Advertenties

Suriname staat voor omwenteling in 2020

Demografische ontwikkelingen wijzen op machtswisseling

Staatsieportret van president Desi Bouterse van Suriname

Titelfoto: Staatsieportret van president Desi Bouterse van Suriname. Screenshot door redactie OpinieZ van YouTube-video, kanaal Bram de Wijs

Medio 2020 staan er verkiezingen in Suriname voor de deur. Het is dan tien jaar geleden dat Desi Bouterse weer de politieke macht veroverde en de zaken naar zijn hand kon zetten in Switi Sranang. Zal de voormalige sportinstructeur – die 20 jaar celstraf tegen zich heeft horen eisen in het proces van de Decembermoorden – iedereen weer te slim af zijn of zullen de Surinamers kiezen voor een frisse politieke wind?

Parlementaire meerderheid

De economische ontwikkelingen waren niet bepaald gunstig onder president Bouterse. De eerste jaren kon hij nog zijn achterban plezieren met het op Venezolaanse wijze uitdelen van allerlei sociale voorzieningen, terwijl familieclans verbonden met de top van Bouterse’s NDP zichzelf voor miljoenen dollars verrijkten. Zo wist Bouterse bij de laatste verkiezing in 2015 zelfs een absolute meerderheid te veroveren in het parlement.

Bij eerdere verkiezingen in 2010 had Bouterse alleen in de Verenigde Volksvergadering een meerderheid waardoor het presidentschap hem niet kon ontgaan. Hij was genoodzaakt een coalitie te beginnen met ex-rivalen Brunswijk en Somohardjo om met parlementaire meerderheid te kunnen regeren. In zijn huidige regeertermijn heeft Bouterse geen coalitiepartners nodig, maar heeft de inflatie keihard toegeslagen en zijn grote delen van de Surinaamse bevolking verarmd.

Economie krimpt

De Surinaamse economie krimpt al drie jaar, de inflatie was in 2016 boven de 50% (maar is nu weer enigszins onder controle), de staatsschuld die relatief laag was (ca. 20%) onder president Venetiaan is rap gestegen tot 83% van het BBP en de overheidsuitgaven zijn nog steeds niet onder controle. Intussen regeert Bouterse vanuit zijn presidentiële kabinet met enkele vertrouwde adviseurs als ware hij de laatste gouverneur-generaal van Suriname. Van het parlement trekt hij zich weinig aan en ministers wisselt hij in recordtempo in alsof het warme broodjes zijn. In de periode van de “revo” was het niet anders; “bevel” heeft toen ruim honderd ministers versleten.

Bouterse aan de macht

Vanuit Nederland wordt Bouterse altijd gezien als de kwade genius achter negatieve ontwikkelingen in Suriname. Deels terecht. Omdat ik door omstandigheden de Surinaamse politiek een aantal jaren van binnenuit heb mogen volgen, kan ik begrijpen dat veel Surinamers zich aan storen aan die Hollandse betweterigheid. Dat is niet alleen postkoloniale gevoeligheid. Zoals uit de documentaire Bouterse aan de Macht van 2009 is gebleken heeft Bouterse in 1980 de macht veroverd dankzij steun van de Nederlandse Militaire Missie onder leiding van kolonel Hans Valk, die op zijn beurt weer aangestuurd werd door ene Joris Demmink, destijds Suriname Coördinator bij Defensie. Valk had Bouterse geselecteerd voor de Februaricoup van 1980 omdat hij geen interesse toonde in de politiek, bleek in 1982 uit een onthullend interview met Valk door Elma Verhey en Gerard van Westerloo. Politieke macht had Valk toebedeeld aan een vriend, de internist Henk Chin A Sen. De kolonel had er geen rekening mee gehouden dat zijn protégé Bouterse toch politieke macht ambieerde en daarvoor letterlijk over lijken zou gaan. De Decembermoorden van 1982 zijn nog steeds een dieptepunt in de recente Surinaamse geschiedenis.

Steekpenningen

Veel later, in 1997, betaalde het Nederlandse bouwbedrijf Ballast Nedam maar liefst 34 miljoen gulden aan steekpenningen aan het NDP-duo Jules Wijdenbosch en Desi Bouterse om een brug over de Surinamerivier te mogen bouwen. Een welkome aanvulling voor de NDP-partijkas in jaren dat het met de drugshandel wat minder florissant liep. Kortom, Nederland heeft heel wat boter op het hoofd als het over Desi Delano Bouterse gaat.

Surinaamse oppositie

De Surinaamse oppositie bestaat momenteel vooral uit de VHP (partij met hindoestaanse wortels) geleid door Chan Santokhi, de Javaanse Pertjajah Luhur van Paul Somohardjo, de creoolse NPS van Gregory Rusland en de ABOP van Ronnie Brunswijk, wiens electoraat vooral uit marrons bestaat. Hoewel al deze partijen inmiddels een nationaal beleid hebben ontwikkeld en hun achterban gevarieerder is dan vroeger, zijn hun etnische roots komende uit het koloniale tijdperk misschien een nadeel.

