Oostflank EU: uitbreiding steeds onwaarschijnlijker

Weinig enthousiasme voor toetreding Oekraïne, Moldavië en Georgië

In 2022 werd Oekraïne, Moldavië en zelfs het niet aan de EU grenzende Georgië een lidmaatschap van de EU beloofd. Maar de stemming veranderde sindsdien, aan beide kanten. De lukewarm steun van de EU voor Oekraïne, het recente referendum in Moldavië en de verkiezingen afgelopen zondag in Georgië bevestigen deze mood change. Welke kant het opgaat – een EU-lidmaatschap of een bestendiging van de huidige twilight zone met Rusland – zal afhangen van de oorlog in Oekraïne en van de nieuwe machtsverhoudingen binnen de Europese Unie. Een column van oud-diplomaat Johannes Vervloed.

De voorspelde overweldigende steun voor een EU-lidmaatschap aan de vooravond van het recente referendum in Moldavië viel tegen. Met slechts een half procent verschil stemde de bevolking vóór.

Zeker, veel tegenstemmen waren gekocht en de Russische propagandamachine had overuren gedraaid, maar toch … De Moldaviërs zien wat er gebeurt in buurland Oekraïne. De steun van de EU en de EU-lidstaten is beduidend minder dan Zelenski nodig acht. Is de EU nog wel serieus over de toetreding van de Oostflank, staat de belofte van 2022 nog recht overeind? In Georgië heerst hetzelfde gevoel. We mogen pas te zijner tijd toetreden. Eerst moet de corruptie sterk verminderen en moeten we grootschalige en ingrijpende hervormingen doorvoeren. En garanties dat de deur dan opengaat zijn er niet.

 

De discussies binnen de EU over wel of geen uitbreiding zijn deze landen niet ontgaan. Met de komst van veel centrumrechtse regeringen in de lidstaten is het enthousiasme in de EU voor uitbreiding tanende. Maar fundamenteler, wat zal de reactie zijn van Rusland als wij vóór toetreding stemmen en de toetreding gaat niet door of wordt op de lange baan geschoven? En zelfs als het perspectief op toetreding reëel is, laat Rusland dat gebeuren of grijpt het in zoals het dat in Oekraïne deed?

 

Georgië

In Transnistrië, een afgescheiden republiekje tussen Moldavië en Oekraïne dat formeel bij Moldavië hoort, zijn Russische troepen gelegerd. Die zouden in actie kunnen komen. Georgië heeft al Russische invallen gehad na de Rozenrevolutie van Saakasjvili in 2003, waarbij (voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Rusland) Sjevardnadze werd afgezet en Georgië een democratie werd.

Georgië raakte in 2008 Abchazië en Zuid-Ossetië kwijt. Op die angst speelde strongman Ivanishvili van de grootste en regerende partij in. Alleen een stem op zijn Georgian Dream kon de Russische beer uit (de rest van) Georgië houden. Vandaar zijn overwinning. Een recente poll had geïndiceerd dat tachtig procent van de bevolking vóór toetreding tot de EU is. Zijn overwinning wordt overigens betwist door de oppositie.

 

Er hebben zich veel onregelmatigheden voorgedaan, ook volgens de OVSE-monitorcommissie. En veel stemmen zouden net als in Moldavië zijn gekocht. De president van Georgië erkent de uitslag niet en roept de bevolking op te protesteren. Ook in het Europees Parlement gaan er stemmen op de uitslag niet te erkennen. Duitsland en tien andere landen hebben inmiddels al gezegd de officiële uitslag niet te erkennen. Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken heeft zich bezorgd uitgelaten.

 

Paradox

De overwinning van de Georgian Dream en het verlies van oppositiepartij United National Movement (opgericht door Saakasjvili, maar momenteel niet door hem geleid, want hij is gearresteerd) lijken haaks te staan op de wens van de bevolking om tot de EU toe te treden. De verklaring – naast het kopen van stemmen en de geconstateerde onregelmatigheden – is dat ook Ivanishvili de bevolking toetreding belooft. Maar pas in 2030 en onder zijn voorwaarden. Dat die voorwaarden niet overeenkomen met de zogenaamde Kopenhagencriteria van de EU zegt hij daar niet bij.

Zijn populariteit heeft hij te danken aan zijn vrijgevigheid. Velen danken hun baan en welstand aan hem. Hij is puissant rijk, bezit ongeveer een kwart van het nationaal inkomen van Georgië. Rijkdom die hij met metaalhandel vergaard heeft als oligarch in het Rusland van Poetin. Iets waar hij zich niet voor schaamt, integendeel. Hij beweert dat zijn goede relatie met Poetin Georgië voor een inval van Rusland zal behoeden.

