CrowdStrike Day: internet bijna gesloopt door softwarefout
En het zal zeker niet de laatste keer zijn
- Nieuwe wet voor zzp’ers geeft ondernemers kopzorgen - 29 augustus 2025
- Trump hervormt buitenlands beleid én wereldeconomie met tariefdiplomatie - 11 augustus 2025
- AOW dreigt nieuwe melkkoe van komende bezuinigingsronde te worden - 2 augustus 2025
Titelfoto: Blue screens of death at LGA airport from the CrowdStrike 2024 July outage door Shmishra1, CC BY-SA 4.0.
Grote wereldwijde computerstoringen doen zich geregeld voor, maar op CrowdStrike Day, 19 juli jongstleden, was er wel een hele forse. Veroorzaakt door een domme fout bij CrowdStrike, dat de beveiliging verzorgt bij veel topbedrijven. Paniek alom en overal strandden massa’s reizigers, want de reissector werd het zwaarst getroffen door deze fatale vergissing. Kan iets dergelijks voorkomen worden? Nauwelijks, ook al zal deze wakeup call voor verbeteringen zorgen. In de turbulente ICT-wereld wordt The New Next Thing immers razendsnel door het volgende opgevolgd. Een column van Raymond Peil.
Vrijdag 19 juli jl. was een memorabele dag, met één van de grootste wereldwijde computerstoringen ooit. Niet door hackers of criminelen die computersystemen op slot zetten en losgeld eisen (ransomware) voor vrijgave van alle data. Maar doordat een programmeur, met een zware kater dan wel na ruzie met zijn vrouw of zo, data wilde laten ophalen uit een geheugenbestand. Helaas ging het verzoek naar een systeembestand (system driver), dat de computer mede aanstuurde. Alsof je een brandende frituurpan met water probeert te blussen, de hele tent vliegt dan in de fik.
Fatale vergissing
Het was een tamelijk fatale vergissing die wereldwijd 8,5 miljoen online computersystemen trof, ongeveer een procent van alle Windows-configuraties ter wereld. De boffers die bijvoorbeeld al aan hun weekeinde waren begonnen en de (virtuele) harde schijven in de (virtuele) kluis hadden opgeborgen, kwamen met de schrik vrij. De rest, die de detectiesoftware van de CrowdStrike-beveiliging wél draaide, een app genaamd Falcon Sensor voor Windows 7.11 en hoger, was de sjaak door de onopgemerkte bug. Volgens de logs crashte gedurende een uur en achttien minuten de hele bende, daarna werd de juiste update ingevoerd.
Massieve storing
De foutieve CrowdStrike-update veroorzaakte een massieve IT-storing die bedrijven wereldwijd platlegde, waaronder luchtvaartmaatschappijen, banken, detailhandelsbedrijven, effectenbeurzen, medische instellingen, makelaarskantoren, mediabedrijven en spoorwegnetwerken. De reissector lijkt het zwaarst getroffen te zijn, zeggen experts tegen TechCrunch, een toonaangevende technologie-nieuwswebsite. Luchtvaartmaatschappijen en luchthavens in Duitsland, Frankrijk, Nederland (Schiphol, maar dat doen ze zelf wel vaker), het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, maar ook in Australië, China, Japan, India, Singapore en Taiwan meldden problemen met incheck- en ticketsystemen.
CrowdStrike, met 8400 werknemers en een jaaromzet van drie miljard dollar, telt bijna 60% van de Fortune 500 bedrijven en meer dan de helft van de Fortune 1000 onder zijn 29.000 klanten, volgens de website. De diensten van dit goed aangeschreven bedrijf worden ingezet door acht van de top 10-financiële dienstverleners en toonaangevende technologiebedrijven. Het heeft ook een diepe en brede aanwezigheid in de gezondheidszorg en productiesectoren en bedient zes à zeven van de top 10-bedrijven in die sectoren.
