod “meer links dan rechts” oogt⁵. De rekensom geeft hem gelijk. Het enige rechtse onderdeel, de box 3-hervorming, betalen ondernemers grotendeels zelf.

OpinieZ verwacht dat het grootste deel van de dekking bij box 2 terechtkomt en niet bij lagere uitgaven, zodra het kabinet de rekening op papier zet. Komt die dekking er niet, dan duwt de derving het tekort verder richting de Europese grens van drie procent. JA21 en SGP doen er goed aan pas te tekenen als die dekking uit de rijksbegroting komt en de vrijheidsbijdrage verdwijnt.

Mirjam Bikker, leider van de ChristenUnie, wil alle beloften schriftelijk vastgelegd zien voordat de Kamer over de begroting debatteert⁵. Een kabinet dat ondernemers voor zo’n bedrag wil laten opdraaien, kan die rekening ook even uitschrijven.