Gebruik je eigen schop in plaats van het overheidsloket
Een pleidooi voor de eigen verantwoordelijkheid
- Intrekken natuurvergunningen: de rechtsstaat als grabbelton - 26 augustus 2026
- Wie grenzen trekt, is niet harteloos - 18 augustus 2026
- Gebruik je eigen schop in plaats van het overheidsloket - 6 augustus 2026
Foto: CC0
Nederland werd niet gebouwd door mensen die naar de overheid wezen, maar door mensen die eerst naar zichzelf keken en de problemen aanpakten. In deze beschouwing pleit de auteur voor een terugkeer naar eigen verantwoordelijkheid, tegenover een cultuur die bij ieder probleem eerst naar Den Haag wijst.
Beginnen bij jezelf
Mijn opa wees vroeger nooit naar Den Haag. Hij wees naar de schop. Als de schutting scheef stond, zette hij hem recht. Als er geld tekort was, werkte hij een zaterdag extra. Als een van de buren ziek werd, stond er een pan soep en zelfgebakken brood op tafel. Dat was geen heldendom. Dat was de normaalste zaak van de wereld. Nederland werd gebouwd door mensen die eerst naar zichzelf keken en daarna pas naar de overheid. Niet omdat zij tegen de overheid waren, maar omdat zij begrepen dat een samenleving niet begint in het parlement.
Zij begint aan de keukentafel, in een gezin, op het werk, in de straat. Kijkend in de spiegel. Ergens onderweg zijn we dat instinct kwijtgeraakt. Dat is misschien wel de grootste overwinning van het progressieve denken. Niet dat links iedere verkiezing heeft gewonnen. Integendeel. Maar het heeft wel de cultuur overgenomen en daarmee een stuk van ons Nederland vernietigd. Het heeft de taal van de journalistiek veranderd. Het zit inmiddels in de haarvaten van onze universiteiten, de publieke omroep, het onderwijs en grote delen van het openbaar bestuur.
Van vraag naar verwijt
En daarmee veranderde langzaam ook onze manier van denken. Niet de mening die men heeft maakt het verschil. De reflex, de reactie is het verschil. Waar Nederlanders vroeger bij een probleem vroegen: wat kan ik doen? Wat wordt er van mij verwacht? vragen we nu steeds vaker: wie heeft dit veroorzaakt? En vrijwel direct daarna: welke wet moet worden aangepast? Welke subsidie ontbreekt? Welke regeling moet erbij? Dat klinkt misschien als een klein verschil. Het is het niet. Het is een compleet ander mensbeeld.
Neem klimaat. Vrijwel niemand wil een smerige, uitgewoonde aarde achterlaten voor zijn kinderen. Dat is het probleem niet. Maar een klassiek liberaal of conservatief denkt vaak: dan vlieg ik minder, ik isoleer mijn huis, ik koop een elektrische auto als dat kan. De progressieve reflex is 180 graden anders. Dan moeten fossiele auto’s verdwijnen. Dan moet vliegen duurder worden. Dan moet vlees extra belast worden. Dan moeten warmtepompen verplicht worden. De overheid is gaan bepalen wat verantwoord gedrag is. Links heeft een probleem en Den Haag past onder druk, manipulatie en slachtoffergedrag de wet aan, en onze belastingcentjes worden in die bodemloze putten gegooid.
Stikstof en boeren
Hetzelfde gebeurde met stikstof. Natuurlijk moeten we zorgvuldig omgaan met de natuur. Dat deed mijn opa trouwens ook al, zonder dat er een beleidsmedewerker in zijn nek hoefde te hijgen. Maar binnen een paar jaar veranderde rentmeesterschap in een bestuurlijke kruistocht. Boeren werden verdacht gemaakt, en nu zijn ze zo gevaarlijk dat ze moeten verdwijnen. Gezinnen die al generaties hetzelfde bedrijf runden, werden zomaar ineens het grootste probleem van Nederland.
Vergunningen werden stilgelegd. Bouwprojecten gingen op slot. Ondernemers kwamen vast te zitten. De overheid kocht bedrijven uit met miljarden belastinggeld. Opmerkelijk eigenlijk: een probleem dat ooit begon als zorg voor de natuur, eindigde in een van de grootste overheidsoperaties uit onze recente geschiedenis.
Vrijheid onder druk
Neem homoseksualiteit. De wet beschermt je. Je mag met elkaar trouwen. Klaar, zou je zeggen, missie volbracht. Maar ook daar bleef het niet bij. Er kwamen quota, er volgde inclusiebeleid, toen verplichte trainingen, er kwamen regenboogakkoorden, de samenleving werd gegijzeld door taalprotocollen en er kwamen verwachtingen waaraan iedereen zich moet conformeren. Pruttelde je tegen, dan werd je gevaarlijk verdacht gemaakt. Je was extreem rechts of werd zelfs een bruinhemd genoemd.
