De VVD is het spoor totaal bijster
Hoe de liberalen zichzelf kwijtraakten
- Begrotingsperikelen: CDA en D66 slaan linksaf - 3 september 2026
- Trump is de brandweerman die niemand wilde - 27 augustus 2026
- Verenigd Rechts: niet fuseren, wel beter samenwerken - 22 augustus 2026
Foto: Ministry of Defence of Ukraine (mil.gov.ua), CC BY 4.0
De huidige koers van de VVD onder leiding van Dilan Yeşilgöz kan op weinig bijval rekenen. De partij die jarenlang de grootste was met veertig zetels of meer, peilt nu op circa achttien zetels. De liberalen worden voorbij gestreefd door het linksradicale PRO en progressieve D66, maar inmiddels ook op rechts door FvD en JA21. JA21 lijkt steeds meer het toevluchtsoord te worden voor rechtse liberalen, ondanks twijfel aan de betrouwbaarheid en de capaciteiten van Joost Eerdmans. Wat ging er mis? Analyse van Jan Gajentaan.
Teloorgang
Al vaker schreef ik over de teloorgang van de liberalen. In de jaren zeventig was het Hans Wiegel, die de tamelijk elitaire VVD omturnde in een brede rechtse volkspartij. In de jaren tachtig volgde een spectaculaire groei onder de nieuwe leider Ed ‘raket’ Nijpels. Nijpels had het tijdsgewricht mee, Nederland was aan het individualiseren en ont-ideologiseren, veel mensen voelden zich aangetrokken tot de boodschap van individuele vrijheid en verantwoordelijkheid.
Uiteindelijk bleek Nijpels met zijn ‘nederlagenstrategie’ niet de juiste leider. Maar in de jaren negentig was er weer een periode van groei en bloei: het realisme van Frits Bolkestein ten opzichte van de toen al uit de hand gelopen massa-immigratie werd gewaardeerd. De ‘paarse’ regeringen van VVD met PvdA en D66 waren, althans in het begin, uiterst succesvol.
Het verhaal Rutte
Toen ‘paars’ uiteindelijk vastliep en Bolkestein zijn woorden niet waar kon maken, ontstond er electoraal een groot gat rechts van de VVD, gevuld door de flamboyante Pim Fortuyn totdat hij vermoord werd in 2002. De VVD was in verwarring, er ontstond een leiderschapsstrijd tussen de ‘rechtse’ Rita Verdonk en de meer liberale Mark Rutte. Rutte was de winnaar. Ik heb hem toen gesteund, vooral omdat Verdonk de islam-kritische Ayaan Hirsi Ali liet vallen als een baksteen.
Het verhaal Rutte is bekend. Om aan de macht te blijven en zijn internationale loopbaan te faciliteren, was geen enkel principe heilig. Als de puinhopen van Paars al erg waren, waren de puinhopen van Rutte dat nog meer: toeslagenschandaal, aardbevingsschandaal, immigratiecrisis, wooncrisis en energiecrisis volgden elkaar op. Daarnaast fungeerde Rutte als aanjager van een onoplosbaar conflict in Oekraïne en werd daarvoor beloond met de beoogde post: topman van de NAVO.
Dilan Yeşilgöz, de onnavolgbare
Dilan Yeşilgöz was de opvolger van Rutte. Als minister van Justitie had zij goed gefunctioneerd, op een post waar menig VVD’er is gesneuveld. Maar als politiek leider minder succesvol. Tegen de wil van het VVD-establishment in zette zij de deur open om te regeren met Wilders. In mijn ogen een goede zet: met steun van de toen grote PVV en BBB sterk in de senaat, moest het mogelijk zijn om eindelijk eens knopen door te hakken op de grote dossiers: de ongecontroleerde immigratie, met name asielmigratie; het krankjoreme door Volkert van der Graaf-achtige types opgedrongen stikstofbeleid, en de door bureaucratisch mismanagement ontstane wooncrisis.
Helaas kwam er niets terecht van het kabinet Schoof. Dat is vooral te wijten aan de vanaf het begin en zelfs vanuit zijn ziekbed alles saboterende Pieter Omtzigt. De heilige Pieter, die geen enkele smerige CDA-truc onbenut liet. Maar ook Dilan speelde dubbelspel. Als het erop aankwam stevige maatregelen te nemen tegen de asielmigratie, was zij in geen velden of wegen te bekennen.
Wie is de echte Dilan? De rechtse hardliner in de media, of het meisje dat ruim baan wilde maken voor asielzoekers (haar moeder heeft een functie in de asielindustrie) en actief was voor GroenLinks en SP, alvorens zich aan te sluiten bij de VVD? De kiezer was het spoor bijster en bij de verkiezingen die volgden op de val van het kabinet Schoof, werd Rob Jetten de grote winnaar dankzij allerlei gelikte spotjes en prietpraat over tien nieuwe steden en zogenaamd de asielcrisis oplossen.
