Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan Israël-hatende juriste

• Over
• Laatste berichten

OpinieZ Nieuwsredactie

Analyse van actueel nieuws

Laatste berichten van OpinieZ Nieuwsredactie (alles zien)

• Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan Israël-hatende juriste - 10 oktober 2026
• EU-superstaat heeft torenhoge Coronaschulden - 9 oktober 2026
• Kabinet levert EU-veto sancties in - 8 oktober 2026

Medallie Nobelprijs. Foto: Osama Shukir Muhammad Amin . CC BY SA 4.0.

Navi Pillay kreeg vrijdag de Nobelprijs voor de Vrede. Het Nobelcomité noemt het werk van de Zuid-Afrikaanse Israël-hatende juriste een bron van hoop voor iedereen die een vreedzamere wereld zoekt¹. Dezelfde dag plaatste Washington het Internationaal Strafhof, waar Pillay ooit rechter was⁹, als instelling op de sanctielijst². Premier Rob Jetten belooft het hof ‘steen voor steen’ te verdedigen⁵. Hoe ver die trouw reikt, staat in het document dat Nederland op 11 maart indiende bij het Internationaal Gerechtshof, in de genocidezaak die Zuid-Afrika tegen Israël aanspande. Eén alinea daarin keert zich tegen ons eigen land.

Een jaar geleden concludeerde de VN-onderzoekscommissie die Pillay voorzat, dat Israël in Gaza genocide pleegt en dat president Herzog, premier Netanyahu en oud-defensieminister Gallant daartoe hadden aangezet¹. Het rapport telde 72 pagina’s⁹. Israël kreeg daarin vier van de vijf daden toegeschreven die het Genocideverdrag van 1948 opsomt. De Israëlische regering werkte nooit met de commissie samen. Ze is een orgaan van de VN-Mensenrechtenraad, zonder juridische status¹.

Jørgen Watne Frydnes, voorzitter van het Noorse Nobelcomité, haastte zich te verklaren dat de prijs geen instemming met die genocideconclusie inhoudt¹. Een comité dat zijn eigen keuze niet durft te verdedigen.

Haar staat van dienst

Over haar vertrekpunt laat Pillay zelf weinig twijfel. In juni 2020 tekende ze de petitie Sanction Apartheid Israel van de Zuid-Afrikaanse coalitie voor Boycot, Desinvestering en Sancties (BDS), de beweging die Israël economisch wil isoleren. Later nam ze het op voor medecommissaris Miloon Kothari, nadat die sociale media ‘grotendeels gecontroleerd door de Joodse lobby’ had genoemd¹. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een grotesk misbruik van de Nobelprijs voor de Vrede om Israëlhaat te legitimeren, en haalde er Joseph Goebbels bij¹.

Namen voor Peking

Het zwaarste verwijt komt uit de VN zelf. Emma Reilly, een jurist die onder Pillay bij het VN-mensenrechtenbureau in Genève werkte, stelt dat dat bureau de namen van ruim vijftig Chinese dissidenten aan Peking doorgaf en haar waarschuwingen over het gevaar voor hun families negeerde¹⁰. Ze meldde dat voor het eerst in 2013, toen Pillay het bureau leidde. Reilly noemt Pillay ‘letterlijk medeplichtig’ aan de genocide op de Oeigoeren en werd naar eigen zeggen ontslagen omdat ze aan de bel trok¹⁰.

In 2021 erkende een woordvoerder van secretaris-generaal António Guterres dat het bureau tot 2015 aan lidstaten bevestigde welke bekende activisten een zitting van de Mensenrechtenraad bijwoonden. Volgens de VN liep daarbij nooit een activist gevaar⁷. Het past in een patroon. In 2010 bleef Pillay weg bij de Nobelceremonie voor de gevangen Chinese dissident Liu Xiaobo. Ze verwees naar een bijeenkomst in Genève, volgens UN Watch een uitvlucht onder Chinese druk¹⁰. Zestien jaar later krijgt Pillay dezelfde prijs.

