Vijf partijen, vijf rekeningen
- Return hubs: realisme of theater? - 6 september 2026
- Overasselt: symptoom van staatsfalen - 6 september 2026
- Nederland pakt China terug via invoerrechten en BTW - 5 september 2026

Beeld: Gemini (AI)
Vijf oppositiepartijen komen volgende week maandag en woensdag langs bij het kabinet om over de Prinsjesdagplannen te praten: Pro, JA21, SGP, ChristenUnie en 50Plus. Een week later volgt Volt. Premier Jetten schuift zelf aan, samen met vicepremiers Yesilgöz en Van den Brink.
Het kabinet noemt de gesprekken een eerste polsronde, nog geen onderhandeling. Op woensdag 19 augustus bespreekt het kabinet de Prinsjesdagplannen voor het eerst intern, nog een kleine vijf weken voor Prinsjesdag zelf. Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer 66 van de 150 zetels en in de Eerste Kamer 22 van de 75. Steun van buiten is dus in beide Kamers nodig.
Al één deal
Sinds juni is duidelijk dat het kabinet in de praktijk toch al één keer koos. Het maakte toen 380 miljoen euro extra vrij voor ontwikkelingshulp om de steun van Pro te winnen voor de begroting van minister Sjoerdsma, geld voor een van de kostbare linkse speerpunten waar de partij al langer op aandringt. Die keuze zit de andere gesprekspartners nog altijd dwars, elk om een eigen reden.
JA21 wil minder
Eind juni eiste leider Eerdmans dat het kabinet kiest tussen zijn partij en het linkse Pro. “Met beide samenwerken gaat niet”, zei hij op zijn partijcongres. Zijn inzet was een strenger asielbeleid, meer geld voor veiligheid en een lagere vrijheidsbijdrage. Zijn woede ging specifiek over UNRWA. Sjoerdsma beloofde JA21 eerder de bezuiniging op UNRWA in stand te laten. Kort daarna maakte hij alsnog geld voor de organisatie vrij. JA21 diende daarop, samen met SGP, een motie van treurnis tegen de minister in.
SGP en CU willen meer
Terwijl JA21 minder wil, stemden SGP en ChristenUnie dit voorjaar om een heel andere reden tegen dezelfde begroting. Beide partijen willen juist meer geld voor ontwikkelingshulp. Ze stemden tegen omdat het kabinet de gebruikelijke koppeling tussen het hulpbudget en de economische groei niet herstelde. Die koppeling laat het budget meegroeien met de economie, dus meer geld naarmate Nederland rijker wordt. “Een cynische aanpassing”, noemde SGP’er Chris Stoffer het schrappen ervan. ChristenUnie wil daarnaast ook de halve miljard aan bezuinigingen op de gehandicaptenzorg teruggedraaid zien.
Ouderen en Europa
50Plus wil de verhoging van de AOW-leeftijd en het eigen risico van tafel, en waarschuwt dat het sociaal stelsel anders op termijn onhoudbaar wordt. Volt-leider Dassen noemt de vrijheidsbijdrage onrechtvaardig verdeeld voor lagere inkomens, terwijl zijn partij zelf vooral bekendstaat om een uitgesproken pro-Europese koers en hogere Nederlandse afdrachten aan Brussel.
De eigenlijke vraag draait niet om welke vijf partijen worden uitgenodigd. Het draait om linkse of rechtse koers. Een keuze die de toch al onzekere toekomst van het kabinet Jetten verder zal bepalen.
Bronnen:
NOS, 12 augustus 2026
NOS, 3 juni 2026 (deal met Pro)
NOS, april 2026 (UNRWA-motie van treurnis)
NOS, 27 juni 2026 (Eerdmans-ultimatum)
Reformatorisch Dagblad, 24 maart 2026 (SGP/CU tegen begroting BHOS)
Tweede Kamer, verslag Voorjaarsnota-debat, 23 april 2026
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|

Bestuurlijk Cosplay waar SimCity gespeeld wordt door mensen die al verdwalen in de 2e Kamer maar Nederland zien als een grote zandbak waar je met metaforen kastelen kan bouwen, alles kan verbieden, de rest kan regelen met wetten, oorlog kan voeren en met de bevolking
kan schuiven zoals met de fiches bij Roulette.