Abonneer je gratis op OpinieZ →

OpinieZ — altijd onderbouwd.

Een breed rechts geluid, van liberaal tot conservatief. Opinie en nieuwsanalyse, met de bronnen onder elk artikel. Gratis voor iedereen, zonder betaalmuur. Geen ophef om de ophef, geen complotten, en geen podium voor antisemitisme of racisme. Rechts, maar niet dát soort rechts.

Lees waar we voor staan →
Naar de voorpagina
Colofon

Trump, Xi en Poetin praten, Europa kijkt toe

Donderdag topoverleg over kernwapens en Iran

Titelfoto Trump, Xi en Poetin praten, Europa kijkt toe Opiniez uri van as

Foto: CC0.

Donderdag ontmoeten in de Chinese miljoenenstad Shenzhen drie mannen elkaar die nog nooit met z’n drieën aan één tafel hebben gezeten. Xi Jinping, Donald Trump en Vladimir Poetin gaan praten over kernwapens en over de oorlog tegen Iran1. En geen Europeaan schuift aan. Al staat ons continent waarschijnlijk wel op de agenda. In een verslag uit Genève, van begin februari, vond ik een uitspraak van een Russische diplomaat die doet vermoeden dat het deze week ook over ons kan gaan.

Het Witte Huis bevestigde de ontmoeting vrijdag. Washington verwacht niet dat er a.s. donderdag een akkoord wordt gesloten. Een hoge functionaris noemde het een eerste gesprek en zei erbij dat het tijd is dat China aanschuift “aan de tafel van volwassenen”, voor volwassen gesprekken over volwassen zaken1. En terecht, want er ligt geen kernwapenverdrag meer.

Op 5 februari liep het New START-verdrag af. Dat verdrag uit 2010 hield de strategische kernwapens van de VS en Rusland onder een plafond. Trump had geen zin om het te verlengen6. Hij en zijn regering vonden een verdrag waar China niet onder viel gewoon niet deugen, al helemaal niet nu Peking volgens Washington in een ongekend tempo aan het bijbouwen is6.

Sinds 2020 hield China de boot af zodra er met z’n drieën gepraat moest worden. Eerst moesten Amerika en Rusland maar eens hun eigen arsenalen inkrimpen, klonk het uit Peking11. Ondertussen bouwde het atoombom na atoombom. Het Zweedse vredesinstituut SIPRI kwam in januari uit op 620 Chinese kernkoppen, twintig meer dan het jaar ervoor2. Geen kernmacht ter wereld bouwt en groeit sneller dan China. Donderdag zit Xi aan tafel, en dat is Trumps werk en verdienste. Sinds 2020 kreeg geen Amerikaanse regering dit voor elkaar11.

De klant van Teheran

Ook Iran staat op de agenda1. Trump wil de oorlog bespreken met de man die zijn olie koopt in Teheran. Volgens de Amerikaanse denktank FDD ging in april ongeveer 95 procent van de olie die Iran nog wist uit te voeren naar China, voor een prijs die ver onder die van de markt ligt7. Zo kunnen Chinezen goedkoop tanken en blijven de ayatollahs toch nog centjes verdienen. Met dat geld houden de machthebbers in Teheran hun terreurstaat in leven. Wie Iran een doodsteek wil geven, moet eerst langs Xi.

Ons land voelt de gevolgen van de oorlog bij elke tankbeurt. Een liter Euro95 kostte in februari, toen de eerste Amerikaanse en Israëlische bommen op Iran nog moesten vallen, rond de 2,04 euro. Op 19 oktober was dat 2,39 euro3. Die prijs wordt bepaald in de Straat van Hormuz, de zeestraat tussen Iran en het Arabisch Schiereiland. Wat daar de komende maanden staat te gebeuren, wordt donderdag besproken door Washington, Peking en Moskou. Brussel en Den Haag horen het, net als u, pas achteraf.