Zo werd vrijheid langzaam iets anders. Niet langer de vrijheid om je eigen leven te leiden, maar de verwachting dat de hele samenleving jouw overtuiging actief bevestigt. Dat is een fundamenteel verschil. Op de woningmarkt wordt sneller gesproken over huurbevriezingen, prijsplafonds en nieuwe subsidies dan over bouwen, investeren en verantwoordelijkheid nemen. Op de arbeidsmarkt verschuift de aandacht van ondernemerschap naar regelgeving. Steeds opnieuw dezelfde beweging: van de burger naar de overheid, van eigen verantwoordelijkheid naar collectieve aanspraken.
Zoeken naar schuldigen
Misschien zie je die culturele reflex nergens zo scherp als in de manier waarop we tegenwoordig over persoonlijke mislukkingen spreken. De recente uitlatingen van Tofik Dibi vielen mij daarom op. De deurwaarder werd vergeleken met de maffia. De media kregen de schuld. Het systeem had gefaald. Nogmaals, ik gun hem oprecht dat hij zijn leven weer op de rails krijgt. Niemand wordt beter van schulden of een leven dat ontspoort. Maar een deurwaarder maakt geen schulden. Hij komt pas wanneer de schulden er al zijn.
En misschien zit daar precies de kern van het probleem. Veertig jaar progressieve cultuur heeft ons geleerd om buiten onszelf te zoeken naar de oorzaak van wat binnen ons leven misgaat: het systeem, het kapitalisme, de overheid, de media, de rijke buurman, extreem rechts, de geschiedenis. Altijd moet er iets veranderen voordat ik zelf kan beginnen.
Verantwoordelijkheid geeft vrijheid
En begrijp me goed. Onrecht bestaat. Discriminatie bestaat. Pech bestaat. Sommige mensen beginnen het leven met een rugzak waar een ander nauwelijks een handtas draagt. Dat ontkennen zou dom zijn. Maar zodra iemand gelooft dat zijn toekomst vooral wordt bepaald door krachten buiten zichzelf, verdwijnt ook de motivatie om verantwoordelijkheid te nemen. Slachtofferschap geeft je misschien gelijk, maar het is altijd tijdelijk, bevredigen doet het nooit. Verantwoordelijkheid geeft vrijheid.
De prijs van vooruitgang
Misschien is dat wel de grootste prijs die Nederland voor deze culturele omslag heeft betaald. Het progressieve denken heeft ons geleerd waar we onze verontwaardiging op moeten richten. Het heeft de media voor een belangrijk deel meegekregen in die manier van kijken. Dat is politiek gezien buitengewoon knap. Maar hun invloed is geen vooruitgang. Terwijl we druk waren met identiteit, taal, symbolen, excuses, herstelbetalingen, quota en steeds nieuwe morele discussies, groeide de woningnood, groeiden de migratieproblemen boven ieders pet, is de bureaucratie nog nooit zo beklemmend geweest, is de belastingdruk extreem en neemt het wantrouwen in de overheid met de dag toe.
Bij ieder nieuw probleem volgde dezelfde reflex: nog meer regels, meer geld, meer overheid. Alsof een samenleving ooit sterker is geworden doordat zij steeds meer verantwoordelijkheid uit handen gaf.
Terug bij de spiegel
Misschien moeten we daarom terug naar iets wat ouder is dan links en ouder is dan rechts: naar een beschavingsideaal. Een samenleving wordt niet groot doordat burgers voortdurend proberen elkaar via de overheid te verbeteren. Zij wordt groot doordat burgers zichzelf verbeteren. Mijn opa had daar geen theorie voor. Hij had een schop. Hij had plichtsbesef. Hij had verantwoordelijkheidsgevoel. Hij wist iets wat wij langzaam lijken te vergeten.
Een vrij land wordt niet gebouwd door mensen die bij ieder probleem eerst een schuldige zoeken. Een vrij land wordt gebouwd door mensen die eerst de moed hebben om in de spiegel te kijken. Misschien is dat wel de culturele omkering waar Nederland het meest naar verlangt: niet minder mededogen, wel meer karakter; niet minder vrijheid, wel meer verantwoordelijkheid. Want uiteindelijk begint iedere sterke samenleving precies daar waar ieder mens zijn dag begint: bij zichzelf.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Klopt helemaal, maar het is wel een heel bepaald soort progressief denken. Namelijk het soort dat berust op inclusiviteit: het kleine deel van de mensheid dat leeft op de postzegel die Nederland heet, moet ook de klimaatverandering tegengaan, zoveel mogelijk leed overal in de wereld bestrijden en iedereen uit die rest van de wereld toelaten gewoon omdat die daar zin in heeft.
De problemen van Nederland alleen zijn al zwaar genoeg voor het progressieve denken. Al die andere dingen ook nog op je nek nemen – dat is gewoon teveel.
Laat die regelzucht nu vooral verzonnen zijn voor ‘al die andere dingen’.