 

Een bijkomende reden voor de overwinning van de Georgian Dream is ook nog de belofte het land te vrijwaren van gepercipieerde verkeerde westerse invloeden. De eigen orthodoxe waarden moeten worden beschermd tegen de propaganda van met westers geld opererende ngo’s in Georgië. Ngo’s die LGBTIQ+ en andere niet-orthodoxe waarden promoten. Daarom werd ook de zo omstreden Foreign Agent Law aangenomen. De westerse ngo’s moesten van het toneel verdwijnen. Ivanishvili wilde niet dezelfde fout maken als in Oekraïne waar de met westers (vooral Amerikaans) geld opererende ngo’s mede aan de wieg hebben gestaan van de Oranjerevolutie in dat land.

 

Invloed presidentsverkezingen VS

Welke kant het opgaat met de drie kandidaat-lidstaten zal vooral afhangen van hoe de oorlog in Oekraïne eindigt. Als Trump de presidentsverkiezingen op 5 november wint, zal hij naar eigen zeggen snel een einde aan de oorlog maken. Met Poetin zou hij al overeengekomen zijn dat Rusland de Krim en de Donbas mag houden in ruil voor een vredesakkoord en lidmaatschap van (de rest van) Oekraïne van de NAVO, het oude Kissinger-plan.

Een EU-lidmaatschap is dan eveneens mogelijk. En niet alleen voor Oekraïne, maar ook voor (het verder van Rusland afgelegen) Moldavië. Georgië blijft ver weg. Een EU-lidmaatschap voor een niet aan de EU-grenzend land ligt niet in de rede. En zeker na de overwinning van de Georgische Droom ligt een EU-lidmaatschap niet bepaald voor de hand.

Als Harris wint, zal de oorlog in Oekraïne zich voortslepen en is de uitkomst ongewis. Een escalatie van het conflict wordt een reële dreiging, met alle gevolgen van dien. Een westerse overwinning is uitgesloten – een nucleaire macht versla je niet – en een EU-lidmaatschap voor de drie kandidaat-leden zal verder weg zijn dan ooit.

 

Uitbreiding

Met de komst van veel centrumrechtse regeringen in de lidstaten is de discussie over uitbreiding en vooral van de Oostflank stevig opgelaaid. De federalisten betogen dat met meer lidstaten de stemprocedure moet worden aangepast. Veel meer zal dan in hun ogen met een gekwalificeerde meerderheid moeten worden besloten. De Commissie zal een heuse regering moeten worden en het Europees Parlement zal initiatiefrecht moeten krijgen op wetgevingsgebied, etc., etc. Centrumrechtse regeringen moeten daar niets van weten. Zij zijn in principe niet tegen uitbreiding, zien het voordeel in van een grotere interne markt, maar willen ten behoeve van uitbreiding niet de soevereiniteit van hun land opofferen. Men wil eerst de EU hervormen, grosso modo naar een EEG 2.0 en pas dan weer over uitbreiding spreken.

 

Financiële last

Andere stemmen betogen dat een uitbreiding met de drie Oostflank-kandidaten een niet op te brengen financiële last betekent. Alleen al aan landbouwsubsidies zou met een toetreding van Oekraïne tientallen miljarden zijn gemoeid. Het bijna volledige landbouwfonds zou naar Oekraïne gaan, met vooral de Franse boeren als slachtoffer. Kleine lidstaten zouden niets meer te vertellen hebben. De Frans-Duitse as is thans al bepalend in de EU, maar met een groot land als Oekraïne in de gelederen worden zij (beter gezegd: worden wij) backbenchers.

Kortom, uitbreiding met Oekraïne, Moldavië en Georgië is allesbehalve een gelopen race. Zowel om redenen vanuit de Europese Unie als binnen de kandidaat-lidstaten zelf.

Over de auteur

Johannes Vervloed
Politicoloog en oud-diplomaat

Reacties worden gemodereerd.

 

>>> Lees hier onze spelregels <<<

 

Reacties die onze spelregels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden van verwijdering, noch over een ban. Gebruikers met ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

21 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Andre
Andre
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Misschien moeten we ons ook eens afvragen waarom het voor ons zo vreselijk belangrijk is dat Moldavië, Georgië en Oekraïne kandidaat-lidstaten voor de EU zijn.
Wiens belang is daarmee gediend?
1) Moldavië: arm land, zal net als Roemenië en Polen leegstromen, iedereen die kan, zal vertrekken richting westen. Er werken 1 miljoen Polen alleen al in Duitsland, 1 miljoen Roemenen alleen al in Spanje.
2) Georgië: wil de EU gebruiken als schild tegen Rusland. Welke burger in West-Europa zit daar op te wachten?
3) Oekraïne levert enorme hoeveelheden graan en zonnebloemolie tegen veel lagere prijzen dan welke boer ook in de EU, dus menige boer in West-Europa zal iets anders moeten verzinnen.
Is deze uitbreidingspolitiek niet gewoon een verkapte economische oorlog tegen Rusland, dat op deze manier nog verder ingesloten wordt dan al het geval is? Wiens belang wordt daarmee gediend?
En welke gevolgen gaat dat hebben voor Nederland demografisch en economisch?