Soevereiniteit

Washington behandelt het hof als een aanval op de eigen soevereiniteit. Amerika en Israël zijn geen lid. Onder hetzelfde decreet trof Washington eerder al zeventien personen en organisaties², onder wie dertien medewerkers van het hof¹ en drie Palestinische organisaties⁸. Nu staat het hof zelf op de sanctielijst. Tegelijk geeft het Amerikaanse ministerie van Financiën tijdelijke ontheffingen, zodat Amerikaanse bedrijven het hof voorlopig mogen blijven bedienen, tot en met cloudsoftware, pensioenen en de zorg voor gedetineerden². De ontheffing voor het dagelijkse werk geldt 180 dagen. In die tijd moeten de lidstaten volgens Washington ‘betekenisvolle vooruitgang’ boeken bij het wegnemen van de Amerikaanse bezwaren². Het is een ultimatum, met een half jaar uitstel voor wie het hof wil hervormen.

Ook in de genocidezaak koos Washington partij. Een dag na Nederland diende het een eigen verklaring in bij het Internationaal Gerechtshof, dat anders dan het Strafhof geschillen tussen staten beslecht. Daarin noemt het de beschuldigingen tegen Israël ‘vals’. Burgerslachtoffers, ook op grote schaal, bewijzen volgens Washington niet vanzelf genocidale opzet; het hof mag die opzet alleen aannemen als het de enige redelijke conclusie is, en moet daarbij meewegen wat een leger deed om burgerslachtoffers te voorkomen⁴.

Premier Jetten zei op zijn persconferentie dat er ‘maar één plek op de wereld’ is waar de zwaarste oorlogsmisdaden worden berecht, en die plek is Den Haag⁵. Ons land als navel van de wereld. Hij noemde de Amerikaanse stappen onnodig en zei dat de lidstaten werken aan hervormingsvoorstellen, waarover Washington mag meepraten⁵. Een hof dat boven gekozen regeringen staat, met ons land als gastheer, voorvechter en nu ook verdediger tegen onze belangrijkste bondgenoot, is precies het globalisme waartegen OpinieZ zich verzet. Onze Grondwet laat verdragen via artikel 94 al voorgaan op de wetten die uw parlement maakt. OpinieZ verwacht dat het kabinet vóór 7 april 2027, als de Amerikaanse termijn van 180 dagen afloopt, geen voorstel zal steunen dat de macht van het hof over burgers van niet-lidstaten inperkt.

Paragraaf 38

In maart stond het kabinet al aan de andere kant. In de verklaring van 11 maart, ingediend onder minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA), schrijft ons land dat gedwongen verplaatsing van burgers kan uitlopen op genocidale daden en kan gelden als bewijs van genocidale opzet³. Bij kinderen wil Nederland een lagere drempel voor ernstig lichamelijk of geestelijk letsel. Voor het vaststellen van opzet bepleit het een evenwichtige benadering omdat direct bewijs zelden bestaat, het tegendeel van de strenge maatstaf die Washington een dag later verdedigde³⁴. Wie zo intervenieert, is volgens artikel 63 van het Statuut van het Gerechtshof gebonden aan de uitleg die het hof in deze zaak geeft.

Die alinea, die het nieuws niet haalde, is paragraaf 38. Daarin stelt Nederland dat de plicht van derde landen om genocide te voorkomen afhangt van de mate waarin een land invloed kan uitoefenen, en kondigt het aan uit te werken wanneer die plicht ontstaat en hoe ver ze reikt³. Vier maanden eerder, op 6 november 2025, had het gerechtshof in Den Haag, de Nederlandse rechter in hoger beroep, een kort geding van Al-Haq en andere Palestijnse belangengroepen tegen de Staat afgewezen.

Die eisten veel strengere maatregelen tegen Israël. De Haagse appèlrechters achtten een risico op genocide aannemelijk en lieten de keuze van maatregelen in beginsel aan de Staat⁶. Al-Haq kan nog een bodemprocedure beginnen. De organisatie staat sinds september 2025 zelf op de Amerikaanse sanctielijst, omdat ze volgens Washington het Strafhof hielp bij de vervolging van Israëliërs⁸.

Voor die zaak heeft het kabinet het pleidooi alvast zelf geschreven, en het heeft zich vooraf gebonden aan de uitleg die het Internationaal Gerechtshof aan die plicht zal geven. Jetten wil de muren van het Strafhof steen voor steen verdedigen. In paragraaf 38 sloeg zijn eigen ministerie al een bres in het bouwwerk van de Nederlandse Staat.