Een monument voor slachtoffers Jeugdzorg, maar geen spiegel voor het systeem
Zelfreflectie ontbreekt, misstanden gaan door
“Wij zaten fout, niet jij” staat op het Nationaal Monument Jeugdzorg dat op 12 juni 2026 in Apeldoorn werd onthuld. Eindelijk erkenning voor de tienduizenden kinderen die in de jeugdzorg te maken hebben gehad met mishandeling, misbruik en verwaarlozing. Maar garandeert erkenning verbetering? Niet als het systeem van de Jeugdzorg, opgetuigd met allerlei keurmerken en protocollen, als vanouds door blijft draaien om vooral zichzelf in stand te houden.
Monument
Elk jaar krijgen honderdduizenden kinderen in Nederland jeugdhulp. Dat kan van alles zijn: begeleiding thuis, therapie, een plek in een instelling. De hulp wordt betaald door de gemeente en is voor ouders en kinderen “gratis”. Het klinkt goed geregeld. Maar al jaren verschijnen er rapporten, onderzoeken en getuigenissen die laten zien dat het systeem kinderen niet altijd beschermt en soms zelfs beschadigt. Op 12 juni 2026 werd in Apeldoorn een monument onthuld voor iedereen die dat aan den lijve heeft ondervonden.
Ik was erbij. Ik luisterde. Ik werd geraakt door levensverhalen van mensen die eindelijk een plek kregen om te staan, om gezien te worden, om er te mogen zijn. De erkenning onder gewone mensen was zichtbaar, voelbaar, echt. De bobo’s lieten hun gezicht zien. En ik werd vooral geraakt door wat er niet gezegd werd.
In het Zuiderpark in Apeldoorn werd het Nationaal Monument Jeugdzorg onthuld. De naam: ‘De Erkenning’. Precies zeven jaar na het rapport van de Commissie De Winter, die concludeerde dat tienduizenden kinderen in de Nederlandse jeugdzorg te maken hebben gehad met mishandeling, misbruik en verwaarlozing. Op de steen staat het: Wij zaten fout, niet jij.
Een monument is goed. Erkenning is goed. Maar erkenning heeft een spiegel nodig. En die spiegel ontbrak.
Dat is geen onhandigheid. Dat is een keuze.
Het ligt niet achter ons
In februari 2026 verscheen het onderzoeksrapport Explosieve ervaringen over jeugddorp De Glind, vlakbij Barneveld, uitgevoerd door de Erasmus Universiteit Rotterdam in opdracht van zorgaanbieder Pluryn. Omroep Gelderland sprak met meer dan veertig oud-pleegkinderen. Negenentwintig zeggen fysieke of geestelijke mishandeling te hebben meegemaakt. Zes vertellen over seksueel misbruik. Signalen waren bekend bij de directie. Er werd zelden aangifte gedaan. Kinderen die het meldden, kregen te horen dat het hun eigen schuld was.
Een pleegvader van wie vier meldingen van seksueel misbruik bekend waren, werd later docent en vertrouwenspersoon op een scholengemeenschap. Een andere pleegvader, herhaaldelijk aangesproken op te hardhandig ingrijpen, was tot twee jaar geleden leidinggevende bij Plurynde, de zorgaanbieder in De Glind zelf. Een officiële klacht werd door de klachtencommissie ongegrond verklaard.
De Glind is geen uitzondering. Het is geen incident. Het is een gecertificeerde, gesubsidieerde, volledig in het systeem ingepaste organisatie. Met protocollen. Met toezicht. Met alle papieren op orde. De onderzoekers concludeerden zelf: Pluryn toonde tijdens het onderzoek onvoldoende een lerende, open houding en verschool zich achter privacywetgeving om de eigen organisatie uit de wind te houden.
Wij zaten fout, niet jij. Maar in welke tijd staat dat werkwoord?
Gratis bestaat niet
Jeugdhulp is “gratis”. Geen rekening, geen eigen bijdrage, geen keuze uit een prijslijst. Je wordt verwezen, je meldt je aan, je krijgt hulp. “Gratis”.
Maar gratis bestaat niet. Het wordt betaald met belastinggeld, via de gemeente, via het systeem. En omdat niemand ervoor hoeft te betalen, stelt niemand de vraag wat het eigenlijk is dat ze krijgen. De consulent weet het en meldt jou ergens aan.
Niemand weet waar je in terechtkomt. En als ouders en verwijzers wisten wat er daarna vaak gebeurt, zouden ze misschien wel een andere oplossing kiezen. Wachtlijsten, niet passende hulp, vooral veel overleg en weinig echte hulp. Personeelsverloop, “snelle bezoekjes” of soms helemaal niet. Niet gehoord worden, uitbreiden van hulp omdat de professional dat nodig acht.