De boodschap van de VVD anno 2026
Wat is nu de boodschap van de VVD in 2026? De partij zegt zich sterk te maken voor de koopkracht, maar wat de burger ziet is inflatie en stijgende lasten. Het Eigen Risico van de zorgverzekering wordt niet gehalveerd zoals de bedoeling was, maar sterk verhoogd. Intussen vliegen de miljarden (Nederlandse bijdrage staat al op zeventien miljard euro) nog steeds naar allerlei wapentuig voor Oekraïne dat daarmee burgerdoelen in Rusland aanvalt. Begeleid door enthousiast gekakel van Yeşilgöz en van Rutte, die het geweldig vinden dat maandelijks 30.000 tot 35.000 Russen sneuvelen. Zij doen beide geen enkele moeite om deze krankzinnige oorlog te beëindigen met een verstandig compromis.
Koploper
De VVD is nu de partij die hard wil bezuinigen op de sociale zekerheid, om maar ‘koploper’ te blijven in allerlei zaken waar de Nederlandse bevolking niets aan heeft: koploper in het sturen van wapentuig naar Oekraïne, koploper in het slopen van onze florerende landbouwsector door gehoor te geven aan stikstofactivisten, koploper in het weggooien van miljarden aan inefficiënte windturbines en zonnepanelen. Wat dit koploper-gedoe ons brengt, is onduidelijk.
Klimaatbeleid
Zelfs als je je zorgen maakt over het klimaat en de opwarming van de aarde: de CO₂-uitstoot van West-Europa is 40% lager dan in 1990, maar die van het Verre Oosten is vervijfvoudigd. De opwarming gaat in West-Europa twee keer harder dan elders, juist omdat we onze industrie wegjagen: door de schonere lucht is er hier meer zonneschijn dan elders… De stikstof- en ammoniakuitstoot is al met 70% verminderd! Het heeft toch geen zin om dan nog eens tientallen miljarden weg te smijten aan allerlei koploper-illusies, terwijl de grote problemen bijven liggen. Hier is een realistische, gematigde aanpak beter. Ga als VVD-top eens praten met Arnout Jaspers, met Marcel Crok, met Ronald Plasterk over een verstandig klimaatbeleid, in plaats van tientallen miljarden over de balk te smijten.
Faalkabinet
Als het aan mij ligt stuurt het parlement dit faalkabinet Jetten naar huis. Voor de VVD zou het beter zijn de vrolijk kakelende Dilan te vervangen door een meer consistente en inhoudelijk sterke leider. Misschien zou het ook beter zijn voor de partij om een paar jaar te ‘herbronnen’ in de oppositie. Het punt is wel dat het momenteel met D66, CDA of PRO nóg slechter kersen eten is dan met de VVD. Daarom zou het beter zijn als de liberalen bijtijds bij zinnen komen.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Formidabele analyse heer Gajentaan, top! Na Bolkestein hield ik het voor gezien met de VVD.
Het desastreuze beleid van Rutte dendert tot de dag van vandaag gewoon door en in feite is de VVD in belangrijke mate verantwoordelijk voor de huidige situatie, een land in totale chaos.
Dilan Yesilgoz laat haar ware aard zien, haar afkomst, het baantje van haar moeder en haar vroegere politieke capriolen, is de verklaring. Haar kinderstemmetje en het volledig ontbreken van enige leiderschapskwaliteit helpt haar daar natuurlijk ook al niet mee. En toch bestaan er nu nog steeds mensen die VVD stemmen. Hoe is het mogelijk?
Eindelijk eens een analyse die niet alleen overzicht biedt, maar ook nog hedendaagse inzichten combineert en leidt tot een heldere conclusie: in de laatste alinea.
Helaas werkt het in de Nederlandse politiek zo dat het lichtste altijd komt bovendrijven en het zoeken naar een ‘consistente en sterke leider’ is bij voorbaat kansloos. Want kartelpartijen zijn kartelpartijen
doordat ze alleen meelopers en conformisten toelaten, die braaf het beleid van de Opperste Sovjet in Brussel volgen. Misschien bij de oppositie.
Daarmee lijkt de EU met de dag sterker op de Sovjet unie. Leiders van het kartel kun je vergelijken met de communistische partijleden van toen. Toen Tsjechië pas in de EU zat vroeg men de leden van de EU parlement hoe het gaat daar in Brussel aan toe. De kersverse leden antwoordden dan, eigenlijk net als hier bij ons,nuets bijzonders. Met hun communistische ervaring konden zij het goed beoordelen.
