Dit land is stuk
Een persoonlijke blik op 25 jaar verval
- Dit land is stuk - 18 september 2026
- Bestuurlijk onvermogen in ons land is eindeloos - 10 april 2026
- Waarom ik na zestig (!) jaar mijn NRC-abonnement heb opgezegd - 4 september 2025

Beeld: Gemini (AI).
“Dit land is stuk…” schrijf ik wel eens balorig en vertwijfeld op X, als ik uitspraken lees en hoor van politici, als ik kennis neem van wereldvreemde vonnissen van rechters en als ik me erger aan het zoveelste teken van gebrek aan daadkracht en van bestuurlijk onvermogen.
De overheid lijkt steeds minder in staat de zelf opgewonden kluwen aan regelgeving te ontwarren en met gezond verstand en vernuft doorbraken te forceren in die al jarenlang vastzittende ‘dossiers’ als klimaat, stikstof, woningbouw, infrastructuur en onderwijs. ‘Bestuurlijke drukte’ heette dat vroeger, maar we lijken nu wel in een ‘bestuurlijk infarct’ te zijn terechtgekomen. Zoals een verkeersinfarct, dat ontstaat als de verkeerslichten zijn uitgevallen, of een ‘ontplofte keuken’ (als een kok de hoeveelheid en variatie van bestellingen niet meer de baas kan) — een calamiteit die alleen inventief en doortastend kan worden opgelost.
Politici grossieren in uitvluchten en bezweringsformules, verzinnen nieuwe regels of wijzen in arren moede maar naar ‘Brussel’ of naar andere afspraken (‘Het Klimaatverdrag van Parijs’) die in een ander tijdsgewricht gemaakt zijn, maar kennelijk zo in beton gegoten zijn dat we daar niet vanaf kunnen komen. Waar zijn de echte bestuurders, staatslieden zo u wilt, die zelf gepunnikte bestuurlijke knopen met realiteitszin en daadkracht kunnen ontwarren? Ik vrees dat de voorraad daarvan al jaren is uitgeput.

Het gevoel van Theodor Holman
Ik heb, nu aanbeland in een periode in mijn leven waarin ik als ‘hoogbejaard’ (en niet meer serieus te nemen) wordt weggezet, hetzelfde gevoel als Theodor Holman, die in één van zijn zo prachtig verwoorde overpeinzingen in Nijmans Nieuwsbriefje (9 september 2026) schreef: “Wat mij wanhopig maakt is het besef dat alles ineenstort wat je opgebouwd hebt zien worden.” Dat gevoel van moedeloosheid is bij mij geleidelijk gegroeid, met het klimmen der jaren zoals dat zo mooi wordt genoemd, maar er zijn wel degelijk, als ik terugkijk, momenten die daarvoor betekenisvol zijn geweest. Ik moet dan een tijdje terug, naar mijn jaren op Curaçao (2001–2010).
9/11 in Willemstad
De herdenkingsplechtigheden rond 9 september liggen alweer enkele dagen achter ons. Voor iedereen die de gebeurtenissen van alweer 25 jaar geleden (!) heeft meegemaakt, zijn de beelden van hoe de door moslimterroristen gekaapte vliegtuigen zich, omhuld met een verwoestende wolk van rook, vuur en puin, te pletter vlogen in de twee iconische gebouwen van het World Trade Center, de Twin Towers, in het geheugen geëtst. Zo ook in dat van mij.
Bij veel van dergelijke dramatische historische momenten wordt gevraagd: weet je nog waar je was toen… Nou, dat weet ik nog heel precies; ik schreef het op in mijn boek “Het einde van de Antillen“. Ik woonde toen in mijn functie van adviseur van de minister-president van de Nederlandse Antillen de opening van het parlementaire jaar van de Nederlandse Antillen bij, in de vergaderzaal van de Staten van de Nederlandse Antillen. In Nederland wordt traditiegetrouw op de derde dinsdag van september het parlementaire jaar geopend; in de Nederlandse Antillen gebeurt dat een week eerder, op de tweede dinsdag van diezelfde maand. In het jaar 2001 viel die tweede dinsdag op 11 september.
Ook de opening van het nieuwe zittingsjaar van de Staten van de Nederlandse Antillen ging met enig ceremonieel vertoon gepaard. De Gouverneur begaf zich per auto, stapvoets rijdend en geëscorteerd door mee marcherende politie en militairen, van zijn paleis op het Fort Amsterdam naar het slechts enkele honderden meters verderop gelegen monumentale “Stadhuis”, waar zowel ‘s lands rechtspraak (het Gerechtshof) als volksvertegenwoordiging (de Staten) onderdak vinden. Binnen in de Statenzaal waren voor deze gelegenheid de zetels en banken verwijderd en vervangen door een groter aantal ordinaire witte plastic klapstoelen. De zaal was mudjevol met in feestelijke kledij gestoken genodigden.
