Overheid verdient dik aan dure benzine en moet accijns verlagen

Energiekosten moeten structureel omlaag

Titelfoto bij artikel De overheid verdient dik aan dure benzine en moet accijns verlagen Hans van tellingen opiniez

Foto: Hans van Tellingen

Door de oorlog in Iran vliegen de energieprijzen door het dak en is tanken bijna onbetaalbaar. Veel regeringen hebben al lastenverlichtende maatregelen genomen om burgers en bedrijven te ondersteunen, maar niet onze premier Jetten. Integendeel: deze stijgingen leveren de schatkist miljarden op vanwege onze torenhoge accijns en btw en Jetten geeft voorrang aan de onhaalbare energietransitie. Dit gaat helemaal mis. Ons kabinet moet zo snel mogelijk de accijns en de btw verlagen om rampen te voorkomen.

Help, de energiekosten stijgen! En niet zo’n beetje ook. De adviesprijs voor Euro Loodvrij is inmiddels zo’n € 2,55 en het einde van de stijging is nog niet in zicht. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de gasprijs. Als je die niet hebt vastgezet, volgen er onaangename financiële verrassingen.

Schuld van Poetin en Trump?

De situatie lijkt op die van 2022, nadat Rusland Oekraïne was binnengevallen. Nu is de eerste reflex, zeker bij ‘progressieve’ partijen, dat dit ligt aan de oorlog. Eerst Poetin (in 2022) en nu Trump en Netanyahu (2026). Maar is dat wel terecht? Zijn de energiekosten in Nederland niet onnoemelijk hoog in vergelijking met andere landen vanwege torenhoge belastingen? En is de overheid dus niet degene die het meest verdient aan de gestegen energiekosten? En misbruikt onze nieuwe premier Jetten de situatie niet om toch weer te pleiten voor de onhaalbare en onbetaalbare energietransitie?

 

Faillissementen

Gestegen energiekosten zijn met name problematisch voor mensen met een kleinere beurs. Een paar honderd euro extra per maand aan energiekosten en een paar honderd euro extra aan voedsel hakken erin. Als gevolg van de gestegen energiekosten stijgen de prijzen in de supermarkt namelijk óók, de inflatie stijgt vrolijk mee.

En als je veel auto moet rijden, zijn de kostenstijgingen ook niet gering. Mensen kunnen gewoonweg niet meer rondkomen. Persoonlijke faillissementen en hongersnood onder de bevolking zijn nakende. En ook bedrijven, de grootste bijdragers aan de schatkist, kunnen in grote problemen komen. Faillissementen zijn het gevolg.

 

Het nieuwe kabinet is verantwoordelijk

Het is het beleid van onze overheid dat dit leed veroorzaakt. Natuurlijk, vanwege ontwikkelingen in de wereldpolitiek stijgen de energieprijzen. Maar de overheid profiteert mee. En profiteert nog het meest. En dat geldt met name voor Nederland, waar het belastingaandeel in de prijs aan de pomp schrikbarend hoog is. Veel hoger dan in andere landen.

 

Een rekensom

Op 19 maart 2026 bedroeg de gemiddelde landelijke adviesprijs voor Euro 95 volgens UnitedConsumers € 2,55 per liter. Van dit bedrag betreft 43% de productie (ruwe olie plus raffinage en transport), er is 7% marge (voor het tankstation, de oliemaatschappij en de distributieactiviteiten), 33% betreft accijns (circa € 0,85 vast per liter) en 17% is btw (€ 0,44). Dat betekent, dat ongeveer de helft van elke liter die je tankt direct naar de overheid gaat. Nu is de accijns een vast bedrag, maar de 17% btw wordt geheven over het totaalbedrag, niet alleen over de accijns. Het is belasting op belasting. Dat houdt in dat duurdere benzine leidt tot veel hogere belastingen voor bedrijf en consument en tot hogere inkomsten voor de schatkist.

 

De overheid profiteert

Nu ging de accijns in 2022 tijdelijk iets omlaag in een vlaag van onvoorziene empathie van minister Kaag destijds, maar per 1/1/2026 is de accijns weer terug op het oude niveau. Op deze wijze incasseert Den Haag bij een prijsstijging van 40 cent van de inkoop (productie en marge) al snel honderden miljoenen extra per maand. Dat is dus een verdienmodel.

Het kabinet Jetten geeft dat ook gewoon toe. Onze premier wil dan ook wachten met compensatie aan bedrijven en burgers, want dat zou slecht zijn voor de zogenaamde energietransitie. Wind en zon krijgen dus voorrang.