Vooral de Sovjet communisten in Brussel
De ongekozen elite de gewoon een coup plegen .
Onze kabinet van brand hout werkt stiekem met deze coup mee .
De vvd die al een lange tijd de weg kwijt is.
Mooi verhalen uit de mond van deze leider achter deze schuilt het kwaad
Zwakke en gepensioneerden de grond in trappen.
Want de miljarden moeten naar de mafia in Brussel.
Wat betreft die ongekozen elite, dat klopt gedeeltelijk.
De EU commissie bepaalt grotendeels het beleid en wordt benoemd op voordracht.
Het EU parlement moet dat goedkeuren.
De drie partijen die in het EU parlement samenwerken, regelen het allemaal heel goed vooraf.
Er komen dus alleen mensen in die EU commissie die ‘de juiste mening’ hebben.
Daar kan alleen een einde aan komen door te stemmen op een andere partij dan 1 van die 3 partijen die de meerderheid hebben in het EU parlement.
Zoals wij gewend zijn zinnige taal van Jan Gajentaan, nu nog de daden van onze politici…
Ik zou zo graag willen dat er mensen in de politiek naar u zouden luisteren en die eindelijk het belang van de Nederlanders voor ogen gaan hebben in plaats van de stikstofwaanzin, de asielellende, de energiecrisis, de wooncrisis, Oekraïne, de islamisering.. Waar blijven die politici? Waar?
Wat dacht u van mevrouw De Vos.
Ik ben voor Annabel gegaan. Vind haar een goed parlementslid.
Het is al kwart óver twaalf. De bedenktijd is al lang voorbij. Het wordt tijd voor politici met haar op de tanden, de juiste motivatie en een rechte rug. Hulde voor mensen zoals dhr. Gajentaan.
Die VVD is al decenia lang niet meer recths. ett doen alsof maar als het er aan toe komt dan zwabberen ze mee met links. Die gladjanus Rutte kletst zich er altijd uit. Nee de VVD is dood in mijn mening. Ophoepelen. Laat echt rechts nou eens groeien. Maar zolang we genoeg onnozelen hebben die op pro en d66 stemmen zal er niets veranderen. En dan heb ik het nog niet eens over de ambtenaren en raad van state bs. Nederland is verloren.
Rita Verdonk was de slachtoffer van eigen regels toen zij Hirshi Ali wegstuurde maar niet de rest die hier ook illegaal was gekomen. De goede moet onder de slechten lijden, bleek nogmaals zoals het vaker gaat. Met Rutte heeft zich de kwaad diep in de partij en land genesteld. Daar hebben wij de huidige situatie nu aan te danken. Yesilgöz is in wezen de interim invalster voor Rutte die het land verkocht heeft voor zijn nieuwe functie. Het ziet er niet naar uit dat de VVD snel veranderd het is te links geworden en daar voelen zij zich kennelijk goed. Praten over tegenhouden van asielzoekers maar linkse agenda voeren lijkt logisch met een allochtone leider waar de moeder ervan zich voor migranten inzet. Rechts is machteloos doordat de partijen afzonderlijk elkaar tegenwerken. De weg voor links staat daarmee vrij en straks zien wij na enige gemopper toch Klaver naast Jetten. En dan kun je het schudden.
In het algemeen eens met deze bewering, maar de VVD volgde in deze het algemene patroon. In de jaren 1970 en daarna gingen alle overheden in West-Europa op de ecologische tour en daar hadden ze soms heel goede redenen voor.
Maar deze redenen werden vertaald in een marxistisch programma: de proletarische wereldrevolutie van rond 1870 werd omgezet in de ecologische wereldrevolutie rond 1970 en later.
Het is natuurlijk geen toeval dat een slim jongetje als Nijpels van 1982 tot 1986 leider was van de VVD en het groene programma probeerde uit te buiten. Zonder veel succes.
Andere partijen, zoals CU, PvdD gingen hun achterban ‘green washen’ want wat is er mooier dan de mensen een collectief doel voorhouden – en daarmee inspelen op hun sentiment? Sentiment is wat mensen bindt aan een overtuiging omdat sentiment mensen irrationeel maakt.
Mooie term trouwens ‘interim’ invalster , mooi pleonasme.
Dat is per ongeluk ontstaan, vergeten een woord weg te doen maar soms hoeft het niet overbodig te zijn.
Goed stuk, Jan. Dank je voor het verwoorden wat veel mensen denken!