World Trade Center
Tijdens de rede van de Gouverneur werd het ineens ongewoon onrustig in de zaal. Er liepen mensen duidelijk geagiteerd met mobieltjes heen en weer. Er werd gefluisterd. Na afloop van de toespraak liep ik op toenmalig minister Roger van Boxtel af die, op dat moment op bezoek in Willemstad, voor de openingsplechtigheid was uitgenodigd. Hij was omringd door een duidelijk opgewonden groep mensen. “Er is een vliegtuig neergestort op het World Trade Center in New York. Een aanslag. Een ander vliegtuig is op het Pentagon neergestort. Er zijn vliegtuigen onderweg naar het Witte Huis,” hoorde ik. “Dat wordt oorlog…” sprak de duidelijk aangeslagen bewindsman. Er was sprake van grote onrust. Van ongeloof.
Met een groepje mensen liepen we de kamer van de griffier van de Staten binnen; daar stond de tv aan. En juist op dat moment zagen we hoe een vliegtuig (het tweede?) één van de Twin Towers doorboorde. Ongerust en vol twijfel over wat ons allen nog te wachten stond, verlieten we het gebouw. Die dag brachten we in spanning door, gekluisterd aan radio en tv.
Een wereld die kantelde
We waren ons ervan bewust dat dit een moment was waarop de verhoudingen in de wereld voorgoed zouden veranderen. Terugkijkend naar die periode, en specifiek voor Nederland met nauwelijks een jaar later de moord op Pim Fortuyn en weer daarna de moord op Theo van Gogh, heeft — naar mijn gevoel — dat ‘ineenstorten’, waar Theodor het over heeft, zich geleidelijk voltrokken.
Werd het een oorlog, zoals Van Boxtel toen veronderstelde? Niet zoals we ons dat toen konden indenken, maar sindsdien zijn er wel degelijk tal van oorlogen gevoerd (de strijd tegen het terrorisme van Al Qaida en ISIS en aanverwante islamitische terreurgroepen in Irak, Syrië en Afghanistan) en werden we jaar in jaar uit opgeschrikt door dodelijke aanslagen van islamitische terroristen, met bij elkaar duizenden slachtoffers. Noem maar Parijs, Nice, Londen, Madrid, Sydney en al die vele andere plaatsen. Ja, the times were changing… en hoe!
Multiculturalisme
Ik herinner me dat ik, terug in Nederland, mijn moeder in het Joodse Ziekenhuis in Amstelveen bezocht en me voor het eerst bewust werd van beveiliging rond Joodse instellingen in Nederland. Voor het eerst stoorde ik me daaraan. Inmiddels zijn Joodse instellingen, en vooral scholen, zwaar beveiligd. En dat in Nederland. En zo waren er meer dingen die me, na bijna tien jaar in de Antillen (al was ik wel tussendoor voor korte periodes in Nederland), opvielen. Zo was de bevolkingssamenstelling in de grote steden zichtbaar aan het veranderen, en daarmee veranderde ook het straatbeeld in die steden zelf. Dat werd met de immigratiegolven na 2015 nog veel sterker. Het Nederland dat ik in 2001 verliet, was voorgoed voorbij.
Het multiculturalisme, waar ik als ambtenaar ooit positieve teksten over schreef, kreeg steeds meer bedenkelijke trekken. Van werkelijke integratie en aanpassing van nieuwkomers aan onze cultuur en manier van samenleven lijkt steeds minder sprake. De ‘religie van de vrede’ dringt zich steeds nadrukkelijker op, ook in de openbare ruimte, tot en met gebedsdiensten op straten en pleinen. Criminaliteit heeft met de toenemende immigratie vleugels gekregen.
We raken gewend aan ‘incidenten’ met dodelijk geweld, zoals aanvallen met messen (met steeds jongere daders en slachtoffers), ontploffingen bij woningen en onveiligheid.