 

Gevolgen

Nu weten wij allemaal waar dat voorrangsbeleid (aan wind en zon) in Spanje en Portugal toe heeft geleid vorig jaar. Beide landen zaten soms meer dan een dag zonder stroom. Met alle rampzalige gevolgen van dien (inclusief het overlijden van mensen, zoals hartpatiënten), economisch én maatschappelijk.

Nu is de zon in Nederland sowieso schaars gezaaid, maar alternatieve energiebronnen zetten hoe dan ook te weinig zoden aan de dijk. En deze bronnen zijn vaak helemaal niet zo groen. Daar is op OpinieZ al veel over geschreven. Maar het belangrijkste is dat er geen stabiele energievoorziening mogelijk is met alleen wind en zon. Het waait niet altijd en de zon schijnt ook niet altijd uitbundig. Deze alternatieve energiebronnen zijn dus hooguit aanvullend inzetbaar. We zullen dus nog even door moeten gaan met fossiele brandstoffen én met kernenergie, de enige alternatieve energiebron die wél krachtig en stabiel is.

Wat moet je dan wel doen? Het is in alle opzichten mogelijk om een beter beleid te voeren. Ik geef een aanzet.

 

Verlaag de belastingen

Nu is het uiteraard mogelijk om huishoudens en bedrijven te ondersteunen met subsidie, teneinde de stijgende energieprijzen te compenseren. Maar is dat wel een goed idee? Niet echt. Het betreft namelijk een socialistische reflex. Die altijd zal leiden tot meer regelgeving en meer ambtenaren.

Veel beter is het om de belastingen te verlagen. Te beginnen met belastingen op energie, de accijns. Het is namelijk zo, dat met elke huidige prijsstijging van de energiekosten de overheid meeprofiteert, zoals hiervoor al beschreven, vanwege de vermeerdering van de energieprijs met de btw. Daarom pleit ik voor een lagere accijns én een lagere btw (het liefst tijdelijk naar ‘nul’), zodat de energiekosten gaan dalen.

De inflatie gaat dan ook dalen

Dat is fijn voor autorijders en voor huishoudens en ondernemers met hoge gas- en elektriciteitsrekeningen. Maar het gaat om veel meer dan dat. Lagere energieprijzen betekenen ook lagere productiekosten bij de bedrijven. En dus óók lagere prijzen in de winkel voor producten. Met als gevolg een lagere inflatie. Dat is beter voor de economie. Maar óók voor de portemonnee van (ook) de minderbedeelden. Als dan ook nog de btw op essentiële etenswaren wordt verlaagd of zelfs naar nul procent gaat, dan wordt het leven nóg betaalbaarder.

En hé, op bijna miraculeuze wijze worden zo ook vele faillissementen voorkomen. En dus ook persoonlijke drama’s voor de ondernemer en zijn gezin. Met eenbelastingverlaging (of beter: een tijdelijke verlaging naar ‘nul’) wordt een hoop leed voorkomen.

 

En wie betaalt dat?

Welnu, in eerste instantie lijkt de overheid minder belastinginkomsten te genereren op deze wijze. Maar de schade die wordt voorkomen (faillissement van bedrijven, persoonlijke faillissementen, mensen aan de bedelstaf, honger, veel meer uitkeringstrekkers, et cetera) is vele malen groter.

Het is nu even investeren voor de overheid, maar uiteindelijk worden de vruchten van de belastingverlagingen geplukt. Die in ons aller voordeel zijn. De minima profiteren. Maar ook de middengroepen, de hogere inkomens, maar met name ook de mkb’er. Zij zijn de ruggengraat van de samenleving en zijn de grootste werkgever van de maatschappij. Van de werknemers werkt immers 64% bij een mkb-organisatie. Ondernemers zijn de grootste financier van de overheid qua belastinginkomsten.

 

En dan die oorlog in Iran?

Laten we hopen dat de oorlog snel wordt beëindigd. De wereld wordt een betere plek met meer vrede en minder terrorisme zonder Iraanse ayatollahs. Echter, de wereldpolitiek ligt voor een groot deel buiten het bereik van Nederland en de Nederlanders. Maar de energiekosten voor bedrijven en burgers zijn wél iets wat ons kabinet significant kan beïnvloeden door deze fors naar beneden bij te stellen. Burgers varen er wel bij. Net als bedrijven.

Daarom mijn oproep aan premier Rob Jetten: stop met uw ideologisch handelen inzake de energietransitie en wat dies meer zij. Deze is, in ieder geval in dit tempo, onhaalbaar. Tot die tijd kunt u het land redden door de accijns en de btw op energie fors te verlagen of zelfs (tijdelijk) naar ‘nul’ te brengen. Dank u!

OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.

Over de auteur

Hans van Tellingen
*) Hans van Tellingen is sociaal geograaf en is in het dagelijks leven directeur/eigenaar van een onderzoeksbureau op het gebied van consumentengedrag in winkelgebieden. Hij is hoofdauteur van onder andere ‘Waarom Stenen Winkels Winnen’ en 'Retail is Mensenwerk'. Als sociaal wetenschapper is Hans tevens een dossiervreter en een fanatiek waarnemer van maatschappelijke, economische en politieke ontwikkelingen. Hans publiceert vrijwel wekelijks artikelen in OpinieZ, De Ondernemer, EW (Elsevier Weekblad), RetailTrends, Emerce, Stadszaken, Parool en andere media.

Reacties worden gemodereerd. Schelden, tieren en en intimideren is niet toegestaan. Reacties in of met HOOFDLETTERS worden verwijderd.

>>> Lees hier onze spelregels <<<

Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

20 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Hkr
Hkr
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Tja, als een nepdoctorandus dit land al rondvliegend door de wereld meent te kunnen besturen met als enige kennis het maken van selfies om zichzelf te promoten, dan is dit een logisch resultaat. Zijn coalitiegenoten zijn überhaubt een klasse apart en het gemiddeld niveau van de tweede kamerleden blinkt toch ook niet uit wat intelligentie betreft.
Als het resultaat van de afgelopen verkiezingen dan ook nog door deze coalitie vertaald wordt als een grote overwinning op tweederde van de bevolking, dat volgens hen fascistisch is, dan kun je toch niet serieus bedenken, dat het allemaal wel weer ooit goed gaat komen? Naar mijn idee wordt het hoog tijd voor een nieuw Plakkaat van Verlatinghe, waarin de Nederlandese bevolking het vertrouwen in de overheid opzegt, voordat dit land volledig failliet is gegaan.

hans
hans
28 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Hkr

Ja, om dan als dit alles anders zou gaan, wederom 3 miljard euro naar die maffiose
coke-neus te sturen in Ukkieland, terwijl die oorlog eigenlijk allang beslecht is. Daarbij blanken-vijandige landen te subsidiëren die ons steeds meer minachten. Kortom hier dat linkse geldnetwerk ook maar eens hardhandig en ferm oprollen!!

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Ik denk dat ze op dit ogenblik als bezetenen gas aan het inkopen zijn. Ze moeten nu meer inkopen als vorig jaar dezelfde tijd, tegen een hogere prijs dus.
Ik denk dat ze iedere belastingcent nodig hebben.
We moeten natuurlijk ook niet vergeten dat ons ambtenarenapparaat betaald moet worden. Vergeet defensie en de energietransitie niet. Oh ja migratie en woningen.

De conclusie is voor mij duidelijk.
Nederland leeft zwaar boven zijn stand en onze regering, sorry de EU, bepaald de prioriteiten.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
28 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Gasvoorraad van Nederland momenteel 6,81 %.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
27 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

By the way, gasvoorraad momenteel 6,58% en er zijn nog koude dagen in aantocht.
We horen hier helemaal niemand van het beleid hierover. Een reden om nu toch echt ongerust te worden

Andre
Andre
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Omgerekend naar de prijs aan de pomp is de prijsopbouw van een liter E 95:
Stel dat de prijs daarvan vandaag €2, 30 was, dan valt dit uiteen in:
99 cent is de kostprijs van de benzine, verwerking enz;
16 cent marge voor pomphouder, leverancier
76 cent accijns
subtotaal is dan € 1,91 daarover wordt 21 % Btw geheven, dus 39 cent (dat is dan uiteindelijk 17 % van het eindbedrag).
Overheid verdient € 1,15 aan elke liter.

Simon
Simon
28 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Die 0.99 cent kostprijs kan ook omlaag omdat daar ook belasting over geheven word.

Andre
Andre
28 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Simon

De belasting over de kostprijs is de normale situatie die geldt voor alle goederen en diensten.
Voor de accijns ligt het anders. Die bestond al heel lang als een speciale belasting, al in de 19de eeuw was er bijvoorbeeld accijns op tabak.
BTW bestaat pas sinds 1969.
BTW en accijns is dus gewoon dubbel belasting betalen.
Hierdoor wordt de prijs aan de pomp 15 cent hoger dan in het geval dat de BTW alleen wordt geheven over het bedrag zonder accijns.

