Troonrede 2026: vlucht in vaagheid
- China zwijgt over Xi’s gezondheidstoestand - 16 september 2026
- Troonrede 2026: vlucht in vaagheid - 15 september 2026
- Kabinet-Jetten met lege handen naar Prinsjesdag - 14 september 2026
Beeld: rijksoverheid.nl (screenshot).
Vandaag sprak koning Willem-Alexander in de Koninklijke Schouwburg de troonrede uit. Het kabinet-Jetten dat de plannen in beleid moet omzetten komt daarvoor nog steeds steun in de beide Kamers van de Staten-Generaal tekort. Dat onderliggende probleem creëert het beeld van een stuurloos minderheidskabinet dat om de hete hangijzers heen probeert te manoeuvreren.
Vijftien september is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationale Dag van de Democratie. De koning opende de troonrede daarmee. Democratie is geen rekensom, zei hij, maar een mentaliteit die mensen moet verenigen, niet uit elkaar spelen. Het staatshoofd sprak ook over gemeenschapszin als tegengif tegen polarisatie. Mooie woorden, op een dag waarop eens temeer duidelijk wordt dat het onderliggende probleem is dat we te maken hebben met een wankel minderheidskabinet. Het kabinet-Jetten steunt niet op een parlementaire meerderheid. Dat gegeven heeft de toon gezet voor de troonrede.
Veel van wat wordt aangekondigd, moet dit najaar nog worden uitgewerkt: het stikstofpakket, het woningbouwplan, de Vereenvoudigingswet, het sociaal akkoord. Dat is op zich niet ongebruikelijk voor een troonrede, die van oudsher meer belofte dan uitvoering bevat. Wat dit jaar anders maakt, is de politieke realiteit erachter: een kabinet dat tien zetels tekort komt voor een meerderheid in de Tweede Kamer en in de Eerste Kamer nog veel verder van huis is. Voornemens zijn eenvoudig op te schrijven. Of ze ook een meerderheid weten te vinden, moet nog blijken.
Box 3
Opvallend is wat de troonrede achterwege laat. Over box 3, al maanden een van de grootste splijtzwammen binnen het kabinet, zwijgt de tekst. Minister Heinen liet de Kamer kort voor Prinsjesdag weten dat een oplossing pas bij de Voorjaarsnota volgt, een half jaar later. Alleen al dat uitstel kost de schatkist tussen de 2,4 en 2,5 miljard euro per jaar. De troonrede spreekt uitgebreid over financiële grenzen ten behoeve van toekomstige generaties. Maar over het dossier waarop het kabinet die grens zelf oprekt, blijft het stil.
Deal
De oproep van het staatshoofd tot verbinding staat op gespannen voet met hoe het kabinet de weken voor Prinsjesdag zelf handelde. Begin september werden de onderhandelingen met JA21 en de SGP over de begroting abrupt afgebroken. D66 en CDA wilden intussen juist een politieke deal met Pro, terwijl de VVD daar weinig voor voelde. Het kabinet trok in juni al 380 miljoen euro extra uit voor ontwikkelingssamenwerking om de steun van Pro-leider Jesse Klaver te verwerven. Van een uitgestrekte, verbindende hand naar alle partijen was in de praktijk weinig te merken. Het kabinet heeft in feite voor de route over links gekozen.
Asiel en migratie
Het asielbeleid krijgt de vertrouwde verbale tweeslag: een lagere instroom en een streng uitzetbeleid voor kansloze asielzoekers enerzijds, ruimte voor wie vlucht voor oorlog en onderdrukking anderzijds. Het kabinet noemt het zelf een proces dat geleidelijk verloopt. De troonrede heeft het over strengere controle aan de Europese buitengrenzen als middel om de asielinstroom substantieel te verlagen. Sinds 12 juni 2026 gelden daarvoor al de nieuwe regels van het Europese asiel- en migratiepact. Maar al op 30 en 31 juli overschreden vele tienduizenden mensen de grens van de Spaanse exclave Ceuta vanuit Marokko, wat tot grote ophef in Europa leidde. Vertrouwen op de effectiviteit van de controle aan de buitengrenzen blijft wishful thinking.