Pierre Vaneylen
Pierre Vaneylen
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

geldt ook voor België. Tijd de E.U. stopt met z’n grootheidswaanzin en zijn eigen boontjes dopt. De E.U. flopt reeds royaal in zijn immigratiebelei(ij)d, z’n energiebeleid zijn “greendeal”, moet er nog een zoveelste mislukking bijkomen? Ik zou in de winter graag goedkoop verwarmen, wat de E.U. ook mogen doen met z’n spierballengevecht. Geef de E.U. bonzen een “doorsnee” wedde , zodat ze aan de lijve ondervinden wat hete betekent rondkomen, met een bescheiden inkomen.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Andre

Als het zover komt loopt het daar leeg en bij ons vol.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De onbelemmerde groei van de unie luidt het begin van haar einde net zoals het alle grote rijken is vergaan. De zucht naar het nog groter worden wordt bestraft door algemene verval. Het is net als de steeds groter wordende gemeenten die steeds verder af van mensen komen door groeiende bureaucratie die de grotere gemeente vraagt. De dienstbaarheid wordt steeds minder en de inwoners worden steeds ontevredener wat zich uit in steeds grovere gedrag zoals hulpdiensten al goed merken. De steeds groter wordende menselijke mierennest wordt steeds agressiever en de samenleving groeit uit elkaar. Ontevredenheid vergroot door clash van culturen doet de rest. Wij krijgen het tegendeel van wat men wilde bereiken. De politiek lijkt steeds meer op ‘Buurman en buurman.’

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

En hoe ver staat de West Europese cultuur af van deze landen?
Wij hebben daar niets te zoeken.
We zijn al een reus op lemen voeten.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Moldavië en Georgië staan op zelfde niveau als Oekraïne of Roemenië. Moldavië heeft geen moslims Georgië voor klein deel. Maar zij hebben neer aan ons dan wij aan hun. Als ze bijgetrokken worden loopt het daar leeg en bij ons vol.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Zelfs als die landen bij de EU worden betrokken, blijven ze een pain in the ass. Ze hebben een eigen cultuur en neem maar aan dat er van integratie geen sprake zal zijn.
Je ziet dit al bij landen als Polen en Hongarije en deze landen staan nog verder van ons af.
Oekraïne is een van de meest corrupte landen in de wereld en die zou bij de EU komen. Ik denk dat een aantal van de wapens die Israel nu in Libanon vind, rechtstreeks uit Oekraine komen. Doorverkocht van de militaire hulp die wij aan hun hebben gegeven.
Zo werkt dat daar.

Jan de Jong
Jan de Jong
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De EEG was een economisch samenwerkingsverband, de EU wil nu een geopolitieke grootmacht zijn. Een aanfluiting.

Zafod
Zafod
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Mogelijk dat centrumrechtse regeringen de EU graag zouden willen hervormen naar een EEG 2.0. Voorlopig zien we daar niet veel van. Ook de centrumrechtse regeringen in Nederland en bv Italië spelen bij mijn weten niet veel klaar. Tegelijk wordt duidelijk dat geheime diensten veel meer invloed hebben dan wenselijk geacht (hallo NCTV). Zie hiervoor ook het recente interview van Tucker Carlson met een telg uit de Kennedy-dynastie die lang hiervoor gewerkt heeft.

Het feit alleen al dat uitbreiding naar het oosten besproken wordt, terwijl iedereen weet dat dit geopolitiek gevoelig ligt, is veelzeggend. Dat zal men bij de EU toch ook wel weten. Er wordt dus weer eens een dubieus geopolitiek spel gespeeld. Immers, net zoals de Noord Atlantische Verdrags Organisatie weinig tot niets te zoeken heeft in de Oekraïne, of de Zuid-Chinese zee, zo heeft de EU genoeg andere zorgen dan te streven naar mehr lebensraum. Het is niet mogelijk een Europees belang te zien in het escaleren van de situatie met Rusland en andere BRICS-landen. Het is in het belang van Europa een goede verstandhouding te hebben met onze buren en daar handel mee te drijven. Waarom doen we dat niet? Cui bono?