Buiten de zaal

Europa kent de rol van buitengeslotene maar al te goed. Op 10 november begonnen in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, de eerste onderhandelingen in negen maanden tussen Amerikanen, Russen en Oekraïners. Gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Uit Brussel reisde Björn Seibert, de stafchef van Ursula von der Leyen, mee naar de Golf. Samen met een adviseur van António Costa, de man die de EU-toppen voorzit.

Verder dan de gesloten deur van de onderhandelingskamer kwamen de heren niet8. Een mandaat om iets te kunnen beslissen hadden ze niet eens op zak. Het Kremlin wilde in oktober al geen Europeanen bij deze ronde8. Na een gesprek met Kirill Dmitriev, de gezant van Poetin, liet Trump weten dat een deal verder zou reiken dan Oekraïne, misschien wel tot heel Europa8. Er wordt gesproken over Europa, zonder Europeanen.

Afgelopen vrijdag, in Dublin, smeekte de Duitse bondskanselier Friedrich Merz Trump om niet met “verrassingen” te komen. Hij vroeg hem in het team van Europa te blijven9. Sommigen vrezen een tweede Anchorage, zei hij, verwijzend naar de top in Alaska van augustus vorig jaar waar Trump en Poetin onder vier ogen over Oekraïne spraken. Zo diep is Duitsland dus gezakt. De grootste economie van Europa staat in 2026 te bedelen aan een tafel waar het niet is uitgenodigd.

Op Cyprus zei Rob Jetten in april nog dat Europa te veel aan de zijlijn staat en “veel te weinig een vuist” kan maken10. Een maand later ging zijn kabinet een compleet andere kant op. Het kabinet van D66, VVD en CDA kondigde in de Staat van de Unie, die het in mei naar de Kamer stuurde, aan dat het af wil van het vetorecht in het Europese buitenlandbeleid4. Dat veto is het enige middel waarmee een voor ons land nadelig besluit van de 26 andere lidstaten kan worden tegenhouden. Terwijl de machtigen geen millimeter macht uit handen zullen geven, is Rob Jetten bereid het laatste stukje Nederlandse macht vrijwillig in te leveren bij Brussel.

Jalta zonder Churchill

In februari 1945 verdeelden Roosevelt, Stalin en Churchill op de Krim, in Jalta, Europa onder elkaar. Sommigen noemen Shenzhen nu al een nieuw Jalta12. Maar in Jalta zat er tenminste nog een Europeaan aan tafel. Donderdag in Shenzhen niet één.

Moeten we Trump dat kwalijk nemen? Ik vind van niet. Grootmachten praten met grootmachten. Zo is het altijd gegaan. Ook toen Londen, Parijs en Berlijn nog de dienst uitmaakten. Xi en Poetin hebben kernwapens, olie en geld. Daarom zitten ze aan tafel. En Europa? Dat kwam de afgelopen maanden niet verder dan wat moreel gemurmel uit Brussel.

Ik verwacht dat er donderdag een afspraak zal worden gemaakt om als drietal verder te praten over kernwapens. Een nieuw gesprek over een kernwapenakkoord zonder Parijs en Londen aan tafel. Het kabinet-Jetten, zo het nog bestaat, zal het bij een verklaring uit Brussel laten.

Nog even terug naar Genève. Op 6 februari, een dag nadat het New START-akkoord verliep, zei de Russische ambassadeur Gennadi Gatilov daar dat elk nieuw kernwapenakkoord ook het arsenaal van Frankrijk en Groot-Brittannië moet omvatten5. De drie wereldleiders in Shenzhen bezitten samen 11.082 van de naar schatting 12.187 kernkoppen op aarde2. Dat is 91 procent van alle kernwapens. Frankrijk en Groot-Brittannië hebben er samen 595. Dat is nog geen vijf procent.

Het is het enige middel dat Europa nog heeft om aanvallers af te schrikken. De laatste verdedigingslinie van een continent dat de eigen veiligheid decennialang heeft verzaakt. En uitgerekend over deze wapens wil Moskou het hebben. Donderdag, aan een tafel waar geen Fransman, geen Brit en geen Europeaan aanwezig zal zijn.