Supersnelle updates
De CrowdStrike-software biedt beveiliging, detecteert bedreigingen en gaat cyberaanvallen tegen, die organisaties tegen betaling op Windows-computers (en netwerken met medewerkers) installeren om zich te beschermen tegen digitale indringers. Daardoor heeft de software verregaande rechten op de systemen en rolt het bedrijf geregeld supersnelle updates uit tegen nieuwe digitale dreigingen, zoals hackers, malware en DDOS-aanvallen.
Deze updates installeren zichzelf op de achtergrond, zodat computers constant worden beveiligd. Er is een systeem dat kijkt of updates ‘valide’ zijn, ofwel volgens de regels der kunst geschreven. Maar of deze snelle updates goed functioneren in de praktijk wordt dus niet goed genoeg getest op bijvoorbeeld één of enkele geïsoleerde systemen zonder verbinding met het internet. Dat zou vaste prik moeten zijn, anders wordt de cybersecurity erger dan de kwaal.
Tech-giganten
De wereldwijde markt voor beveiliging van computersystemen is voornamelijk in handen van Amerikaanse tech-giganten. Drie bedrijven (Microsoft, CrowdStrike en MacAfee, nu Trellix) hebben samen een aandeel van meer dan de helft, de Big Fifteen gezamenlijk 62%. Opmerkelijk genoeg werden tijdens de crash alleen systemen met Windows getroffen, Mac (Apple) en Linux bleven gevrijwaard.
Dit laat zich verklaren uit het feit dat CrowdStrike de beveiligingsupdates voor Windows rechtstreeks bijschrijft in de kernel van de systemen.
Een kernel of core is in de informatica het centrale deel van een besturingssysteem, het hart dat door CrowdStrike Day een infarct opliep. De kernel is, simpel gezegd, de supervisor en de basisregelaar van het besturingssysteem. Beveiligingssoftware zoals die van CrowdStrike draait met kernelrechten, zeggen nerds dan. Problemen kunnen daardoor veel grotere gevolgen hebben dan minder essentiële programma’s die met beperkte rechten draaien.
Dictaat van de EU
Vicepresident John Cable van Microsoft, ‘verantwoordelijk voor het veilig en productief houden van de miljard+ Windows-apparaten’, zag daarom reden om op zijn blog te verklaren dat innovatie een eis is om zijn platform weerbaarder te maken tegen computerstoringen. Dat kan onder andere door onderdelen van de hardware virtueel na te bootsen in computercode en een geïsoleerde omgeving te creëren voor beveiligingsoplossingen. Iets wat Microsoft veel eerder had moeten doen, en CrowdStrike óók bij het testen van de updates.
Behalve beide techbedrijven gaat hierbij ook de Europese Unie niet vrijuit, zij het via een heel andere aanvliegroute. De EU verplichtte Microsoft in 2008 om programma’s van externe ontwikkelaars van bijvoorbeeld beveiligingsprogramma’s toegang te verlenen tot de kernel van zijn systemen. De Europese Commissie vond dit dictaat noodzakelijk in verband met een vrijere markt voor beveiligingsproducten en om te voorkomen dat Microsoft een monopolie kreeg op antivirus- en andere beveiligingssoftware.
Dus maakte Brussel het juist mínder veilig, waar bemoeien ze zich toch altijd mee? Overigens is Microsoft met zijn Defender cybersecuritysoftware groter dan CrowdStrike en – oh ironie – Defender zelf werd eerder dit jaar gehackt. Fun fact: Elon Musk heeft inmiddels CrowdStrike laten verwijderen van alle systemen bij Tesla. De markt werkt: als een onderneming zijn werk niet goed doet lopen klanten weg.
Is alweer voorbij…
Leden van een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden willen topman George Kurtz van CrowdStrike horen over de gebrekkige software-update. “In de wetenschap dat Amerikanen ongetwijfeld de blijvende, reële gevolgen van dit incident zullen voelen, verdienen ze het om in detail te weten hoe dit incident is gebeurd en welke stappen CrowdStrike onderneemt om dit te verhelpen.” Hahaha, dat is al voorbij baas!