Jodenhaat sinds Gaza en 7 oktober
Vanaf de eerste ‘Gaza-demonstraties’ (Den Haag, 2014) kan in Nederland, open en bloot, “Dood aan de Joden” worden gescandeerd. Eerst in het Arabisch, maar zeker de laatste jaren sinds 7 oktober zijn Jodenhaat en antisemitisme — al dan niet verpakt als antizionisme — helaas niet meer weg te denken. Over de rol van de toenmalige Sovjet-Unie bij het aanwakkeren, door Moskou, van dat ‘antizionisme’ en antisemitisme en Jodenhaat, en de doelbewuste verspreiding daarvan in linkse kringen en de Arabische wereld, en hoe dat daar inmiddels wortel heeft geschoten.
Wie had dat voor 2001 ooit kunnen denken? Ik schreef er al veel columns over en heb weinig fut en zin om in herhalingen te vallen. U kunt ze, als u daar nog zin in heeft, nalezen. Een kleine greep: “Dood de joden!” schalt door de straten in West-Europa, Een ongemakkelijke waarheid: hekel aan Joden mag weer… en mijn gedachten bij de opening van het Nationaal Holocaustmuseum.
Enkele gedachten bij de opening van het Nationaal Holocaustmuseum
Verval
Maar sinds die tijd, zeker na de beschamende gebeurtenissen rond de opening van het Nationaal Holocaustmuseum, is voor mij ‘Nederland stuk’. Bestuurlijke lafheid? Naïviteit, of gewoon domheid? Het Gezag heeft sindsdien voor mij alle gezag verloren.
Theodor Holman: “De groeiende populariteit van de haat tegen Israël zie ik als verval. Het Huis der Rechtvaardigheid is een ruïne geworden. Een Jood in Amsterdam moet uit zelfbescherming over straat lopen alsof hij zich schaamt, terwijl met name ieder ander die hij tegenkomt zich diep, diep zou moeten schamen. De agressie tegen Joden die mij weer agressief maakt, is een vorm van verval.”
“Wie stopt de gekte?” schrijf ik ook wel eens van me af bij de zoveelste weerzinwekkende optochten en samenkomsten van die mallotige gekken en dwazen die de straten, pleinen, stationshallen en media vullen met hun gekrijs over “Free free Palestine” en “From the river to the sea”, en oproepen tot een wereldwijde Intifada (dus moord op Joden). De titel van de cultroman “Een samenzwering van idioten” van de Amerikaanse schrijver John Kennedy Toole (A Confederacy of Dunces) komt bij me op…
Ben ik echt te somber?
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|

Nee, u bent niet te somber. Dit gaat alleen maar erger worden. Zweden kan zich niet meer uit de islamisering stemmen. In Ierland mogen immigranten gaan stemmen, al zijn ze (nog) geen inwoner of toegelaten. Hier hoor ik van ontmoedigde velen dat ze niet meer gaan stemmen, omdat zogenaamd rechts ook gewoon links beleid voert. Waardoor links, wat wel gaat stemmen, meer macht krijgt en de grenzen nog verder open gaat gooien om nieuwe kiezers binnen te hengelen om aan de macht te blijven en te consolideren. In de tussentijd is overal tekort aan het ontstaan en vertrekken (vermogende) Nederlanders die de bui niet afwachten. Want uiteindelijk zal islam de macht overnemen, waarna de voor hen zo bruikbare ‘democratie’ wordt afgeschaft, sharia wordt ingevoerd en de nuttige linkse idioten worden geëxecuteerd – verraders blijven verraderlijk – maar ook om bij de bevolking de angst op te voeren. Kijk wat we met onze vrienden doen, laat staan met onze vijanden…
Ik geef het geen 10 jaar meer.
Als je onder islam opgroeit is het al een verschrikking, zeker voor vrouwen en andersgeaarden. Als je onze voormalige vrijheid gewend bent, wordt het de hel.
Dit land is verot dankzij de linkse clubjes !!
Die een multiculturele samenleving wilde .
Het heeft ons Nederlanders alleen maar narigheid gebracht diefstal moorden
Oplichting.
Misbruik zorg .
Uitkering noem maar op .
Ons land is gezakt tot diep .
Dankzij de linkse clubs .
En Brussel .
En nu met dit poppen cabaret
D66 cda vvd zakken we nog verder weg .
Een bekende spreuk die steeds meer de werkelijk weerspiegelt is: de leugen regeert.
Tenekrommend heb ik een groot deel van de algemene beschouwingen gevolgd en nu kan ik dus ook niet meer verbaasd zijn over de ontwikkeling van wat eens een menselijke beschaving werd genoemd.
In het verleden zei ik nog weleens, dat het allemaal toneelspelers zijn in Den Haag. Maar dat is een achterhaalde gedachte, want ze zijn werkelijk zo. In grote meerderheid tenminste.
En degenen die wel oprecht zijn, hebben geen enkele serieuze kans als tegenspeler.