Omdat niemand gelooft dat landen bij de EU willen zodat ze meer genderneutrale toiletten kunnen bouwen, of vogelsuitdeluchtmeppende windmolens, zal er wel flink met de geldbuidel gerammeld worden – over corruptie gesproken. Gegeven de economische situatie in Europa, en met name het productieve hart ervan, zal dat rammelen met de geldbuidel niet lang doorgang vinden. Het valt niet mee om dat als goed nieuws te definiëren.

H.J.
H.J.
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De machtsgeile en oorlogszuchtige leiding van de EU, overspeelt zijn hand.
De EU in deze vorm is in combinatie met de NAVO, alleen maar uit op oorlog en de Autochtone bevolking vervangen door een Allochtone bevolking.

Els
Els
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  H.J.

“De machtsgeile en oorlogszuchtige leiding van de EU” in de belichaming van Ursula von der Leyen.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Els

Het wordt tijd dat de EU als Brusselse dictatuur implodeert en de samenwerking tussen de diverse landen weer in handen komt van de landen zelf. Zelfbeschikking over dingen die in jouw land belangrijk zijn en samenwerken op dossiers waar het hard nodig is. Veiligheid, handelsakkoorden op maat, politiesamenwerking en terrorismebestrijding,
energie levering

Frans Galjee
Frans Galjee
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

In het domme streven de EU en nog erger de NAVO richting de invloedssfeer van Rusland uit te willen breiden ligt de oorzaak van de nieuwe politieke oost west spanningen inclusief die oorlog in Oekraïne.
Voor uitbreiding NAVO was geen enkele reden omdat de Sovjet Unie al op imploderen stond …. totdat die ‘rode lijn’ werd overschreden.

Frans Galjee
Frans Galjee
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Frans Galjee

En ter aanvulling in 2018 een statement van niet de minste:

“De NAVO heeft Vladimir Poetin in een hoek gedreven, waardoor hij radicaler werd. Dat zijn niet de woorden van Rusland, maar die van de voormalige secretaris-generaal van de NAVO, Jaap de Hoop Scheffer.”

Tevens stelde hij:

“De NAVO had in 2008 geen lidmaatschap moeten toezeggen aan Oekraïne en Georgië, zegt de voormalige NAVO-topman nu (red in 2018).”

En dan in 2014:

“Spraken Europarlementariër Hans Van Baalen (VVD) samen met zijn partijleider Guy Verhofstadt hun steun uit aan de pro-Europese betogers in de Oekraïense hoofdstad Kiev.”

Aldus de opmaak voor ellende maar gezien huidig standpunt van de NAVO is er NIETS geleerd.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Frans Galjee

Sterker, het Westen heeft zichzelf verzwakt met hun strategie en Rusland gaat er hier sterker uitkomen.

Henk de Verschrikkelijke
Henk de Verschrikkelijke
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Frans Galjee

Beste Frans,

Nounou, tuttut …..

Aan de andere kant zijn er vele duidingen beschikbaar die wat anders zijn dan het holle ‘Ve sztant wiz Oekrain’, dat tot op heden verlies heeft voorkomen, maar geen enkel uitzicht op een winst geeft. Dit even los van de omstandigheid, dat een terugdringen van de Rus tot de pre 2014 grenzen enorm veel Rusland overlaat.

Vlad P heeft steeds vrij duidelijk gecommuniceerd was volgens hem rode lijnen waren, en daar hebben we met zijn allen geringschattend over gedaan.

Hoewel daar misschien conventioneel gedacht alle grond voor was. De ex GOS-landen exporteren immers vooral geld. Maar niet als je er wat om heen kijkt.

De grote kleptocratie vond het niet zo prettig dat hun kleptocratisch bestaan beperkt werd, doordat binnen de kleine kleptocratie stemmen opgingen om richting netter en leuker voor de burgerij te bewegen.

Burgerij die wellicht gevoelig was voor zoete praatjes mogelijk gemaakt door harde en zachte Westerse centjes. Soros, USAID en de stralende waardengemeenschap die de EU zou moeten zijn. Alleen money talks waar stierenpoep wandelt.

En de kleine kleptocratie? Geen enkele reden om aan te nemen, dat die – geconfronteerd met fijn veel Westers geld – er opeens heel anders in zou staan.

Hoe lang is onze kleine steracteur alweer over zijn presidentiële termijn heen?

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Dank voor inzicht in beide kanten én de randen van de munt.
Niets is alleen maar wat het lijkt.