Defensie
Defensie krijgt in de troonrede opnieuw fors meer geld, een belofte die aansluit bij eerdere signalen van het kabinet. Wat de tekst niet vermeldt, is dat dit ook een lastenverzwaring voor de burger inhoudt: de vrijheidsbijdrage, de heffing waarmee die extra defensie-uitgaven grotendeels worden gefinancierd. Internationaal blijft de troonrede summier. Gaza wordt in één zin genoemd, naast Oekraïne en Iran, als een van de brandhaarden waar de wereld onvoorspelbaarder van wordt.
Sociale zekerheid en economie
Voor de sociale zekerheid geldt dat het kabinet wil voorkomen dat mensen vast komen te zitten in een uitkering, Gehoopt wordt op een sociaal akkoord met vakbonden en werkgevers. Maar waarover dat akkoord dan moet gaan, is onduidelijk. De eerdere, wél concrete ingrepen uit het regeerakkoord zijn intussen alweer van tafel: de versnelde AOW-verhoging werd in mei definitief ingetrokken na een stakingsultimatum van FNV, CNV en VCP, en de aangekondigde halvering van de WW-duur ligt sindsdien stil.
Economisch klinkt de troonrede optimistisch. De vooruitzichten voor volgend jaar worden gematigd positief genoemd, ondanks internationale onzekerheid. Het kabinet kondigt een nationale investeringsinstelling aan, een nieuwe zelfstandigenwet voor zzp’ers en een Talentstrategie voor sectoren als AI en biotechnologie. De aangekondigde Vereenvoudigingswet moet jaarlijks minimaal vijfhonderd regels laten verdwijnen of vereenvoudigen.
Stikstof en klimaat
Het kabinet noemt nieuw uitstel op het stikstofdossier onverantwoord. Over de bijbehorende voorstellen die tot protest van de boerenorganisaties en wilde acties van boeren hebben geleid wordt dit najaar met de Tweede Kamer gedebatteerd. Het langverwachte Actieplan Versnellen Woningbouw, met vijftig concrete maatregelen, verschijnt eveneens dit najaar. Op klimaatgebied wordt de afgelopen droge zomer genoemd als reden waarom ambitieus klimaatbeleid nodig is. Concreet blijft het bij meer kernenergie, meer wind op zee en CO2-opslag, en de vaker gehoorde uitspraak dat uitbreiding van de capaciteit van het stroomnet op de agenda staat.
Woensdag en donderdag volgen de Algemene Politieke Beschouwingen, de eerste echte krachtmeting na Prinsjesdag. Daar zal blijken of de voornemens van het kabinet-Jetten overeind blijven als de standpunten van de linkse en rechtse oppositie bekend worden.
Bronnen:
Troonrede 2026, Het Koninklijk Huis, 15 september 2026
OpinieZ, Kabinet-Jetten met lege handen naar Prinsjesdag, 14 september 2026
OpinieZ, Begrotingsperikelen: CDA en D66 slaan linksaf, 3 september 2026
OpinieZ, Begroting 2027: kabinet zonder rugdekking, 30 augustus 2026
OpinieZ, De VVD is het spoor totaal bijster, 20 augustus 2026
OpinieZ, Vijf partijen, vijf rekeningen, 14 augustus 2026
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Ik moest vandag nog denken aan de communistische 5-jaren plannen. Heel veel woorden weinig inhoud en hoop ellende. Alleen het applaus was vele malen langer. De democratie moest af en toe een ander geluid toelaaten, zei de koning. Maar de verschillende geluiden zijn juist de basis van democratie. Hier is andere geluid verboden door linkse dictaat op alle instanties en media. Majesteit, wij missen juist de democratie maar dat weet u zelf goed. Ook u leef in het socialisme waar vooraanstaande mensen het meest van profiteren.
