Klimaattop Antalya: afbouw fossiele brandstoffen geschrapt
Tegenslag voor energiebeleid kabinet-Jetten
- Klimaattop Antalya: afbouw fossiele brandstoffen geschrapt - 20 november 2026
- Migratiepact: Nederland betaalt liever afkoopsom - 15 november 2026
- Stikstofbeleid: Nederlandse ondergrens 4.000x strenger dan Duitse - 10 november 2026

President Lula da Silva van Brazilië en president Erdoğan van Turkije. Foto: Lula Oficial.CC BY-SA 4.0.
Vrijdagmiddag 20 november had de klimaattop COP31 in het Turkse Antalya moeten eindigen. Dat is niet gelukt. De deelnemers verwachten dat zaterdag nog wordt onderhandeld over de eindtekst7. In de tekst van de concept-slotverklaring komen olie, gas en kolen niet meer voor1. Voor het kabinet-Jetten is dat een pijnlijk punt, want juist het afbouwen van fossiele brandstoffen was een speerpunt van het energiebeleid2.
In de eerste versie van de slottekst stond nog een oproep om versneld af te stappen van fossiele brandstoffen. Dat was maandag 16 november. De donderdag daarop was die oproep verdwenen. Ook een tweede verwijzing naar fossiele brandstoffen is geschrapt, evenals een bedrag van 120 miljard dollar om arme landen te helpen zich aan te passen aan klimaatverandering1. De Australische minister Chris Bowen, die de onderhandelingen leidt, verklaarde dat hij het meest ambitieuze resultaat probeert te bereiken dat de consensus onder deelnemers toestaat1. Het overleg daarover duurde een hele nacht7.
Wie er wel wint
Wie in Antalya wel een resultaat heeft bereikt, is het gastland zelf. Turkije maakte sinds 9 november voor meer dan 26 miljard dollar aan deals en plannen, onder meer met ontwikkelingsbanken, Saudi-Arabië en Canada6. De grootste deal is een voorlopige overeenkomst van 15 miljard dollar met China voor hernieuwbare energie6. Ook het vliegveld van Antalya draaide goed, want volgens Oxfam landden er tijdens de top minstens 94 privéjets, al nam niet iedere passagier deel aan de conferentie13. De Chinese president Xi Jinping bleef zelf thuis en stuurde vicepresident Han Zheng11.
Openlijk meer olie
De tegenwerking in de onderhandelingen kwam uit bekende hoek. De olieproducerende Arabische landen, onder leiding van Saudi-Arabië, en Rusland verwierpen de eerste concepttekst in zijn geheel. Dat gebeurde maandagavond. Een groep ontwikkelingslanden waartoe ook China en India behoren, zei dat de tekst hun te ver ging8.
De Verenigde Staten namen niet deel aan de conferentie. Het is bekend dat president Trump zowel het Klimaatakkoord van Parijs als het VN-klimaatverdrag heeft opgezegd11. Toen donderdag in Antalya de fossiele brandstoffen uit de tekst verdwenen, zaten Trump, Xi en Poetin in het Chinese Shenzhen bij elkaar voor hun eerste topoverleg met zijn drieën. In hun gezamenlijke slotverklaring staat dat deze drie landen meer geraffineerde olieproducten willen produceren en leveren12. Dat is in elk geval duidelijker dan een top waar bijna tweehonderd landen twee weken lang onderhandelen over de vraag of de woorden fossiele brandstoffen in een slottekst mogen staan, om ze er vervolgens weer uit te halen.
Eurocommissaris Wopke Hoekstra, die de Europese onderhandelaars leidt, vond de eerste concepttekst al te weinig gericht op het terugdringen van de uitstoot9. Een EU-functionaris noemt de versie van donderdag onaanvaardbaar en waarschuwt dat de top zonder akkoord kan eindigen als er niet veel verandert10. Dat zijn stevige woorden. Maar of ze indruk maken in Riyad en Moskou, valt te betwijfelen.
Wat deed Nederland?
Het kabinet had hoge verwachtingen van de conferentie in Turkije. In zijn Kamerbrief van 30 oktober zette het kabinet in op de afbouw van fossiele brandstoffen. Aangekondigd werd dat in Antalya een eigen Nederlandse routekaart zou worden gepresenteerd2.
Nederland leidde dit jaar samen met Colombia de First International Conference on the Transition Away from Fossil Fuels, in april in het Colombiaanse Santa Marta. Daaraan namen 57 landen deel14. Tuvalu en Ierland organiseren in 2027 de volgende conferentie14. Het is opmerkelijk wat het kabinet daarover schrijft: die landen werken aan de uitvoering “zonder dat een nieuw consensusbesluit wordt gezocht”2. Het kabinet koos dus zelf al een route buiten de klimaattop om, met alleen landen die van de fossiele brandstoffen af willen. Daarmee gaf het kabinet eigenlijk zelf al aan dat het van de klimaattop op dit punt weinig verwacht.
Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) leidde deze week de Nederlandse onderhandelaars op de klimaattop2. Premier Rob Jetten was van plan naar de bijeenkomst van wereldleiders te gaan. Maar hij zegde op het laatste moment af om in de Tweede Kamer steun te zoeken voor het Belastingplan11.
Het kabinet staat ook positief tegenover een wereldwijd doel om te streven naar 35 procent elektriciteit in het energieverbruik in 20352. In de concepttekst van donderdag is dat doel afgezwakt tot een oproep tot “wereldwijde samenwerking”1. Slechts zo’n 75 landen steunen het. Ontwikkelingslanden verzetten zich ertegen omdat het doel veel geld zou kosten1.
De rekening
Aan Nederland zal het niet liggen. Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) trekt in de jaren 2027 tot en met 2031 aanvullend 461 miljoen euro uit voor internationaal klimaatbeleid4. Begin dit jaar telde Nederland 8.474.674 huishoudens5. Uitgaande van dat aantal kost dat budget elk huishouden ruim 54 euro.
Binnen deze kabinetsperiode moet de klimaatpot van Sjoerdsma bovendien groeien tot minstens 300 miljoen euro per jaar3. Die hele pot komt neer op ruim 35 euro jaarlijkse kosten per huishouden. Het kabinet vindt dit extra geld nodig om de Nederlandse rol als betrouwbare en ambitieuze klimaatpartner te herstellen2. Maar ja, een betrouwbare partner voor wie? De landen die in Antalya de fossiele brandstoffen uit de tekst haalden, lieten deze week zien dat ze over het afbouwen van olie en gas geen afspraken willen maken8.
In Antalya wordt ondertussen gewoon doorgepraat7. Wat er dit weekend uit de onderhandelingen komt, is op het moment van publicatie van dit artikel nog niet bekend. Wij denken dat de slottekst olie, gas en kolen niet zal vermelden. En wij voorzien dat de 461 miljoen euro extra van het kabinet gewoon doorgaat, wat er in die slottekst ook komt te staan. De Tweede Kamer zal daar in het begrotingsdebat voor ontwikkelingssamenwerking weinig aan veranderen.
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|




De fossiele energiebronnen gaan helemaal nooit afgebouwd worden. Gewoon omdat er geen alternatief is.
In Nederland is ongeveer 10 % van alle energie elektriciteit, daar weer de helft van is duurzaam geproduceerd.
Er staan nu ruim 4000 windturbines en er zijn 70 miljoen zonnepanelen geplaatst.
Om heel Nederland van groene elektriciteit te voorzien, zouden er nog ongeveer 80.000 windturbines en een miljard zonnepanelen bijgeplaatst moeten worden.
Want die kerncentrales wil niemand vanwege het oerwoud van netkabels dat er bij komt kijken.
En dan moet de wind altijd op het juiste moment waaien en de zon de hele dag schijnen, ook in de winter.
Keep dreaming en vertrouw op Bestuur uit Brussel.
Wat blijkbaar niet begrepen wordt is de Wet van Ohm.
Daar merken we nu al de gevolgen van: “congestie”
Het is technisch onmogelijk dat tienduizenden huishoudens allemaal tegelijk stroom gaan terugleveren.
Dat zou de netspanning bij u in de straat tot boven de maximaal toegestane 253V opdrijven.
Daarom schakelen de inverters zichzelf verplicht af, en wordt u aangemoedigd om uw eigen opgewekte stroom in accu’s op te slaan….
Het is een bizar circus: fossiele brandstoffen.
Aardolie en aardgas zijn niet fossiel.
Dat is onmogelijk.
Omdat ze niet fossiel zijn, zijn de prijzen volkomen speculatief.
Omdat ze nooit opraken ook.
Bron:
The Deep Hot Biosphere, van Thomas Gold.
The Uncertainty has settled, van Marijn Poels.
Als bij de spoorovergang de bomen dichtgaan en er bij al het goederenvervoer een diesel locomotief de trein zie trekken dan weet ik het wel.
Het lijkt erop dat het Groene nivelleren voorlopig alleen in de EU doorgaat, wellicht totdat er een paar EU landen failliet zijn. Groen van buiten, rood van binnen.
PRO collectieve armoede.
Clintel.org
Inderdaad! En Nederland, althans het volk, mag dokken!!