Bouterse’s NDP kan terecht claimen dat zij één van de eerste partijen was die op niet-etnische basis is georganiseerd. Het idee van de NDP om natievorming te bevorderen op niet-etnische basis, is op zich niet slecht. Helaas is de etnische corruptie van de oude partijen bij de NDP vervangen door corruptie van clans. Daarnaast is het zo dat deze partij door haar revolutionaire wortels sterk naar links neigt en in de regio aansluiting zoekt bij Venezuela en Cuba. Niet de beste voorbeelden qua openbaar bestuur.

Oude partijen

Veel Surinamers die ik ken (en ook Nederlanders van Surinaamse afkomst) zijn van mening dat Bouterse en de NDP nu plaats moeten maken voor een beter alternatief. Maar hun vertrouwen in de “oude” partijen is eveneens laag. Een echt alternatief dient zich niet aan. De partij DOE van Carl Breeveld die zich als alternatief aandiende is door de mand gevallen na een korte flirt met Bouterse en heeft nauwelijks aanhang. Het lijkt erop dat de strijd in 2020 toch zal gaan tussen aan de ene kant Bouterse en de NDP en aan de andere kant het verbond van VHP, NPS, Pertjajah Luhur en ABOP.

Demografische verschuivingen

Een niet te onderschatten aspect bij deze cruciale verkiezingen in 2020 zijn demografische verschuivingen. In het koloniale Suriname waren de creoolse en de hindoestaanse bevolkingsgroepen veel groter dan de andere. Na de zelfstandigheid in 1954 en de onafhankelijkheid in 1975 ontstond er een nooit geformaliseerde, stilzwijgende verdeling: de creoolse stadselite domineerde de overheid, hindoestanen de handel en de landbouw. Echter, de creoolse bevolkingsgroep is blijkens de laatste volkstelling in 2012 teruggelopen van ooit bijna 40% naar ca. 15% terwijl de hindoestaanse bevolkingsgroep stabiel is gebleven met ca. 27-30% en nu de grootste is en daardoor aanspraak gaat maken op het hoogste politieke ambt: het presidentschap.

Er is overigens een bevolkingsgroep die snel groeit door een hoog geboortecijfer, namelijk de marrons, inmiddels met ca. 22% groter dan de creoolse bevolkingsgroep. Hoewel beide groepen een Afrikaanse afkomst kennen, hebben zij door de koloniale geschiedenis toch een heel andere cultuur ontwikkeld.

Voorspelling

Mijn voorspelling mede op basis van deze demografische ontwikkelingen is dan ook dat als het verbond tussen Chan Santokhi (VHP), Ronnie Brunswijk (ABOP), Paul Somohardjo (PL) en Gregory Rusland (NPS) standhoudt, de dagen van de NDP en Bouterse in 2020 zijn geteld. Een presidentschap van Chan Santokhi zal leiden tot een veel betere verhouding met Nederland. Want hoewel Brunswijk in Nederland veroordeeld is, zijn deze vier heren allen geneigd tot een constructieve relatie met het voormalige moederland.

Hierbij zij opgemerkt dat de Surinaamse politiek volstrekt onvoorspelbaar is (dat is ook de charme ervan voor degenen die de ontwikkelingen trouw volgen, zoals schrijver dezes) en tevens dat Desi Bouterse een kat is met negen levens. Je kunt niet helemaal uitsluiten dat Bouterse ook in 2020 – veertig jaar na de door kolonel Valk geregisseerde Februaricoup – toch weer iedereen te slim af is.

Zoals Bouterse placht te zeggen: time will tell!

Over de auteur

Jan Gajentaan
Jan Gajentaan
Amsterdammer in Rotterdam, blogger, schrijver van e-books, voetbalvader, Volvo 940 rijder, in het dagelijks leven Recruitment / Human Resources Consultant.
Advertenties

11

Reacties zijn welkom. Graag kernachtig, niet meer dan 15 regels (ca. 200 woorden). Er wordt gemodereerd. De spelregels staan in de voettekst. De redactie gaat niet in discussie over geweigerde reacties.

  Abonneren  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Joost Visser

Stepfordwifey. Lees de artikelen nu eens objectief en doe die haatbril af. Mijn beste vriend is een 1975-‘gevluchte’-Surinamer. Het is logisch dat een bevolking zich afvraagt wat te doen met zo’ n grote groep nieuwelingen, een 300.000, in zo’ n korte tijd. En, het is met 99% van hen helemaal goed gekomen. Wat o.a. hielp is de surinaamse keuken en de wat lichtvoeterige levenswijze en het aanpassingsvermogen. Dit i.t.t. tot onze nieuwe buren.

karton

Ik voorzie hier toch wel een zéér grote kans voor ons aller Sylvaantje Simons.
In plaats van met één schamel zeteltje in de A’damse gem.raad te gaan zitten, kan zij gehéél Suriname en omstreken gaan regeren ! Dat is wel ff “different cake”, zoals ze in Suriname zeggen.

