De kunst- en cultuursector is moreel failliet

• Over
• Laatste berichten

Redactie OpinieZ

Namens de redactie gepubliceerde artikelen.

Laatste berichten van Redactie OpinieZ (alles zien)

• Onder de vleugels van Peking: het wapenarsenaal van Iran - 5 maart 2026
• Een welgemeende afrekening met het jaar 2025 - 31 december 2025
• Analyse: militaire opties Israël tegen Iraanse nucleaire industrie - 6 april 2025

Rondom de Boekenweek stond de kunst- en cultuursector weer in de belangstelling. Als we naar het laatste boekenbal kijken, kunnen we ons afvragen wat Kunst en Cultuur voor deze tijd kunnen betekenen. En: wat is werkelijk nog de toekomst van Kunst en Cultuur?

Was vroeger alles beter? Misschien toch wel. Kunst stelde zich te weer tegen fascisme en na de oorlog tegen conservatisme en dwingelandij van de kerk. De VPRO had hierin een voortrekkersrol. En we hadden George Orwell. Er was ruimte voor vernieuwing. Bij nadere beschouwing blijkt de cultuursector momenteel grotendeels gecorrumpeerd te zijn door politieke correctheid. Kunst kan niet langer vernieuwend zijn en is vastgelopen in klef postmodernisme.

Kassel
In feite gaat het recente artikel van Maja Mischke hier ook over. Laat me raden: volgend jaar is er weer de grote kunstmanifestatie in Kassel, de Documenta. Sinds 1982 heb ik die iedere vijf jaar trouw bezocht. Dat wordt nu waarschijnlijk één grote lofzang op die ‘coole’ avant-gardistische prachtmensen die de vluchtelingen zijn. Het is allemaal zo voorspelbaar en clichématig geworden, net zo rigide als als het uitermate beperkte postmodernistische argumentenpalet van de policor-brigades.

Tegen rechts-populisme
Op de klassieke zender Radio 4 treffen we soms ook van die ‘pareltjes’ aan. Oh, wat mooi, topdirigenten als Iwan Fischer en Christian von Eschenbach vinden het onze humanitaire plicht om… enfin, u raadt het al. Of Correspondent-medewerker en Radio-4-presentator Lex Bohlmeier die in zijn avondprogramma Passaggio over poëzie en klassieke muziek Ilja Leonard Pfeijffer citeert met een ‘prachtig’ gedicht tegen rechts-populisme: Hoorde ik dat nou goed? ‘Druk die reaguurders met hun kop in hun eigen kots en spiets ze op stokken…’ Ik kon mijn oren niet geloven. Was dit ècht wat ik hoorde? Zou het uit des mans dichtbundel Idyllen komen? Maar ja, die reaguurders moesten maar eens dimmen en meer ontzag voor de elites hebben, zo wist ik nog op te vangen.

Golfstaten
Over ‘dimmen’ gesproken: Dhimmitude betrachten hoort er ook bij. Zelfs de gevierde Rem Koolhaas en diens Office for Metropolitan Architecture (OMA) plus medewerkers doen het. Werken voor de Golfstaten; met bewondering de urbanisatie aldaar beschouwen. OMA realiseert een opera in Dubai. Moderne kunst en cultuur floreren er als nooit tevoren. Een mooie Open Samenleving die in een islamitisch land gedijen kan? Uh-uh, breng dan wel geld mee!

Geld, status en bling-bling, daar gaat het in de Golfstaten om. Alles is te koop, met name ook binnen de islam. De kunst- en cultuursector is de hooggeëerde moslimbazen graag tot nut. Zo maken de Golfstaten goede sier met ‘hun’ moderniteit, die in werkelijkheid postmoderniteit is. Onecht en opportunistisch, dat dus. Slechts door westerse ingenieurs geïnnoveerd en opgebouwd. Volgens vogelvlucht-cineast Bernard Arthus zal één en ander snel terugtransformeren in woestijngebied, mocht de olie opraken. Ook wat Bart Schut zegt.

Bouyeri
Dichter bij huis vonden we bijvoorbeeld Marlène Dumas, met haar eerbetoon aan Mohammed Bouyeri, het op een canvas van anderhalf bij twee meter overgeschilderde portretfotootje van de moordenaar van Theo van Gogh: Hij zou zomaar je sympathieke buurman kunnen zijn! En vooral: hij is SLACHTOFFER van de media geworden! Dixit La Dumas in de begeleidende tekst.

En intussen worden mensen als Theodor Holman en Arthur van Amerongen geweerd van literaire vernissages. Ook Hafid Bouazza missen we. Terwijl juist mensen van deze signatuur de cultuursector van nieuw – inhoudelijk – elan en inspiratie zouden kunnen voorzien.