Dit verklaart mede waarom het gebruik van jeugdhulp steeg van 3,7 naar 14,1% van alle kinderen. De drempel is laag. Doorverwijzen kost niets. En het systeem groeit, niet omdat er meer kinderen zijn met ernstige problemen, maar omdat de infrastructuur van het “gratis” aanbod steeds meer vraag naar zich toetrekt.
Schijnzekerheid als fundament
Het systeem heeft een antwoord op de vraag waarom je het zou vertrouwen: keurmerken. Certificeringen. Gemeentecontracten. VOG’s. Aanbestedingseisen. Een hele architectuur van formulieren die zeggen: hier is het veilig, hier is het goed, hier is het gecontroleerd.
Maar wat die architectuur werkelijk produceert, is schijnzekerheid voor de bestuurder, schijnveiligheid voor de toezichthouder en voortbestaan voor de organisatie. Voor het kind is er geen enkele garantie. De Glind had alle papieren. De zaak in Stadskanaal, waarbij een zesjarig meisje in een kunstmatige coma belandde terwijl zij onder toezicht stond van een jeugdbeschermingsorganisatie, en de zaak in Vlaardingen, waarbij een pleegmeisje jarenlang ernstig werd mishandeld door gecertificeerde pleegouders — in beide zaken waren meldingen gedaan, werd toezicht gehouden, en toch ging het gruwelijk mis. De ZIKOS-afdelingen, aan het licht gebracht door Jason Bhugwandass, vonden plaats binnen een gecertificeerd en volledig gesubsidieerd systeem.
En toch blijft iedereen herhalen: fraude, misstanden en misbruik zitten bij kleine, schimmige aanbieders. Die beeldvorming beschermt de grote gevestigde instellingen en leidt de aandacht af. Want klein en onbekend is verdacht, groot en gecertificeerd is betrouwbaar. Ook elke keer dat de feiten dat tegenspreken.
Ik weet hoe dat voelt. Ik werk dertig jaar in zorg- en hulpverlening. Als logopedist, als begeleider, als zorgcoördinator, als methodiek-ontwikkelaar. Ik doe het anders, kleinschalig, transparant, gericht op wat een kind en een gezin werkelijk nodig hebben. Mijn organisatie is uiteindelijk uitgesloten. Niet omdat ons werk niet deugde. Maar omdat inhoud minder telt dan vorm. Omdat een keurmerk zwaarder weegt dan een resultaat. Omdat een omzetdrempel wordt ingevoerd.
De cirkel die blijft draaien
Sharon Stellaard beschreef het in 2023 treffend: boemerangbeleid. Beleid dat het probleem in stand houdt dat het zegt op te lossen. De transformatie van 2015 moest de jeugdzorg goedkoper, menselijker en dichter bij huis maken. Dat was de keer daarvoor ook al de bedoeling. Het werd duurder, anoniemer en verder van het gezin af. GGZ bleef de standaardoplossing. Schaalvergroting bleef de richting. En de professional die kleinschalig en anders werkt, kreeg misschien een kans.
De cirkel heeft een functie. Een probleem dat wordt opgelost, heeft op termijn minder mensen nodig. Het systeem heeft er belang bij om niet te klein te worden. Wie durft het aan om zichzelf overbodig te maken. De cyclus wordt ook steeds korter, blijkt uit onderzoek van Sharon. Niemand wil dit en toch gebeurt het.
Na dertig jaar durf ik de vraag te stellen die niemand wil stellen: welke overtuigingen, vooroordelen en aannames liggen ten grondslag aan het feit dat kinderen die moeten kunnen rekenen op bescherming, zo behandeld worden dat zij beschadigder uit de jeugdzorg komen als ze achttien zijn?
Hoe kan het dat nu één op de zeven kinderen jeugdhulp krijgt? Hebben we werkelijk zoveel meer kinderen met ernstige problemen? Of hebben we een systeem gebouwd dat problemen produceert die het vervolgens niet oplost?
Waarom zou u mij vertrouwen?
Dat is een eerlijke vraag. Ik heb geen gemeentecontract. Geen keurmerk op mijn deur. Geen logo dat zegt dat ik veilig ben.
Maar misschien is een betere vraag: waarom vertrouwt u het systeem? Niet omdat u weet wat er achter die voordeur gebeurt. Maar omdat het er officieel uitziet. Omdat er een formulier is. Omdat iemand het heeft goedgekeurd. Terwijl in De Glind, Vlaardingen, Stadskanaal al die formulieren en protocollen niets hebben tegengehouden.