Als het aan mij ligt stuurt het parlement dit faalkabinet Jetten naar huis. Voor de VVD zou het beter zijn de vrolijk kakelende Dilan te vervangen door een meer consistente en inhoudelijk sterke leider. Misschien zou het ook beter zijn voor de partij om een paar jaar te ‘herbronnen’ in de oppositie. Het punt is wel dat het momenteel met D66, CDA of PRO nóg slechter kersen eten is dan met de VVD. Daarom zou het beter zijn als de liberalen bijtijds bij zinnen komen.
Goed geschreven edele heer Jan Gentiaan.
Door met uwe tekst volledig eens te zijn
Rolde van emotie over de wangen een vreugde traan.
Gedeelde pijn is halve pijn.
De sleutelzin in Jan Gajentaan’s stuk is wat mij betreft: “In de jaren tachtig volgde een spectaculaire groei [van de VVD …], Nederland was aan het individualiseren en ont-ideologiseren.” Die ont-ideologisering was immers bij nader inzien een ideologische verschuiving, waarbij de oude middenpartijen (m.n. VVD, CDA en misschien D66) voormalige principes hebben ingeruild voor links eco-identitair gedachtegoed dat ter linker zijde in opkomst was om zo vorm te geven aan het globalistische verbond met open-markt fundamentalisten van o.a. de nog op te richten EU in Nederland ten gunste van vrijhandel, maar ook vrijheid van arbeid (en dus migratie). Bij de individualisering paste een enorme vrijheid voor individuele (en dus ook groepsgebonden) cultuurbeleving, die uitmondde in de multiculturele samenleving, door migratie versterkt door vergaande juridische verdieping van mensenrechten, waaronder het vluchtelingenrecht, aansluitend op genoemde vrijheid van arbeid. Het geheel van bewegingen veroorzaakte een dysfunctionele democratie zoals beschreven in b.v. Philip Manow’s Eine Beobachtung der Beobachtung der Demokratie: Zur Diagnose demokratischer Regression en waarop maar geen antwoord komt. Dat wordt wel geeist door zgn. populisten, die niet zozeer populistisch zijn alswel een andere (betere?) ideologische vorm van gezond verstand aanhangen, waarbinnen de democratie nog wel naar behoren functioneert. Zie ook https://opiniez.com/2026/08/02/de-consolidatiestaat-maakt-elke-structurele-verandering-onmogelijk/sjonvanthof/.
Beste S. van ‘t Hof,
Een symbiose tussen als hard-core gebrachte vrije marktwerking en ‘links eco-identitair gedachtegoed’ lijkt enerzijds een contradictio in terminis, en anderzijds een recept voor gedoe.
De VVD – en dan met name de jongens en meisjes die bij de Jugend-tak zaten – was midden en eind jaren ’80 een reservaat voor allerlei vrij fundamentalistische vrije markt praat. Allemaal netjes uit de boeken opgelepeld en met ferme nadruk aan de man gebracht. Initieel was dat ook de ideologie achter alle ‘shock-therapiën’ die losgelaten zijn op de centraal en oost-europese economieën om die in het spoor van functionerende markteconomieën te krijgen.
Tegelijkertijd – en dit doet wat Familie Knots-achtig aan – heeft er een groene adel kunnen ontstaan op de ideologische gruzeltjes, waar nog alleen voormeld getetter doorklonk (maar een markteconomie is een methode, geen alles omvattende maatschappijvisie). Enerzijds door in de luwte werkende, al dan niet op andere thema’s linkse wonden likkende radicalinski’s die bij gebrek aan beter full-ecolo gingen en anderzijds – al dan niet ingegeven door wat te veel blootstelling aan Rudolf Steiner ideeën – kapitaalkrachtige verbanden die ‘back to nature’ leuker vonden dan straf functionele ruilverkaveling.
Toen bleek dat er zowel in al dat marktgeweld (publiek-private samenwerkingen, privatisering e.d. ) leuk geld te verdienen was in allerlei niches, als bij allerlei natuurinitiatieven (beiden ruim beschenen door allerlei fijne Europese regelingen) vonden hard-right en hard-left dat allebei reuze prettig. Zelfs zo prettig dat ze die identiteiten niet eens meer in stand hoefden te laten.
Kortom, privatiseren van de winstkansen en het publiek laten van de rest inclusief bijwerkingen.
In de harde democratische praktijk (van het vinden van meerderheden) wordt die contradictie (liberaal vs. eco-identitair) opgelost door de opportunistische noodzaak van co-optatie. Alles om de populisten zo ver mogelijk van de macht weg te houden. Misschien iets anders geformuleerd, maar wel met hetzelfde resultaat.
Dit kabinet naar huis, OK.
Maar dan…?
Reactie verwijderd. Reageren in hoofdletters is niet toegestaan. Meerdere keren dezelfde reactie versturen geldt als spam en leidt to een permanente ban. Zie onze spelregels.