Ook lezers van security.nl, hét internet-forum voor cybersecurity, maakten zich vrolijk over “hysterische domoren in de Tweede Kamer”, aldus één van hen, doelend op Kamerleden van GroenLinks/PvdA en NSC die het kabinet tamelijk gratuit opriepen om actie te ondernemen. “Dit kabinet moet meer investeren in het maken van plannen voor als de IT er compleet uit ligt”, was de briljante vondst van Barbara Kathmann (GL/PvdA). Jesse Six Dijkstra (NSC) wil zelfs “stevige plannen zodat de samenleving niet stilvalt op momenten dat de systemen falen”. VVD-minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) raadt bedrijven daarom aan om noodplannen te maken wanneer systemen uitvallen. Wat een daadkracht!
Snel gefikst
Voor de grap ben ik nagegaan welke omvangrijke, ernstige computer- en internetstoringen zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan en hoelang ze duurden. Het bleek allemaal behoorlijk mee te vallen, de duur ervan ook. De Fastly Outage van 2021 herinnert u zich waarschijnlijk niet eens. In dat jaar was er ook een grote storing bij Facebook, Instagram en WhatsApp, iets van gemerkt? Begin 2023 lagen Pinterest, Jenkins, Cash App, Reddit en PayPal er uit, in zes minuten gefikst. En bij Microsoft – wereldwijd het meest gebruikt – gaat er ook wel eens wat mis met Xbox Live, email, Office 365 (enkele keren gehackt) en hun Azure cloud.
Diverse ICT-experts zien ook een zonzijde aan het CrowdStrike-debacle, want het is goed dat de wereld even wakker schrikt, een wakeup call voor veel gebruikers, overheden en de sector zelf. Want cyberbeveiliging blijft mensenwerk, op IT-afdelingen en ook in de bestuurskamer waar bij uitstek gekwalificeerde leidinggevenden nodig zijn, die eigengereide nerds kunnen managen en in het gareel houden.
Contant geld
Anderen benadrukken dat storingen à la CrowdStrike overduidelijk aantonen – bijvoorbeeld ook wanneer de elektriciteit uitvalt – dat contant geld voor mensen onmisbaar is. Elektronisch betalen en ook een Central Bank Digital Currency zijn evenmin bestand tegen uitval, of er nu geen stroom is of malheur met de software. Het lijkt handig en efficiënt, zo’n cashless society, maar dit soort momenten laat zien dat we dat niet moeten willen.
De enorme storing maakt eveneens glashelder dat de gemakken van ICT voor de samenleving hun keerzijde kunnen hebben. Er speelt een eeuwige wapenwedloop met hackers, computerkrakers en -criminelen, cyberterroristen. En tegen concurrenten en competitie, China dat de hele ICT-industrie mogelijk zal overvleugelen, zie bijvoorbeeld TikTok. In deze turbulente omgeving gaat er gaat geen dag voorbij of The New Next Thing, betere snellere programma’s worden bedacht en ontwikkeld, al dan niet in de cloud of voor The Internet Of Things.
Met CrowdStrike Day – when they really did Strike the Crowd – weten we zeker dat dit niet de laatste keer zal zijn dat systemen of het internet kolossaal de hik kunnen krijgen.
(Met dank aan Uri van As)
Nu was het een bug in een update. Al vaak was het een criminele afpersingsbende.
Op een dag zullen de satellieten in de ruimte uitgeschakeld (kunnen) worden.
Daarom is het altijd goed om ‘oude’ systemen niet volledig weg te doen. Zoals bv een uitgetypte of geschreven lijst met belangrijke telefoonnummers. Papieren kaart van het land in de auto. En uiteraard contant geld.
Cash moet trouwens sowieso blijven, want via je kaartbetalingen kunnen algoritmes bepalen hoe en waaraan je het inkomen uitgeeft, en dat zo programmeren (CBDC) dat je eventueel gedwongen in de overheidsmal van ‘gezond, milieu enz.’ gepropt wordt.
