Voor Benjamin (Bibi) Netanyahu is het nu echt afgelopen

Van strateeg zonder angst tot wantrouwende solist

Een dappere soldaat en commandant werd een veelbelovend politicus met een scherp strategisch inzicht, om tenslotte te ontsporen in zijn streven naar macht en rijkdom. Zo verging het de voormalige premier van Israël, Benjamin (Bibi) Netanyahu. Een unieke regering van negen uiteenlopende partijen probeert Israël nu weer op een ‘normaal’ spoor te krijgen, terwijl Bibi – nu in de oppositie – nog steeds niet snapt dat het nou wel mooi is geweest, schrijft Simon Soesan vanuit Israël. 

Hij was de Grote Hoop. Een Tsabar (in Israël geboren), ex-commando, rokkenjager en praatjesmaker: wat wilde je nog meer om in het macho-Israël van de jaren tachtig populair te zijn? Zelfs toen hij zijn grote liefde moest verlaten – op advies van zijn politieke adviseurs “om meer stemmen te kunnen trekken”- vergaf het publiek hem dat, omdat zijn grote liefde niet Joods was.

In zijn periode als Israëls ambassadeur bij de Verenigde Niksnutten melkte hij het nieuws, dat de toenmalige secretaris-generaal Waldheim een ex-Nazi was, uit tot de laatste druppel. Hij maakte stennis over het feit dat Waldheim zeker Joden had vermoord, maar verzweeg het feit dat de VN dit al jaren wist en toch Waldheim koos als topbaas.

 

De schuld geven

En opeen wist hij het: opruien, bang maken, iemand de schuld geven van al je sores: dat is de gouden weg naar politieke winst. Zelfs toen bussen explodeerden in Tel Aviv, wachtte hij geen minuut en begon met speeches op de plek des onheils, terwijl de rook nog uit de geëxplodeerde bussen opsteeg en menselijke overblijfselen van de straat werden geschraapt: het was allemaal de schuld van Rabin, de man die de Zesdaagse Oorlog had geleid.

Ook toen Saddam Hoesseins raketten op ons land vielen had hij mazzel, toen tijdens een CNN-interview uit hun studio in Jeruzalem raketten vielen, het luchtalarm afging en hij doodrustig een gasmasker opzette en doorging met het interview alsof er niets aan de hand was. Zijn volgers gingen door het dak.

Deze hysterie werkt nu al bijna dertig jaar: meer en meer van zijn aanhang wil niets anders horen dan wat hun Koning zegt en nemen het automatisch aan als De Waarheid.

 

Utopisch

Toen Netanyahu zijn eerste premierschap verwierf was hij jong, nog een beetje naïef en vol met utopische ideeën. “Wij gaan een regering van uitmuntendheid vormen!”, riep hij opgewonden in de camera na zijn zege. De bedoeling was om professionals ministers te laten worden: een dokter als minister van Gezondheid, een advocaat als minister van Justitie … enfin, u snapt de richting. De veteranen in zijn partij lieten dat echter niet toe en eisten ook baantjes als minister. De politieke druk van ‘huis uit’ was zo groot dat hij toegaf en zelfs nieuwe ministeries moest bedenken om iedereen een plaats te kunnen geven.

Ve Ra’a Kie Tov”, staat er in de Bijbel geschreven: “Hij zag dat het goed was” – Bibi wilde meer.

 

Vermoorde onschuld

Om zijn positie te versterken werd elke tegenstander of té populaire partijgenoot aangepakt: zeventien man verdwenen uit de Likud-partij, allemaal om geruchten over ongepast gedrag, overspel, losse handjes: de meeste roddels werden als onwaar bewezen, maar beëindigden toch de politieke carrière van aardig wat lui. Bibi speelde de vermoorde onschuld.

Zijn geopolitieke visie was scherp: Israël werd een speler in wereldaffaires en er werd rekening gehouden met de nogal opdringerige premier. In Europa ontstond langzaam maar zeker het gerucht dat hij van roddelen hield en daarom werden zijn bezoeken vermeden. In zijn laatste twaalf jaar als premier werd de zelfverheerlijking een beetje te veel. Verhalen over zijn privéleven, anekdotes over zijn vrouw die verschijnselen vertoont van een geestesziekte en het ‘begraven van politieke partners’ begonnen hem parten te spelen. Allengs kreeg zijn Muur van Partners barsten en breuken.

 

Loyaal aan zichzelf

Hij was loyaal aan zichzelf, Bibi. Cadeautjes voor de premier werden cadeautjes voor hemzelf en alles draaide om hem. Toen de politie hem begon te onderzoeken vanwege corruptie, noemde hij dat een aanval op de democratie. Zijn aanhang vertaalde dat als landverraad, waardoor er in ons land rechters, advocaten en publieke ambtenaren bewaakt moesten worden. Want woorden kunnen doden.

Hij had de premier ‘van iedereen’ kunnen zijn, maar was te onzeker en besloot stemmen te kopen door een deal te maken met religieuze partijen en hun forse budgetten toe te stoppen. Dat ging ten koste van jonge stellen, ouden van dagen, zieken, invaliden en de algemene overheidsvoorzieningen. Kon hem wat schelen: hij zat vast in zijn zetel en daar ging het om.