Het gaat niet om afwijkende meningen, maar om keihard bewust bedrog plegen. En het wordt nog erger.
Toneelspeler is te zacht uitgedrukt voor de kwaadaardigheid van alle kabinetten die stelselmatig Nederlanders op het tweede plan zet.
Dat is precies wat ik bedoel. Ze spelen geen toneel. Ze zijn zo. Het zijn dus onechte figuren, zonder menselijk gevoel. AI poppen die geprogrammeerd zijn en wouwelen, wat ze moeten wouwelen. Dat vergelijk ik met toneel, wat ook een schijnwerkelijkheid is.
Samenvattend zijn we met deze politiek in een samenleving terecht gekomen, die dus niet meer wordt geleid en bestuurd, maar gemanipuleerd en gebaseerd is op bedrog. Helaas hebben velen dat niet door. Kijk bijvoorbeeld naar de zogenaamde klimaatvoorspellingen van de laatste 50 jaar. Ik heb dat gedaan. Het is 100% oplichterij met als doel de wereldvernietiging. Laten we waakzaam blijven.
Inderdaad, dit land is stuk gemaakt door de luiheid en onzorgvuldigheid van mijn boomergeneratie die zich gedraagd als decadente puber. De gasbel in Slochteren opende de mogelijkheid tot dit gedrag. Ik zag het al vroeg gebeuren op school; Je mocht een rekenmachine gebruiken en zelfs het boek erbij pakken tijdens repetities. Experimeteren met samenlevingsvormen die alle grenzen te buiten gingen maar werden goedgepraat enzovoorts. Ik heb medelijden met de huidige jeugd wier ambitites in de kiem worden gesmoord door de volwassenen. Is dat om te verbergen dat wij hebben verzaakt het land op orde te houden?
De boomers, ik ben er een, zijn imho maar beperkt schuldig aan de teloorgang van een eens welvarende natie. Velen van hen gingen nog 6 dagen per week naar (de strenge) school, een rekenmachine hadden we niet laat staan dat die op school gebruikt kon worden, met 14/15 jaar ging je fulltime werken als je niet het geluk had van ouders die een studie konden bekostigen, en we beleefden een jeugd die in elk opzicht behoorlijk karig was.
Een generatie verder (en de boomers werden vaak al jong ouders) begon de ellende in mijn ogen pas echt.
Hoezo “wij” ? Ik voel me in het geheel niet aangesproken.
Zouden mensen die specifieke lagen van de burger(!)bevolking aanwijzen als degenen die het land stuk gemaakt hebben, zich daardoor wat minder machteloos voelen tegenover zowel het eigen staatsapparaat als internationale machtsblokken, zo vraag ik mij af.
De schets is realistisch. Maar het is niet de overheid die het heeft gedaan, maar een dominante groep politieke partijen die bemand wordt door mensen met dezelfde ideologie. Deze ideologie is bovendien ook dominant in onderwijs en media.
De overheid is allang al niet meer neutraal, want is doordesemd van deze ideologie.
De overheid is ook allang al niet meer democratisch gekozen, want partijen die oppositie willen voeren heten ‘ondemocratisch’.
De overheid is ook niet meer onze overheid, want de Opperste Sovjet in Brussel bepaalt alle belangrijke onderwerpen en onze ‘overheid’ is alleen nog maar uitvoerend orgaan.
Free Palestine? Natuurlijk. Maar het is een beetje het paard achter de wagen spannen. Grote delen van wat doorgaans “Palestina” wordt genoemd is al vrij. Één deel heet “Israël”, het andere ligt op Jordaans grondgebied. Afhankelijk van welk verdrag je aanhoudt is de Westoever Jordaans en Gaza hetzij Egyptisch, hetzij Israëlisch.
Helaas zijn de enige onvrije gedeeltes van het vroegere Palestina juist dat Gaza en de Westoever.
Als je Gaza en de Westoever wérkelijk vrij wil maken dan zul je de Arabieren er uit moeten schoppen. De rest van de bevolking kan rustig blijven zitten.
Maar ja, dat wordt etnische zuivering genoemd en dat wordt mondiaal met een scheef oog aangekeken. In hoeverre die Arabieren etnisch Palestijns zijn is aan historici te beoordelen. Feit is wel dat joden en christenen uit een land schoppen géén etnische zuivering schijnt te zijn.
De Arabieren eruit gooien u bedoeld zeker de islamieten want die zijn het wereldwijde probleem die willen alles hebben !