Ik stond in het park op 12 juni. Ik zag mensen die eindelijk gehoord werden. Ik zag mensen elkaar ondersteunen. En ik zag de lege plek van degenen die niet kwamen… omdat ze er niet meer waren.
Erkenning die geen spiegel durft te zijn, is geen erkenning. Het is beheer van de schade.
Durf te kiezen
Een tijdje later stuurde ik een mail naar het ministerie van VWS. Niet omdat ik verwacht dat er antwoord komt. Maar omdat ik er na dertig jaar klaar mee ben om te zwijgen terwijl de cirkel doordraait.
Terug naar de basis. Kijk naar het kind, niet naar het dossier. Vraag wat een gezin nodig heeft, niet wat het systeem kan leveren. En stel de vraag die niemand wil stellen: zou u willen dat uw kind zo behandeld wordt?
Niet uw kind uit het verleden. Uw kind nu. Morgen. In de instelling die volgende week haar deuren opent.
Als het antwoord nee is, is er werk te doen. Niet in steen. Maar in keuzes.
OpinieZ bestaat dankzij u!
Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Wilt u een bijdrage doen?
→ Doneer direct aan OpinieZ via GoFundMe
→ Doneer belastingvrij aan Stichting Recht voor zijn Raap via WhyDonate
De Stichting Recht voor zijn Raap is een onafhankelijke ANBI-stichting die vrije meningsvorming in Nederland bevordert en daarmee OpinieZ mogelijk maakt. Uw gift is onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Voor een periodieke schenkingsovereenkomst (minimaal 5 jaar en volledig fiscaal aftrekbaar) kunt u contact opnemen met stichtingrvzr@gmail.com.
Wat in het artikel wordt benoemd als boemerang beleid, zien we dagelijks terug in alle geledingen van onze samenleving.
Overal worden kunstmatige problemen gecreëerd en als er geen problemen zijn , dan worden ze gewoon geïmporteerd uit het buitenland.
De ideologie van onze bestuurders is transnationaal en gericht op ‘inclusief denken’ oftewel elk probleem in de wereld op je nek nemen , ongeacht wat het is.
De Nederlandse bevolking vindt dit moreel super hip en gaat er in mee.
Wanneer zeggen ze gewoon: zoek het zelf uit?
Wanneer maken ze nu eens gebruik van hun zelfbeschikkingsrecht?
Dit circus van wereldverbeteraars kan alleen bestaan omdat ze een foute ideologie aanbieden met een fout mensbeeld dat meer problemen veroorzaakt dan oplost.
Uit ervaring durf ik te stellen, dat de de jeugdzorg, zoals georganiseerd, een gruwel is binnen onze zogenaamd beschaafde wereld. Wij hebben in 40 jaar tijd meerdere pleegkinderen tijdelijk onderdak mogen bieden. We deden dat meestal gewoon particulier, omdat het op onze weg kwam. Vreselijke achtergronden gehoord en gezien. Ons laatste pleegkind moest bij ons weg, omdat wij weigerden haar te confronteren met een TV programma, waar haar gedetineerde moeder gemaskeerd in getoond werd. Het kind moest weg en is gewoon verdwenen. De kinderombudsman heeft een uitgebreid rapport op hun site geplaatst over deze zaak en toont aan hoe jeugdzorg kwetsbare kinderen vernietigt. Ook andere ervaringen hebben we, maar die kunnen we niet delen. Dat geldt natuurlijk ook voor andere details. Het probleem zit niet alleen bij de kleine maar ook de grootste instellingen. Arme kinderen, die van jeugdzorg afhankelijk zijn.
Wat fout is aan zo een monument is dat het vooral de verantwoordelijken verontschuldigt, zonder dat er verder iemand iets mee op schiet.
Het is de typische socialistische mooipraterij en daarna gaat alles gewoon weer door.
Want de onderliggende ideologie verandert niets.
Het is symbolisch, compensatiegedrag, meer niet.
Vele monumenten zijn een spiegel van dictatoriale regimes. Het geld kun je beter besteden aan aanpakken van misstanden dan een vogelpoepvanger neerzetten voor veel geld. Maar linkse regimes houden van want hoe meer monumenten hoe meer hun onkunde wordt achter geborgen. Dan kunnen ze zelf op hun schouder kloppen, kijk wij hebben voor alles aandacht. Creëer geen problemen dan hoef je ook minder monumenten bouwen waar niemand wat aan hebt en een hoop geld kost aan ideoligisch bevriende kunstenaars.