Frank pouw
Frank pouw
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Met het volgende bericht uit verzetskrant de Telegraaf moeten de nieuwe eu leden wel een beetje,een klein beetje maar rekening houden: Brussel wil ons klaarstomen voor hybride aanvallen, sabotage en erger: oorlog. Oud-president Sauli Niinistö van gidsland Finland heeft in kaart gebracht wat nodig is. Zo moeten we allemaal minimaal 72 uur op eigen houtje kunnen overleven tijdens een noodsituatie, moet er worden nagedacht over een Europese ’Iron Dome’ én is er behoefte aan een EU-inlichtingendienst.
Maar als ze dat doen wacht hen een warm bad kijk maar naar Polen en Hongarije.

Frank pouw
Frank pouw
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Ik heb nog wel een oplossing voor het begrotingstekort in de nieuwe eu landen als Moldavië en dat is verkoop voordat je lid wordt van de eu grote stukken van jullie landbouwgronden aan Blackrock,een Amerikaanse goede doelen organisatie waar Zelenskyy goede zaken mee heeft gedaan en dus heeft ervaring en dus een goede vraagbaak. Dan komen jullie in ieder geval financieel gezond binnen bij de eu en kunnen gaan genieten van de vele subsidies die jullie geschonken gaan worden uit Brussel. Ik kan u vertellen dat het licht gaat schijnen met aansluiting bij de eu en de donkere dagen onder het Sovjet juk zullen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Oh nee er is geen sneeuw meer want klimaatverandering daar moeten jullie ook eens wat aan gaan doen want koken op hout is niet meer aan de orde want Frans de oase uit Limburg vindt dat niet goed. Veel succes!

Frank pouw
Frank pouw
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Het aanwijzen van Natura 2000 gebieden,importheffingen,akkoord gaan met sancties tegen Rusland,geen verbranding in open haard,5 minuten regel douchen,landbouw en andere gronden en land opgeven voor plaatsing Zonnepanelen en windmolens,van fossiel af dus geen elektriciteit centrales op gas,steenkool bruinkool,geen of veel obstructed voor de bouw van kerncentrales,accepteren biomassa centrales met hout aan gevoerd met treinladingen vol uit Canada en Scandinavië in opdracht van de kabouter uit Limburg Timmermans,migratie accepteren nou zo kunnen we nog wel even doorgaan oh ja de zeer betrouwbare euro en de controle op uw leven middel de digitale wetgeving met steun van d66 en vvd door dansmarieke van Uffelen uw weet wel de dancing queen van de Caribbean.
Als ik die bewoners van bv Moldavië iets mag aanraden is overweeg nog even lidmaatschap van de eu.

Frank pouw
Frank pouw
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Ik ben het grotendeels met oud diplomaat Vervloed eens over toetreding van deze landen. Ik heb eigenlijk maar een vraag aan oud diplomaat Vervloed en dat is deze. Kunt u mij uitleggen wat een top diplomaat is? Er wordt nl constant gezegd Oud-topdiplomaat Robert Serry: ‘Het beste signaal dat wij Poetin kunnen geven, is dat we Oekraïne niet op zullen geven’. als deze oud top diplomaat weer ergens in een praatprogrammaatje verschijnt om zijn sterk bevooroordeelde mening te geven over bv Ukraine en Israël. Bevooroordeeld omdat hij getrouwd is met een vrouw uit Ukraine. Ik begin me echt te storen aan deze man want grossiert in open deuren,er moet een wapenstilstand komen in Israël,dat meent u niet?
Putin mag nooit op het strand in Bergen aan zee wat hem betreft staan om te zwaaien met de driekleur aan een bezemsteel gebonden nadat hij de complete eu heeft bezet. Dus hij is over de noord Duitse hoogvlakte gestoten en de complete democratie van de kaart geveegd en houdt Europa bezet met een leger van een mannetje of 300k. Wat denk je Serry zullen de Russen Luxemburg sparen want de banken wat denk je serry?
Het zegt nl hélemaal niets, oud diplomaat. Ik vind dat de eu een nogal ruzieachtige houding heeft naar de rest van de wereld en dat de eh denk dat de wereld bestaat uit west Europa de uk en noord Amerika.
Ie kunt er van vinden wat je vind maar het organiseren van een andere landen organiseert als BRICS is een reactie op de meer dan brutale houding van zeker Europa die bv India beschouwen als een derde wereld land om over China maar niet te spreken. Als ik zie op de tv beelden uit Georgië dan denk ik jullie hebben geen idee waar jullie aan beginnen dat is nl. de green deal,geen verbrandings motoren meer,de akkoorden van Parijs,co2 belasting tot ver in de productie keten,

21
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex
×