Haksteeg Anton

Als ze niet teveel S. Simons hebben dan maken ze een kans anders niet. Bouterse verdient meer dan de 20 jaar die hij kreeg die vieze moordenaar.

Joost Visser

Stepfordwifey@

Wat leuk, u geeft mij een minnetje.

Piet Karbiet.

Goed artikel. Van de reaguursels snap ik niet veel.

Joost Visser

Stepfordwifey@

Het probleem is dat u enkel leest wat u wilt lezen. Gepretermineerd lezen. Lees nu eens wat ik schrijf. Het aardige is dat u na 41 jaar in Suriname gewoond te hebben voor Nederland kiest. Mijn Surinaamse vriend gaat met pensioen fijn in Suriame wonen als ‘God in Frankrijk’. Als iemand emigreert is dat een persoonlijke keuze. Als 300.000 mensen in een korte periode het land wil verlaten, is er toch wel iets anders aan de hand. Natuurlijk bent u geen vluchteling in hedendaagse terminologie. Suriname was onderdeel van het koninkrijk. Maar als in een jaar tijd de helft van de Groningers naar Limburg willen verhuizen ga je toch wel nadenken. Zoiets.

Voor uw informatie. Ik ben getrouwd met de liefste vrouw van de wereld en die is zwart, zo zwart dat als het licht uitvalt en enkel de maan schijnt ik moet vragen ‘Yerlin waar ben je, lach eens even?’. Voor ons is dit humor. Voor personen als SS en wellicht u, ik ken u niet (en u beticht mij van teveel verbeelding, wat zonder onderzoek toch van weinig academische gehalte betuigt), is dit slavernij ten top, omdat ik diegene ben die mijn genen niet kan verlochenen en i.p.v. een blanke vrouw te trouwen, een zwarte vrouw.

Waar zijn we mee bezig??!!

Joost Visser

Stepfordwifey@
Zoek een goede psychiater. Mijn vriend bijvoorbeeld, die geen psychiater is, maar hij kan je helpen. Historisch besef heb ik, in perspectief.

Stepfordwifey

Joost Visser, je zit in een achterhaald denkpatroon vast. Anno 2018 is het verre van logisch om “zich als witte Nederlander af te vragen waar Surinamers vandaan komen”. Suriname is door Nederland zelf gesticht, ter info. Jouw gebrek aan historisch besef is mij niet verwijtbaar. Je doet bovendien alsof Surinamers in Nederland een factor van zorg zijn. In welke realiteit leef je? Mijn moeder en al haar zusters en een broer hebben hier jarenlang ge arbeid en belasting betaald. Zelf woon ik hier amper vier jaar, terwijl ik de jure sinds geboorte Nederlander ben. Heb zelf mijn hele leven gewerkt, ben nu 46 jaar en niet zo uitgeleefd als Nederlandse leeftijdsgenoten. Zal wel een cultuurverschil zijn. Verschil moet er inderdaad zijn. Kruip terug onder je steen man. Afz. Een ZWARTE VROUW met meer noten op haar zang dan ene Sylvana ooit zal hebben.

Stepfordwifey

En je neus is gevlucht. De mensen zijn destijds uit Surinane (DAT NEDERLANDS GRONDGEBIED WAS) vertrokken omdat ze dat mochten. Stop er nu meteen mee om Surinamers gelijk te stellen aan Syriërs en ander soort volk dat uit eigen land is gevlucht. Ik heb zelf meer dan 41 jaar continu in Suriname gewoond en toen ik daar uiteindelijk wegging, WAS IK GEEN VLUCHTELING. Ben hier met Nederlandse papieren gekomen en spreek/schrijf zelfs beter ABN dan menigeen. Niks integratie, niks inburgering. Jouw soort verbeeldt zich teveel. Jullie voelen zich betekenisloos en grijpen terug op vergane glorie. De tijd toen witte mensen zwarte mensen in BEZIT hadden. Die tijd is allang voorbij. Ik ben bezig mijn universitaire studie af te ronden. Mijn Surinaamse vwo-diploma met biologie voldeed prima als vooropleiding. Moderne tijd, zelfbewuste mensen. Niks horigheid.

Discussie gesloten.

Stepfordwifey

Nu noem je ze “Nederlanders van Surinaamse afkomst.”. Een week eerder waren ze ongewenste immigranten.

Je bent een broodschrijver. Zo opportuun als maar kan. Je hebt bovendien geen recht van spreken.

Wat Suriname betreft in ieder geval niet. Focus liever op Brussel. Dat doet jouw zaak meer goef.