Het lolligste – of misschien wel meest absurde – bericht was dat in Noord Nederland de bussen tot stilstand kwamen. Bussen die zonder uitzondering bestuurd werden door chauffeurs die de route en de dienstregeling kenden (omdat ze ‘m dagelijks reden) en die ook nog allemaal een mobiele telefoon bij zich droegen (waarop ze door ‘de centrale’ gebeld of ge-SMS’t konden worden dan wel waarmee ze zelf met de centrale konden communiceren) men staakte liever de gehele dienstregeling en liet daarbij alle klanten in de kou staan dan te gaan improviseren met het risico dat er misschien enkelen door een miscommunicatie een aansluiting misten of dat de bus niet exact op tijd zou rijden. Afhankelijkheid van computersystemen zit ook en vooral in de hoofden van mensen…
Dat heeft u goed gezegd. Improviseren is trouwens helaas in zijn algemeenheid een verloren gegane kwaliteit. Nog niet zo lang geleden was het de normaalste zaak van de wereld dat bussen, treinen, trams en metro’s zonder internet gewoon reden.
Ik ben deze zomer in Tjechie geweest. Je stapt in het openbaar vervoer en betaalt met klinkende munt, zo gemakkelijk. Wij hebben ons laten gebruiken door de techbedrijven en zijn nu slaaf van de zogenaamde technische vooruitgang. Het heeft zijn gemak, toegegeven maar je moet je er niet van afhankelijk maken, als overheid zeker niet.
Leuk land hè? Bohemen vond ik prachtig.
Internet is prachtig maar kwetsbaar systeem. Als gebruiker loop je risico’s al kunt je de meeste voorkomen gewoonlijk door niet nieuwsgierig te zijn als je van alles binnenkrijgt. Gelijk alles weggooien zonder verder te kijjen. Gelukkig zijn de mails makkelijk herkenbaar. En toch ondanks alle voorzichtigheid is het en kwestie van tijd dat je in de fout gaat op een zwakke moment. Hopelijk zonder pijnlijke consequenties.Onze afhankelijkheid van de computer is zowat volledig maar dat is de afhankelijkheid van stroom ook. Zonder stroom die je ook bijna niets. Wie kan nog vuurtje maken met twee stenen?
Natuurlijkm zijn we van elkaar afhankelijk. Zonder bakker geen brood maar de technische ontwikkeling is veel te ondoorzichtig voor de meeste mensen.
Techniek achter de computer is best ingewikkeld en velen weten zich geen raad als iet mis gaat. Maar dat is net de meeste gebruiksapparatuur zo. Wij rijden auto zolang ie het doet. Daar komt bij dat digitaal denken voor velen te abstract is en dat speelt de grootste rol in mijn optiek. En digitaal bedienen is niet eenvoudiger dan analoog. Ik heb vele knappe mensen zien afknappen op digitaal. Maar toch zorgt het gebruik voor veel gemak en de kwetsbaarheid wordt ondergewaardeerd. En dat is jammer met zoveel criminaliteit.
Mensen denken ook digitaal.
Het is ook cultureel. Een probleem tussen een ver ontwikkelde cultuur en een traditionele cultuur die nog analoog denkt.
De overschakeling gaat niet iedereen makkelijk af. Voor sommigen blijft het abstract. In begin ging het vaak volgens de methode van de lamme helpt de blinde.
Alle moderne presentaties die ik ooit gevolgd heb zijn in een digitale taal opgezet.
Anders dan vroeger die in een verhaallijn zijn opgezet.
Het biedt dan ook veel meer mogelijkheden.
Kijk wat het ons in ons dagelijks leven heeft opgeleverd.
We kunnen niet meer terug naar de jaren 50 van de vorige eeuw.
De moderne samenleving zou kompleet vast lopen.
Natuurlijk kunnen we wel terug naar de luxe van de jaren 50. Is voor de samenleving én vor het milieu misschien wel beter ook.
Er wonen hier 18 miljoen Nederlanders. Hoe denkt u die in leven te kunnen houden zonder de digitale technologie.? Productie processen, logistiek, beveiligingssystemen, medische zorg, het financiële systeem
U zou vreemd opkijken als de digitale technologie weg zou vallen.
Ik stel mij zo voor dat onze mobiele telefonie volkomen uit de lucht zou vallen voor een week.
Denkt u daar maar eens over na.
In Rome leefden rond de 5e eeuw 1 miljoen mensen.