Bronnen
Getoetst volgens het OpinieZ-toetsingskader vóór publicatie.❯
Elk artikel op OpinieZ doorloopt vóór publicatie een vast controleproces: het OpinieZ-toetsingskader. Daarin wordt gecheckt of de gebruikte bronnen gezaghebbend en actueel zijn, of belangrijke feiten en cijfers kloppen met wat de oorspronkelijke bron meldt, en of conclusies steunen op wat er daadwerkelijk staat. De aanleiding is de gebeurtenis of publicatie waarop het artikel reageert. Primaire bronnen leggen iets voor het eerst vast; overige bronnen bespreken of duiden dat alleen. De cijfers in de tekst verwijzen naar de bronnen hieronder.
Deze nieuwsanalyse is gebaseerd op een tekstuele opzet van een OpinieZ-redacteur: onderwerp, invalshoek, structuur, argumentatie en bronnen. Die opzet was in vorm, toon en inhoud leidend. AI is gebruikt voor aanvullend onderzoek, het uitwerken van een eerste schets binnen die opzet, opmaak en taal- en spellingcontrole. Een OpinieZ-redacteur schrijft en bepaalt de eindtekst, controleert de bronnen vóór publicatie en past ze waar nodig aan. De redactie is verantwoordelijk voor de inhoud.

Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.

Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.

OpinieZ bestaat dankzij u!

Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven.

Doneer via WhyDonate →belastingvrij · ANBI-erkend
Doneer via GoFundMe →direct aan OpinieZ

Maak OpinieZ jouw voorkeursbron in Google

Bepaal voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt in Google. Zo mis je nooit meer de laatste artikelen en diepgravende analyses van OpinieZ.

Hoe voeg je OpinieZ toe als voorkeursbron?

Klik op de knop hierboven. Je komt op een Google-pagina waar OpinieZ al voor je is opgezocht — vink daar het vakje naast OpinieZ aan en bevestig je keuze. Ben je nog niet ingelogd bij Google, dan vraagt Google dat eerst aan je.

Vanaf dat moment krijgt OpinieZ voorrang wanneer je in Google zoekt naar onderwerpen die wij behandelen: onze artikelen verschijnen dan vaker en prominenter in je zoekresultaten en in Voorpaginanieuws.

Je kunt dit op elk moment weer aanpassen via je Google-zoekinstellingen.

Reacties worden gemodereerd
Lees onze spelregels

OpinieZ reactie spelregels

Reacties op artikelen worden gemodereerd. Reacties moeten inhoudelijk zijn.

Niet toegelaten worden te lange reacties (meer dan 200 woorden) en reacties die een of meer van de volgende kenmerken vertonen:

  • haatzaaien, ophitsing, bedreiging, intimidatie, obsceniteiten, hoge mate van agressiviteit, goedpraterij van gewelddadig extremisme of haatzaaierij, oproepen tot geweld, oproepen tot deportatie van individuen of groepen;
  • antisemitisme, Holocaust-ontkenning, -rechtvaardiging of -bagatellisering, discriminatie, racisme, seksisme;
  • op de persoon spelen, privacyschending, laster, gebruik scheldwoord(-en), gebruik krachtterm(-en);
  • herhaling van standpunten, off-topic opmerkingen, veel taalfouten;
  • reacties in hoofdletters;
  • missie en bekering, evangelisatie, eindtijdverkondigingen;
  • complottheorieën; inzetten van verzonnen gebeurtenissen, 'feiten' en/of cijfers;
  • reclame voor/promotie van concrete politieke partijen, reclame en commerciële boodschappen, crowdfunding, oproepen tot financiële steun en linkdropping.

De redactie gaat niet in discussie over het modereren van reacties.

Bij herhaalde overtredingen of structureel pestgedrag volgt een ban.

Ongeldige e-mail accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

0 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex
×