Dat volk is een kwaadaardig gezwel alleen het elitaire /criminele tuig geeft de Joden/zionisten overal de schuld van, en de domme Nederlanders geloven alles wat die criminelen en hamas aan leugens verspreiden !!!
Ik begrijp uw gevoel van machteloosheid. Maar daarbij heb ik wel een kanttekening. U was er zelf bij, u maakte zelf deel uit van de macht, en u heeft niets gedaan, niet uw mond opengetrokken en het gewoon laten gebeuren. U geeft het zelfs toe. En zullen we het er nog eens over hebben in hoeverre Nederland een democratie was, en is? (Daudt en anderen: regentocratie, bureaucratie).
Terechte opmerking Jan. Er werd al heel vroeg gewaarschuwd voor het gevaar dat islam heet, voor de druk op de verzorgingsstaat, voor de aanval op onze cultuur. Ook de auteur van dit stuk was daar kennelijk doof en blind voor toen hij positieve stukjes schreef over integratie, waarvan “men”dacht dat die vanzelf zou komen . De nieuwkomers zouden immers net als de autochtonen van hun geloof afvallen en haasje repje vernederlandsen. Niet dus.
Ik waarschuwde in de jaren 70, maar werd als nazi en racist weggezet. Tja…..
Het land is stuk. De generatie politici die niet begrijpend lezen kan is nu al grootdeels aan de beurt in de Tweede kamer en het wordt nog erger bij de volgende. Dat hebben wij nu gemerkt bij de Algemene beschouwingen. De regering weet niet wat te doen en de oppositie laat het toe. Twee dagen blaffen maar niet bijten. De executie is dus uitgesteld en tot die tijd wordt het voortmodderen met bestaande kwaad terwijl het land al stuk is. Ik hou mij hart vast bij de volgende verkiezingen. Zal het socialisme voltooid worden?
Ben sinds 1996 woonachtig buiten NL. Eens met het gevoel van Theodor Holman. Met 85 wellicht te oud voor modernisme… Heb het gevoel dat NL en West-Europa afglijden…. woonde ook bijna 12 jaar in Oost-Europa waar de mensen nog opstaan voor eigen land en tegelijkertijd bereid zijn mensen in nood bij te staan….
Beste Freek,
De conclusie dat het niet meer is zoals het was met de onderliggende teneur dat de veranderingen die er zijn geweest – maatschappelijk bezien – niet ten goede zijn geweest, brengt ons niet zo veel verder.
Aan de andere kant is ook de vrolijk bloeiende boom op te zetten, dat ondanks blijvende opmerkingen over islamofobie deze in zijn massaliteit toch zeker nieuw te noemen loot in het Nederlands (religieus) landschap het toch bijzonder florissant doet. Gratis centjes uit verre streken, die we zelf betaalden en betalen door onze rondjes langs de pomp. Het verval – buiten een paar refofundi’s en hallelujafiguren om – van de meer gevestigde religies, al dan niet gecombineerd met dusdanige vrijzinnigheden dat de eigen groep als vanzelf vervaagd, doet de rest.
En natuurlijk de Hoorn des Overvloeds van gecontinueerde welvaart, die immer meer leuke (consumptie)keuzes mogelijk maakt, ons steunt (in marketing/algoritmisch gestuurde) hyper individuele keuzes die ergens allemaal ten koste gaan van iets als gemeenschapszin, verenigingsleven, uitgesteld genot, etc., etc.
De optocht op Tweede Paasdag – zeker als je weet dat dit jaar samenviel met de verjaardag van ene A.H. laatstelijk te B – van allerlei bevindelijke islamieten die zich luidkeels beklaagden over die ‘islamofobie’ mochten vrijelijk van christengekkie burrie Schouten weer een stukkie extra van de openbare ruimte claimen. Dat is publiek powerplay dat kennelijk heel moeilijk te herkennen is voor onze bestuurderen.
Alleen die herhaaldelijk te signaleren omstandigheden en reflexen ervaren hebbende: Wat gaat het niet bevindelijk moslim smaldeel en/of de niet conceptueel verdwaasden doen? Zeuren over vroeger is klagelijke boomerpraat.
Réculer pour mieux sauter? En zo ja, terugvallen op wat?
Naast het nare dat je het land ziet afglijden is er ook dat je een hekel krijgt aan mensen die dit afglijden niet willen zien en goedpraten wat er nu gebeurt. Ik merk dat ik veel contacten niet meer onderhoud omdat ik geen zin meer heb n die mensen, ook eigen familie. Ik voel medelijden voor mijn jonge kleinkinderen en een soort machteloos verdriet over wat er gebeurt.