Stel dat er geen digitaal geld was. Hoe moeten al die mensen uitbetaald worden? Mijn vader leefde nog in een tijd(jaren 60) dat salaris wekelijks contant uitbetaald werd in een zakje. Dat zou nu totale waanzin zijn.
Mensen die nu van hun AOW en pensioen leven. Moeten die nu wekelijks naar het gemeentehuis ofzo? Denk aan de geldstromen bij supermarkten en andere winkels.
Zonder digitaal geld zou de boel totaal vastlopen.
Daar zouden ze in de 5e eeuw in Rome geen last van hebben.
We leven in een geavanceerde maatschappij. Er is geen terugweg anders dan dat we in de donkere middeleeuwen terechtkomen.
Het zou met het huidige inwoneraantal best wat aanpassingen vergen, maar waarom zouden we niet net zoals vroeger een ‘loonzakje’ met cash kunnen ophalen? Niet dat ik dat persé zou willen, maar werkenden zouden het weer bij de ‘loonadministratie’ kunnen halen, en alle anderen bij het postkantoor of het bankkantoor. Die moeten er dan wel weer komen. Nogmaals, van mij hoeft dat niet, maar het zou best gewoon kunnen.
De fixatie van overheden en met name de EU op steeds meer digitaal gaat de burger nog eens zwaar opbreken.
Zelfs als we het aantal inwoners in Nederland met de helft zouden verminderen, zou het leven een stuk trager verlopen zonder digitale technologie,
We hoeven niet helemaal en ook niet in álles terug naar de 50er jaren.
Maar terug naar gezond en vanzelfsprekend hulpvaardig nabuurschap (begin 60er jaren kreeg een vader van 4 kleine kinderen in het buitenland een zwaar ongeval, de buurvrouw nam vanzelfsprekend voor zolang als nodig de zorg voor de 4 op zich zodat de moeder naar haar man kon) zou best goed zijn. Meer intacte en voor de kinderen zorgzame gezinnen zou ook best goed zijn. Minder fastfood op elke straathoek zou denk ik ook helemaal niet slecht zijn. Zomaar wat gedachten.
De huidige samenstelling van de samenleving maakt dat onmogelijk.
Ik weet niet of u vuur aansteekt met elektrische middelen. In dat geval zou ik de polisvoorwaarden van uw brandverzekeringen nog eens goed nalezen. Schenk bijzondere aandacht aan het kopje ” uitsluiting”
Zonder stroom moet het ook mogelijk zijn om een vuur aan te steken met lucifers of een aansteker.
Altijd ook kaarsen en lucifers in huis hebben. Die zijn het eerst weg bij (langere) uitval van elektriciteit. Knijpkat is ook handig om bij te lichten als batterijen ook uitverkocht raken en niet meer (kunnen)worden nageleverd. Hou ook een gewone fiets achter de hand.
Moet u niet zo letterlijk opnemen. Maar als de elektriciteit uitvalt werkt er bijna niets meer. Dat is de essencie van mijn bijdrage.
Beste Bernardo,
Je schrijft; “Zonder stroom moet het ook mogelijk zijn om een vuur aan te steken met lucifers of een aansteker.”
Klopt te dele.
Gas uit een fornuis gaat het niet worden.
De gasbedrijven werken ook op elektra !!
Koken op een BBQ of vuurkorf kan best lukken.
ja, duidelijk uitgelegd. voor zover ik het snap, dan 🙂
Toch is het wel heel makkelijk, hoor ….internet. Maar je moet wel goed uitkijken ook als eenvoudige gebruiker.
En dat is een fout van de overheid. Die moet haar burgers beschermen tegen mogelijke uitwassen en waar dat niet kan altijd een alternatief open houden.
Ja, wel mee eens.
Zonder meteen prepper te zijn, is het wel handig wanneer je het een week kunt redden zonder elektriciteit. Cash, een kampeerkooktoestel, wat houdbare (snel gare) levensmiddelen en water helpen u op weg. Zorg voor wat extra, zodat je een behoeftige buur ook kunt onderhouden.