‘ ..gebruik van jeugdhulp steeg van 3,7 naar 14,1% van alle kinderen. De drempel is laag…’
Dus gemiddeld 1 op de 7 kinderen zou niet zonder professionele hulp kunnen ontwikkelen? Ga toch weg! Dan IS er helemaal geen drempel. Er worden veel te gemakkelijk etiketjes geplakt. Die vervolgens aan die kinderen blijven kleven, vaak hun leven lang. Ik sprak laatst een jong kind die mij in haarfijn ‘vakjargon’ kon vertellen wat er allemaal zou schelen. Aanpraten noem ik dat.
Uiteraard zijn er helaas kinderen die écht hulp behoeven, intensieve hulp vaak, en dat dus door de waanzinnige groei niet (kunnen) krijgen. Bij mij ontstaat de indruk dat elk normaal opvoedprobleem inmiddels buitenshuis mag worden neergelegd.
Jeugdhulp moet weer terug naar die ca. 4%. Die dan adequate professionele hulp moet krijgen. Zonder al te veel bureaucratie.
Dat is het gevolg van het socialisme.
Het is een doctrine die alle misstanden toeschrijft aan cultuur en ‘vals bewustzijn’.
Als mensen hun cultuur loslaten, worden ze echt mens, volgens deze doctrine.
In werkelijkheid is het andersom: cultuur is datgene dat de mens onderscheidt van het dier en dat houvast geeft in de samenleving
Zonder cultuur is er geen samenleving meer, maar alleen nog een menselijke mierenhoop.
Niet alleen kinderen zijn slachtoffer van deze valse doctrine, maar volwassenen ook
Beste NIWHL en Andre,
Als de jeugdhulpproductie 300 % stijgt dan is het natuurlijk de vraag wat daarvoor thuis en op (de basis-)school niet lukt met gedrags- en overige problematieken.
En de diagnoseindustrie leeft natuurlijk van het plakken van sticktertjes. ADD, PDS-NOS, ADHD, TOS, autisme-spectrum e.d. spaar ze allemaal.
Het vervolg is hopium voor iedereen, want met een diagnose lijkt de oplossing nabij. Alleen, jammerdepammer, wachtlijsten en dan nog de juiste therapeut vinden met wie het klikt e.d. Kun je jaren mee bezig zijn en de rest verder uit de handjes laten vallen. Resultaat, 13 jaar leerplicht waar we aan hoopvol verwachtingsmanagement doen, geen leerdoelen gehaald worden (want speciaal, uitzondering, behandeling, etc.) en bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd de lichten aanfloepen, de professionals de pleitevogel pakken en ouder(s) en (jongvolwassen) kind geïnstitutionaliseerd achterblijven.
Een ervaring die niet de belangen van het kind en de ouder(s) dient, maar die meer dan eens vanwege zinsbegoocheling maar doorgezet en doorgezet wordt.
Veel komt er op neer dat het gedrag van ouders en kind niet passen in het format dat kennelijk verlangd wordt (en waarbij de impliciete kaders over de tijd steeds strakker zijn komen te zitten).
Los van de zware gevallen waar door deze werking nu juist keer op keer geen aandacht is vanuit de professionele keten, heb je zo heel veel fluf waar u en ik als Opiniez-lezers de maatschappelijke niet zo heel bijzondere vruchten van mogen meegenieten. Verkeerd gesocialiseerde types, ‘het is OK niet OK te zijn’, ‘Hem vandaag niet even voelen’, burn-outjes pakken en in het algemeen een disfunctionele blik op wat een welvarende maatschappij nu precies welvarend en maatschappelijk maakt.
‘Hopium voor iedereen’. Geweldig.
Dank weer voor uw vlijmscherpe fileermes.
Mijn hart bloed als ik zie hoe wij met onze kinderen omspringen. Alles schijnt belangrijker te zijn dan zorg voor onze eigen jeugd, asielzoekers, statushouders, taalcursussen datacetra, moderniseren van gemeentehuizenen enzovoort.Deze onverschilligheid komt als een boemering terug waar we veel last van krijgen.
Dank voor deze trefzekere schets van de situatie in uw werkdomein.
Ik denk dat deze gang van zaken/manier van denken en handelen voor meer maatschappelijke domeinen de status quo is.
Mensen van mijn leeftijd (ik ben geboren in de jaren vijftig) hebben sluipenderwijs vele veranderingen meegemaakt.
Ik vermoed dat jonge mensen, die het verschil met andere tijden niet kennen, niet in de gaten hebben waar ze onderdeel van geworden zijn.
Ik wens alle belanghebbenden toe dat uw aanpak ook de ruimte zal houden.