Waarom de komende Kamerverkiezingen niet spannend worden

• Over
• Laatste berichten

Redactie OpinieZ

Namens de redactie gepubliceerde artikelen.

Laatste berichten van Redactie OpinieZ (alles zien)

• Onder de vleugels van Peking: het wapenarsenaal van Iran - 5 maart 2026
• Een welgemeende afrekening met het jaar 2025 - 31 december 2025
• Analyse: militaire opties Israël tegen Iraanse nucleaire industrie - 6 april 2025

Politieke partijen laten proefballonnetjes op, het Centraal Planbureau tuurt in zijn glazen bol en partijleiders kondigen aan dat ze binnenkort zullen onthullen of ze opnieuw beschikbaar zijn als lijsttrekker. Kortom: de Tweede Kamerverkiezingen naderen. Minder dan 365 nachtjes slapen en het is zo ver.

Maar of de verkiezingen ook spannend worden? Ongetwijfeld gaan alle betrokkenen zich de komende tijd reusachtig inspannen om te doen alsof, maar eigenlijk weten ze wel beter. Want de uitkomst van de verkiezingen mag nog onbekend zijn, hoe het volgende kabinet er uitziet staat al grotendeels vast. Het zal gevormd worden door VVD, CDA, D66 plus PvdA en/of ChristenUnie.

PVV winnaar
Afgaande op de peilingen van dit moment wordt de PVV de grote winnaar in maart 2017. Dat de partij van Geert Wilders ook in de regering komt is echter uitermate onwaarschijnlijk, zo niet uitgesloten. De PVV houdt er zulke extreme en onverzoenlijke standpunten op na (Nederland uit de EU, grenzen potdicht) dat een coalitie waarvan zij deel uitmaakt er nooit zal komen. Bovendien hebben VVD en CDA na de puinhopen van Rutte I geen enkele behoefte om opnieuw met Wilders samen te werken.

Als je de PVV buiten beschouwing laat zijn er volgens de huidige prognoses al gauw vier partijen nodig voor een meerderheid in de Tweede Kamer. Het is natuurlijk mogelijk dat de opiniepeilers er helemaal naast zitten en dat de traditionele middenpartijen veel meer zetels gaan halen dan Maurice de Hond en andere professionele koffiedikkijkers nu voorspellen. Maar zelfs als je in de Tweede Kamer met minder dan vier partijen kunt volstaan, houd je nog altijd de Eerste Kamer over, waar dat aantal wel vereist is.

Senaat
Geen enkele politicus die goed bij zijn hoofd is zal een coalitie willen vormen die in de senaat afhankelijk is van de oppositie. De afgelopen jaren is gebleken hoe onwerkbaar dat is. De Eerste Kamer verandert pas in 2019 van samenstelling. Tot dan blijven de huidige machtsverhoudingen er van kracht. Dat betekent dat er ook na de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar minimaal vier partijen nodig zullen zijn voor een meerderheid. VVD, CDA en D66, de drie grootste partijen in de senaat, beschikken daar samen over 35 van de 75 zetels. Dat zijn er drie te weinig. Die ontbrekende drie kunnen geleverd worden door de PvdA (acht zetels in de Eerste Kamer), de ChristenUnie (drie), de SP (negen) of GroenLinks (vier).

De kans dat VVD of CDA aan hun achterban kunnen verkopen dat ze met GroenLinks of SP gaan regeren is ongeveer nul. Daarmee resteren PvdA en ChristenUnie als mogelijke coalitiepartner. In theorie zou je nog kunnen denken aan een monsterverbond met de hele kleintjes, zoals 50Plus en Partij voor de Dieren, maar dat lijkt me echt theorie.

De enige vraag die bij de verkiezingen nog voor opwinding kan zorgen is dus: wie komt er naast VVD, CDA en D66 in het kabinet: de PvdA, de ChristenUnie of allebei? Faites vos jeux!