Met dien ten verstande, dat je bij een landelijke stroomstoring na 4 dagen aan de heidenen bent overgeleverd; de rechtsstaat bestaat dan niet meer.
Vergeet de weersomstandigheden niet. s` Winters wordt het al een stuk lastiger om een langere tijd te overleven zonder moderne hulpmiddelen.
Klopt, kou is moeilijk te bestrijden. Maar ik stam uit een tijd van wollen kleren, waar in de winter de ijspegels aan hingen na het buitenspelen en de binnenkant vochtig was want niet waterdicht, van ijsbloemen aan de binnenkant van de slaapkamerramen, van 1 (minimaal – kolen waren duur) verwarmd vertrek in huis, en op de ijskoude bedden wollen dekens. Wel wat gewend dus, en vele ouderen met mij. Ik heb nog steeds enkele wollen dekens bewaard voor het geval dat, plus oude fleecevesten want die kun je desnoods over elkaar aan trekken om warm te blijven.
Je hoeft geen echte prepper te zijn om te zorgen dat je wel even zonder moderniteiten kunt.
Beste Niets is wat het lijkt,
Helemaal waar.
De oudere generatie kan zich dat nog wel herinneren.
Voor velen die na ons kwamen zal het lijken alsof hun wereld vergaat.
Die weten niet eens wat een zinken teiltje is, laat staan dat ze zich erin moeten wassen.
Op een of andere manier lijkt het mij interessant om zo’n moment te zien in de maatschappij, hoewel ik mij er een goede voorstelling van kan maken.
Wat ik helaas achterwege gelaten is dat Russische techberichten melding maken van heel veel hoongelach over westerse tech. De Russen hadden namelijk geen last van CrowdStrike omdat hun systemen niet aan de westerse zijn gekoppeld, en bij hen alles gewoon naar behoren werkte ;=)))
Deze zin:
“Als en onderneming zijn werk niet goed doet, lopen zijn klanten weg.”
Bij Crowdstrike is alles nog weer hersteld binnen 24 uur.
Maar wat ons overheids-bedrijf heeft aangericht onder Rutte en zijn voorgangers, dat gaat veel langer duren. En weglopen heeft het overheidsbedrijf zo moeilijk mogelijk gemaakt. De EU kent vrij verkeer van personen, maar voor inkomende personen wordt het veel makkelijker gemaakt dan voor de uitgaande.
Het wordt pas echt vervelend als de stroom uitvalt, de Cloud is opgelost in het digitale niets, het internet zodanig is beveiligd dat het op een invalide bejaarde lijkt in zijn elektrisch karretje waar de accu is ontploft.
Dan zal je zien dat zelfs zonder hackers Nederland binnen een week is verandert in “Amersfoort aan Zee”.
De speelfilm ‘Als de dijken breken’ geeft een prachtig beeld van ons land in de eerste aanloop naar een totale chaos. Zonder Happy End.
Gelukkig hebben we de energie transitie.
“Kan iets dergelijks voorkomen worden?”
Vraagt de schrijver. Wel degelijk kan dat. Wat we steeds meer gaan krijgen zijn gedistribueerde systemen, ofwel: blockchains. Dit zijn geen gecentraliseerde netwerken, dwz met een SPOF (Single Point Of Failure), het netwerk bestaat uit vele nodes die elk afzonderlijk de meest recente software updates moeten installeren. Als daar iets misgaat valt er 1 node weg uit het netwerk (of een paar), maar het netwerk als geheel kan rustig door pruttelen. Dat is vele malen beter. Het is ook veiliger want veel moeilijker te hacken.
Daar heb ik mijn twijfels bij. Blockchain heeft weer andere bezwaren, bv. schaalbaarheid ;=)
Hoe al die beveiligingen werken gaat mij boven de pet. Ja ik heb ook bv een virus beveiliging maar ben wel afhankelijk van hun systeem en techneuten die mij moeten helpen bij problemen. Dit keer was het geen opzettelijke fout maar wanneer wij denken dat dit nooit meer kan gebeuren moet ik teleurstellen, Het systeem kan ook met opzet tot stilstand gebracht worden en dan zijn de rapen gaar!!