 

Normalisering

Dit jaar gebeurde er iets geks in Israël: na vier verkiezingen in minder dan twee jaar besloot de jonge generatie politici iets te doen wat nog nooit vertoond was in de wereld: negen partijen met volkomen verschillende aspiraties besloten een regering te vormen en hun partij-idealen opzij te zetten om het land weer een ‘normale richting’ te geven. Uiteraard vond Bibi het bespottelijk, onverantwoordelijk en verkiezingsfraude dat onervaren politici het land zouden gaan leiden.

 

Nu, als voorzitter van de oppositie, mist hij geen kans om de nieuwe regering belachelijk te maken, inclusief een mail naar Putin, waarin hij beloofde binnen de kortste tijd weer premier te zijn. Putin gaf geen sjoege, maar deelde het bericht waar hij maar kon.

 

Begroting

Netanyahu weigerde drie jaar lang het land een begroting te geven. De nieuwe regering besloot een begroting te maken voor 2021 en 2022, daar de meeste overheidsinstanties amper konden werken na drie jaar zonder toegekend budget. Gek genoeg werd de begroting snel goedgekeurd door de regering en ging dus naar het parlement, onze Knesset. Daar moesten meer dan zevenhonderd besluiten binnen drie dagen worden genomen. In één nacht werd de begroting voor 2021 goedgekeurd door de Knesset, terwijl Netanyahu een paar keer ‘vóór’ stemde, terwijl hij tegen had moeten stemmen. Zelfs zijn eigen aanhang stond niet achter zijn belofte om de regering bij deze stemming te laten vallen.

Afgepeigerd

Ik ken hem persoonlijk, Bibi. En zag hem veranderen van een soldaat en commandant zonder angst naar een politicus vol met energie en visie, tot een hebzuchtig mannetje dat niemand – vriend noch familie – trouw was en alleen voor zichzelf koos. Langzaam doen al zijn vertrouwelingen een stap terug. We zien nu een oude, afgepeigerde man, die allang had kunnen genieten van een mooi pensioen vol met lezingen, die goed betaald worden.

Voor de duidelijkheid: op internationaal gebied en staatsveiligheid was hij een goede premier. Tot hij de smaak te pakken kreeg en zag ‘dat het goed was’.

Maar hij heeft nooit gesnapt dat het nu wel mooi is geweest.

Over de auteur

Simon Soesan
Simon Soesan
Simon Soesan woont sinds 1973 in Israël en is vertegenwoordiger van Keren Hayesod - United Israel Appeal in Duitsland. Soesan is bekend van columns in o.a. NRC Handelsblad, het Reformatorisch Dagblad, Israël Actueel en het Nieuw Israelietisch Weekblad.

Reacties worden gemodereerd. Let op uw taalgebruik. Schelden en tieren is niet toegestaan. Lees hier onze spelregels. Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen, Holocaust-vergelijkingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest
13 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Thomas
Thomas
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Wat ik in het artikel mis is een antwoord op de vraag of Netanyahu, in een wereld vol antisemitisme en Israelhaat, goed is opgekomen voor zijn land. In mijn ogen heeft hij dat beslist gedaan, ondanks al zijn tekortkomingen.

Ni28
Ni28
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Al die organisaties met de VN aan de top mogen opgedoekt worden. Alle ellende komt daar vandaan.Alle leiders die te lang op hun post zitten eindigen in affaires of veranderen van houding. Kijk alleen aan Rutte.

Laatste aanpassing 24 dagen geleden door Ni28
Elvi
Elvi
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Ik vind dit een vervelend stuk. De onderbouwing rammelt aan alle kanten. Ik zie Netanyahu als een vechter voor het recht van bestaan van Israël en ben van mening dat bepaalde krachten hem ten onder hebben gehaald. Net zoals ze nu de hele wereldbevolking ten onder halen…..

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
23 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Elvi

Ik ben er tamelijk zeker van dat er krachten waren die uit alle macht de grond onder de voeten van deze man weggegraven hebben.
Iedere charismatische leider heeft dat.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
23 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Vreemd genoeg heeft Rutte daar geen last van.

Edward
Edward
21 dagen geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Die heeft nog niet de schijn van charisma:)

Peter
Peter
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Maar hij heeft nooit gesnapt dat het nu wel mooi is geweest.
Zo hebben wij er ook een aan het bewind.

Theo Prinse
Theo Prinse
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Het is het beste voor de westerse wereld dat Netanyahu zo snel mogelijk weer premier wordt en die verrader Bennett verplettert.

Friesecanadees
Friesecanadees
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Solution.

Maybe 12 years were/are too long to be chief of a country
(Compare the states:8 years in a row that’s it)

I remember another Tsabar , his brother Yonatan , who died at the Entebbe raid in 1977

I have nothing but praise for the sayeret matkal Simon!

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
23 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Het lijkt me voor Israël en de rest van de wereld cruciaal dat de juiste man op de juiste plek is.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
20 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Ik moest erg lachen toen Bennet bij Biden op persconferentie was, Biden terwijl Bennet aan het praten was in slaap viel.
Vanaf 5:50 zie je hoe Biden moeite had om wakker te blijven.
Ik vraag me nog steeds af hoe Netanyahu gereageerd zou hebben.

Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
23 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Macht corrumpeert, altijd!
Daarom moeten machthebbers, ook in het ambtenarencircuit, na bv 8 jaar vervangen worden.

H.J.
H.J.
24 dagen geleden
Artikelwaardering :
     

Goed verhelderend stuk Simon.
Wat weten de wij in Nederland (ik) toch weinig over deze figuur.

13
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex
()
x