Dit kabinet van niks met hun grote mond op hun voorgangers.
Ze zouden het allemaal beter doen .
Wat ze goed zouden doen is heel snel dit cabaret laten vallen .
Ze zadelen burgers op met hun gecreëerde troep bezuinigen op defensie de burger mag dit nu op hoesten .
Migranten blijven komen de zorg kosten schieten omhoog .
Wit Werken loont niet meer laten we maar weer veel zwart gaan werken het is mooi geweest de melk koe te spelen voor de overheid
Die ons belasting geld verkwanseld en de barmhartige Samaritaan uit hangt voor de migranten vluchtelingen.
En dan ook nog naar dat corupte Ukraine.
Eigen volk mag de broek riem weer aantrekken.
De openingszin van de Troonrede is al dubieus. Democratie heeft heel weinig te maken met gemeenschapszin zoals vrijwilliger of mantelzorger zijn.
Democratie is allereerst een bestuurlijk systeem dat zich kenmerkt door verkiezingen en een vreedzame overgang van de ene regering naar de andere.
Voor het overige kan de Troonrede samengevat als een voortzetting van het oude beleid. Alles pruttelt door in dezelfde richting, zonder ooit echt iets tot stand te brengen.
Beste redactie,
Een kabinet dat om de hete hangijzers heen probeert te zeilen?
Me thinks not. Dit kabinet – dat het uitvloeisel was van de diep gekoesterde wens om na het tweede PVV-avontuur vooral geen ‘experimenten’ meer te hebben – was, is en zal niet anders dan veroordeeld zijn tot het in de lucht houden van een status quo, dat al veel eerder de uitkomst was van de oerversie van die hete hangijzers.
Namelijk dat alle fav beleidsonderwerpen – ook al zijn die woest innerlijk tegenstrijdig – niet alleen in de lucht gehouden kunnen worden dankzij de welvaart, maar ook nog eens tot pastorale bloemenweiden zullen leiden waar lam, leeuw en een intens tevreden burgerij onverminderd lang en gelukkig rond kunnen dartelen.
Het rijtje toeslagenstelsel, immigratie/asiel, kenniseconomie/schoolprestaties, energietransitie, klimaatadaptatie, natuurherstel/boerenstand/wolf, etc., etc. is bekend maar voegt – op de manier waarop het de afgelopen 15 à 25 jaar ging – niets toe aan iets van welvaartsbehoud c.q. uitbreiding.
Dit met het leuke aandachtspuntje dat als we daadwerkelijk op welvaartsuitbreiding zouden uitkomen, dat dan naar alle waarschijnlijkheid een aantal punten uit het rijtje er niet minder op worden.
Kortom, het enige dat deze gemankeerde club als uitkomst van een gemankeerde gedachtengang (die zeker niet recent is) met steun van de neo-commies van PRO kan doen is krampachtig vasthouden aan dit status-quo met als kicker voor u en mij als klein nukubu-grut, dat daarvoor immer meer centjes nodig zijn.
De enige eindbestemming hiervan is de keienberg of bietenbrug. De enige vraag is of dat nu sneller of langzamer tot stand zal komen.
Met een paar kleine tegenslaagjes – iets strengere winter of zo – zou dat wel eens sneller kunnen zijn.
De democratie lag ruim 25 jaar geleden al onderuit, toen wij met grote meerderheid tegen een op 1 hoop gegooid Europa stemden en genegeerd werden, en daarna is het alleen maar verder bergafwaarts gegaan. Het volk (lees: de belastingbetaler) mag geen eigen mening meer uiten en zelfs geen eigen woordkeus hanteren. Media met afwijkende toonzetting worden beboet en dreigen zelfs verboden te worden. Toch mag het inmiddels betekenisloze woord ‘democratie’ nog altijd volop gebruikt worden door degenen die er het minste respect voor hebben. Waar dat aan doet denken mag ik helaas niet zeggen.