Huidige generaties politici zijn in wezen zwakkelingen die opgegroeid zijn in goede tijden en rijkere omgeving. Zoals de regel bepaald, zware tijden creëren sterke leiders goede tijden zwakke. Wat er nu zit is een voorbeeld van uiterste onbekwaamheid. Zelf geen beslissingen nemen beter verantwoordelijkheid opschuiven naar Brussel of VN dan kun je altijd zeggen ik heb het niet gedaan. Alleen is het niet waar dan heb je het juist gedaan. Een ander bepaald wat er hier gebeurd naar hun wensen en niet de onze. Brussel regelt dit land, gesubsidieerde activisten of dure commissies maken de handen van de politici schoon. Leiders leiden niet omdat zij het niet kunnen of willen. Dan ben je als land een makkelijke prooi voor anderen. De naderende communisme maakt het nog erger met het beperken of verbieden van de vrijheid. De linkse helft en het midden van het parlement staan al in de startblokken.
Dat lijkt er inderdaad wel op. Zelfs aps de meerderheid tegen een beleidspunt is gaat het soms toch door. Dat is verontrustend.
Bij het volkomen eens met uw reactie en wordt de democratie nog verder afgebroken, wanneer volgens de peilingen de linkse helft en midden aan de knoppen gaan draaien.
Wij zijn allemaal slachtoffers van de welvaart. Wij verwarren welvaart met welzijn en wij eisen ons recht In navolging van de instelling van de”Rechten van de Mens”. Deze toverspreuk claimt dat mensen recht hebben op onderdak, eten, schone kleren, geluk enz.enz. Erg naïf allemaal.
Dank u wel. Duidelijker kan je het niet maken.
Een Professor vroeg zijn studenten wat beter was, kapitalisme of socialisme.
De meeste studenten dachten socialisme.
De professor deed daarom een socialistisch experiment, drie weken achtereen een test.
Na de eerste test waren de cijfers tussen de 4 en 8.
Het socialistische gemiddelde wat iedereen kreeg was een 6.
Na de tweede test daalde het gemiddelde cijfer naar 5 en na de derde test naar 4.
De studenten die bij eerste test een 8 hadden, hadden voor de tweede en derde test minder hard hun best gedaan, hetzelfde gold voor de zes en vier studenten.
Moraal van dit verhaal?
En dat is maar een test. De werkelijkheid maakt pas de ogen open maar dan is het te laat. Ik proef het communisme hier al vaker maar ik heb het dan ook al eens meegemaakt. Hier kent men alleen de theorie.
De overheid wil juist dat wij bij hun aanklopen .
Doet het volk dat niet dan verliezen zij de tang op het volk.
En dat is niet de bedoeling .
De overheid wil zo veel mogelijk van je weten
Zij geven subsidie en toeslagen zo houden ze u in de tang .
Brussel doet het zelfde subsidie geven maar niet voor niks
Zij willen zoveel mogelijk tegen betaling subsidie de overheid in de tang houden .
Never trust your government !!
Keep on dreaming.
Het is eigenlijk socialisme wat u beschrijft.
Er is niemand in de politiek die het durft, maar wat zou het een verademing betekenen als mensen weer hun eigen verantwoordelijkheid zouden moeten nemen. Alle toeslagen, kwijtscheldingen, vrijstellingen, belastingconstructies enz. afbouwen. De inkomstenbelastingen parallel daarmee ook evenredig afbouwen. Iedereen meer geld over, en dus minder afhankelijkheid. Je inkomen is waar je het mee zult moeten doen.
Je eigen schop ter hand nemen, in plaats van eisen dat de staat je bord vol schept.
Zeker niet eenvoudig, en er zullen altijd mensen tussen wal en schip blijven vallen, maar dan zijn dat wel de uitzonderingen die deels op de staat zijn aangewezen, in plaats van nu zo ongeveer de gehele bevolking.
In Den Haag daar woont een graaf
En zijn zoon heet Jantje.
Er huist ook een Kabinet! Verre van gaaf
Dat bedriegt het volk in eigen landje
Ondergang aanwezig door niet op te letten.
Verantwoordelijk daarvoor: Juust Robbie ………..
Leuke rijm, maar als je het probeert te zingen op de bekende melodie lukt dat niet. Jammer.
Hooggewaardeerde Lady Agnes 🍀
Het is helaas niet om te zingen . . . het is om te janken.
Die ellende hebben wij aan het Linkse Addergebroed te danken.
We moeten eindelijk eens acties gaan ondernemen
Tegen de Linken die ons uitmaken voor Rechts-Extremen.
👍Dat eentje bij jou komt van mij . . . 😉
Het linkse addergebroed hebben wij te danken aan de gehersenspoelde kiezer die wil iemand die ‘levert’ ongeacht wat het is en verdeelde rechts. Zo hou je links aan de macht terwijl zij niet eens hoeven te regeren.
Alles draait om macht en controle,hoe meer regels, ambtenaren,wetgeving. Hoe meer controle, hoe meer beheersing van macht. De keerzijde is dat de overheid niet veel kennis heeft, enkel idealen en dat maakt dat ze heel vaak de verkeerde keuzes maken. Laat het bedrijfsleven hun gang gaan die maken de rendabele keuzes.