Kabinet-Jetten met lege handen naar Prinsjesdag
- Kabinet-Jetten met lege handen naar Prinsjesdag - 14 september 2026
- AI-wapenwedloop draait om snelle massaproductie - 11 september 2026
- Verkiezingsoverwinning AfD is een duidelijke les - 9 september 2026
. Foto: TP Kanslia CC BY-NC-ND 4.0.
Zesenzestig zetels heeft de coalitie van D66, VVD en CDA in de Tweede Kamer, tien te weinig voor een meerderheid. Een dag voor Prinsjesdag is onduidelijk hoe stevig het kabinet-Jetten nog in het zadel zit, welke koers het wil volgen en hoe meerderheden moeten worden gevonden voor een inmiddels flink uitgeklede agenda.
Op 1 september bereikten de coalitiepartijen na dagenlang onderhandelen een intern akkoord over de begroting voor 2027. Toen stond geen enkele oppositiepartij achter het plan. Delen van de Miljoenennota lekten kort daarna al uit via RTL Nieuws, nog voordat het kabinet zelf iets bekendmaakte. Voor een meerderheid heeft de coalitie in de Tweede Kamer steun nodig van minstens tien extra zetels, in de Eerste Kamer is de opgave nog groter.
Links of rechts
Binnen de coalitie loopt de spanning intussen op. Het Reformatorisch Dagblad meldde eind augustus, op basis van Haagse bronnen, dat D66 en CDA een politieke deal met PRO willen, de grootste oppositiepartij in beide Kamers. De VVD ziet dat anders. Die partij vreest de band met JA21 en de SGP te beschadigen als het kabinet te veel naar links opschuift.
Minister Heinen (VVD) probeerde de verdeeldheid weg te wuiven. “We hebben een begroting gemaakt voor tien partijen,” zei hij over de Prinsjesdagplannen. Dat klinkt als een geruststelling, maar is evengoed een bekentenis: een kabinet dat iedereen wil bedienen, kiest voor niemand. Met de negen zetels van JA21 zou de coalitie op 75 zetels uitkomen, één zetel tekort. Zonder PRO, of zonder een bredere groep kleinere partijen, is een meerderheid niet haalbaar.
Plannen kabinet-Jetten ingetrokken
Bij de regeringsverklaring van 25 februari kondigde het kabinet nog stevige hervormingen aan: een snellere stijging van de AOW-leeftijd vanaf 2033, een halvering van de WW-duur en ingrepen in de WIA. Al tijdens het debat over die verklaring nam de Kamer een motie aan om de AOW-plannen te verzachten.
Onder druk van een stakingsultimatum van FNV, CNV en VCP trok het kabinet de versnelde AOW-verhoging in mei definitief in en zette het de WW- en WIA-ingrepen op pauze. Ook de hervorming van box 3 is vlak voor Prinsjesdag uitgesteld. Minister Heinen liet de Kamer weten dat een oplossing pas over een half jaar volgt, bij de Voorjaarsnota.
Ook over de belasting op beleggingsvermogen zelf bestaat geen duidelijkheid. Het wetsvoorstel dat de Tweede Kamer al aannam, belast beleggers jaarlijks over hun papieren winst, ook als die nog niet is verzilverd. De VVD wil daarvan af en kiest voor een vermogenswinstbelasting, die pas heft zodra winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. D66 wil daarnaast juist een hogere belasting op vermogen in het algemeen. Over hoe dat zich tot elkaar verhoudt, staat niets concreets in de uitgelekte Prinsjesdagstukken. Alleen al het uitstel zelf kost de schatkist tussen de 2,4 en 2,5 miljard euro per jaar.
Onzichtbare premier
Terwijl de coalitie worstelt met de rekensom, blijft premier Jetten zelf opvallend op de achtergrond. Oud-Kamerlid Claudia van Zanten (voorheen BBB, nu opiniemaker) noemde hem medio augustus ronduit onzichtbaar en zei dat hem de statuur ontbreekt om het land te leiden. Die twijfel is niet nieuw. NPO Radio 1 wijdde er al in mei een hele uitzending aan, naar aanleiding van zijn afwezigheid rond het Israëlbeleid en het asieldebat.
De peilingen bevestigen het beeld. In de augustuspeiling van Verian zakte D66 tot zeventien virtuele zetels, tegenover 26 voor PRO. De partij die haar steun zoekt bij de linkse oppositie, verliest zelf het hardst aan diezelfde flank.
Vooruitzicht
Woensdag en donderdag volgen de Algemene Politieke Beschouwingen, de eerste echte krachtmeting na Prinsjesdag. Tot die tijd blijft gissen of en welke oppositiepartijen het kabinet aan een meerderheid gaan helpen. Jetten manifesteert zich tot dusver niet als een boven de partijen staande staatsman, maar volgt het aloude D66-instinct om steun te zoeken op links. Zijn eigen kiezers zijn hem daar in al voorgegaan.
Bronnen:
Reformatorisch Dagblad, 28 augustus 2026
Reformatorisch Dagblad, 1 september 2026
EW Magazine, 27 februari 2026
EenVandaag, 26 mei 2026
FOK.nl, 11 september 2026
Taxence, 1 september 2026
TPO.nl, 21 augustus 2026
Duurzaam Nieuws, 13 september 2026
Nieuws van de Dag (YouTube), 11 augustus 2026
NPO Radio 1, 26 mei 2026
Verian, augustus 2026
NOS, over.nos.nl, 11 september 2026
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Met lege handen naar het Prinsjesdag is Jettens metafoor voor het staat van het land.
Beste Ni28,
Misschien wel met lege handen, maar zeker niet met lege zakken.
Want uw en mijn kleine Nukubu-Wirtschaftjes mogen buiten de zegeningen van een maar prettig hoor doorsukkelende inflatie natuurlijk wel de al ingetekende lastenstijgingen (inclusief BTW) en belastingverhogingen blijven doorbetalen.
Meer betalen voor steeds minder en fijne vooruitzichten voor (progressief) meer van dezelfde succescombinatie en oorverdovende stilte ten aanzien de toch echt voorhanden alternatieven.
Voorzetje: gewoon een overheid die een stuk minder doet (en dan ook minder kan verkloten) maar ook een stuk minder in de zakken van haar teerbeminde onderdanen loopt te grabbelen.
Dan kunnen al die toppers die daar werken als rijksambtenaar hun talenten ergens anders inzetten – al dan niet na een korte omscholingscursus. Gedragspsycholoog naar grondwerker. Lekker kabels trekken, het kan. Ook goed voor je Turks en/of Koerdisch.
Dat het kabinet de Koning een troonrede vol lege handen laat uitspreken is wel treffend.
Want keer op keer staat het volk na verkiezingen toch weer met lege handen.