Trinco
Trinco
27 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Wat ik me afvraag: als de olieprijs stijgt, en de brandstof duurder wordt, betalen we dan ook meer accijns omdat dat een bepaalt percentage is van de totaalprijs?
Ik bedoel dat het kabinet in elk geval kan zeggen: brandstof wordt duurder maar de accijns blijft per liter hetzelfde als voor de oorlog tegen Iran.
Ze konden ook zeggen: de gigantische brandstofvoorraden die er zijn en die relatief goedkoper zijn ingekocht worden eerst tegen een normale prijs verkocht en als de olie duurder moet worden ingekocht, moeten we dat doorberekenen.
Want nu verdienen oliemaatschappijen en overheid miljarden met olie die tegen een normale prijs is ingekocht en nu voor dik geld verkocht wordt.

Andre
Andre
27 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Trinco

De accijns is een vast bedrag dat eens in de zoveel tijd wordt bepaald door de EU, maar Nederland mag daar bovenuit gaan.
In Spanje is het accijnsbedrag lager, maar het is nu ook tijdelijk opgeschort en bovendien heeft Spanje tijdelijk het toepasbare BTW tarief op brandstof verlaagd van 21 naar 10 procent.
In Frankrijk is de accijns ook hoog, rond de 65 cent per liter.
De strategische voorraad van landen is ooit tegen een veel lagere prijs ingekocht, dus ook aan al die miljoenen liters verdient de overheid nu extra.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
27 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Trinco

De accijns is een vast bedrag per liter. Op dit ogenblik ongeveer 0,90 cent per liter. Maar er wordt ook BTW over de benzine geheven dat is over het gehele bedrag, dus met accijns. U betaald dus ook BTW over de accijns.
Met het stijgen van de prijs gaat uiteraard ook procentueel de BTW mee.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
27 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

De BTW is 21 %

Fijnand
Fijnand
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Het zou nog erger moeten worden zodat meer wakker worden gezien de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen zijn er nog veel mensen met boter op hun hoofd om op partijen te stemmen die inzetten op de energietransitie. Dus we zijn een land die de leider krijgt die men verdiend, ik hoop dat dit een wake up call is voor de slapers onder het volk…..

Den Helder
Den Helder
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Deze energiecrisis komt het kabinet Jetten als geroepen. Geeft hen het argument om de plaatsing van windturbines en zonneakkers te versnellen.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
28 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Den Helder

De energie crisis is de Achilleshiel van Jetten.
Die gaat hem opbreken.

Ermin de Winkel
Ermin de Winkel
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

“Die in ons aller voordeel zijn. De minima profiteren. Maar ook de middengroepen, de hogere inkomens, maar met name ook de mkb’er. ”
Ja maar, ja maar, die hogere inkomens, mogen die wel profiteren van een belastingverlaging? Die belastingverlaging moet natúúrlijk ten goede komen aan de armsten uit de samenleving (degenen die maar twee keer per jaar op vakantie kunnen).
Het is volledig in strijd met de socialistische doelstelling dat de arme mensen een hoger inkomen krijgen dan rijke mensen.
[Sarcasm Off]

Bernardo A.
Bernardo A.
27 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Ik vermoed zo, dat we van Captain Pisnicht niets hoeven te verwachten. En misschien is dat ook wel beter, zo.
Want of je die accijns nou verlaagt of niet, uiteindelijk vaart het Schip HMS Europe met forse vaart op de wal af. En die wal gaat niet meegeven als het schip daarin knalt.
De Nederlandse reddingssloep, in regenboogkleuren is ook al zo lek als een mandje.

Voor Nederland is het wéér dat beetje extra onvrede, dat uiteindelijk zelfs de gezapigste en luiste medemens -zoals ik bijvoorbeeld- tot revolutie brengt.

Nyong
Nyong
26 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Galgenmaal:
Normale betekenis is een galgenmaal de laatste maaltijd van een veroordeelde, maar dan wel een op eigen keuze voor diens afscheid.
Hier te lande waart ene Chefkok met zijn medekokers rond in de Keuken van den Duivel. Die rare gasten offert hij een galgenmaal en plukt ze daarna volledig kaal.

Ron
Ron
28 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Reactie is verwijderd. Reageren in hoofdletters is niet toegestaan. Zie onze spelregels.

Inge-Willem Noordergraaf
Inge-Willem Noordergraaf
26 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

De luchtfietser die denkt dat de meerderheid van de bevolking op hem gestemd heeft gaat ons echt niet tegemoetkomen. Hoe kan hij anders zijn prive-vliegreisjes blijven betalen, en zijn droom om de geschiedenis in te gaan van dat hij vanuit Nederland het wereldwijde klimaat heeft gered? Ga lekker zo door Jetje, en je premierschap zal heel spoedig geschiedenis zijn.

20
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex